#  Ալթեյի բուժիչ հատկությունները և հակացուցումները

![Խոտի բուժիչ հատկությունները](https://lifeinfo.am/storage/images/altey%D5%9D-bujich-hatkutyunner-ev-hakacucumner-183.jpg "Խոտի բուժիչ հատկությունները")

Ալթեյը պատկանում է մալվայի տեսակներին, այն բավականին հաճախ կարելի է հանդիպել սիրողական այգեգործների հողամասերում։ Նրա օգտակարության մասին հայտնի էր բժշկության ձևավորման հենց սկզբից։ Այս բուժիչ բույսի մասին հիշատակվում է Հիպոկրատի և Դիոսկորիդեսի աշխատություններում։ Լույս են տեսել բազմաթիվ հրապարակումներ և հոդվածներ նրա բուժիչ հատկությունների ու հակացուցումների մասին։

Բովանդակություն:

- [Խոտի բուժիչ հատկությունները](#%D5%AD%D5%B8%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%AB%D5%B9-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կանանց համար](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Մազերի համար](#%D5%B4%D5%A1%D5%A6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Հազից](#%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB%D6%81)
- [Երեխաների համար](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Գաստրիտից](#%D5%A3%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB%D6%81)
- [Մակաբույծներից](#%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%AE%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4)
- [Հակացուցումներ](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

## Խոտի բուժիչ հատկությունները

Տարբեր շրջանների բուժիչ հումքի ցանկում կարելի է հանդիպել ալթեյի արմատին։ Նրա կազմի երրորդ մասը զբաղեցնում է բուսական լորձը, նույնքան է պարունակում օսլան, իսկ մնացած տոկոսը բաժին է հասնում յուղերին, շաքարներին, պեկտինային նյութերին և ասպարագինին։ Հենց բույսի արմատն է ամենից հաճախ օգտագործվում տարբեր հիվանդությունների բուժման համար՝ շնորհիվ իր կազմում եղած լորձային նյութի։ Ավելի հազվադեպ բուժական նպատակով օգտագործում են տերևներն ու ծաղիկները։ Ալթեյի մշակության համար առանձնացվում են հսկայական տարածքներ։

> :

- պատող;
- հակաբորբոքային;
- փափկացնող;
- սպազմոլիտիկ;
- խորխաբեր։

![Կանանց համար](https://lifeinfo.am/storage/images/altey%D5%9D-bujich-hatkutyunner-ev-hakacucumner-112.jpg "Կանանց համար")

Մալվայի այս տեսակն օգտագործվում է շնչառական օրգանների հիվանդությունների ([բրոնխիտ](%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF), ինչպես նաև [անգինա](%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)), մարսողության, միզասեռական համակարգի վարակների, բերանի խոռոչի հիվանդությունների (կանդիդոզ և [ստոմատիտ](%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF)), [ստամոքսի խոցի](%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B4%D5%B8%D6%84%D5%BD%D5%AB-%D5%AD%D5%B8%D6%81) և տասներկումատնյա աղու, ուռուցքների, մաշկային հիվանդությունների ([պսորիազ](%D5%BA%D5%BD%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%A6) և էկզեմա), տուբերկուլյոզի և աչքերի կոպերի բորբոքման բուժման համար։ Հանդիպում են նաև բաղադրատոմսեր մոծակի խայթոցների և հոդացավերի դեմ։

## Կանանց համար

Կանայք ալթեյն հաճախ կիրառում են ոչ միայն իրենց առողջությունը բարելավելու, այլ նաև գեղեցկության համար։ Այս խոտի միջոցով կարելի է բուժել ցիստիտը, եթե պատրաստվի բույսի արմատի վրա հիմնված թուրմ (2 ճ.գ. ալթեյի արմատ լցնել 400 մլ եռման ջրի մեջ և թողնել 7 ժամ, ընդունել տաք վիճակում՝ կես բաժակ, օրը 3 անգամ, ուտելուց առաջ)։

Կանացի սեռական համակարգի հիվանդությունների ժամանակ կիրառվում են լվացումներ։ Բուժիչ եփուկ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է խառնել 10 գ-ական ալթեյի և խխունջ-ավիրի արմատներ, սև բզեզ, ոսկեբույս, օշինդր, յասաման, բարդու բողբոջներ, մանրացված ընկուզենու տերևներ։ Պատրաստի խառնուրդը լցնել 500 մլ եռման ջրով, դնել 15 րոպե ջրային բաղնիքում, թողնել թրմվի 2 ժամ։ Ընթացակարգն անցկացնել օրը 3 անգամ, մեկանգամյա ծավալը՝ 150 մլ։

![Մազերի համար](https://lifeinfo.am/storage/images/altey%D5%9D-bujich-hatkutyunner-ev-hakacucumner-193.jpg "Մազերի համար")

Նրա օգտակար հատկությունները կարելի է օգտագործել որպես մաշկի խնամքի միջոց, բորբոքումն ու գրգռվածությունը մեղմելու համար, եթե 1 ճ.գ. մանրացված բույսի արմատը լցնել 200 մլ եռման ջրով, թողնել թրմվի 3 ժամ և զտել։ Ամեն առավոտ պատրաստի թուրմի մեջ թրջել մարլյա անձեռոցիկը և դնել դեմքին։

Մաշկի վերականգնման և խոնավացման համար անհրաժեշտ է եռացնել թուրմը նույն բաղադրատոմսով, միայն թող այն մի փոքր ավելի քիչ ժամանակ թրմվի՝ ընդամենը կես ժամ, լցնել սառցի ձևաչափի մեջ, և սառեցված սառցակտորներով մաքրել դեմքը՝ առավոտյան լվացման փոխարեն։

## Մազերի համար

Յուրաքանչյուր կին կկարողանա ամրացնել և խթանել իր մազերի աճը՝ լվանալուց հետո գլխամաշկի մեջ ալթեյի թուրմը քսելով։

Մազերի բաղադրատոմս:

1. Լցնել 3 ճ.գ. մանրացված բույսի արմատը կես բաժակ սառը ջրով։
2. Թողնել թրմվի 1 ժամ։

## Հազից

Ալթեյն առաջին հերթին օգտագործվում է որպես [հազի դեմ](%D5%B0%D5%A1%D5%A6) միջոց ([լարինգիտի](%D5%AC%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%BF), կապույտ հազի դեպքում) մեծահասակների և երեխաների համար։ Դրական արդյունքը ակնհայտ է՝ բույսի մեջ պարունակվող լորձային նյութի շնորհիվ։

Օգնում է բուժել բրոնխիտը, տրախեիտը և թոքաբորբը ալթեյի արմատի թուրմը։ Դրա համար 20 գ հումք լցնում են 0,5 լ օղու մեջ, փակում են շիշը և դնում մութ տեղում 10 օր, ապա ֆիլտրում են։ Թուրմն ընդունում են օրը երեք անգամ՝ 10 կաթիլ, ուտելուց առաջ։

![Հազից](https://lifeinfo.am/storage/images/altey%D5%9D-bujich-hatkutyunner-ev-hakacucumner-171.jpg "Հազից")

> Կարևոր է! Ալթեյի հիման վրա մշակված է դեղամիջոց, որն ունի խորխաբեր, հակաբորբոքային, փափկացնող և պատող ազդեցություն՝ Մուկալտին։

Եթե հազը առաջացած է բրոնխիալ ասթմայից, անհրաժեշտ է 4 ճ.գ. մատղաշ ուրցի և ալթեյի արմատի խառնուրդը հավասար համամասնություններով լցնել 250 մլ եռման ջրով, դնել թրմվի 2 ժամ, ապա ֆիլտրել։ Ստացված թուրմը խմել օրվա ընթացքում 4 անգամ։ Բուժման կուրսը՝ 10 օրից մինչև մեկ ամիս։

Համառ, հոգնեցուցիչ հազը կարելի է բուժել ալթեյ պարունակող խոտաբույսերի հավաքածուով։ Նրանք իրենց բուժիչ հատկությունների շնորհիվ կօգնեն արագացնել խորխի անջատման գործընթացը։ Բուժիչ եփուկ պատրաստելու համար անհրաժեշտ կլինի , մարգագետնային ուրց և մայր ու խորթ մայր, վերցված 2:1:2 հարաբերակցությամբ։ 200 մլ եռման ջուր լցնել 2 թ.գ. պատրաստի խառնուրդի վրա, դնել թույլ կրակի վրա եփվի 5 րոպե, թողնել թրմվի կես ժամ։ Ընդունել 1/2 բաժակ՝ օրը մինչև 6 անգամ, ուտելուց 20 րոպե առաջ։

## Երեխաների համար

Ալթեյը կարելի է կիրառել ամենափոքր երեխաների բուժման համար, այն հաջողությամբ մեղմացնում է երեխայի վիճակը և վերացնում հազի նոպաները։ Երեխաներին նշանակվում է բույսի օշարակը շնչառական ուղիների սուր վարակների, բրոնխիտի և տրախեիտի, ինչպես նաև տրախեոբրոնխիտի դեպքում՝ որպես խորխաբեր միջոց։ Ալթեյի օգտակար նյութերը նպաստում են խորխի նոսրացմանը և խթանում են շնչառական համակարգի աշխատանքը։

> Կարևոր է! Մեզային և մարսողական համակարգի հիվանդություններ ունեցող մարդիկ պետք է զգուշությամբ ընդունեն թուրմը։

Ինչպես պատրաստել և ընդունել մանկական օշարակը։

1. 1:1 համամասնությամբ խառնել սառեցված ալթեյի թուրմը շաքարի կամ մրգային օշարակի հետ։
2. 12 տարեկանից փոքր երեխաներ - 1 թ.գ. նոսրացնել կես բաժակ ջրով։
3. Բուժման կուրսը մինչև 15 օր, օրը 4 անգամ՝ 1 թ.գ.

![Երեխաների համար](https://lifeinfo.am/storage/images/altey%D5%9D-bujich-hatkutyunner-ev-hakacucumner-145.jpg "Երեխաների համար")

## Գաստրիտից

Ալթեյը հաջողությամբ օգտագործվում է ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների, վնասված էպիթելի, ստամոքսի խոցի և բուժման համար։

Գաստրիտի բուժման բաղադրատոմս:

1. Խառնել 1 ճ.գ.-ական ալթեյի և երիցուկի ծաղիկներ, հազարատերև և նարդոս (ուրց)։
2. Խառնուրդի 2 ճ.գ.-ը լցնել 0,5 լ եռման ջրով։
3. Թողնել թրմվի 1 ժամ և զտել։

Պատրաստի թուրմն ընդունում են 1/4 բաժակ, օրը 3 անգամ, ուտելուց կես ժամ առաջ։ Բարձր թթվայնությամբ հիվանդության դեպքում ծաղիկների փոխարեն դնում են բույսի արմատը, իսկ ցածրի դեպքում՝ եռատերև ջրաշուշանի խոտը։

![Գաստրիտից](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-47929570.jpg "Գաստրիտից")

Գաստրիտի բուժման երկրորդ եղանակը նախատեսում է երկու բաղադրիչի վրա հիմնված բաղադրատոմս։ Դրա պատրաստման համար վերցնում են 2 ճ.գ. մանրացված բույսի արմատ, լցնում 500 մլ եռման ջրով, դնում են թույլ կրակի վրա և թողնում եփվի 15 րոպե։ Ապա եփուկը պետք է թրմվի 30 րոպե և զտվի։ Ինչպես թեյի մեջ, դրան ավելացնում են մեղր՝ ըստ ճաշակի։ Ընդունում են 1/2 բաժակ, օրը 3 անգամ։

Նույն բաղադրատոմսը կարելի է օգտագործել էնտերոկոլիտների, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու խոցի դեպքում։

## Մակաբույծների դեմ

Բնակչության մեծ մասը մակաբույծների (վիրուսների, բակտերիաների, սնկերի, [որդերի](%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%AE%D5%B6%D5%A5%D6%80)) կրող է։ Դրանց ոչնչացնելու ունակ է ալթեյի մեջ պարունակվող ռադիոակտիվ ուրանը։ Այս բույսի հիման վրա մշակվել են կենսաակտիվ հավելումներ՝ ուղղված մակաբուծային հիվանդությունների դեմ պայքարին։

Որդնակալությունից ազատվել կարելի է ալթեյի արմատի թուրմի միջոցով։ Այն պատրաստելու համար կա պարզ սխեմա. 1 ճ. գ. բուժիչ խոտը լցնել 200 մլ եռման ջրի մեջ, թողնել թրմվի 30-40 րոպե, այնուհետև թուրմը զտել և ընդունել օրական մինչև 6 անգամ՝ 1 ճ. գ.-ական։

## Հակացուցումներ

Մի՞թե այսքան դրական հատկությունների առկայության պայմաններում բույսի կիրառման հակացուցումներ կարող են լինել։ Ցավոք, այո՛։ Ինչպես բոլոր դեղամիջոցների և բուժիչ խոտաբույսերի ընդունման ժամանակ, արգելվում է ալթեյի օգտագործումը անհատական անհանդուրժողականության դեպքում։ Անտեսելու դեպքում կարող են առաջանալ մաշկային ցանավորումներ, քոր և կարմրություն։

Չարժե չարաշահել բույսի թուրմերն ու եփուկները, քանի որ, ինչպես բոլոր դեղամիջոցների ընդունման ժամանակ, անհրաժեշտ է խստորեն պահպանել դեղաչափն ու բաղադրատոմսը, հակառակ դեպքում կարող են առաջանալ սրտխառնոց և փսխում։

Զգուշությամբ պետք է մոտենալ բուժիչ խոտի համատեղմանը այլ դեղամիջոցների հետ, որոնք ունակ են խտացնել խորխը և ճնշել հազը։

Պետք է հրաժարվել դեղամիջոցի ընդունումից թոքերի շնչառական գործառույթի խանգարում ունեցող հիվանդների, քրոնիկական փորկապության, երակների վարիկոզ լայնացման դեպքում, ինչպես նաև հղիության առաջին եռամսյակում գտնվող կանանց համար։