# Արդյունավետ քթի սփրեյ հարբուխի դեմ

![Սփրեյի առավելությունները կաթիլների նկատմամբ](https://lifeinfo.am/storage/images/harbuxi-dem-qti-sprey%D5%9D-tesakner-ev-kirarman-kanonner-191.jpg "Սփրեյի առավելությունները կաթիլների նկատմամբ")

Յուրաքանչյուր մարդ կյանքում գոնե մեկ անգամ բախվել է հարբուխի տհաճ դրսևորումների հետ։ Այն կարող է լինել ինչպես ինքնուրույն հիվանդություն, այնպես էլ այլ պաթոլոգիաների ախտանիշ։ Առատ արտադրությունը և քթի խցանվածության զգացումը մեծ անհարմարություն են պատճառում։ Հարբուխի դեմ քթի սփրեյը շատ դեպքերում համարվում է դեղամիջոցի արտադրության լավագույն ձևը։ Այն ունի բազմաթիվ առավելություններ՝ նմանատիպ միջոցների, օրինակ՝ կաթիլների, համեմատությամբ։ Գլխավորը ճիշտ ընտրել այնպիսի պատրաստուկ, որը կօգնի հաղթահարել ոչ միայն հարբուխը, այլ նաև նրա պատճառը։

Բովանդակություն՝

- [Կիրառման ցուցումներ](#%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Սփրեյի առավելությունները կաթիլների նկատմամբ](#%D5%BD%D6%83%D6%80%D5%A5%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D5%A9%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%B4%D5%A1%D5%B4%D5%A2)
- [Պատրաստուկների ակնարկ](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%AF)
- [Անոթասեղմիչ պատրաստուկներ](#%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D5%A9%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%B2%D5%B4%D5%AB%D5%B9-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Հակաբորբոքային](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Հակաալերգիկ](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF)
- [Հակավիրուսային](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Հակաբիոտիկով](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B8%D5%BE)
- [Խոնավացնող](#%D5%AD%D5%B8%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%B8%D5%B2)
- [Քթային սփրեյների օգտագործման կանոններ](#%D6%84%D5%A9%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BD%D6%83%D6%80%D5%A5%D5%B5%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Երբ առանց մասնագիտական օգնության հնարավոր չէ](#%D5%A5%D6%80%D5%A2-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B9%D5%A7)

Նյութեր թեմայի շուրջ՝- [Հիպերպլաստիկ ռինիտի հիմնական պատճառները](%D5%B0%D5%AB%D5%BA%D5%A5%D6%80%D5%BA%D5%AC%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%B4%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-8144 "Հիպերպլաստիկ ռինիտի հիմնական պատճառները")
- [Խիտ սպիտակ քթային արտադրություն մեծահասակների և երեխաների մոտ - պատճառներ և բուժում](%D5%AD%D5%AB%D5%BF-%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D5%AF-%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%B1-%D6%84%D5%A9%D5%AB%D6%81-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-8592 "Խիտ սպիտակ քթային արտադրություն մեծահասակների և երեխաների մոտ - պատճառներ և բուժում")
- [Դեղորայքային ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում](%D5%B4%D5%A5%D5%A4%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%A6-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4934 "Դեղորայքային ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում")
- [Կիրառում ենք Էվամենոլ հարբուխի դեմ քսուքը](%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D5%B6%D6%84-%D5%A7%D5%BE%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D6%84%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%84%D5%A8-5873 "Կիրառում ենք Էվամենոլ հարբուխի դեմ քսուքը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Կիրառման ցուցումներ Հարբուխի դեմ սփրեյը արտադրության ձևով տարբերվում է սովորական կաթիլներից։ Բալոնիկը հագեցած է դոզավորող սարքով, որի միջոցով դեղամիջոցի մասնիկների կախույթից բաղկացած հոսքը ճնշման տակ ցողվում է քթի խոռոչ։ Աէրոզոլն ապահովում է առավելագույն թերապևտիկ արդյունք՝ լորձաթաղանթների լայն ընդգրկման շնորհիվ։ Այն թափանցում է քթի անցուղիներում և քթըմպանում գտնվող դժվարամատչելի բորբոքային օջախներ։ Սփրեյները հարմար են հարբուխի, ականջաբորբի, գայմորիտի և սինուսիտի բուժման համար։ ![Անոթասեղմիչ պատրաստուկներ](https://lifeinfo.am/storage/images/harbuxi-dem-qti-sprey%D5%9D-tesakner-ev-kirarman-kanonner-153.jpg "Անոթասեղմիչ պատրաստուկներ") Միջոցները ցուցված են տարբեր ծագման ռինիտների դեպքում կիրառելու համար, այդ թվում՝ առաջացած. վիրուսային վարակներից. 5. բակտերիաներից.
6. աշխատանքի կամ կենցաղի անբավարար պայմաններից (տարածքների անբավարար խոնավացվածության դեպքում).
7. ալերգիկ ռեակցիաներից.
8. շնչառական օրգանների քրոնիկ պաթոլոգիաներից.
> Ուշադրություն! Մեկ տարեկանից փոքր երեխաների մոտ սփրեյների կիրառումն արգելվում է։ Պատրաստուկի հոսքը կարող է առաջացնել կոկորդի և բրոնխների սպազմ։ Սա վտանգավոր է շնչառության կանգով, խեղդամահությամբ։

Բանիմաց մոտեցման և պատրաստուկների կիրառման հրահանգի ճշգրիտ պահպանման դեպքում աէրոզոլների առավելությունները ակնհայտ են։

## Սփրեյի առավելությունները կաթիլների նկատմամբ

Աէրոզոլները հավասարաչափ բաշխվում են քթի լորձաթաղանթով, առաջացնում են անոթների սեղմում, նվազեցնում են այտուցը։ Հակաբակտերիալ պատրաստուկները ոչնչացնում են քթի անցուղիներում գտնվող ախտածին միկրոֆլորան։

Սփրեյների առավելությունները դրանով չեն ավարտվում։ Հիմնականները՝

- օգտագործման հեշտություն, աէրոզոլը կարելի է ցողել ցանկացած դիրքում (պառկել պետք չէ) և ցանկացած վայրում՝ տրանսպորտում, աշխատավայրում, փողոցում.
- դոզավորիչի առկայությունը բացառում է պատրաստուկի մեծ չափաբաժնի պատահական ներմուծումը.
- դեղամիջոցի տեղային ազդեցությունը ազդեցություն չի թողնում մարսողական համակարգի վրա.
- համակցված միջոցները միավորում են մի քանի ազդեցություններ՝ քթի լվացում, խոնավացում և այտուցի նվազեցում.
- պատրաստուկը փաթեթավորված է հերմետիկ տարայում, ինչը բացառում է նրա աղտոտումը, վարակումը.
- դեղամիջոցի արագ ազդեցությունը արագ ներծծման շնորհիվ.
- պատրաստուկի խնայողաբար ծախսում։

![Հակաբորբոքային](https://lifeinfo.am/storage/images/harbuxi-dem-qti-sprey%D5%9D-tesakner-ev-kirarman-kanonner-188.jpg "Հակաբորբոքային")

Դեղատներում քթային աէրոզոլների ընտրությունը շատ մեծ է։ Այս բազմազանության մեջ կողմնորոշվելու համար անհրաժեշտ է հասկանալ յուրաքանչյուր պատրաստուկի նշանակությունը։

## Պատրաստուկների ակնարկ

Ազդեցության մեխանիզմից կախված՝ աէրոզոլները բաժանվում են հետևյալ խմբերի.

- հականեխիչ.
- հակաալերգիկ.
- հորմոնալ.
- հակաբակտերիալ.
- խոնավացնող.
- անոթասեղմիչ.
- հոմեոպաթիկ։

Հարբուխի սփրեյով բուժումը սկսելուց առաջ անհրաժեշտ է որոշել հիվանդությունը և նրա ծանրության աստիճանը։

Կանխարգելիչ նպատակով պետք է օգտագործել խոնավացնող միջոցներ։ Ռինիտի սկզբնական փուլը բուժվում է անոթասեղմիչներով, իսկ խիստ ձևի դեպքում՝ հակաբակտերիալ դեղամիջոցներով։ Հակաբիոտիկներով սփրեյները նշանակվում են թարախային հարբուխի դեպքում։

### Անոթասեղմիչ պատրաստուկներ

Դեղատներում վաճառվում են բազմաթիվ պատրաստուկներ հարբուխի բուժման համար։ Անոթասեղմիչ միջոցները օգնում են վերացնել հարբուխի հետևյալ ախտանիշները.

- քթի խցանվածություն.
- մեծ քանակությամբ արտադրություն.
- մշտական փռշտոց.
- այտուցվածություն։

Այս խմբի մեծամասնության պատրաստուկների ակտիվ նյութը ունի քսիլոմետազոլինի հիդրոքլորիդը, որը սեղմում է անոթները, ինչով հեշտացնում է քթի միջով շնչառությունը։

> Ուշադրություն! Անոթասեղմիչ պատրաստուկները առաջացնում են արագ հարմարում և օրգանիզմի հարմարվածություն ակտիվ նյութին։ Ժամանակի ընթացքում դրանք ավելի հաճախ պետք կլինի օգտագործել, իսկ պահանջվող ազդեցություն չի լինի։

Նման պատրաստուկներն արդյունավետ են հետևյալ հիվանդությունների դեպքում.

- ռինիտ ՍՇՀ-ի ֆոնի վրա.
- սուր ձևի ալերգիկ հարբուխ.
- ռինոկոնյունկտիվիտ.
- սինուսիտ.
- լսողական խողովակի բորբոքում.
- միջին ականջաբորբ (քթըմպանի այտուցը նվազեցնելու համար)։

Երբեմն անոթասեղմիչ պատրաստուկները օգտագործվում են ախտորոշիչ ռինոսկոպիա անցկացնելիս։

Ընդհանուր հակացուցումներ՝

- սիրտ-անոթային հիվանդություններ.
- հիպերտոնիա.
- գլաուկոմա.
- աթերոսկլերոզ.
- միզասեռական համակարգի օրգանների պաթոլոգիաներ.
- ատրոֆիկ հարբուխ.
- ուղեղի թաղանթների վրա կատարված վիրահատություններ.
- վահանաձև գեղձի հիվանդություններ.
- բաղադրամասերի նկատմամբ անհատական անտանելիություն։

Շաքարային դիաբետով տառապողները, ինչպես նաև կրծքով կերակրող մայրերը անոթասեղմիչ սփրեյները պետք է ընդունեն խստորեն բժշկի նշանակմամբ։

> Ուշադրություն! Ուշադրություն դարձրեք տարիքային սահմանափակումներին։ Երբեք մի օգտագործեք երեխաների բուժման համար մեծահասակների չափաբաժնով պատրաստուկներ։

![Հակաալերգիկ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-89760332.jpg "Հակաալերգիկ")

Ամենահայտնի անոթասեղմման միջոցներն են.

1. Для-носը լավն է իր արագ ազդեցությամբ. դրական էֆեկտը նկատվում է արդեն մի քանի րոպեից և շարունակվում է մինչև 10 ժամ։ Հակացուցված է մինչև վեց տարեկան երեխաներին։
2. Снуп-ը, ակտիվ նյութերից բացի, պարունակում է ծովաջուր։ Այն խոնավացնում է քթի լորձաթաղանթը։ Հարմար է ինչպես սուր, այնպես էլ քրոնիկ ձևի ռինիտների բուժման համար։ Երեխաներին թույլատրվում է վեց տարեկանից։
3. Afrin-ը սեղմում է անոթները քթի խոռոչում, ծոցերում և լսողական խողովակում։ Նվազեցնում է քթի այտուցվածությունը և խցանվածությունը։ Թույլատրվում է վեց տարեկանից հետո։
4. Fervex-ը բավական արդյունավետ է, սակայն չի կարելի օգտագործել երեք օրից ավելի, հակառակ դեպքում հնարավոր է այտուցի մեծացում և քթով շնչառության դադարեցում։ Ունի ջերմիջեցնող ազդեցություն։
5. Xymelin Eco-ն ունի ավելի քիչ կողմնակի ազդեցություններ։ Արտակարգ անհրաժեշտության դեպքում այն նշանակվում է հղիներին (բացառությամբ 1-ին եռամսյակի), ինչպես նաև երկու տարեկանից բարձր երեխաներին։ Xymelin Extra-ն ցուցված է միայն մեծահասակներին (18 տարեկանից), չի թույլատրվում հղիության ընթացքում։

Նմանատիպ ազդեցություն ունեն մատչելի գնով քթային պատրաստուկներ՝ Զվյոզդոչկա, Риностоп, Ринозолин, Отривин։ Դրանք ունեն արտահայտված թերապևտիկ ազդեցություն, սակայն պահանջում են չափաբաժնի և կիրառման ժամկետի մանրակրկիտ պահպանում։

Երկարատև օգտագործման դեպքում անոթասեղմիչ աէրոզոլները կարող են առաջացնել քթի լորձաթաղանթի ատրոֆիա։ Հետևաբար սփրեյի օգտագործումից պետք է հրաժարվել, հենց որ քթով նորմալ շնչառությունը վերականգնվի (դասընթացի միջին տևողությունը 5 օր է)։ Բացի այդ, այս պատրաստուկները չեն բուժում հենց հիվանդությունը, այլ միայն օգնում են նվազեցնել նրա դրսևորումները։

### Հակաբորբոքային

Հարբուխը և քթի խցանվածությունը հաճախ հանդիսանում են քթըմպանում ընթացող բորբոքային պրոցեսների հետևանք։ Այս դեպքում լավ կհամապատասխանեն բուսական բաղադրիչների հիման վրա պատրաստված սփրեյները։ Ամենաարդյունավետներից մեկը՝ Sinuforte-ն է, որի հիմնական բաղադրամասը ցիկլամենն է։ Այս բույսն ունի հակաբորբոքային և հակամանրէային ազդեցություն։ Հիանալի հարմար է սինուսիտի և գայմորիտի բուժման համար։

Պատրաստուկի կիրառման հակացուցում է աէրոզոլի բուսական բաղադրամասերի նկատմամբ ալերգիկ ռեակցիան։ Բացի այդ, ցիկլամենը բավականին ագրեսիվ է, ուստի պատրաստուկը չի նշանակվում հղիներին և կրծքով կերակրող կանանց, ինչպես նաև 12 տարեկանից փոքր երեխաներին։ Դեղամիջոցը բավականին թանկ է։ Դրա գինը դեղատներում՝ մեկուկես հազար ռուբլուց և ավելի։

Շատ ավելի մեղմ ազդեցություն ունի Пиносол սփրեյը։ Դրա կազմում են՝ լեռնային սոճու, անանուխի և էվկալիպտի յուղեր, ինչպես նաև α-տոկոֆերոլի ացետատ և թիմոլ։ Պատրաստուկը հանում է բորբոքումը, նվազեցնում է լորձաթաղանթների այտուցը, հեղուկացնում է արտադրությունը։ Այս ամենը նպաստում է քթի ծոցերից լորձի արագացված արտահոսքին։ Աէրոզոլը ոչնչացնում է բակտերիաների և սնկերի որոշ տեսակներ։

Пиносол-ը կարելի է նշանակել 3 տարեկանից երեխաներին։ Կրծքով կերակրման և հղիության ժամանակաշրջանում կանանց՝ միայն բժշկի նշանակմամբ։ Դեղամիջոցի առավելություն կարելի է համարել նաև այն, որ այն առկա է ցանկացած դեղատանը և համեմատաբար էժան է։

### Հակաալերգիկ

Ալերգիկները սեզոնային սրացումների ժամանակ հաճախ օգտագործում են նաֆազոլինի կամ քսիլոմետազոլինի հիման վրա պատրաստված սովորական անոթասեղմիչ միջոցներ։ Դրանք հանում են հիմնական ախտանիշները՝ հեշտացնում են շնչառությունը, վերացնում են այտուցվածությունը և նվազեցնում են քթային արտադրությունը։ Սակայն սրանք բոլորը ժամանակավոր միջոցներ են։ Ալերգիայի դեպքում ցանկալի է օգտագործել հատուկ պատրաստուկներ։ Ալերգիկ ծագման հարբուխի դեմ աէրոզոլները արգելափակում են հիստամինի և լեյկոտրիենների ակտիվությունը, որոնք տհաճ ախտանիշների մեղավորն են։ Նման սփրեյները բավականին շատ են։

Ամենահայտնիները՝

1. Nasonex-ը ստերոիդ պատրաստուկ է։ Այն չի ներծծվում արյան մեջ, ուստի թույլատրված է հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում։ Երեխաների մոտ կիրառվում է երկու տարեկանից։ Օգտագործվում է ինչպես սրացումների ժամանակ, այնպես էլ կանխարգելման նպատակով։ Հակացուցված է քթի լորձաթաղանթի վարակիչ բորբոքման, ինչպես նաև վնասվածքներից ու վիրահատություններից հետո։ Բավարար է օրական մեկ կիրառումը։
2. Tizin Allergy-ն հակահիստամինային միջոց է։ Ազդում է ցողումից անմիջապես հետո և պահպանում է թերապևտիկ ազդեցությունը մինչև 12 ժամ։ Նվազեցնում է լորձային արտադրության քանակը, դադարեցնում է փռշտոցն ու քորը։ Արտադրվում է տարբեր չափաբաժիններով՝ մեծահասակների և երեխաների համար (2 տարեկանից)։
3. Flixonase-ը ոչ միայն մեղմացնում է ալերգիայի ախտանիշները, այլ նաև հանում է բորբոքումը։ Թույլատրված է 4 տարեկանից երեխաներին։
4. Avamys-ը բուժական հատկություններով նման է վերը նկարագրված միջոցներին, սակայն նրա ազդեցությունը սկսվում է միայն ցողումից 6-8 ժամ հետո։ Բացի այդ, կարող է առաջացնել կողմնակի ազդեցություններ՝ լորձաթաղանթների չորություն, ծարավ, քթային արյունահոսություն։

Դրական կարծիքներ են ստացել նաև հակաալերգիկ Allergodil, Cromoglin, Rinorus պատրաստուկները։

### Հակավիրուսային

Քթի խոռոչը օրգանիզմի պաշտպանական արգելք է տարբեր վիրուսների և վարակների ներթափանցումից։ Երբ ՍՎՀ-ն նոր է սկսվում, հակավիրուսային սփրեյների օգտագործումը լավ արդյունք կտա։

![Հակավիրուսային](https://lifeinfo.am/storage/images/harbuxi-dem-qti-sprey%D5%9D-tesakner-ev-kirarman-kanonner-117.jpg "Հակավիրուսային")

Դրանց են դասվում.

1. Derinat-ը պարունակում է նատրիումի դեզօքսիռիբոնուկլեատ։ Ակտիվացնում է իմունային համակարգը միկրոօրգանիզմների դեմ պայքարելու համար։ Լավ է տանելի և յուրացվում է։
2. Nazoferon-ը պարունակում է ինտերֆերոն, հակավիրուսային պատրաստուկ։ Արդյունավետ է ՍՎՀ-ի և գրիպի դեպքում, սակայն արժե թանկ։

Այս խմբի աէրոզոլներին են պատկանում նաև Grippferon-ը, ИРС-19-ը։

> Կարևոր է! Երեխաների մոտ սփրեյի տեսքով իմունոմոդուլյատորները օգտագործվում են 1-2 տարեկանից, սակայն միայն բժշկի հսկողության ներքո և նրա նշանակմամբ։

### Հակաբիոտիկով

Նման միջոցները նշանակվում են միայն այն դեպքում, երբ այլ թերապիան արդյունք չի տվել, իսկ հարուցիչը բակտերիաներն են։ Առանց բուժման հիվանդությունը անցնում է ծանր ձևի կամ հղի է բարդություններով։ Այս կարգի սփրեյները այնքան էլ շատ չեն, չնայած հակաբիոտիկի տեղային կիրառումն ավելի լավ է, քան ներերակային կամ բանավոր ընդունումը։ Այսպես նվազագույնի է հասցվում դեղամիջոցի համակարգային ազդեցությունը, նվազում է կողմնակի ազդեցությունների հավանականությունը։

Հակաբակտերիալ սփրեյներին են պատկանում.

1. Bioparox-ը կանգնեցնում է ախտածին բակտերիաների բազմացումը։ Հարմար է գայմորիտի բուժման համար, այդ թվում՝ 2,5 տարեկանից երեխաների համար։ Կիրառել ոչ ավելի, քան 7 օր, որպեսզի խուսափել հարմարվելուց։
2. Isofra-ն բավականին արդյունավետ է, սակայն մի շարք միկրոօրգանիզմներ դիմացկուն են դրա նկատմամբ (օրինակ՝ պնևմակոկկերը)։ Ուստի նշանակելուց առաջ բուժող բժիշկը ուղղորդում է քթի խոռոչից քսուքի անալիզի՝ բակտերիայի տեսակը որոշելու համար։ Օգտագործելիս չի կարելի թույլ տալ դեղամիջոցի կոկորդ ընկնելը։
3. Polydexa with phenylephrine-ը պարունակում է ինչպես հակաբիոտիկներ, այնպես էլ հորմոնալ նյութեր։ Օգնում է վերին շնչուղիների մեծամասնության հիվանդությունների դեպքում։ Նշանակվում է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է շտապ օգնություն։
4. Rinofluimucil-ը հեղուկացնում է լորձն ու թարախը, հանում է բորբոքումը։ Ազդեցությունը լրացվում է անոթասեղմիչ էֆեկտով, վերացնում է այտուցվածությունը։

Հակաբիոտիկների հիման վրա պատրաստված քթային սփրեյները պետք է օգտագործվեն միայն բժշկի նշանակմամբ։ Օգնում են հարբուխի բակտերիալ բնույթի դեպքում։ Այլ դեպքերում դրանք անօգուտ են։

### Խոնավացնող

Խոնավացնող ազդեցությամբ քթի սփրեյները պատրաստվում են ծովաջրի կամ նատրիումի քլորիդի լուծույթի հիման վրա։ Այս պատրաստուկները կարելի է օգտագործել բոլորին (բացառությամբ մինչև մեկ տարեկան երեխաների՝ սփրեյի տեսքով), այդ թվում՝ կանխարգելման նպատակով։ Դրանք հակացուցումներ և կողմնակի ազդեցություններ չունեն։ Խոնավացնող միջոցները հարմարվողականություն չեն առաջացնում։

![Հակաբիոտիկով](https://lifeinfo.am/storage/images/harbuxi-dem-qti-sprey%D5%9D-tesakner-ev-kirarman-kanonner-185.jpg "Հակաբիոտիկով")

Այս խմբին են պատկանում՝ Aquamaris-ը, Aqualor-ը, Morenazal-ը։ Dolphin-ը, ծովի աղից բացի, պարունակում է քաղցրատամուկի և վայրի վարդի էքստրակտներ։ Գործում է ոչ միայն որպես խոնավացնող, այլ նաև որպես հականեխիչ միջոց։ Կասեցնում է քորը և արագացնում է մանր վերքերի լավացումը։

> Կարևոր է! Այս բոլոր պատրաստուկները մաքրում են քթի խոռոչը վնասակար միկրոօրգանիզմներից, փոշու մասնիկներից, ալերգիայի հրահրողներից (օրինակ՝ բույսերի ծաղկափոշուց)։

## Քթային սփրեյների օգտագործման կանոններ

Չնայած կիրառման պարզությանը, հարբուխի դեմ աէրոզոլից անհրաժեշտ ազդեցություն ստանալու համար պետք է պահպանել որոշ կանոններ.

- ցողելուց առաջ լվանալ քիթը և մռնչացնել.
- թափահարել սրվակը.
- ցողել քթանցքերը հերթով, մատով սեղմելով մեկը, ապա մյուսը.
- դեղամիջոցի ներմուծումից հետո շունչ քաշել.
- մի քանի րոպե մռնչալ կամ փռշտալ չկարելի է։

Ուշադիր կարդացեք ցանկացած պատրաստուկին կցված հրահանգը։ Այնտեղ պարտադիր նշված են չափաբաժինը, կիրառման հաճախականությունը և տևողությունը։ Պահպանեք այս նշանակումները։ Եթե հարբուխը չի անցնում, դիմեք բժշկի։

### Երբ առանց մասնագիտական օգնության հնարավոր չէ

Ինքնուրույն դեղամիջոց ընտրելու հարցին պետք է մեծ զգուշությամբ մոտենալ։ Չի կարելի առանց բժշկի նշանակման օգտագործել հակաբիոտիկներ կամ հորմոնալ պատրաստուկներ։ ԼՕՌ-ին պարտադիր պետք է դիմել հետևյալ դեպքերում.

- երեք օր հետո ախտանիշները չեն թուլացել, այլ ուժեղացել են.
- ջերմություն է հայտնվել.
- հարբուխին գլխացավ է ավելացել.
- արտադրության մեջ թարախային խառնուրդներ են հայտնվել.
- ականջում ցավ է կրակում.
- աչքերը արցունքոտվում են.
- կոկորդը ցավում է.
- քթից լորձը հոսում է քթըմպան՝ առաջացնելով հազ.
- անոթասեղմիչների կիրառումից հետո խցանվածությունը չի անցնում։

Այս ախտանիշները վկայում են, որ աէրոզոլը սխալ է ընտրված, բուժումը պահանջում է մասնագիտական ուղղում։

Հարբուխը անտեսել չի կարելի։ Այն կարող է առաջանալ տարբեր պատճառներով և հանգեցնել լուրջ բարդությունների։ Չարժե ընտրել դեղամիջոցները՝ հենվելով միայն հեռուստատեսային գովազդի վրա։ Քթի խցանվածություն առաջացրած պատճառը ճիշտ կարող է որոշել միայն բժիշկը։ Հենց նա էլ կորոշի, թե որ պատրաստուկն է ավելի հարմար կոնկրետ դեպքում։
