# Արդյունավետ քթի քսուքներ հարբուխի դեմ

![Պատրաստուկների տեսություն](https://lifeinfo.am/storage/images/qsuq-harbuxic%E2%80%A4-tesakner-ev-kirarman-kanonner-160.jpg "Պատրաստուկների տեսություն")

Հարբուխը բազմաթիվ մրսածային հիվանդությունների տարածված ախտանիշ է, հաճախ հանդիպում է ՍՌՎՀ-ի ժամանակ: Ոմանք սխալմամբ կարծում են, որ հարբուխի դեմ դեղերի միակ դեղաձևը կաթիլներն ու սփրեյներն են: Իրականում լավ միջոց կարող է հանդիսանալ հարբուխի դեմ քսուքը, որը հաճախ նշանակվում է օտոլարինգոլոգների կողմից: Տեղային կիրառման այս պատրաստուկն օգնում է ազատվել ռինիտից՝ ազդելով քթի լորձաթաղանթի վրա, ինչպես նաև այն հանդիսանում է վարակի կանխարգելման միջոց, հատկապես հիվանդի հետ շփման ժամանակ:

Բովանդակություն:

- [Քսուքների օգուտը հարբուխի ժամանակ](#%D6%84%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Պատրաստուկների տեսություն](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)
- [Հակավիրուսային](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Հոմեոպաթիկ](#%D5%B0%D5%B8%D5%B4%D5%A5%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%AB%D5%AF)
- [Կոմբինացված](#%D5%AF%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%AB%D5%B6%D5%A1%D6%81%D5%BE%D5%A1%D5%AE)
- [Հակասեպտիկ](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%BA%D5%BF%D5%AB%D5%AF)
- [Ինչպես ճիշտ օգտագործել](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%AB%D5%B7%D5%BF-%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%A5%D5%AC)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ:- [Ինչու են հասուն մարդու մոտ քթից շագանակագույն լորձ առաջանում - բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D6%84%D5%A9%D5%AB%D6%81-%D5%B7%D5%A1%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6-%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%B1-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6385 "Ինչու են հասուն մարդու մոտ քթից շագանակագույն լորձ առաջանում - բուժում")
- [Մեդիկամենտոզ ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում](%D5%B4%D5%A5%D5%A4%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%A6-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4934 "Մեդիկամենտոզ ռինիտ - ախտանիշներ և բուժում")
- [Երեխայի մոտ երկար ժամանակ չի անցնում հարբուխը - ինչ անել](%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A1%D6%80-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B9%D5%AB-%D5%A1%D5%B6%D6%81%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-7936 "Երեխայի մոտ երկար ժամանակ չի անցնում հարբուխը - ինչ անել")
- [Ալերգիկ ռինիտի բուժում](%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6304 "Ալերգիկ ռինիտի բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Քսուքների օգուտը հարբուխի ժամանակ Յուրաքանչյուր դեղաձև ունի իր առավելությունները: Քթի համար նախատեսված քսուքներն ունեն հետևյալ առավելությունները. Յուղային հիմք: Եթե կաթիլները, սփրեյները անմիջապես թափանցում են ներս, ապա քսուքները երկար ժամանակ մնում են լորձաթաղանթի վրա: Նրա ամբողջականության խախտումը հաճախ հարբուխի պատճառներից մեկն է, ուստի քթի մեջ պատրաստուկի քսումն արդյունավետ կլինի: 3. Չի հրահրում հազ: Հաճախ հարբուխը մրսածության ախտանիշներից մեկն է, որի ժամանակ նաև առկա է հազ: Քիթ կաթեցնելիս մարդը գլուխը հետ է գցում, որպեսզի դեղամիջոցը որքան հնարավոր է խորը թափանցի: Սա հրահրում է հազային ռեֆլեքս: Եթե կիրառել քսուք, գել, կրեմ, այս անցանկալի ազդեցությունը բացակայում է:
4. Տեղային հակամանրէային ազդեցություն: Եթե վարակումը նոր է տեղի ունեցել, դեղամիջոցն օգտագործվում է մրսածության առաջին ախտանիշների ժամանակ, ապա դրա արդյունավետությունը հատկապես ուժեղ կլինի քթի լորձաթաղանթի վրա հաստատված պաթոգեն միկրոօրգանիզմների դեմ:
Այնուամենայնիվ, երբ հարբուխը զարգանում է, միայն քսուքի կիրառումը բավարար չի լինի: Այն չի օգնում ազատվել քթի անցուղու խցանումից: Ամբողջ հատվածը չի կարող մշակվել: Ուստի մեծ մասամբ դրանք նշանակվում են որպես լրացում հարբուխի կաթիլներին:

![Հոմեոպաթիկ](https://lifeinfo.am/storage/images/qsuq-harbuxic%E2%80%A4-tesakner-ev-kirarman-kanonner-116.jpg "Հոմեոպաթիկ")

> Հետաքրքիր է! Բորբոքային պրոցեսը վերացնելու համար ավելի արդյունավետ են կաթիլները, սփրեյները, սակայն հարբուխի կանխարգելման համար միակ օպտիմալ միջոցը հենց քսուքն է:

## Պատրաստուկների տեսություն

Ինքնուրույն քսուքների ընտրությամբ զբաղվելը խորհուրդ չի տրվում, գոյություն ունեն մի քանի խումբ: Դրանցից որևէ մեկի ընտրությունը կախված է հիվանդության բնույթից: Ուստի նշանակման համար անհրաժեշտ է դիմել մասնագետների: Դեղերն ընտրելիս բժիշկը հաշվի կառնի, թե մրսածության դեմ ինչ պատրաստուկներ են արդեն կիրառվում, հարբուխի բնույթը, որքանով ընդարձակ է բորբոքային պրոցեսը:

Օտոլարինգոլոգների, թերապևտների կողմից նշանակվող պատրաստուկների մեծ մասը կարելի է գնել սովորական դեղատներում՝ մատչելի գնով: Քթային քսուքները հիմնականում վաճառվում են առանց դեղատոմսի: Քսուքի ազդեցությունը կարող է ուժեղացնել քիթ կաթեցնելու ազդեցությունը, ինչը պետք է հաշվի առնել միջոցներն ընտրելիս: Օրինակ, հարբուխի, խցանման դեմ հաճախ նշանակվում են անոթասեղմիչ կաթիլներ, այնպիսի քսուքներ, ինչպիսին է Սունորեֆը, հակամանրէայինի հետ մեկտեղ, ունեն նաև անոթասեղմիչ ազդեցություն: Նման միջոցների համալիր կիրառումը պարտադիր պետք է համաձայնեցվի բուժող բժշկի հետ:

> Կարևոր է! Դեղատան դեղատոմսային բաժնում կարող են պատրաստվել, վաճառվել սեփական արտադրության հարբուխի դեմ քսուքներ: Դրանք կիրառելուց առաջ նույնպես անհրաժեշտ է խորհրդակցել բուժող բժշկի հետ, ուշադիր ուսումնասիրել բաղադրությունը, հրահանգը:

### Հակավիրուսային

Հարբուխի դեմ հակավիրուսային ազդեցությամբ տարածված քսուքներն են.

1. Օքսոլինային: Օքսոլինը՝ պատրաստուկի հիմնական ակտիվ բաղադրիչը, սինթետիկ նյութ է, արդյունավետ բազմաթիվ վիրուսների դեմ: Սովորաբար Օքսոլինային քսուքն օգտագործվում է կանխարգելման նպատակով: Երբ ընտանիքի անդամներից մեկը հիվանդանում է, նա այն կիրառում է բուժման համար, մնացած ընտանիքի անդամները՝ վարակման կանխարգելման համար:
2. Վիֆերոն: Միջոցի ազդեցությունն ուղղված է վիրուսային բջիջների կառուցվածքի քայքայմանը: Վիֆերոնի առանձնահատկությունը հակացուցումների նվազագույն ցանկն է: Հաճախ քսուքը նշանակվում է երեխաների համար, հղիության ժամանակ, կրծքով կերակրող կանանց: Հակավիրուսային ազդեցությունից բացի, այն ունի նաև հզոր իմունախթանիչ ազդեցություն, ուստի օգտակար է կարանտինի ժամանակ, ցուրտ եղանակին՝ կանխարգելման համար:
3. Սկիպիդարային: Կիրառվում է բացառապես շփման համար: Տաքացնող ազդեցությունը օգտակար է կրծքավանդակը շփելու համար, միջոցը քթի տակ հատվածում կիրառել կարելի է միայն բուժող բժշկի թույլտվությամբ: Սկիպիդարը ստացվում է փշատերև ծառերի փայտից, ուստի բնական հիմքով քսուքը անվտանգ է նույնիսկ փոքր երեխաների համար:

Հակաբորբոքային թերապիան պարտադիր նշանակվում է համալիր կերպով: Ընտրվում են պատրաստուկներ, որոնք ազդում են ինչպես բորբոքման օջախի, այնպես էլ վերացնում են դրա հետևանքները:

### Հոմեոպաթիկ

Հոմեոպաթիկ պատրաստուկները տարբերվում են բնական բաղադրությամբ, դրանցից մի քանիսը պատրաստվում են պատվերով: Հակաբորբոքային ազդեցությունից բացի, բոլորն ունեն նաև իմունամոդուլացնող հատկություն, ինչը բարենպաստ է ազդում մարդու առողջության, մրսածության դեմ պայքարի վրա, հատկապես երեխաների բուժման համար:

![Կոմբինացված](https://lifeinfo.am/storage/images/qsuq-harbuxic%E2%80%A4-tesakner-ev-kirarman-kanonner-159.jpg "Կոմբինացված")

Դրանցից հանրաճանաչ են.

1. Դոկտոր Մոմ: Բաղադրության մեջ մտնում են էվկալիպտի, սկիպիդարի յուղեր: Մենթոլի առկայության շնորհիվ Դոկտոր Մոմն օգնում է հեշտացնել շնչառությունը, վերացնել քթի խցանումը: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել մեկ տարեկանից բարձր երեխաների մոտ, միջոցը քսվում է քթի թևերին:
2. Ֆլեմինգա: Բացի այն, որ քսուքով կարելի է մատով կամ բամբակյա փայտիկով քսել քթանցքները, դրա հիման վրա կարելի է նաև տուրունդաներ պատրաստել և դրանք դնել քթի մեջ 15-20 րոպե: Ֆլեմինգան հաճախ կիրառվում է գայմորիտի համալիր բուժման ժամանակ՝ կուտակված լորձի արտահանումն արագացնելու համար:
3. Զվեզդոչկա: Ժողովրդի մեջ հայտնի միջոց է, որը լայնորեն կիրառվում է դեռևս խորհրդային ժամանակներից: Չնայած բժշկության զարգացմանը, զվեզդոչկան դեռևս շարունակում են ակտիվորեն օգտագործել հարբուխի բուժման, կանխարգելման համար: Միջոցի բաղադրության մեջ մտնող բնական յուղերը բարենպաստ ազդեցություն ունեն քթի լորձաթաղանթի, շնչուղիների վրա:
4. Թույա: Բաղկացած է բարձրորակ բնական բուսական ծագման բաղադրիչներից: Լայնորեն կիրառվում է գայմորիտի, քրոնիկական ռինիտի, սինուսիտների, այլ լուրջ հիվանդությունների համալիր թերապիայի կազմում:

> Կարևոր է! Բուսական միջոցները տարբերվում են իրենց անվտանգությամբ, սակայն բուժումը սկսելուց առաջ անհրաժեշտ է համոզվել հակացուցումների բացակայության մեջ:

### Կոմբինացված

Հարբուխի դեմ արտաքին կիրառման կոմբինացված միջոցների մեծ մասը թողարկվում է բաղադրության մեջ հակաբիոտիկով, ուստի դրանք առանց բժշկի նշանակման կիրառելը վտանգավոր է: Նման պատրաստուկների առավելությունն է բարձր արդյունավետությունը, արագ ազդեցությունը: Հանրաճանաչ են այնպիսի կոմբինացված քսուքներ.

1. Էվամենոլ: Արդյունավետ քսուք՝ էվկալիպտով և մենթոլով, որը լրացնում է գայմորիտի, այլ ծոցերի բորբոքումների բուժումը: Էվամենոլն ունի նաև ցավազրկող, այտուցազերծող ազդեցություն:
2. Լևոմեկոլ: Ակտիվ բաղադրիչներն արդյունավետ են մի շարք գրամդրական, գրամբացասական բակտերիաների դեմ: Պատրաստուկը ճնշող ազդեցություն է ունենում ստաֆիլոկոկերի, streptococci, շատ այլ վնասակար միկրոօրգանիզմների վրա: Պատրաստուկի առավելությունն այն է, որ հազվադեպ են սովորում դրան, ինչը թույլ է տալիս կիրառել այն հիվանդության հաջորդ դրվագի ժամանակ:
3. Պինոսոլ: Հիվանդածին միկրոօրգանիզմները կործանվում են պատրաստուկի սոճու, էվկալիպտի, այլ բուսական բաղադրիչների յուղի ազդեցության տակ: Միջոցը քսվում է բամբակյա փայտիկով: Պինոսոլի յուղային հիմքը փափկացնում է քթի անցուղին, վերացնում չորությունը, տհաճ զգացողությունները:

![Հակասեպտիկ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-31055099.jpg "Հակասեպտիկ")

> Կարևոր է! Քանի որ կոմբինացված քսուքների մեծ մասը հակաբիոտիկներ են, դրանցից որևէ մեկն ընտրելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները դեղերի այլ խմբերի հետ:

### Հակասեպտիկ

Հակասեպտիկ քսուքներն ունեն մի շարք հակացուցումներ, հնարավոր կողմնակի ազդեցություններ, ուստի դեղաչափը, բուժման տևողությունը որոշվում են անհատական կարգով: Փոքր երեխաների համար դրանք սովորաբար չեն նշանակվում: Հանրաճանաչ են.

1. Տետրացիկլինային: Ունի հակամանրէային ազդեցություն, ուժեղ ճնշող ազդեցություն է ունենում վնասակար միկրոօրգանիզմների վրա: Սակայն այն անարդյունավետ է վիրուսներից, սնկերից հրահրված, առավել ևս ալերգիկ հարբուխի դեմ: Խորհուրդ չի տրվում Տետրացիկլինային քսուքը կիրառել մեկ շաբաթից ավելի: Նման ազդեցություն ունի Սալիցիլաթթվային քսուքը:
2. Վիշնևսկու: Հարբուխի, հատկապես գայմորիտի ժամանակ քսուքի կիրառման միակ եղանակը արտաքին է, կոմպրեսներ անելով: Չնայած Վիշնևսկու քսուքի տարածվածությանը բժշկության տարբեր բնագավառներում, ռինիտի բուժման ժամանակ այն կիրառել անհրաժեշտ է զգուշությամբ, միայն բժշկի նշանակմամբ:

Գոյություն ունեն նաև ժողովրդական քսուքներ, որոնք պատրաստվում են ձեռքի տակ եղած միջոցներից, սակայն բժիշկները դրանց նկատմամբ վերաբերվում են կասկածանքով:

## Ինչպես ճիշտ օգտագործել

Յուրաքանչյուր քսուքի կիրառման հրահանգն անհատական է, այն կիրառումից առաջ պարտադիր պետք է ուսումնասիրել: Դրանցից մի քանիսը անհրաժեշտ է քթի անցուղու մեջ քսել մատով, բամբակյա փայտիկով, մյուսները նախատեսված են միայն քթի թևերը, քթի տակ հատվածը շփելու համար: Իմանալ, թե որտեղ քսել, չափազանց կարևոր է կողմնակի երևույթներից խուսափելու համար:

Քսուքը քսելուց առաջ անհրաժեշտ է մաքրել քթի անցուղիները: Սա կարելի է անել ֆիզիոլոգիական լուծույթով: Քսելուց հետո որոշ ժամանակ պետք է մնալ պառկած դիրքում կամ պարզապես գլուխը հետ գցել: Եթե քսուքը նախատեսված է կոմպրեսների համար, պրոցեդուրայի ընթացքում նույնպես պետք է պառկել: Հարբուխի դեմ քսուքի կիրառման հիմնական կանոնը դրա նշանակումն է բուժող բժշկի կողմից, հատկապես դա վերաբերում է հակաբակտերիալ պատրաստուկներին:

Հարբուխի դեմ քսուքները կարող են դառնալ համալիր բուժման հիանալի լրացում, կիրառվել կաթիլների, սփրեյների հետ միասին՝ ուժեղացնելով դրանց արդյունավետությունը: Դրանք բոլորը բաժանվում են չորս խմբի. հակավիրուսային, հոմեոպաթիկ, կոմբինացված, հակասեպտիկ: Դրանցից մի քանիսը հարմար են երեխաների բուժման համար, մյուսները՝ միայն հասունների: Համապատասխան միջոցի ընտրությամբ պետք է զբաղվի բուժող բժիշկը:
