# Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները

![Ապենդիցիտը լինու՞մ է ձախ կողմում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-41056651.jpg "Ապենդիցիտը լինու՞մ է ձախ կողմում")

Ապենդիցիտ է կոչվում կույր աղու փոքրիկ ելունի բորբոքումը, որը բավականին հաճախ է հանդիպում, եւ ժամանակին միջամտության բացակայության դեպքում կարող է հանգեցնել ծանր հետեւանքների։ Ինչի՞ց է առաջանում ապենդիցիտը, հնարավո՞ր է արդյոք խուսափել այս վիճակի առաջացումից։

Բովանդակություն:

- [Ի՞նչ տարիքում է առաջանում ապենդիցիտը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%AB%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ապենդիցիտը լինու՞մ է ձախ կողմում](#%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B1%D5%A1%D5%AD-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Լինու՞մ է արդյոք քրոնիկական ապենդիցիտ](#%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%84-%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF)
- [Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](#%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

Նույն թեմայով հոդվածներ:- [Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշները եւ պատճառները](%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-4894 "Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշները եւ պատճառները")
- [Մարդու մոտ ապենդիցիտը որ՞ կողմում է գտնվում. ինչպես իմանալ](%D5%B8%D6%80-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A3%D5%BF%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%A6%D5%A5%D5%AC-4377 "С какой стороны аппендицит находится у человека: как узнать?")
- [Ինչպիսի՞ դիետա պահպանել ապենդիցիտի հեռացումից հետո](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%A4%D5%AB%D5%A5%D5%BF%D5%A1-%D5%BA%D5%A1%D5%B0%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-8596 "Ինչպիսի՞ դիետա պահպանել ապենդիցիտի հեռացումից հետո")
- [Սուր ապենդիցիտի ախտանիշները եւ բուժումը](%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7527 "Սուր ապենդիցիտի ախտանիշները եւ բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ի՞նչ տարիքում է առաջանում ապենդիցիտը Այս հիվանդության ժամանակ որոշակի պատճառներով տեղի է ունենում կույր աղու որդանման ելունի (ապենդիքսի) հյուսվածքների բորբոքում։ Վիճակագրության համաձայն՝ ապենդիցիտն առավել հաճախ զարգանում է 20-40 տարեկան կանանց մոտ, տղամարդկանց մոտ այս վիճակն ավելի հազվադեպ է հանդիպում։ Բորբոքային պրոցեսը նաեւ շատ տարածված է 10-12 տարեկան երեխաների մոտ։ Հինգ տարեկան եւ ավելի փոքր երեխաների մոտ այս հիվանդության առաջացման հավանականությունն ավելի ցածր է։ Այսպիսով, ելունի բորբոքումը կարող է առաջանալ գրեթե ցանկացած տարիքում։ Չնայած մարդկանց մեծամասնությունը դրան հանդիպում է մանկության կամ երիտասարդության տարիներին, սակայն լինում են դեպքեր, երբ բորբոքային հիվանդությունը զարգանում է նաեւ ավելի մեծ տարիքում։ Ամեն ինչ կախված է հիվանդության առաջացման վրա ազդող անհատական առանձնահատկություններից եւ գործոններից։ Ախտանիշները Ապենդիցիտի ախտանիշները միշտ չէ, որ թույլ են տալիս անմիջապես հասկանալ, որ առաջացել է այս հիվանդությունը։ Հաճախ դրանք նման են սննդային թունավորման դրսեւորումներին, ինչը դժվարացնում է ախտորոշումը վաղ փուլերում։ Սովորաբար ապենդիքսի բորբոքումը զարգանում է հետեւյալ կերպ. Որովայնի ցավ։ Սովորաբար սկսվում է արեւային հյուսակի շրջանում, պորտից վեր, եւ տարածվում աջ կողմով։ Բորբոքային պրոցեսի զարգացմանը զուգընթաց ցավային զգացողությունները դառնում են ավելի ինտենսիվ, կարող են տարածվել ողջ որովայնով։ 3. Ուժեղ սրտխառնոցի, փսխման առաջացում։ Փսխումը առավել հաճախ հանդիսանում է ցավային զգացողություններին ի պատասխան ռեակցիա, անհետանում է ախորժակը։ Հնարավոր է լեղու փսխում։
4. Տենդ, դող, ինտոքսիկացիայի այլ ախտանիշներ։ Որքան ավելի խոցելի եւ ընդարձակ է ապենդիքսի բորբոքային պրոցեսը, այնքան ավելի ուժեղ են դրանք արտահայտվում։ Երբեմն ապենդիցիտն ընթանում է առանց ջերմության բարձրացման, ամեն ինչ կախված է մարդու օրգանիզմի անհատական առանձնահատկություններից։
5. Փորլուծություն, կղանքի խանգարումներ։ Կամ առաջանում է փորկապություն, ընդ որում՝ ավելանում է միզարձակության հաճախականությունը։ Մեզի գույնն այս դեպքում մուգ է լինում։
![Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-patcharnery-ev-riski-gorconnery-191.jpg "Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները")

Սրանք հիմնական ախտանիշներն են, որոնք վկայում են ապենդիցիտի հավանական զարգացման մասին։ Եթե սեղմել որովայնի ներքեւի մասին՝ աջ կողմից, ցավային զգացողությունները կուժեղանան։

> Կարեւոր է! Նման ախտանիշների առաջացման, դրանց ուժեղացման դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել բժշկի, ցանկալի է անմիջապես կանչել շտապ օգնություն։

## Ապենդիցիտը լինու՞մ է ձախ կողմում

Ընդունված է համարել, որ այս հիվանդության ժամանակ ցավային զգացողությունները տարածվում են որովայնի աջ կողմով, սովորաբար՝ ներքեւի հատվածում։ Սակայն իրականում ցավերը հաճախ իրադիացվում են՝ տարածվելով որովայնի այլ հատվածներ։ Այսպիսով, ցավային զգացողությունները կարող են տարածվել նաեւ ձախ կողմով։ Հաճախ հիվանդները գանգատվում են գոտեվող ցավից, որը մարմնի երկու կողմերում էլ գրեթե հավասարապես ինտենսիվ է։ Ապենդիցիտի ցավը կարող է զգացվել նույնիսկ կրծքավանդակում կամ ձախ ձեռքում՝ քողարկվելով որպես միոկարդի ինֆարկտ։ Նման դեպքերում ախտորոշումը կարող է չափազանց դժվարանալ, մինչդեռ հաճախ պահանջվում է անհետաձգելի վիրաբուժական բուժում, եւ ժամանակը հաշվվում է բառացիորեն ժամերով։ Ոչ հստակ ախտանիշների դեպքում միշտ անհրաժեշտ է լիարժեք ախտորոշում, որը թույլ կտա ստույգ պարզել վատառողջության պատճառը։

## Լինու՞մ է արդյոք քրոնիկական ապենդիցիտ

Քրոնիկական ապենդիցիտը գոյություն ունի, եւ սովորաբար այն կոչվում է ապենդիքսի դանդաղ ընթացող բորբոքում։ Նման վիճակը կարող է զարգանալ ինքնուրույն կերպով կամ դիտվել սուր ապենդիցիտի նոպայից հետո, որի ժամանակ ելունը չի հեռացվել։

Քրոնիկական բորբոքման ժամանակ կարող են դիտվել պարբերական նոպաներ, սակայն ոչ բոլոր դեպքերում է գործը հասնում հեռացման։ Սովորաբար փորձում են հիվանդությունը հասցնել կայուն ռեմիսիայի, հիվանդին նշանակվում է դիետա, կարող է նշանակվել նաեւ լրացուցիչ բուժում։ Երբեմն մարդուն մի քանի անգամ հոսպիտալացնում են, իսկ բորբոքված ելունը այդպես էլ չի հեռացվում։

![Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-patcharnery-ev-riski-gorconnery-189.jpg "Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները")

> Կարեւոր է! Եթե ելունն արդեն հեռացվել է, ապենդիցիտ երկրորդ անգամ չի լինում։ Որովայնամզի շրջանում կրկնակի բորբոքում այս դեպքում կարող է առաջանալ միայն այն դեպքում, երբ վիրաբուժական միջամտությունն իրականացվել է ասեպտիկայի եւ անտիսեպտիկայի կանոնների խախտումով։

## Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները

Մեծահասակների եւ երեխաների մոտ բորբոքային պրոցեսի զարգացման պատճառները սովորաբար նման են, սակայն արժե նշել, որ հաճախ ճշգրիտ գործոնը որոշելը գրեթե անհնար է։ Առավել հաճախ այս հիվանդության զարգացման պատճառներից նշում են հետեւյալը.

- ապենդիքսի լուսանցքի խցանում, որը տեղի է ունենում կղանքային քարերի գոյացման, օտար մարմինների, հելմինթների ներթափանցման հետեւանքով.
- տվյալ հատվածում արյան շրջանառության խանգարումներ, որի հետեւանքով տեղի է ունենում ապենդիքսի նեկրոզ.
- տարբեր նյարդաբանական խանգարումներ, աղիների աշխատանքի փոփոխություններ.
- ապենդիքսի անատոմիական առանձնահատկություններ (երկարաձգված ելուն, ոլորում, ոչ բնորոշ տեղակայում), որոնք հանգեցնում են արյունամատակարարման եւ նյարդավորման խանգարման։

Այսպիսով, այս հիվանդության զարգացման հավանականությունն ավելանում է փորկապությամբ եւ աղիների աշխատանքի այլ խանգարումներով տառապող մարդկանց մոտ։ Հաճախ դրան հանգեցնում է սխալ սնվելը, սննդի մեջ օգտակար նյութերի, կոպիտ մանրաթելերի, աղիների աշխատանքը խթանող բակտերիաների պակասը։

Դեռահասների եւ երեխաների մոտ այս հիվանդության զարգացման պատճառները նույնն են։ Արժե նշել, որ ապենդիցիտի առաջացման վրա կարող են ազդել նաեւ անուղղակի գործոններ։ Օրինակ՝ որոշ մարդիկ հակված են սթրեսի ֆոնի վրա մարսողական տրակտի աշխատանքի խանգարումների, իսկ երկարատեւ ուժեղ հուզական ապրումները նույնպես կարող են ազդել բորբոքային պրոցեսի առաջացման վրա։

![Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-patcharnery-ev-riski-gorconnery-139.jpg "Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները")

Հաճախ ապենդիքսի բորբոքման առանձին պատճառ են նշում ուտելիք սերմերը (արեւածաղկի սերմերը)։ Սա ճիշտ է միայն մասամբ։ Չմաքրված սերմերը կարող են հրահրել լուսանցքի խցանում եւ առաջացնել բորբոքային պրոցես։ Նույնը վերաբերում է ցանկացած մանր սննդի, որը կարող է խցանել ապենդիքսի լուսանցքը։ Սակայն ամեն ինչ կախված է անհատական առանձնահատկություններից, որոշ մարդկանց մոտ ապենդիցիտ չի առաջանում նույնիսկ սխալ սնվելու դեպքում։

Երբեմն առանձնացնում են նաեւ ժառանգական գործոնը։ Եթե ծնողներից մեկը ունեցել է ապենդիցիտ, ապա երեխայի մոտ դրա առաջացման հավանականությունն ավելանում է, ընդ որում՝ նույն տարիքում։ Սա կարելի է կապել ազգականների օրգանիզմի եւ, մասնավորապես, ստամոքս-աղիքային տրակտի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։

Հղի կանանց մոտ նույնպես կարող է առաջանալ բորբոքային պրոցես տարբեր պատճառներով։ Երեխա կրելու ընթացքում ապենդիցիտի ախտանիշներն ավելի ցայտուն են լինում, գրեթե բոլոր դեպքերում բարձրանում է ջերմությունը։ Հղիության ժամանակ բժշկական միջամտության կարգը նույնն է. եթե բորբոքումն ընդարձակ եւ արտահայտված է, ախտահարված ելունը հեռացվում է։

Ապենդիցիտի առաջին նշանների դեպքում ցանկացած պարագայում անհրաժեշտ է անմիջապես դիմել բժշկի, կանչել շտապ օգնություն։ Այս հիվանդությունը կարող է հանգեցնել ծանր բարդությունների, որոնցից ամենատարածվածը պերիտոնիտն է՝ որովայնամզի շրջանի ընդարձակ բորբոքային պրոցես։ Առաջանում է վարակի՝ արյան հոսքով տարածման հավանականություն, ինչը կարող է հանգեցնել սեպսիսի՝ արյան վարակման։ Բորբոքված ելունի հեռացումից հետո պարտադիր պետք է պահպանել բժշկի բոլոր երաշխավորությունները, հատուկ դիետան, որն ուղղված է ստամոքս-աղիքային տրակտի աշխատանքի վերականգնմանը։
