# Ատամների բուսման ժամանակ երեխայի մոտ առաջացող լորձը՝ բնական երևույթ է, թե՞ հիվանդություն

![Ռինիտի պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-71253061.jpg "Ռինիտի պատճառները")

Երեխայի մոտ ատամների հայտնվելը հուզիչ գործընթաց է։ Ուրախալի է նկատել փոքրիկի առաջին ատամնիկը։ Բայց ծնողները, տեսնելով քթից արտադրուկներ, հարց են տալիս՝ արդյոք ատամների բուսման ժամանակ առաջանում են լորձեր, և ինչ անել այդ դեպքում։ Չարժե անհանգստանալ, եթե բացառված է վարակիչ հիվանդության առկայությունը, այս գործընթացը պարզապես պետք է անցկացնել երեխայի հետ միասին։

Բովանդակություն՝

- [Ինչպիսին պետք է լինեն լորձերը ատամների բուսման ժամանակ](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A5%D5%BF%D6%84%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D5%B6-%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%B1%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ռինիտի պատճառները](#%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Իմունիտետի նվազում](#%D5%AB%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%BE%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Քթի և լնդերի լորձաթաղանթների մոտ տեղակայվածությունը](#%D6%84%D5%A9%D5%AB-%D5%AC%D5%B6%D5%A4%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%B1%D5%A1%D5%A9%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D5%A9%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Ինչպես օգնել փոքրիկին](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D6%83%D5%B8%D6%84%D6%80%D5%AB%D5%AF%D5%AB%D5%B6)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ՝- [Երեխայի մոտ առանց ջերմության հազի և հարբուխի պատճառները](%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-7354 "Երեխայի մոտ առանց ջերմության հազի և հարբուխի պատճառները")
- [Միրամիստին հարբուխի ժամանակ երեխաների և մեծահասակների համար](%D5%B4%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B6%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%9D-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-5649 "Միրամիստին հարբուխի ժամանակ երեխաների և մեծահասակների համար")
- [Թարախային ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում](%D5%A9%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-5150 "Թարախային ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում")
- [Ինչպես արագ առաջացնել հարբուխ և փռշտոց տնային պայմաններում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%A3-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD-%D6%83%D5%BC%D5%B7%D5%BF%D5%B8%D6%81-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-4874 "Ինչպես արագ առաջացնել հարբուխ և փռշտոց տնային պայմաններում")
- [Վազոմոտոր ռինիտի ախտանիշները և պատճառները](%D5%BE%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D5%B4%D5%B8%D5%BF%D5%B8%D6%80-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-6763 "Վազոմոտոր ռինիտի ախտանիշները և պատճառները")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչպիսին պետք է լինեն լորձերը ատամների բուսման ժամանակ Քթից արտադրուկները, որպես կանոն, ինչ-որ հիվանդության հետևանք են։ Ինչպես տարբերել մրսածությունից լորձը, երբ ատամներն են բուսնում։ Կարո՞ղ են լինել լորձեր, ինչպիսին, և որքա՞ն են դրանք տևում։ Այս հարցերը հաճախ հուզում են ծնողներին։ Եթե առկա են առատ լորձեր, և ատամները բուսնում են, կա հիմք ենթադրելու, որ երեխան ունի վարակիչ հիվանդություն։ Քթի խցանման, լորձի հայտնվելու դեպքում խորհուրդ է տրվում սկզբում բացառել մնացած բոլոր պատճառները, որպեսզի չբաց թողնվի պահը և ձեռնարկվեն համապատասխան բուժիչ միջոցառումներ, և միայն այնուհետև ենթադրել, որ սա միայն ատամնային հետևանք է։ ![Քթի և լնդերի լորձաթաղանթների մոտ տեղակայվածությունը](https://lifeinfo.am/storage/images/atamneri-busman-jamanak-qtahosutyun%D5%9D-patcharner-ev-bujum-171.jpg "Քթի և լնդերի լորձաթաղանթների մոտ տեղակայվածությունը") Ատամների բուսման ժամանակ քթից արտադրվող հեղուկը բնորոշվում է ջրիկությամբ, այն թափանցիկ է։ Լորձը կարող է հոսել ուղղակի առվակի պես։ Հարցին՝ քանի՞ օր է դա տևում երեխաների մոտ, մասնագետները պատասխանում են. որպես կանոն, մոտ 4 օր, կախված փոքրիկի օրգանիզմի անհատական առանձնահատկություններից։ Պետք է ուշադրություն դարձնել լորձի գույնին և քթի խցանման տևողությանը։ Կարևոր է! Եթե հարբուխի տևողությունը գերազանցում է 5 օրը, և արտադրուկները դառնում են դեղին, սպիտակ կամ կանաչ, նկատվում են խիտ մասնիկներ, սա ազդանշան է մասնագետի դիմելու համար։ Փոքրիկի մոտ, հարբուխից բացի, կարող են դրսևորվել ատամների բուսմանը ուղեկցող այլ ախտանիշներ՝ թքի առատ արտադրություն և փռշտոց. 5. ակտիվ ծամողական շարժումների կատարում.
6. ցավային զգացողությունները կարող են ուժեղանալ երեկոյան կամ գիշերային ժամերին.
7. վատ քուն.
8. այտուցված լնդերի կարմրություն.
9. ախորժակի նվազում.
10. փորլուծություն.
11. ջերմության բարձրացում.
Բարձրացած ջերմությունը բնական երևույթ է, սա լնդերի բորբոքման և մեծ քանակությամբ կենսաբանական ակտիվ նյութերի արտադրության հետևանք է։

> Կարևոր է! Ջերմությունը չի կարող գերազանցել 38-39°C-ը, և դրա տևողությունը կազմում է մոտ երկու օր։

Այս ժամանակահատվածում թույլատրվում է նաև հազի առաջացումը։ Լորձի մի մասը, կոկորդի պատերին հասնելով, գրգռում է նրա ընկալիչները։ Արդյունքում կարող է լինել հազ։ Բայց պետք է հիշել, որ հազը ատամների բուսման ախտանիշներին վերագրելը կարելի է միայն այն ժամանակ, երբ բացառված են դրա առաջացման մնացած բոլոր պատճառները։ Անհրաժեշտ է համոզվել, որ հազը որևէ վարակի հետևանք չէ։ Եթե այն խորը, չոր և հաճախակի է, անհրաժեշտ է դիմել մանկաբույժի։

## Ռինիտի պատճառները

Մասնագետները ընդունված է առանձնացնել հարբուխի հայտնվելու երկու պատճառ ատամների բուսման ընթացքում։

### Իմունիտետի նվազում

Ատամների բուսման ընթացքում օրգանիզմը թուլանում է, նվազում են նրա պաշտպանական ֆունկցիաները։ Այս դեպքում նվազում է ոչ միայն տեղային իմունիտետը, այլև ընդհանուրը։ Որպես կանոն, հարբուխը կարող է լինել մրսածության կամ ինչ-որ վիրուսի հետևանք։ Եթե փոքրիկը գտնվում է կրծքով կերակրման վրա, ապա ատամների բուսման ժամանակ (սովորաբար սկսվում է մոտ վեց ամսականից) մոր կաթի բաժինը երեխայի սննդակարգում նվազում է, քանի որ սկսվում է աստիճանական կերակրման ներմուծում։ Մոր կաթի ընդունման նվազման հետևանքով նվազում է նաև երեխայի մոտ մորից ստացվող հակամարմինների քանակը։ Սա նույնպես կարող է լինել իմունային ֆունկցիաների թուլացման պատճառ։

Մոր արգանդում գտնվելու, ինչպես նաև հետագա կրծքով կերակրման ընթացքում փոքրիկը հակամարմիններ ստանում է մորից։ Բայց դրանց քանակը աճի ընթացքում նվազում է, երեխան ավելի շատ է ենթարկվում վարակի ազդեցությանը, որի հետևանքով էլ առաջանում է հարբուխ։

![Ատամների բուսման ժամանակ երեխայի մոտ առաջացող լորձը՝ բնական երևույթ է, թե՞ հիվանդություն](https://lifeinfo.am/storage/images/atamneri-busman-jamanak-qtahosutyun%D5%9D-patcharner-ev-bujum-104.jpg "Ատամների բուսման ժամանակ երեխայի մոտ առաջացող լորձը՝ բնական երևույթ է, թե՞ հիվանդություն")

> Կարևոր է հիշել! Իմունիտետը պահպանելու համար անհրաժեշտ է փոքրիկի սննդակարգում ներմուծել վիտամիններով հարուստացված սնունդ։ Խորհուրդ է տրվում առատորեն օգտագործել կաթնաթթվային ծագման մթերքներ, պանրի և կաթնամթերքի առկայություն։

### Քթի և լնդերի լորձաթաղանթների մոտ տեղակայվածությունը

Ատամների բուսման ժամանակ լորձային հեղուկի հայտնվելը հաճախակի երևույթ է։ Մանկաբույժները այս երևույթը բացատրում են քթի և լնդերի լորձաթաղանթների մոտիկ տեղակայվածությամբ։ Ատամների բուսման ժամանակ տեղի է ունենում լնդի բորբոքում, և, հետևաբար, գրգռվում է քթի խոռոչի լորձաթաղանթը, քանի որ դրանք ունեն ընդհանուր արյունամատակարարում և նյարդավորում։ Քթի գեղձերը սկսում են ուժեղացված աշխատել։

Դոկտոր Կոմարովսկին մեկնաբանում է, թե ինչու են լորձերը հայտնվում ատամների բուսման ժամանակաշրջանում, հետևյալ կերպ. այս գործընթացը բավականին հաճախ ուղեկցվում է հարբուխի հայտնվելով, դրա հետ համաձայն է ցանկացած մանկաբույժ։ Այս ոչ այնքան հաճելի ախտանիշը բացատրվում է նրանով, որ ատամների բուսումը կապված է երեխայի իմունիտետի նվազման հետ, ինչով էլ մեծանում է վարակիչ հիվանդության միանալու հավանականությունը։

Եթե երեխայի ընդհանուր ինքնազգացողությունը խաթարված չէ, ջերմությունը բարձրացած չէ, ախորժակը նորմալ է, բայց առկա է հարբուխ, արտադրուկների գույնը թափանցիկ է, և ատամները բուսնում են, հարբուխը չարժե կապել վարակի հետ։ Լորձերի առկայությունը պայմանավորված է նաև երկրորդ պատճառով՝ լնդերի և քթանցքի լորձաթաղանթի արյունամատակարարումը բավականին սերտորեն են փոխկապակցված։

Ատամների բուսման ժամանակ ուժեղանում է լնդերի արյունամատակարարումը, իսկ սա հանգեցնում է քթի խոռոչի լորձաթաղանթի արյունամատակարարման ակտիվացմանը։ Արդյունքում ուժեղանում է լորձ արտադրող էպիթելային բջիջների աշխատանքը։ Հետևանքը՝ փոքր քանակությամբ թափանցիկ արտադրուկներ։ Այսպիսով, ատամների բուսման ժամանակ ջերմության հետ ուղեկցվող լորձերը ընդունված է դիտարկել որպես ֆիզիոլոգիապես նորմալ վիճակ։

## Ինչպես օգնել փոքրիկին

Նախքան որևէ պրոցեդուրա սկսելը, անհրաժեշտ է համոզվել, որ հարբուխը ատամների բուսման գործընթացի հետևանք է։

![Ատամների բուսման ժամանակ երեխայի մոտ առաջացող լորձը՝ բնական երևույթ է, թե՞ հիվանդություն](https://lifeinfo.am/storage/images/atamneri-busman-jamanak-qtahosutyun%D5%9D-patcharner-ev-bujum-160.jpg "Ատամների բուսման ժամանակ երեխայի մոտ առաջացող լորձը՝ բնական երևույթ է, թե՞ հիվանդություն")

Եթե դա իսկապես այդպես է, ապա երևույթները կանցնեն առանց բարդությունների։ Անհրաժեշտ է ապահովել փոքրիկին որոշակի խնամք, որպեսզի օգնել հաղթահարել ատամների բուսման ժամանակ առաջացող անհարմարությունները։ Սենյակում նորմալ խոնավություն, որպեսզի խուսափել լորձաթաղանթի չորացումից, և ջերմաստիճան՝ մոտ 22-24 աստիճան։ Վիճակը թեթևացնելու համար խորհուրդ է տրվում օգտագործել՝

- քթանցքի լվացում և խոնավացում.
- լորձային արտադրուկների հեռացում.
- կաթիլների կիրառում.

Փոքրիկի քթում արտադրուկները չորանում են, դրա հետևանքով դժվարանում է շնչառությունը, ինչը անհարմարություն է առաջացնում։ Առաջացած կեղևները հեռացնելը դժվար չէ։ Կարելի է լվանալ ծոցերը աղի լուծույթներով։ Դրանք վաճառվում են դեղատներում (Aqua Maris և այլն) կամ պատրաստվում են ինքնուրույն։ Մեկ բաժակ հեղուկում լուծել 1 թեյի գդալ աղ, ցանկալի է՝ ծովային։ Այն, բացի լվացումից, կօգնի հանել բորբոքումը և վերականգնում է լորձաթաղանթի նորմալ գործունեությունը։

Լվացումից հետո չորացած գոյացումները փափկում են, դրանք ավելի հեշտ կլինի հեռացնել։ Լվացումը խորհուրդ է տրվում կատարել կանոնավոր։ Այս պրոցեդուրաները բացարձակապես անվնաս են, քանի որ բացակայում են որևէ քիմիական հավելումներ։ Այսպիսի լուծույթները ոչ միայն մաքրում են փոքրիկի քիթը, այլև խոնավացնում են։

Ատամների բուսումը և հարբուխի առկայությունը փոխկապակցված գործընթացներ են, դրանք տևում են երեխայի կյանքի առաջին մի քանի տարիների ընթացքում։ Լինում են ժամանակահատվածներ, երբ դրանք անցնում են առանց որևէ բարդությունների, բուժում չի պահանջվում։ Բայց ուշադրություն պետք է դարձնել երեխայի վիճակին, եթե այն փոքր-ինչ կասկած է հարուցում վարակիչ հիվանդության վերաբերյալ։
