# Անգինա

![Ինչ է անգինան](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-92054716.jpg "Ինչ է անգինան")

Վարակիչ ծագման հիվանդությունը, որը հարուցվում է բակտերիաներով, վիրուսներով և սնկերով, կոչվում է անգինա: Հիմնականում ախտահարվում են քիմքային նշագեղձերը, սակայն հիվանդությունը կարող է տարածվել նաև կոկորդի այլ հյուսվածքների վրա: Հիվանդությունն ունի մի քանի տեսակ և պահանջում է ժամանակին ախտորոշում ու բուժում:

Բովանդակություն:

- [Ինչ է անգինան](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1%D5%B6)
- [Ինչպես է դրսևորվում հիվանդությունը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%A4%D6%80%D5%BD%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Կատառալ անգինա](#%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%AC-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Թարախային անգինա](#%D5%A9%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Հերպեսային անգինա](#%D5%B0%D5%A5%D6%80%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Ֆլեգմոնային անգինա](#%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A3%D5%B4%D5%B8%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Ֆիբրինային անգինա](#%D6%86%D5%AB%D5%A2%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Խոցային-նեկրոտիկ անգինա](#%D5%AD%D5%B8%D6%81%D5%A1-%D5%B6%D5%A5%D5%AF%D6%80%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1)
- [Անգինայից հետո բարդություններ](#%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Բուժում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցներ](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

## Ինչ է անգինան

Կոկորդի մշտական հիվանդություններից պաշտպանությունն ապահովում է լիմֆոիդ օղակը: Այն հանդիսանում է հյուսվածքների կուտակում, որոնք սինթեզում են կիլլեր բջիջներ՝ ոչնչացնելով լորձաթաղանթ ներթափանցած բակտերիաները: Երբ իմունիտետը նվազում է, այդ բջիջները դառնում են քիչ՝ պայքարելու համար, նրանք կորցնում են իրենց ուժը, և այդ ժամանակ տեղի է ունենում վարակում:Անգինայի տեսակները բաժանվում են.

- առաջնային՝ առաջանում են սովորական հարուցիչներից, հիվանդության ամենալայն տարածված ձևն է՝ սեզոնային բնույթի (աշուն և գարուն), ավելի հաճախ հանդիպում է երեխաների և մինչև 30 տարեկան մեծահասակների մոտ,
- երկրորդային՝ կոկորդային օղակը բորբոքվում է՝ հանդիսանալով կարմրուկի, դիֆթերիայի, որդան կարմիրի, արյան որոշ հիվանդությունների (օրինակ՝ լեյկոզի) և այլ հիվանդությունների ախտանիշ,
- սպեցիֆիկ՝ առաջացած որոշակի տեսակի վարակներից, օրինակ՝ Candida տեսակի սնկերից, որոնք ավելի հաճախ ախտահարում են երեխաներին և երկարատև հակաբիոտիկային բուժում ստացող մեծահասակներին:

Անգինան հիմնականում առաջացնում են ստաֆիլակոկները, ավելի հազվադեպ՝ պնևմոկոկները կամ համակցված տիպի վարակը: Բակտերիաներն ու վիրուսները ներթափանցում են ինչպես դրսից, այնպես էլ ակտիվանում են օրգանիզմում արդեն առկա հարուցիչները: Սովորաբար նրանք բնակվում են կարիես ունեցող ատամներում, քթըմպանում, վերնածնոտային ծոցերում: Նրանց ակտիվացմանը նպաստում է իմունիտետի ցանկացած թուլացում՝ հիպոթերմիա, սթրես, մրսածություն, տարբեր ալերգեններով երկարատև ազդեցություն, հիվանդ մարդու հետ շփում:

![Ինչպես է դրսևորվում հիվանդությունը](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-195.jpg)

> Հիշեք! Կարելի է նույնիսկ կասկածի տակ չդնել, թե արդյոք անգինան վարակիչ է: Այո, այն վարակիչ է, ինկուբացիոն շրջանը տևում է մեկ շաբաթից քիչ՝ 3-5 օր, իսկ մարդը վարակիչ է մնում մինչև 3 շաբաթ:

## Ինչպես է դրսևորվում հիվանդությունը

Հիվանդության համար բնորոշ է կտրուկ սկիզբը, ջերմաստիճանը կտրուկ բարձրանում է մինչև 39-40 աստիճան: Անգինայի ախտանիշները նման են սովորական մրսածության դրսևորումներին, սակայն հենց հիվանդությունն ընթանում է ավելի սուր, տևում է ավելի երկար և ավելի ծանր է տարվում:

Ինչ նշաններ են ուղեկցում հիվանդությանը.

- [ստամոքս-աղիքային տրակտի խանգարում](%D6%83%D5%B8%D6%80%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%AE%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)՝ սրտխառնոց, փսխում.
- դող, [գլխացավ](%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%BE) և մկանների ցավ, հոդացավեր, ընդհանուր ինքնազգացողության վատացում.
- ցավոտ է կուլ տալը, հաճախ դրա պատճառով ախորժակը կորում է.
- ավշային հանգույցները մեծացած են.
- նշագեղձերի վրա բնորոշ կարմրություն և նստվածք.

Հազը ոչ միշտ է ուղեկցում անգինային, ոչ բոլոր ձևերի դեպքում, և կարող է դրսևորվել ոչ անմիջապես: Անգինան ունի մի քանի ձև, որոնցից յուրաքանչյուրին բնորոշ են իր ախտանիշները:

> Կարևոր է! Չնայած հիվանդության ամենատարածված ստրեպտոկոկային բաղադրիչին, բժիշկը դեղեր նշանակելուց առաջ պետք է քսուք վերցնի նշագեղձերից կամ կոկորդի մակերեսից՝ հիվանդության ճշգրիտ պատճառը հաստատելու համար:

### Կատառալ անգինա

Համարվում է հիվանդության թեթևացված ձև և կարող է անցնել այլ, ավելի բարդ ընթացքով ձևերի:Ինչ նշաններ են բնորոշ հիվանդության այս ձևին.

- նշագեղձերի մակերեսային վնասվածք, նկատվում է այտուցվածություն, վառ կարմիր գույն.
- կուլ տալիս ցավը այնքան էլ ուժեղ չէ, կոկորդում չորություն և քորոց կա.
- զգացվում է թուլություն, ջերմաստիճանը ուժեղ չի բարձրանում, կարող են մեծացած լինել ավշային հանգույցները.
- անցնում է 2-3 օրում, եթե չի վերածվում հիվանդության զարգացման այլ ձևի, այնուհետև ախտանիշները սկսում են մեղմանալ:

Այս ձևի անգինայի ժամանակ հիվանդությունն ընթանում է մեղմ: Կատառալ անգինայի դեպքում ինքնազգացողության վատացումը (թուլություն, սրտխառնոց) սկսում է դրսևորվել հիվանդության հիմնական ախտանիշներից առաջ:

![Անգինայից հետո բարդությունները](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-143.jpg "Անգինայից հետո բարդությունները")

### Թարախային անգինա

Այս տեսակը բաժանվում է 2-ի՝ լակունար և ֆոլիկուլային: Դրանք այն ձևերն են, որոնց սովորաբար վերածվում է կատառալ անգինան, բուժման բացակայության դեպքում:

> Կարևոր է! Իմացեք ավելին, թե ինչպես արագ ու պարզ տնային պայմաններում:

#### Ֆոլիկուլային անգինա

Զարգացումը տեղի է ունենում դանդաղ, բայց ցավոտ: Վտանգավոր է իր բարդություններով:

> Ուշադրություն! Գլխացավի ուժեղացումը, բարձրացած ջերմաստիճանը, հոդացավերը պահանջում են անհապաղ դիմել բժշկի:

Ինչն է բնորոշ այս տեսակին.

- ուժեղ մեծացած են և ցավում են ավշային հանգույցները ծնոտի տակ.
- կուլ տալիս ցավը վառ արտահայտված է.
- [ջերմաստիճանը](%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6) կարող է բարձրանալ մինչև 40 աստիճան.
- նկատվում է նշագեղձերի մեծացում, մակերեսին կարող են հայտնաբերվել առանձին թարախակույտեր.
- գլուխը ցավում է, ուժեղ թուլություն, փորկապություն, սրտխառնոց, կարող են նկատվել սրտի ցավեր:

Այս տեսակի բուժումն իրականացվում է միայն ստացիոնար պայմաններում:

#### Լակունար անգինա

Այս ձևն ավելի ծանր է, քան : Արյան լեյկոցիտների մակարդակը բարձրացած է: Նշագեղձերն ուժեղ այտուցված են, լակունաները ծածկված են սպիտակ-դեղին, փուխր կամ թաղանթանման նստվածքով: Որոշ դեպքերում նստվածքը կարող է միաձուլվել մեկ մեծ բծի մեջ, որը ծածկում է նշագեղձերի ողջ մակերեսը: Այդպիսի նստվածքը հեշտությամբ հեռացվում է:Յուրաքանչյուր նշան սուր է արտահայտված.

- ջերմաստիճանը շատ արագ բարձրանում է մինչև բարձր ցուցանիշներ.
- կուլ տալը շատ ցավոտ է, ցավը կարող է տարածվել ականջներ.
- գլուխը ցավում է, ուժեղ թուլություն ամբողջ օրգանիզմում.
- ցավում են սրունքի մկանները, գոտկատեղը, ամբողջ մարմինը ցավում է.
- ուժեղացած թքարտադրություն, երեխաների մոտ կարող է առաջանալ փսխում:

Լակունար և ֆոլիկուլային տեսակները կարող են դիտվել միաժամանակ: Հիվանդության տևողությունը 5-7 օր է, վառ արտահայտված նշաններով, որոնց մեղմանալուց հետո ջերմաստիճանը կարող է ևս որոշ ժամանակ պահպանվել:

![Բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-166.jpg "Բուժում")

> Կարևոր է! Այսպիսի վիճակում մարդը ենթարկվում է լուրջ վտանգի, կարող են զարգանալ ցնցումներ: Անհրաժեշտ է շտապ կանչել մասնագետ տուն՝ հնարավոր հետագա հոսպիտալացմամբ:

### Հերպեսային անգինա

Հերպեսային կամ հերպետիկ անգինան ունի վիրուսային ծագում, առաջանում է Կոքսակի վիրուսներից: Անհրաժեշտ բուժման բացակայությունը հանգեցնում է բարդությունների՝ մենինգիտի, էնցեֆալիտի, սրտի թաղանթների բորբոքման տեսքով:Ինչ նշաններ են առկա.

- ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացում.
- կոկորդը բորբոքված է, կոկորդը սկսում է կտրուկ ցավել, ցավը մշտապես ուժեղանում է.
- քիմքի և կոկորդի հետին պատի վրա առաջանում են հեղուկով լցված մանր բշտիկներ, որոնց տեղում հետագայում հայտնվում են խոցեր.
- սրտխառնոց, փսխում հաճախ ուղեկցում են հիվանդությանը.
- մկանները ցավում են.

Հիվանդությունն անցնում է ինկուբացիոն շրջան 1-2 շաբաթվա ընթացքում: Հատկապես ուժեղ հիվանդությունը դրսևորվում է առաջին 2 օրերին: Երրորդ օրը նշագեղձերի և քիմքի վրայի բշտիկները պատռվում են, թարախը դուրս է հոսում, կուլ տալն ավելի ցավոտ է դառնում, սակայն անցնում են գլխացավը, ջերմաստիճանը, նշագեղձերի բորբոքումը:

> Ուշադրություն! Նկատվում է վիրուսի բարձր վարակունակություն, փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով, կեղտոտ ձեռքերի միջոցով: Առավել հաճախ հանդիպում է այս ՝ 4-ից մինչև 10 տարեկան:

### Ֆլեգմոնային անգինա

Հազվադեպ է հանդիպում, հանդիսանում է ամենածանր բարդությունը չբուժված ֆոլիկուլային և լակունար տարատեսակների հիվանդության հետևանքով: Կարող է առաջանալ որպես առաջնային հիվանդություն, բայց հիմնականում զարգանում է 2-3-րդ օրը: Վնասման տարիքը 15-40 տարեկան է: Ավելի հաճախ միակողմանի է:Ինչ ախտանիշներ են բնորոշ.

- ցավերն այնքան ուժեղ են, որ հնարավոր չէ նույնիսկ խմել.
- կուլ տալիս հեղուկ սնունդը կարող է դուրս հոսել քթից.
- ձայնը քթային է, բերանը մինչև վերջ չի բացվում, գլուխը թեքված է վնասված հատվածի կողմը.
- բերանից տհաճ, թարախային, ացետոնի երանգով հոտ է գալիս.
- 5-8 օր հետո վերին քիմքի վրա նկատվում է ուռուցք, տեղաշարժված դեպի ախտահարված նշագեղձի կողմը.
- նշագեղձը տեղաշարժվում է նշագեղձի տակ թարախակույտի առաջացման պատճառով, որի թաղանթը աստիճանաբար բարակում է՝ մերկացնելով ներսում պարունակվող թարախը.
- ջերմություն մինչև 41 աստիճան, ցավում են մկանները, հոդերը, թուլություն, գլխացավ, բերանի լորձաթաղանթը վառ կարմիր է, այտուցված:

Ֆլեգմոնային անգինան պահանջում է անհապաղ բուժում:

![Կատառալ անգինա](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-139.jpg "Կատառալ անգինա")

> Կարևոր է! Անհրաժեշտ բուժման բացակայության դեպքում կարող են զարգանալ մահացու ելքի հանգեցնող վիճակներ: Թարախը կարող է հոսել այլ հյուսվածքներ, մկաններ: Վարակի բարձրացումը դեպի ուղեղ առաջացնում է մենինգիտ, ուղեղի թրոմբոզ:

### Ֆիբրինոզ անգինա

Կրում է կեղծդիֆթերիային անվանումը: Նույնպես զարգանում է լակունար կամ ֆոլիկուլային անգինայից: Զարգացումը շատ արագ է, ընդամենը մի քանի ժամվա ընթացքում: Բնորոշ է թաղանթի առաջացումը վնասված հատվածներում:Այս տեսակի տարբերակիչ հատկանիշները.

- ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացում, դող.
- կոկորդի ցավն առաջանում է հանկարծակի, տարածվում է ականջ.
- ավշային հանգույցները մեծացած են, ցավում են.
- ամբողջ մարմնի ցավ, գլխապտույտ, փսխում, երբեմն գիտակցության կորուստ.
- նշագեղձերի վրա հայտնվում է սպիտակ-դեղին նստվածք, որն արագ միաձուլվում է մեկ բծի մեջ՝ ծածկելով ամբողջությամբ նշագեղձերը, երբեմն վնասելով հարակից հյուսվածքները:

Ցանկացած դեղամիջոց նշանակվում է միայն բժշկի կողմից, քանի որ սխալ պատրաստուկի կիրառումը կարող է նպաստել վարակի ուժեղացմանը և օրգանիզմի դիմադրողականության զարգացմանը հակաբիոտիկների նկատմամբ:

### Խոցա-նեկրոտիկ անգինա

Դրա զարգացմանը նպաստում է իմունիտետի թուլացումը, հարուցիչ են հանդիսանում մարդու բերանի խոռոչի միկրոֆլորայում եղած որոշակի քանակությամբ ախտածին միկրոօրգանիզմները (սպիրոխետ և իլիկաձև ցուպիկ): Հիմնական խումբը, որն ավելի ենթակա է հիվանդությանը, սրտային խնդիրներ ունեցող մարդիկ են, քրոնիկական հիվանդություններով տառապողները, ատամների և լնդերի վատ վիճակ ունեցողները:Ինչպես է դրսևորվում.

- կուլ տալիս անհարմարությունը արտահայտված չէ ուժեղ կերպով.
- բերանից գալիս է թարախային հոտ.
- ավշային հանգույցը մեծացած է թույլ, միայն վնասված կողմից.
- նշագեղձը ժամանակի ընթացքում ծածկվում է սև-կանաչավուն թաղանթով, որը հանելու դեպքում տակը հայտնաբերվում են արյունահոսող խոցեր:

Տևողությամբ կարող է ձգվել ամիսներ, աստիճանաբար ուժեղանալով ինտոքսիկացիայով: Թարախային վնասվածքները կարող են հանգեցնել ատամների կորստի:

![Թարախային անգինա](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-143.jpg)

> Ուշադրություն! Հիվանդությանը բնորոշ ստանդարտ ախտանիշները բացակայում են: Չկա թուլություն, անգինան ընթանում է առանց ջերմության, ուժեղ կոկորդացավի:

## Անգինայից հետո բարդությունները

Խանգարումներ են զարգանում, եթե բուժումն ընդհանրապես բացակայել է կամ իրականացվել է սխալ: Դրանք կարող են զարգանալ անմիջապես կամ որոշ ժամանակ անց:Հնարավոր բարդություններ.

- կոկորդի և ըմպանի շրջանում բորբոքումների, թարախակալումների առաջացում.
- վարակի թափանցում արյան մեջ՝ հետագայում վարակի, մենինգիտի զարգացմամբ.
- պիելոնեֆրիտ, գլոմերուլոնեֆրիտ.

Ամենածանր բարդությունը վարակի թափանցումն է ուղեղ կամ այլ օրգաններ:

## Բուժում

Բուժական միջոցառումներն իրականացվում են ինչպես տանը, այնպես էլ հիվանդանոցային պայմաններում: 3 տարեկանից փոքր երեխաները սովորաբար հոսպիտալացվում են: Նախևառաջ տուն է կանչվում տեղամասային մանկաբույժը կամ թերապևտը, ով, նկատելով հիվանդության բարդացած ընթացքը, պետք է հիվանդի դիտարկումը փոխանցի ԼՕՌ-բժշկին: Բուժման համար դեղամիջոցի ընտրությունը կախված է հիվանդության բնույթից:Բուժման հիմնական կանոնները.

> Կարդացե՛ք! Ինչպես - արագ և արդյունավետ:

1. Վիրուսային անգինան՝ հարբուխով, հազով, խռպոտությամբ և այլն, բուժվում է առանց հակաբիոտիկների կիրառման:
2. Streptococcus-ային անգինան միշտ ենթադրում է հակաբիոտիկների կիրառում՝ բարդությունները բացառելու համար:
3. Հակաբիոտիկները տրվում են առնվազն 7-10 օր տևողությամբ կուրսով՝ դեղաչափի հստակ նշումով, դեղամիջոցների ինքնուրույն նշանակումը կամ դրանց դադարեցումն արգելվում են:

Վարակակիրները, որոնք հիվանդության ախտանիշներ չեն դրսևորում, սովորաբար մասնագիտացված կարիք չունեն:

![Հերպեսային անգինա](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-164.jpg "Հերպեսային անգինա")

> Հիշե՛ք! Ավելի լավ է առաջին օրերին պահպանել անկողնային ռեժիմ, հնարավորինս շատ տաք ըմպելիք ընդունել, բացառել սառը, կծու, շատ տաք կերակուրը, սնունդը պատրաստել կիսահեղուկ:

### Բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցները

Անգինայի դեպքում ամբողջությամբ բացառվում են ցանկացած տաքացնող բուժական միջոցառումներ՝ կոմպրեսներ, տաքացնող քսուքներ, մանանեխի սպեղանիներ, տաք ինհալացիաներ: Բուժման համար կիրառվում են վիտամիններ, ալերգիան վերացնող դեղամիջոցներ, հակաբիոտիկներ, ջերմությունն իջեցնող դեղամիջոցներ, իրականացվում է կոկորդի ողողում:Ինչպես է իրականացվում կոկորդի ողողումը.

1. Դեղատնային դեղամիջոցներ 3 տարեկանից բարձր երեխաների համար՝ Hexoral, Tantum Verde, Ингалипт (Ingalipt):
2. Yodinol, Miramistin լուծույթներով, ջրածնի գերօքսիդով, Furacilin-ով:
3. Եղիկի, երիցուկի, տոգոնածաղկի թուրմեր, աղի և սոդայի լուծույթներ, պատրաստի հավաքածուներ (Ингафитол, Эвкаром):

3 տարեկանից մեծ, իսկ ավելի լավ է՝ 5 տարեկանից մեծ երեխաներին և մեծահասակներին կարելի է տալ ներծծվող կոնֆետներ՝ Strepsils, Pharyngosept, Stopangin:Ջերմությունն իջեցնող դեղամիջոցների ընդունում՝ պարացետամոլ, իբուպրոֆեն, Panadol, Efferalgan, Ibuklin:

> Հիշե՛ք! 38 աստիճան ջերմությունն իջեցվում է միայն կրծքով կերակրվող նորածինների մոտ, մեկ տարեկանից հետո երեխաների մոտ ջերմությունն իջեցվում է 39 աստիճանից: Անամնեզում ցնցումների առկայությունը ջերմության իջեցման ցուցում է հանդիսանում արդեն 37,5 աստիճանի դեպքում:

Ինչ հակաբիոտիկներ են կիրառվում՝ ամոքսիցիլին, Sumamed, ցեֆալեքսին, ցեֆուրոքսիմ: Հակաբիոտիկի արդյունավետությունը որքանով բարձր է, պարզ է դառնում բուժման առաջին 3 օրերից հետո:

![Ֆլեգմոնային անգինա](https://lifeinfo.am/storage/images/angina%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-116.jpg "Ֆլեգմոնային անգինա")Լրացուցիչ կիրառվում են հետևյալ դեղամիջոցները.

1. Հակահիստամինային միջոցներ՝ Suprastin, Zyrtec, Cetrin (2 տարեկանից բարձր երեխաների համար), Fenistil:
2. Վիտամիններ:
3. Իմունոմոդուլյատորներ՝ Viferon, Kipferon:
4. Պրոբիոտիկներ՝ Linex, Bifidumbacterin, Bifiform:
5. Ֆիտոպատրաստուկներ:

Որոշ դեպքերում կարող է ցուցված լինել նշագեղձերի հեռացում: Դրա ցուցումն է անգինայով հաճախակի հիվանդացությունը: Նշագեղձերի հետ միասին կարող են հեռացնել նաև մեծացած ադենոիդները: