# Արդյունավետ խորխաբեր միջոցներ հազի դեմ բրոնխիտի ժամանակ

![Խորխաբեր պատրաստուկներ երեխաների համար](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-86901114.jpg "Խորխաբեր պատրաստուկներ երեխաների համար")

Առողջ բրոնխները ամեն օր արտադրում են լորձ, որը նրանց պաշտպանում է օտար նյութերից։ Սեկրետը արտադրում են բաժակաձև բջիջները, բրոնխային գեղձերը, շնչուղիների վերջնային հատվածների էպիթելը։ Լորձի օրական քանակը կազմում է մոտ 100 մլ, մարդը մասամբ կուլ է տալիս այն՝ չնկատելով այդ գործընթացը։ Առաջացած սեկրետը պարունակում է երկու շերտ՝ խիտ և հեղուկ։ Հեղուկ բաղադրիչի շնորհիվ հնարավոր է թարթիչավոր էպիթելի թարթիչների աշխատանքը, դրանք լորձի շարժումն ուղղում են դեպի «ելք»։

Բովանդակություն:

- [Խորխի արտազատման միջոցների ակնարկ](#%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%AD%D5%AB-%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%AF)
- [Սեկրետոմոտոր միջոցներ](#%D5%BD%D5%A5%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%B8%D5%BF%D5%B8%D6%80-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Մուկոլիտիկ միջոցներ](#%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B8%D5%AC%D5%AB%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Խորխաբեր պատրաստուկներ երեխաների համար](#%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%AD%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Ժողովրդական միջոցներ](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Բրոնխիտի բուժումը մանանեխի սպեղանիներով](%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AD%D5%AB-%D5%BD%D5%BA%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-5858 "Բրոնխիտի բուժումը մանանեխի սպեղանիներով")
- [Այցելե՞լ բաղնիք բրոնխիտի ժամանակ, թե ոչ. ինչպես ճիշտ գոլորշիով տաքանալ](%D5%A3%D5%B6%D5%A1%D5%AC-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%B6%D5%AB%D6%84-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A9%D5%A5-%D5%B8%D5%B9-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%AB%D5%B7%D5%BF-%D5%B7%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%BE%D5%A5%D5%AC-4879 "Այցելե՞լ բաղնիք բրոնխիտի ժամանակ, թե ոչ. ինչպես ճիշտ գոլորշիով տաքանալ")
- [Բրոնխիտ առանց ջերմության - ախտանիշները մեծահասակների մոտ](%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-5442 "Բրոնխիտ առանց ջերմության - ախտանիշները մեծահասակների մոտ")
- [Ինչ հակաբիոտիկներ են կիրառվում բրոնխիտի ժամանակ մեծահասակների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A5%D5%B6-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-6562 "Ինչ հակաբիոտիկներ են կիրառվում բրոնխիտի ժամանակ մեծահասակների մոտ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Սեկրետի արտազատումն ապահովվում է թարթիչավոր էպիթելի աշխատանքով և հազի մղման էներգիայով (մուկոցիլիար փոխադրում)։ Խորխը մեծ քանակությամբ լորձի պաթոլոգիական արտազատում է։ Բրոնխիտի ժամանակ լորձի արտադրությունը մեծանում է, այն իր բաղադրությամբ տարբերվում է նորմալ տրախեոբրոնխային սեկրետից։ Հեղուկ բաղադրիչը շատ քիչ է դառնում, և թարթիչների աշխատանքը խախտվում է, խորխը չի արտազատվում։ Առաջանում է հազ՝ շնչուղիների խցանման ժամանակ պաշտպանական մեխանիզմ։ Աստիճանաբար խորխի բաղադրության մեջ ներառվում են միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության արգասիքները, թարթիչների աշխատանքը կաթվածահար է լինում։ Զարգանում է մուկոցիլիար անբավարարություն, որը պահանջում է դեղորայքային պատրաստուկների կիրառում։ Դիտարկենք բրոնխիտի ժամանակ առավել արդյունավետ խորխաբեր միջոցները։ Խորխի արտազատման միջոցների ակնարկ Պատրաստուկները բաժանվում են երկու խմբի՝ սեկրետոմոտոր և մուկոլիտիկ։ Սեկրետոմոտոր միջոցներ Խթանում են խորխաբերությունը։ Բաժանվում են ռեֆլեքսային և ռեզորբտիվ ազդեցության պատրաստուկների։ Ռեֆլեքսային միջոցները, ստամոքս հասնելով, խթանում են փսխման ռեֆլեքսը՝ ուժգնությամբ աննշան։ Մեծանում է բրոնխների պերիստալտիկան, ինչը նպաստում է խորխի վերև շարժմանը, իսկ փսխման մեխանիզմն ապահովում է դրա արտահանումը շնչուղիների լուսանցքից։ Ռեզորբտիվ ազդեցության դեղամիջոցներն ուղղակիորեն ազդում են բրոնխային գեղձերի վրա, նոսրացնում են մածուցիկ խորխը, խթանում են բրոնխների մկանաթելերը։ Ալթեյի (մոշակաթնուկի) խոտի պատրաստուկներ Բարելավում են բրոնխների պերիստալտիկան, ազդում խորխի որակական բաղադրության վրա՝ նոսրացնելով այն։ Ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն։ Պատրաստուկները մատչելի գին ունեն։ Առավել տարածված դեղամիջոցներն են. Մուկալտին. Կիրառվում է մեծահասակների և 12 տարեկանից բարձր երեխաների կողմից՝ ներքին, սննդի հետ, 1-2 հաբ օրական 2-3 անգամ։ Բուժման կուրսը՝ 7-14 օր։ 3. Ալթեյկա օշարակ. Հայտնի է մանկաբուժական պրակտիկայում։ Դեղամիջոցն ընդունել սննդից հետո՝ օրական 4 անգամ, 1 թեյի գդալ։ Մեծահասակների համար՝ 1 ճաշի գդալ։ Ընդունման կուրսը՝ 2 շաբաթ։
#### Թերմոպսիսի խոտի պատրաստուկներ

Ունեն ուժեղ խորխաբեր ազդեցություն, սակայն դրանք պետք է կիրառել զգուշությամբ։ Հաճախ առաջացնում են ուժեղ փսխման ռեֆլեքս և ազդում շնչառության ռիթմի վրա (հատկապես երեխաների մոտ)։ Հակացուցված են 10 տարեկանից փոքր երեխաներին, խոցային հիվանդություն ունեցողներին, հղիներին և կրծքով կերակրող մայրերին։

1. Կոդելակ բրոնխո - պարունակում է թերմոպսիսի էքստրակտ, ամբրոքսոլ։ Արդյունավետ խորխաբեր միջոց՝ հակաբորբոքային ազդեցությամբ, նաև նպաստում է խորխի նոսրացմանը։ Այն նշանակվում է բրոնխիտի, թոքաբորբի, ծխողների բրոնխիտի ժամանակ։ Ընդունվում է 1 հաբ օրական 3 անգամ։ Բուժման կուրսը՝ 5-10 օր։
2. Թերմոպսոլ. Ընդունվում է 1 հաբ օրական 3 անգամ։ Կուրսը՝ 3-5 օր։
3. Ամտերսոլ - լավ խորխաբեր պատրաստուկ է։ Կարող է կիրառվել 3 տարեկանից երեխաների բուժման ժամանակ։ Արտադրվում է օշարակի տեսքով, որը պարունակում է քաղցրափայտի արմատ, թերմոպսիս։

![Թերմոպսիսի խոտի պատրաստուկներ](https://lifeinfo.am/storage/images/xorxaber-mijocner-bronxiti-ev-hazi-bujman-hamar-179.jpg "Թերմոպսիսի խոտի պատրաստուկներ")

Գոյություն ունեն խորխաբեր խոտաբույսեր, որոնք հարուստ են եթերային յուղերով և պարունակվում են այլ դեղամիջոցների կազմում՝ նարդոս-խոտ (Պերտուսսին), ճանապարհածաղիկ (Հերբիոն), ուրց (Տուսսամագ, Բրոնխիկում)։

### Մուկոլիտիկ միջոցներ

Այս խմբի հիմնական խնդիրն է բարելավել խորխի ռեոլոգիական հատկությունները, մեծացնել դրանում հեղուկ բաղադրիչի քանակը։ Ազդեցությունը հիմնված է բրոնխային սեկրետի շնչուղիներից ավելի լավ արտազատման վրա։ Մուկոլիտիկներին են պատկանում.

1. Ացետիլցիստեին - արդյունավետ մուկոլիտիկ է, ունի ուղղակի ազդեցություն բրոնխային սեկրետի հատկությունների վրա։ Պատրաստուկը պահպանում է իր ակտիվությունը թարախային խորխում։ Կանխարգելիչ ընդունման դեպքում նվազեցնում է սրացումների հաճախությունը խրոնիկ բրոնխիտի և մուկովիսցիդոզի ժամանակ։ Հրահանգը նախատեսում է ընդունում 1 փրփրացող հաբ օրական 3 անգամ՝ մեկ շաբաթվա ընթացքում։ Դեղատնային ցանցում կարելի է հանդիպել այլ անվանումների՝ Ֆլուիմուցիլ, ACC։
2. Բրոմհեքսին - հզոր կոմբինացված դեղամիջոց է (մուկոլիտիկ, խորխաբեր, թույլ հակահազային)։ Ուժեղացնում է հակամանրէային միջոցների ազդեցությունը, թեթևացնում է հիվանդի վիճակն ընդունումից երկրորդ օրը։
3. Ամբրոքսոլ - լավագույն խորխաբեր մուկոլիտիկ պատրաստուկներից մեկն է։ Արտադրվում է հաբերի և օշարակի տեսքով։ Հնարավոր է կիրառել 6 տարեկանից երեխաների մոտ (օշարակի տեսքով՝ 2 տարեկանից)։ Ամբրոքսոլն ունի անալոգներ՝ Ամբրոբենե, Ֆլավամեդ, Լազոլվան, Ամբրոհեքսալ։ Լազոլվանն արտադրվում է երկարատև ազդեցության պարկուճների տեսքով։
4. Ասկորիլ - պարունակում է սալբուտամոլ (լայնացնում է բրոնխները), բրոմհեքսին (մուկոլիտիկ), գվայֆենեզին (մուկոլիտիկ, նպաստում է չոր հազի՝ արդյունավետ հազի վերածմանը)։ Պատրաստուկը կիրառվում է մածուցիկ խորխի առաջացմամբ ուղեկցվող հիվանդությունների ժամանակ (բրոնխային ասթմա, օբստրուկտիվ բրոնխիտ, թոքաբորբ, կապույտ հազ և այլն)։
5. Էրեսպալ - ունի հակաբորբոքային ակտիվություն և վերացնում է բրոնխների սպազմը։ Այն արդյունավետ է բրոնխիտների բուժման ժամանակ՝ ինչպես շնչառական անբավարարությամբ, այնպես էլ առանց դրա։

![Արդյունավետ խորխաբեր միջոցներ հազի դեմ բրոնխիտի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/xorxaber-mijocner-bronxiti-ev-hazi-bujman-hamar-107.jpg "Արդյունավետ խորխաբեր միջոցներ հազի դեմ բրոնխիտի ժամանակ")

Գոյություն ունի հակահազային պատրաստուկների խումբ (Սինեկոդ, Կոդեին, Լիբեքսին, Ստոպտուսսին, Լևոպրոնտ, Գլաուվենտ)։ Դրանք չի կարելի ընդունել խորխաբեր դեղամիջոցների հետ միասին, քանի որ կարող է առաջանալ խորխի լճացում։ Հակահազային միջոցները ցուցված են միայն չոր հազի դեպքում։

Երբ սկսվում է բրոնխիտը, առաջանում է չոր հազ՝ շնչառական համակարգի պաշտպանական ռեակցիա օտար նյութի (վիրուս, բակտերիա, փոշու մասնիկներ և այլն) ներթափանցման նկատմամբ։ Դրանից հետո սկսվում է տեղային ռեակցիա՝ բորբոքման և լորձաթաղանթի վերակառուցման տեսքով։ Արտադրվում է խորխ։ Այս պահին հազի դեմ պատրաստուկներ ընդունել չի կարելի։ Եթե արգելափակվի հազի ռեֆլեքսը, խորխը կխցանի շնչուղիները։ Միանալու է բակտերիալ վարակը, հնարավոր է թոքաբորբի զարգացում։ Հիվանդության այս փուլում անհրաժեշտ են խորխաբեր մուկոլիտիկ պատրաստուկներ։

## Խորխաբեր պատրաստուկներ երեխաների համար

Երեխաների համար խորխաբեր միջոցները դեղագործական ընկերություններն արտադրում են կաթիլների և քաղցր օշարակների տեսքով, ինչը հեշտացնում է դրանց կիրառումը մինչև 6 տարեկան երեխայի մոտ։ Առավել տարածված դեղամիջոցներն են.

- Էրեսպալ;
- Բրոմհեքսին;
- Լազոլվան;
- Ֆլավամեդ.

![Արդյունավետ խորխաբեր միջոցներ հազի դեմ բրոնխիտի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/xorxaber-mijocner-bronxiti-ev-hazi-bujman-hamar-111.jpg "Արդյունավետ խորխաբեր միջոցներ հազի դեմ բրոնխիտի ժամանակ")

Ավելի մեծ երեխաները կարող են ընդունել դեղամիջոցների հաբային կամ պարկուճային ձևերը։ Բժիշկները նախապատվությունը տալիս են սինթետիկ պատրաստուկներին, քանի որ բուսական բաղադրիչները կարող են ուժեղ ալերգիկ ռեակցիաներ առաջացնել։

> Կարևոր է! Հղիության ժամանակ պատրաստուկների կիրառումը հնարավոր է միայն բուժող բժշկի հետ համաձայնեցնելուց հետո։ Նպատակահարմար է կիրառել ինհալացիոն դեղաձևեր, կրծքավանդակի մերսում և բուսական թեյեր։

### Ժողովրդական միջոցներ

Շատ օգտակար են էվկալիպտի, կիտրոնի եթերային յուղերով ինհալացիաները։ Կարելի է օգտվել հին բաղադրատոմսից՝ շնչել եփած կարտոֆիլով կաթսայի վրայից։ Մեթոդը կարելի է կատարելագործել՝ ավելացնելով մի քանի կաթիլ եղևնու յուղ։ Դա պետք է անել զգուշությամբ, որպեսզի չառաջացնի շնչուղիների այրվածքներ։

Բարենպաստ ազդեցություն ունեն հանքային ջրերը (Բորժոմի, Եսենտուկի, Նարզան), որոնք ունեն ալկալային միջավայր և նպաստում են խորխի նոսրացմանը։ Ոմանք չոր հազը մեղմացնելու համար օգտագործում են հանքային ջուր՝ կաթով։

Տարածված են հետևյալ խոտաբույսերը՝ ուրց, անանուխ, երիցուկ, սուրբ-մարիամ-խոտ (սալվիա), մորմազգի, անուշաբույր կոճապղպեղ (օրեգանո), անանուխ, ճանապարհածաղիկ։ Տանը դրանց հիման վրա պատրաստում են թուրմեր և եռաթուրմեր։ Ժողովրդական խորխաբեր միջոցներն ավելի լավ է օգտագործել բժշկի թույլտվությամբ։ Առավելությունն այն է, որ խոտաբույսերը կարող են կիրառվել երեխաների և հղիների բրոնխիտի բուժման ժամանակ։ Ինչպես սինթետիկ պատրաստուկները, դեղաբույսերն ունեն հակացուցումներ։

Բրոնխիտը շնչառական համակարգի հաճախակի պաթոլոգիա է, որը վտանգավոր է գործընթացի՝ խրոնիկ ձևի անցումով։ Եթե հիվանդությունը թողնել ընթացքի գնալուն, հնարավոր է ծանր խրոնիկ օբստրուկտիվ թոքային հիվանդության (ԽՕԹՀ), բրոնխոէկտատիկ հիվանդության զարգացում։ Երկարատև հազի և խորխի դժվարացած արտազատման դեպքում ինքնաբուժությամբ չպետք է զբաղվել։

Վտանգավոր է բրոնխիտը վաղ տարիքի երեխաների մոտ, քանի որ գործընթացը կարող է արագ բարդանալ թոքաբորբով։ Բրոնխիտի բուժումը չպետք է սահմանափակվի միայն խորխաբեր միջոցների ընդունմամբ, դա բուժման միայն մի մասն է։ Անհրաժեշտ է հակավիրուսային կամ հակամանրէային թերապիայի կուրս։
