# Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում

![Հետևանքները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-35771953.jpg "Հետևանքները")

Ալկոհոլին հակվածությունը զարգանում է ալկոհոլային խմիչքների մշտական օգտագործման ժամանակ և համարվում է հիվանդություն, որն ունի երեք փուլ: Աբստինենտ համախտանիշը ալկոհոլիզմի ժամանակ տարբեր ախտանիշների և ծանրության աստիճանների համակցություն է, որը դրսևորվում է ֆիզիկական և հոգեկան պլանի խանգարումներով քրոնիկ ալկոհոլիզմի 2-րդ և 3-րդ փուլերում: Այն առաջանում է օրգանիզմ ալկոհոլի հերթական չափաբաժնի ընդունման դադարեցման կամ նրա դոզայի նվազեցման պահին:

Բովանդակություն:

- [Աբստինենցիայի հասկացությունը](#%D5%A1%D5%A2%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D5%B6%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%AF%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Կլինիկական դրսևորումները](#%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D6%80%D5%BD%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հետևանքները](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ալկոհոլային դելիրիում աբստինենտ համախտանիշի ժամանակ](#%D5%A1%D5%AC%D5%AF%D5%B8%D5%B0%D5%B8%D5%AC%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D6%80%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%A2%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D5%B6%D5%BF-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Բուժումը](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ:- [Կանանց ալկոհոլիզմի նշանները](%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%A1%D5%AC%D5%AF%D5%B8%D5%B0%D5%B8%D5%AC%D5%AB%D5%A6%D5%B4%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-5816 "Կանանց ալկոհոլիզմի նշանները")
- [Ալկոհոլիզմի դեղորայքային բուժումը տնային պայմաններում](%D5%B4%D5%A5%D5%A4%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%A6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%AC%D5%AF%D5%B8%D5%B0%D5%B8%D5%AC%D5%AB%D5%A6%D5%B4%D5%AB-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-7978 "Ալկոհոլիզմի դեղորայքային բուժումը տնային պայմաններում")
- [Ինչպես թողնել ալկոհոլ խմելը տնային պայմաններում?](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A9%D5%B8%D5%B2%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%AC%D5%AF%D5%B8%D5%B0%D5%B8%D5%AC-%D5%AD%D5%B4%D5%A5%D5%AC%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-5709 "Ինչպես թողնել ալկոհոլ խմելը տնային պայմաններում?")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Աբստինենցիայի հասկացությունը Ի տարբերություն ալկոհոլի միանվագ չարաշահումից հետո առաջացող ստանդարտ խումարային նշանների, որոնք անցնում են մեկ օրվա ընթացքում, աբստինենտ համախտանիշը ալկոհոլիզմի ժամանակ զարգանում է քիչ թե շատ երկարատև փնքության ժամանակ, երբ կազմակերպում լրիվ դադարում կամ էականորեն նվազում է օրգանիզմ ընդունվող էթանոլի քանակը: Տևողությամբ սկզբում կազմում է 1-2 օր, ալկոհոլային կախվածության հետագա ծանրացման դեպքում կարող է հասնել 6-10 օրվա: Հաճախ ալկոհոլիկը ինքնուրույն չի կարողանում դուրս գալ նման վիճակից, նրան անհրաժեշտ է բժշկական օգնություն: Համախտանիշի առաջացման պատճառը օրգանիզմի ինտոքսիկացիան է էթանոլի քայքայման միջանկյալ արգասիքներով, որոնք ունակ են կուտակվել և թունավորել օրգանիզմը: Առողջ մարդու մոտ արտադրվում են չեզոքացնող ֆերմենտներ, որոնց օգնությամբ ալկոհոլը մի շարք միջանկյալ փուլերով վերափոխվում է ոչ թունավոր միացությունների: Քրոնիկ ալկոհոլիկների մոտ այս ֆերմենտները ունեն նվազած ակտիվություն և չեն կարողանում չեզոքացնել արյան միջոցով ներծծվող և բոլոր օրգանների տարածվող թունավոր նյութերի մեծ քանակը: Առաջանում է օրգանիզմի քրոնիկ թունավորում: ![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-146.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում") Պատասխանելով հարցին, թե ինչ է սա, աբստինենտ համախտանիշը կարելի է բնութագրել որպես վիճակ երկարատև փնքությունից հետո, երբ մարդը կորցնում է աշխատունակությունը, ի հայտ են գալիս լսողական և տեսողական հալյուցինացիաներ, ագրեսիա, փսիխոզներ: Հոգեկան կախվածության ժամանակ մարդը մտածում է, որ ալկոհոլի բացակայության դեպքում իրեն հարմարավետ չի լինի, այդ պատճառով նա խմում է իր հոգեհուզական վիճակը բարելավելու համար: Ֆիզիկական կախվածությունը մարդուն մղում է ալկոհոլի դոզայի մեծացմանը և նրա մշտական կարիքին: Կլինիկական դրսևորումները Աբստինենցիայի ախտանիշները կախված են ալկոհոլով քրոնիկ թունավորման տևողությունից (ամիսներ, տարիներ) և ԿՆՀ-ի վնասվածության աստիճանից: Հիմնական նշանների շարքին են դասվում անտանելի գլխացավը (բարձրանում է ներգանգային ճնշումը, տեղի է ունենում անոթների սպազմ), ձեռքերի դող (թրթռում), դող (ցրտահարություն), սրտխառնոց և փսխում, սննդից հրաժարում, ցնցումներ, տախիկարդիա: Հիվանդության նշաններ են նաև տարբեր տեսակի արիթմիաները, շնչակարճությունը, թքահոսությունը, ակամա միզարձակումը կամ, ընդհակառակը, մեզի պահումը: ![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-185.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում") Ալկոհոլիզմը քրոնիկ հիվանդություն է՝ զարգացման երեք փուլով: 1-ին փուլում մարդը չի կարողանում հրաժարվել ալկոհոլից, խումարը այստեղ շարունակվում է մի քանի ժամվա ընթացքում: Որքա՞ն է տևում ալկոհոլային աբստինենցիան: 2-րդ փուլում ցայտուն արտահայտված խումարային նշաններով համախտանիշը տևում է 2-ից 5 օր: 3-րդ փուլում բնորոշ է մշտական փնքություն, աբստինենցիային բնորոշ է երկարատև ընթացք (6-ից մինչև 10 օր), բարդություններ, որոնք կարող են ավարտվել մահով: Հիվանդի մոտ կարմրում են աչքերի սկլերաները, դեմքի, մարմնի վերին մասի մաշկը, առաջանում են այտուցներ, բիբերի լայնացում, ԶԾ-ի տատանումներ, գլխապտույտներ, հայտնվում են քրտնարտադրություն, ցավ աջ ենթակողային շրջանում և ստամոքսի տարածքում, խանգարվում է շարժումների կոորդինացիան: Հետագայում կարող են միանալ ցնցումներ, սառը քրտինք, առաջանում է սիրտանոթային անբավարարություն, մարմնի որոշ մասերի (շուրթերի, քթի ծայրի) կապտացում: Ալկոհոլի քրոնիկ չարաշահման դեպքում աբստինենցիայի վիճակում գտնվող հիվանդներին բնորոշ են նյարդաբանական և հոգեկան նշաններ: Առկա է հոգեշարժական գրգռվածություն կամ, ընդհակառակը, ուժասպառություն և հոգնածություն, բարձրացած դյուրագրգռություն: Մտածողությունը խանգարվում է, ուշադրությունն ու կենտրոնացումը ցրվում են, քունը կարճանում կամ վերածվում է անքնության, առաջանում է շրջապատող աշխարհի ընկալման անադեկվատություն, զարգանում է աստենիա: Հիվանդին անհանգստացնում են մղձավանջներ, հալյուցինացիաներ, ֆոբիաներ, ագրեսիա, առաջանում է ալկոհոլային դելիրիում, փսիխոզներ: ![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-103.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում") Ծանրության աստիճանով ալկոհոլային աբստինենտ համախտանիշը լինում է. Թեթև աստիճան - մարդը ուժասպառ է և անընդունակ կենտրոնանալու պարզ բաների վրա, անուշադիր է, նկատվում է «վազող աչքերի» ախտանիշ: 9. Միջին աստիճանին բնորոշ է անքնություն, տախիկարդիա, շնչակարճություն, սննդից հրաժարում, հնարավոր հալյուցինատոր վիճակ:
10. Ծանր աստիճանին միանում են միջին աստիճանի բոլոր ախտանիշները, գումարած հիվանդի մոտ առաջանում են ուժեղացած քրտնարտադրություն, ցնցումներ, տեսողական կոնտակտի պահպանման անկարողություն:
> Կարևոր է! Երկարատև փնքություններից հետո, երբ առկա են լսողական և տեսողական բնույթի հալյուցինացիաներ, հիվանդի շահերից ելնելով, դեղորայքային թերապիան իրականացվում է ստացիոնարում` հանգստացնող (սեդատիվ) պատրաստուկների ծածկույթի ներքո!

## Հետևանքները

Աբստինենտ համախտանիշի հետևանքները օրգանիզմի համար բնութագրվում են օրգանների և համակարգերի աշխատանքի խանգարումներով` սրտի, լյարդի, երիկամների, գլխուղեղի անոթների, ենթաստամոքսային գեղձի, աղիքների, կենցաղային վնասվածքներ ստանալով (ցնցումների ժամանակ):

Բնորոշ են հետևյալ բարդությունները.

- ալկոհոլային դելիրիում («սպիտակ տենդ»),
- լյարդային կամ երիկամային անբավարարություն, դեղնախտ, թունավորում, խոլեցիստիտ, պանկրեատիտ, լյարդի ցիռոզ,
- կարդիոմիոպատիաներ, մկանային դիստրոֆիաներ,
- ասպիրացիոն թոքաբորբեր,
- ներքին արյունահոսություններ (ստամոքսից, աղիքներից, հեմոռոյդալ հանգույցներից),
- սոմատիկ հիվանդությունների կրկնություն,
- ուղեղի այտուց և մահացու ելք:

Բարդությունների առաջացումը կանխելը հնարավոր է միայն հիվանդանոցում:

![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-152.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում")

## Ալկոհոլային դելիրիում աբստինենտ համախտանիշի ժամանակ

Աբստինենտ համախտանիշը նշանների ի հայտ գալու 4-րդ օրը հաճախ բնութագրվում է փսիխոզներով: Ալկոհոլային դելիրիումը (սպիտակ տենդ) շատ վտանգավոր վիճակ է, որը կարող է ավարտվել մահով: Դելիրիումին բնորոշ են հալյուցինացիաները, գրգռվածությունը, անքնությունը:

Ինչպե՞ս է դրսևորվում սպիտակ տենդը: Հայտնվում են լսողական և տեսողական ընկալման խաբկանքներ, ձայներ գլխում, զառանցանք: Հիվանդը կորցնում է ժամանակի զգացողությունը, տեսնում է անծանոթ մարդկանց, կենդանիների, տարօրինակ դեպքեր, նրա մոտ աղավաղվում են մտքերը, խանգարվում է հիշողությունը, առաջանում են դեպրեսիվ տրամադրություններ: Ալկոհոլային դեպրեսիային բնորոշ է ցայտուն արտահայտված անհանգստություն, խուճապ, ինքնասպանության մասին մտքեր: Դելիրիումի ժամանակ ալկոհոլիկների վարքագիծը անհատական է:

Դելիրիումի կլինիկական նշաններ են համարվում գլխացավը, խանգարված խոսքը, ցնցումները, փսխումը, վերին իրանի մաշկի կարմրությունը, բարձր ԶԾ-ն, հիպերթերմիան, տախիկարդիան, ձեռքերի դողը, տհաճ հոտով քրտինքը:

Տնային պայմաններում այս վիճակում գտնվող հիվանդին մինչև բժիշկների ժամանումը մտերիմները կարող են օգնել հետևյալ միջոցառումներով.

- փորձել հիվանդին պառկեցնել անկողնում (երբեմն նույնիսկ կապել), որպեսզի խուսափել ինչպես իրեն, այնպես էլ շրջապատողներին վնասվածքներ հասցնելուց,
- խմեցնել հանգստացնող միջոց (Վալերիանա, Պիրտատ) կամ ցանկացած քնաբեր միջոց (եթե կա),
- հիվանդի գլխին դնել սառը սրբիչ կամ սառույց, տալ խմել շատ ցանկացած հեղուկ (կամ ջուր), իսկ եթե հնարավոր է` ցողել սառը ցնցուղով,
- կանչել բժիշկ և մնալ հիվանդի մոտ մինչև բժշկի ժամանումը:

![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-179.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում")

Շտապ օգնության բրիգադի ժամանելուն պես հիվանդին տրամադրվում է անհրաժեշտ թերապիա ինտոքսիկացիայի ախտանիշների հեռացման ձևով, և ուղարկում են բուժման համար նարկոլոգիա կամ հոգեբուժական դիսպանսերի մասնագիտացված բաժանմունք:

Հիվանդանոց տանող ճանապարհին իրականացվում է ալկոհոլային գրգռվածության կասեցում` Նատրիումի օքսիբութիրատի, Սիբազոնի ներերակային ներմուծմամբ, ներարկվում են Գլյուկոզայի 5% լուծույթ և Վիտամին C, Նատրիումի Հիդրոկարբոնատ, Ռեոպոլիգլյուկին, Պանանգին:

Անհրաժեշտության դեպքում նորմալացնում են շնչառության գործընթացը, վերացնում հեմոդինամիկայի խանգարումները, նպաստում են հիպերթերմիայի անհետացմանը, իրականացնում են ուղեղի այտուցի առաջացման կանխարգելում (Ֆուրոսեմիդ, Լազիքս):

## Բուժումը

Հիվանդանոցում հիվանդին նշանակվում է արյան էքսպրես-վերլուծություն ալկոհոլի առկայության վրա: Այնուհետև կատարում են բոլոր անհրաժեշտ հետազոտությունները: Ձեռնարկվում են միջոցներ տարբեր բարդությունների կանխարգելման կամ վերացման ուղղությամբ, ներարկվում են վիտամիններ, իրականացվում է ուղեկցող հիվանդությունների թերապիա և օգտագործվում են ալկոհոլիզմի բուժման դեղամիջոցներ, որոնք պահանջում են մասնագետի պարտադիր բժշկական հսկողություն:

Ալկոհոլիզմի ժամանակ աբստինենտ համախտանիշի կլինիկական ուղեցույցները և թերապիան գտնվում են նարկոլոգի հսկողության ներքո: Մասնագետը հետևում է հիվանդին և որոշում բարելավման ընթացքը: Որքա՞ն է տևում ապաքինումը: Ստացիոնարում հիվանդը կարող է մնալ մինչև 3 շաբաթ:

Ինչպես հանել տվյալ վիճակը` գիտի միայն բժիշկը, նա էլ որոշում է դեղորայքային պատրաստուկների դոզան: Նարկոլոգը, հետազոտության, անամնեզի, անալիզների տվյալների և հիվանդի ընդհանուր վիճակի գնահատման հիման վրա ընտրում է անհրաժեշտ բուժումը, ինչպես նաև հաշվի է առնում սոմատիկ հիվանդությունների առկայությունը:

![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-192.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում")

Աբստինենտ համախտանիշի կասեցումը սկսվում է նյարդային համակարգի ֆունկցիաների վերականգնումից, որը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում անհատական է: Նման հիվանդների բուժումը համալիր է և պահանջում է նրանց համար, բացի դեղորայքայինից, նաև հոգեբանական օգնություն:

Աբստինենցիայի թերապիան կայանում է ալկոհոլի ընդունման դադարեցման, արյունից թույները դուրս բերող լուծույթների կաթիլային ներմուծման մեջ: Բուժում են ալերգոլոգիական անամնեզը հաշվի առնելով:

1. Օգտագործում են սեդատիվ, քնաբեր, անոթալայնացնող դեղեր` տրանկվիլիզատորների տեսքով` Գրանդաքսին, Մեդիխրոնալ, Դիազեպամ, Տազեպամ, Ֆենազեպամ: Գրանդաքսինը (Տոֆիզոպամ) վերացնում է վեգետատիվ նյարդային համակարգի խանգարումները: Մեդիխրոնալը սեդատիվ միջոց է, վերացնում է անքնությունը, նվազեցնում է հոգեհուզական լարվածությունը և վեգետատիվ խանգարման ցայտուն արտահայտվածությունը: Դիազեպամն ունի ցայտուն հակացնցումային ազդեցություն:
2. Ներարկում են ջրազրկման միջոցներ, ֆիզիոլոգիական լուծույթ և միզամուղ միջոցներ, գլյուկոկորտիկոիդներ, երբեմն հակաբիոտիկներ, լյարդային ֆերմենտներ, ինչպես նաև սիրտանոթային միջոցներ:
3. Կիրառում են բետա-ադրենաբլոկատորներ (Պրոպրանոլոլ), կալցիումի անտագոնիստներ (Նիֆեդիպին), մագնեզիումական պատրաստուկներ (Մագնեզիումի սուլֆատ), հակացնցումային միջոցներ (Կարբամազեպին, նատրիումի վալպրոատ):
4. Օգտագործում են Պրոռոքսան «Էլեկտրոսոն» սարքով էլեկտրաֆորեզի միջոցով: Մի քանի նման բուժական սեանս երկու անգամ ավելի արագ թեթևացնում են հիվանդի վիճակը:
5. Նշանակում են թթվածնային ֆիտոթերապիա ձվի սպիտակուցի և խոտաբույսերի (մասրենի, եռցանիկ, երիցուկ և այլն) հիման վրա, որը մի քանի ժամում վերացնում է հոգեհուզական և ֆիզիկական անհարմարավետությունը, նորմալացնում ԶԾ-ն և սրտի աշխատանքը:
6. Տալիս են վիտամիններ, հատկապես B խմբի:

![Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/abstinent-hamaxtanish-alkoholizmi-jamanak%D5%9D-axtanishner-104.jpg "Աբստինենտ համախտանիշ ալկոհոլիզմի ժամանակ. արդյունավետ բուժում")

Ժամանակակից բժշկությունը ունի պատրաստուկների հսկայական ընտրանի, որոնք ճնշում են հիվանդի մոտ ընդհանուր տանջալից վիճակը, աստիճանաբար վերացնելով ալկոհոլային խմիչքների հանդեպ ձգտումը:

Ժողովրդական բժշկությունը նույնպես ունի աբստինենցիայի դեմ պայքարի հսկայական զինանոց: Տնային պայմաններում պատրաստում են գրեյպֆրութից, ճակնդեղից, գազարից, խնձորից բնական հյութեր, եփում են խոտաբույսեր: Տալիս են մեղր, կաղամբից ուտեստներ, եփում են վարսակի կիսել կամ թուրմ, շիլա:

Ալկոհոլիկի մոտ պետք է լինի բուժվելու ցանկություն, այդ ժամանակ աբստինենցիայի դեմ պայքարի արդյունքը նկատելի կլինի կարճ ժամանակում:
