# Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում

![Պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-12708631.jpg "Պատճառները")

Ատոպիկ բրոնխիալ ասթման ալերգիայի դրսևորման տարածված ձև է: Տվյալ դեպքում շնչուղիների լորձաթաղանթները դառնում են գերզգայուն ալերգեններից ազդեցության նկատմամբ, որի հետևանքով զարգանում են այնպիսի ախտանիշներ, ինչպիսիք են ուժեղ հազը, իսկ ծանր դեպքերում՝ շնչահեղձությունը: Ցանկալի է ժամանակին զբաղվել այս հիվանդության բուժմամբ: Ալերգիայից ամբողջությամբ ազատվել հնարավոր չէ, սակայն ճիշտ ընտրված դեղերի շնորհիվ կարելի է ասթման հասցնել կայուն ռեմիսիայի:

Բովանդակություն:

- [Ինչ է սա](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BD%D5%A1)
- [Պատճառները](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Բարդություններ](#%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմայի բուժումը](#%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%BA%D5%AB%D5%AF-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%A1%D5%AC-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ:- [Ինչ բարդություններ ունի բրոնխիալ ասթման մեծահասակների և երեխաների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%B8%D5%B2-%D5%A5%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AC-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-3364 "Ինչ բարդություններ ունի բրոնխիալ ասթման մեծահասակների և երեխաների մոտ")
- [Ասթմայի բուժումը ինհալյատորով](%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%BE-6662 "Ասթմայի բուժումը ինհալյատորով")
- [Բրոնխիալ ասթմա - կանխարգելում](%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%A1%D5%AC-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4-3426 "Բրոնխիալ ասթմա - կանխարգելում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչ է սա Այս հիվանդության ձևի երկրորդ անվանումն է բրոնխիալ ասթմայի ալերգիկ ձևը: Որոշ դեպքերում այն կարող է զուգակցվել ալերգիայի այլ դրսևորումների հետ, օրինակ՝ մաշկային ցանով, եղնջացանով: Ասթման կարող է զարգանալ աստիճանաբար՝ սկսվելով ալերգիկ բրոնխիտից կամ հարբուխից: Վիճակի վատթարացմանը նպաստում է ալերգեններով մշտական շփումը, այդ իսկ պատճառով կարևոր է պարզել, թե ինչն է հրահրում ասթմայի ախտանիշների առաջացումը: Եթե ալերգենն ամբողջությամբ վերացվի, հիվանդությունն անցնում է կայուն ռեմիսիայի: Այս հիվանդության ICD-10 կոդն է J45: Ընթացքի ծանրությունից կախված առանձնացվում են ատոպիկ բրոնխիալ ասթմայի մի քանի ձևեր. Թեթև ինտերմիտացող բրոնխիալ ասթմա: Տվյալ դեպքում ասթմայի նոպաները հանդիպում են շաբաթը մեկ անգամից ավելի հազվադեպ: Հիվանդության այս տեսակը երկար ժամանակ կարող է քողարկվել այլ ախտորոշման ներքո, հաճախ դրա փոխարեն դնում են «քրոնիկ բրոնխիտ» ախտորոշումը: 3. Բրոնխիալ ասթմայի թեթև պերսիստող ընթացք: Տվյալ դեպքում նոպաները ծագում են շաբաթը մեկ անգամից ավելի հաճախ, սակայն օրը մեկ անգամից ոչ ավելի հաճախ: Այս տեսակը ամենատարածվածներից մեկն է, հանդիպում է դեպքերի մեծ մասում:
4. Միջին ծանրության աստիճան: Տվյալ դեպքում նոպաները դառնում են ամենօրյա, հաճախ առաջանում են գիշերային սրացումներ:
5. Ծանր աստիճան: Այս փուլում նոպաները կարող են կրկնվել օրը մի քանի անգամ, գիշերային նոպաները հայտնվում են գրեթե ամեն գիշեր: Բրոնխիալ ասթման այս փուլում ծանր է տարվում, զգալիորեն խանգարում է մարդու բնականոն կենսագործունեությանը:
![Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմայի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/atopik-bronxial-astma-patcharner-axtanishner-bujum-140.jpg "Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմայի բուժումը")

Սա հիվանդության տարբեր ձևերի հիմնական դասակարգումն է: Բուժումն ընտրվում է ասթմայի ընթացքի ծանրությունից կախված:

> Կարևոր է! Հիվանդության բուժումը սկսելուց առաջ միշտ անհրաժեշտ է հաստատել նոպաները հրահրող ալերգենը, եթե դա հնարավոր է:

Ալերգենների տեսակի համաձայն ասթման սովորաբար չեն դասակարգում: Սակայն գրգռիչից կախված կարելի է առանձնացնել հիվանդության հետևյալ ձևերը.

1. Սնկային ձև: Տվյալ դեպքում հազի և շնչահեղձության նոպաները հրահրվում են սնկերի առկայությամբ: Ամենից հաճախ գրգռիչ են հանդիսանում բորբոսասնկերը:
2. Ծաղկափոշային ձև: Տվյալ դեպքում գրգռիչ է հանդիսանում բույսերի ծաղկափոշին, երբեմն՝ տնային փոշին: Եթե ալերգիկ ռեակցիան առաջացնում է ծաղկափոշին, հիվանդությունը կուժեղանա բույսերի մեծ մասի ծաղկման ժամանակահատվածում՝ գարնանը և ամռանը:
3. Էպիդերմալ ձև: Էպիդերմալ ալերգիայի տակ սովորաբար հասկացվում է հիվանդություն, որն առաջանում է կենդանիների բրդից, մաշկի մասնիկներից: Ըստ էության սա ալերգիա է ընտանի կենդանիների նկատմամբ:

Դեպքերի մեծ մասում հիվանդության այսպիսի ձևերը զուգակցվում են մաշկային ալերգիայի հետ: Սա ատոպիկ ասթման տարբերում է բրոնխիալ ասթմայի այլ տեսակներից: Կարելի է նաև հետևել այն օրինաչափությանը, որ նոպաները ծագում են ալերգենի հետ շփումից որոշ ժամանակ անց:

## Պատճառները

Հիվանդության ալերգիկ ձևը կարող է ունենալ միայն մեկ պատճառ՝ ալերգենի հետ մշտական շփում: Ոչ բոլոր մարդկանց մոտ կա որևէ բանի նկատմամբ ալերգիա, մինչ օրս դժվար է ճշգրիտ հաստատել, թե ինչու է այն առաջանում: Սակայն եթե ալերգիկ ռեակցիան արդեն եղել է, ասթմայի առաջացման հավանականությունն ավելանում է:

Նաև պետք է ուշադրություն դարձնել ժառանգականությանը: Հաճախ, եթե ծնողների կամ այլ մերձավոր ազգականների մոտ առկա են ալերգիկ հիվանդություններ, դրանք կարող են հայտնվել նաև հենց մարդու մոտ:

![Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/atopik-bronxial-astma-patcharner-axtanishner-bujum-145.jpg "Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում")

Հիվանդությունը կարող է զարգանալ գրեթե ցանկացած տարիքում, սակայն ամենից հաճախ ատոպիկ բրոնխիալ ասթման հանդիպում է երեխաների մոտ: Ալերգիկ պաթոլոգիաները սովորաբար առաջին անգամ դրսևորվում են հենց մանկական տարիքում:

> Կարևոր է! Բրոնխիալ ասթման բավական հազվադեպ է առաջանում սննդային ալերգիայից, հատկապես հաճախակի պատճառ է հանդիսանում տարբեր ծագման փոշին և այլ մակերևութային ցնդող նյութեր:

## Ախտանիշները

Հիմնական ախտանիշն է ուժեղ, ծանր հազի առաջացումը, երբեմն՝ օտար մարմնի զգացողությամբ: Հազը սովորաբար ուղեկցվում է շնչակարճությամբ, սուլոցով, խզզոցով, շնչառության խանգարումներով: Առաջանում է կրծքավանդակում սեղմման զգացողություն, շնչառությունը դառնում է շատ հաճախակի: Նոպաները սովորաբար ծագում են ալերգենի հետ շփումից հետո, այնուհետև անցնում են որոշ ժամանակ անց:

Շնչառական խանգարումների հետ միաժամանակ կարող են առաջանալ դրսևորումներ մաշկի վրա, տարբեր ցաներ, ամենից հաճախ հայտնվում է եղնջացան: Ճիշտ ախտորոշում դնելու համար նաև կարևոր է, որ նոպաները բավական հաճախ կրկնվեն՝ ամսական մի քանի անգամից մինչև ամենօրյա դրվագներ:

![Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/atopik-bronxial-astma-patcharner-axtanishner-bujum-151.png "Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում")

## Բարդություններ

Ասթմայի նոպաները ընդհանուր առմամբ բացասաբար են ազդում մարդու աշխատունակության և ողջ կյանքի վրա: Բավական հաճախ դրանք կարող են առաջանալ գիշերային ժամերին՝ խանգարելով բնականոն քունը: Հազի մշտական նոպաները հանգեցնում են գլխացավերի, թուլության, քնկոտության:

Այս հիվանդության հատկապես վտանգավոր բարդություն է ասթմատիկ կարգավիճակը, երբ նոպաներն այնքան ծանր են, որ մարդը չի կարողանում ոչ ներշնչել, ոչ արտաշնչել: Տվյալ դեպքում վիճակը կարող է հանգեցնել գիտակցության կորստի և նույնիսկ մահվան: Այդ իսկ պատճառով բրոնխիալ ասթմայի առաջացման դեպքում պարտադիր անհրաժեշտ է արագ հաստատել պատճառը և ընտրել նոպաները կանգնեցնելու համապատասխան միջոցներ:

## Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմայի բուժումը

Այս հիվանդության բուժումը սովորաբար համալիր է, և հաճախ դա ցմահ բուժում է: Ալերգիայից ամբողջությամբ ազատվել հնարավոր չէ, սակայն խուսափելով ալերգեններով շփումից և ընտրելով արդյունավետ դեղեր, որոնք օգնում են ազատվել նոպաներից, կարելի է հասնել բավական կայուն ռեմիսիայի:

Բուժումն սկսելուց հետո առաջին հերթին պարզվում է, թե ինչն է հրահրում ալերգիկ նոպաները: Գրգռիչից սովորաբար պետք է մեկուսացվել, օրինակ՝ եթե բրոնխիալ ասթման առաջանում է փոշուց, պետք է սկսել ավելի հաճախ թաց մաքրում անել բնակարանում, ազատվել փոշի կուտակող իրերից՝ տարբեր ծանր գորգերից, վարագույրներից, փափուկ խաղալիքների առատությունից:

![Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/atopik-bronxial-astma-patcharner-axtanishner-bujum-155.jpg "Ատոպիկ բրոնխիալ ասթմա - ախտանիշներ և բուժում")

Եթե հիվանդությունն ընթանում է հատկապես ծանր ձևով, սովորաբար խորհուրդ է տրվում հատուկ դիետա: Ծանր ալերգիայի դեպքում սննդակարգից անհրաժեշտ է բացառել բոլոր այն մթերքները, որոնք կարող են ուժեղացնել և հրահրել գրգռումը: Դրանց են սովորաբար դասում կարմիր մրգերը, ցիտրուսային մրգերը, մսի և ձկան յուղալի տեսակները: Նաև հնարավորինս պետք է խուսափել քաղցրավենիքից, արհեստական բուրավետիչների և ներկանյութերի առատությունից, այլ հավելումներից: Պետք է խմել ավելի շատ ջուր, խորհուրդ չի տրվում խմել սուրճ, թունդ թեյ, գազավորված ըմպելիքներ, ալկոհոլ:

Նոպաները կանգնեցնելու և դրանց հետևանքներից ազատվելու համար նշանակվում են դեղերի տարբեր խմբեր: Դեպքերի մեծ մասում օգտագործվում են հետևյալ դեղերը.

1. Ինհալացիոն պատրաստուկներ: Կիրառվում են ասթմատիկ նոպայի ժամանակ անմիջապես: Սովորաբար կիրառվում են Salbutamol, Terbutaline, Fenoterol: Անհրաժեշտ դեղերը թողարկվում են ասթմայով հիվանդների համար նախատեսված ինհալյատորների ձևով:
2. Խոլինոլիտիկներ: Սովորաբար կիրառվում են ինհալացիայի այլ պատրաստուկների հետ համատեղ: Դեպքերի մեծ մասում օգտագործվում են Berodual, Atrovent և այլն:
3. Հակաալերգիկ դեղեր: Դրանք բազմաթիվ են, հին սերնդի դեղերից, օրինակ՝ Suprastin-ից, մինչև ավելի նոր միջոցներ, օրինակ՝ Claritine, Loratadine: Նոր սերնդի դեղերը համարվում են ավելի քիչ վնասակար, սակայն հին սերնդի դեղերը միշտ համարվել են ավելի ինտենսիվ ազդեցությամբ:

Հիվանդի վիճակից կախված կարող են նշանակվել լրացուցիչ դեղեր: Դեպքեր, երբ անհրաժեշտ է լինում նոպայի ժամանակ շտապ ադրենալին ներարկել, բավական հազվադեպ են, սակայն հանդիպում են: Եթե ասթմայով հիվանդը սկսում է գիտակցությունը կորցնել, պետք է շտապ կանչել շտապ օգնություն:
