#  Բուրսիտ

![Բուրսիտը - ինչ է](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-28908915.jpg "Բուրսիտը - ինչ է")

Բուրսիտը հիվանդություն է, որը տարածված հիվանդությունների շարքին չի դասվում, սակայն որոշ մասնագիտությունների ներկայացուցիչների մոտ բավականին հաճախ է հանդիպում: Դրանով տառապում են այն մարդիկ, ովքեր կատարում են շարժումներ՝ մշտապես ծանրաբեռնելով նույն հատվածը (թենիսիստներ և այլն), կամ մշտապես գտնվում են անհարմար դիրքում:

Բովանդակություն:

- [Բուրսիտը - ինչ է](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A7)
- [Հիվանդության պատճառները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Բուրսիտի տեսակները](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Արմունկի հոդ](#%D5%A1%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4)
- [Ազդրային հոդ](#%D5%A1%D5%A6%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%B8%D5%A4)
- [Մատներ](#%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Կրունկ](#%D5%AF%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF)
- [Բուժումը տնային պայմաններում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Հոդերի «կարծրացում»](#%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%A5%D6%80%D5%AB-%C2%AB%D5%AF%D5%B8%D6%83%D5%B8%D6%82%D5%B4%C2%BB)
- [Կոկտեյլ](#%D5%AF%D5%B8%D5%AF%D5%BF%D5%A5%D5%B5%D5%AC)
- [Կոմպրես արմունկի բուրսիտի դեպքում](#%D5%AF%D5%B8%D5%B4%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Կոմպրես կալանխոեից](#%D5%AF%D5%B8%D5%B4%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD-%D5%AF%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%B8%D5%A5%D5%AB%D6%81)
- [Կաղամբ](#%D5%AF%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%A2)
- [Բուժում դեղամիջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Պունկցիա](#%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D6%81%D5%AB%D5%A1)
- [Քսուքներ](#%D6%84%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D6%87%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%A5%D5%A4%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Բանջարեղեն](#%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D5%B6)
- [Պրոպոլիս](#%D5%BA%D6%80%D5%B8%D5%BA%D5%B8%D5%AC%D5%AB%D5%BD)
- [Շաքար](#%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80)
- [Կոմպրես խրոնիկական բուրսիտի դեպքում](#%D5%AF%D5%B8%D5%B4%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD-%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Լոգանքներ փշատերև ասեղներից](#%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%BD%D5%B8%D5%B3%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%B2%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB%D6%81)
- [Բուրսիտի կանխարգելում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Բուրսիտը - ինչ է

Հոդերի շրջանում՝ կապանների և ոսկորների ակտիվ շարժման հետևանքով, գրեթե միշտ առաջանում է շփում: Սինովիալ հեղուկը, որը բարելավում է սահքը և նվազեցնում շփումը, հոդերի քսուքանյութի դեր է կատարում: Այն գտնվում է հոդամերձ պարկերում՝ բուրսաներում, որոնք գեղձերով պատված խոռոչներ են: Հենց դրանցում սկսվող բորբոքային գործընթացը կոչվում է բուրսիտ: Առանձնացվում են այս հիվանդության մի քանի տեսակներ:

> Սա հետաքրքիր է! Ընդամենը օրգանիզմում հաշվվում է շուրջ 160 սինովիալ պարկ:

1. Թարախային: Այս դեպքում պարկում առաջանում է թարախ: Հիվանդությունն ունի մանրէային բնույթ:
2. Շիճուկային (սերոզ): Այս ձևը համարվում է ամենաթեթևը, սակայն բուժման բացակայության դեպքում առկա է թարախային կամ արյունահոսային ձևի անցնելու վտանգ:
3. Արյունահոսային (հեմոռագիկ): Այս դեպքում տեղի է ունենում արյունազեղում հոդի մեջ:

Բացի այդ, առանձնացվում են հիվանդության սուր և խրոնիկական ձևեր:

Բուրսիտը հաճախ առաջանում է արմունկի, ուսի, ծնկան, ազդրային հոդերում, կրունկի և աքիլլես ջլի շրջանում:

## Հիվանդության պատճառները

Բուրսիտի զարգացման պատճառները տարբեր են:

1. Վնասվածքներ: Սա կարող է լինել ծնկների կամ արմունկների մասնագիտական մշտական ծանրաբեռնվածություն, անհարմար կոշիկներ, հաճախակի վազք և երկարատև, արագ քայլք, կարծր մակերեսի վրա երկարատև նստում (օրինակ՝ հեծանիվով երկարատև քշում):
2. Վարակներ: Առկա է վարակի՝ սինովիալ խոռոչ թափանցելու վտանգ վնասվածքի կամ իմունիտետի նվազման դեպքում (այս դեպքում վիրուսը «ճանապարհորդում» է արյան կամ լիմֆի հոսանքով):
3. Խրոնիկական հիվանդություններ, որոնց հետևանքով սինովիալ պարկում տեղի է ունենում աղերի նստվածք, - պոդագրա, համակարգային սկլերոդերմիա, ռևմատոիդ արթրիտ:

![Հիվանդության պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-189.jpg "Հիվանդության պատճառները")

Բացի այդ, բուրսիտի զարգացման պատճառ կարող է դառնալ դիատեզը, որն ինքնին հիվանդություն չէ, սակայն նպաստում է բորբոքային գործընթացների զարգացմանը, որոնց թվին է պատկանում նաև բուրսիտը: Երբեմն հիվանդության պատճառները հնարավոր չի լինում պարզել՝ այն առաջանում է անսպասելիորեն, ինքնաբերաբար:

> Կարևոր է! Որքան մեծահասակ է մարդը, այնքան բարձր է բուրսիտի առաջացման վտանգը, ինչը կապված է սինովիալ պարկի պատերի առաձգականության նվազման և դրա խտության բարձրացման հետ:

## Ախտանիշները

Բուրսիտի առաջին դրսևորումը սինովիալ պարկի բորբոքման հատվածում ուռուցքն ու այտուցն է: Ընդ որում, հիվանդին անհանգստացնում են կրակոցանման կամ ցավող բնույթի ցավեր, կայուն կարմրություն մաշկի վրա: Վերջույթի շարժումները սահմանափակվում են, պալպացիայի դեպքում առաջանում է ցավ: Հատկապես ցավերն ու այտուցը ուժեղանում են գիշերը:

Եթե բուրսիտը բարդացած է վարակով, իմունային համակարգը արձագանքում է դրան ջերմաստիճանի բարձրացմամբ՝ 38-ից մինչև 40 աստիճան: Սա վկայում է հիվանդության թարախային ձևի զարգացման մասին: Այս դեպքում վերջույթի ցավն ուժեղանում է, դառնում է զարկային, առաջանում են օրգանիզմի ընդհանուր ինտոքսիկացիայի նշաններ՝ սրտխառնոց, գլխացավ, ջերմաստիճանի բարձրացում: Կարող են մեծանալ մոտակա ավշային հանգույցները:

> Կարևոր է! Բուժման բացակայության դեպքում բուրսիտը կարող է վերածվել թարախային արթրիտի: Այս դեպքում վնասված վերջույթի շարժումները, նույնիսկ նվազագույնը, առաջացնում են ուժեղ ցավ:

Հիվանդության խրոնիկական ընթացքի դեպքում առաջացած այտուցը ունի փափուկ հյուսվածակազմություն, և վերջույթի շարժունակությունը սահմանափակված չէ: Այտուցի վրայի մաշկը շարժուն է:

## Բուրսիտի տեսակները

Ուսի հոդի բուրսիտը վտանգավոր է նրանով, որ դժվար է հայտնաբերել, քանի դեռ հանկարծակի ցավ չեք զգացել ձեռքով ինչ-որ շարժում կատարելիս: Նույնիսկ այտուցը կարող է այնքան էլ աչքի չընկնել: Պտտվող շարժումները և ձեռքերը վեր բարձրացնելը ցավ են առաջացնում:

> Ուշադրություն! Իմացեք մասին մեր հոդվածում:

### Արմունկի հոդ

 շատ տարածված հիվանդություն է և բուրսիտի բոլոր տեսակների մեջ հանդիպման հաճախականությամբ գտնվում է առաջին տեղում: Հաճախ, ինչպես և հիվանդության մյուս տեսակները, առաջանում է մշտական, մասնագիտական վնասվածքների հետևանքով, հետևաբար ախտորոշվում է հիմնականում մարզիկների, հատկապես թենիսիստների մոտ:

![Ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-168.jpg "Ախտանիշները")

### Ազդրահոդ

Ազդրահոդի բուրսիտը համարվում է ամենաբարդը, քանի որ հոդը խորքում է թաքնված, ինչը դժվարացնում է նրա բուժումը: Բացի այդ, հիվանդությունը կարող է ամբողջությամբ ընդգրկել հոդը:

### Մատներ

 ոտքի վրա կորացում, դեֆորմացիա է առաջացնում: Այսպես կոչված «ոսկրիկը» ոտքի վրա, որը հանդիպում է շատ տարեց մարդկանց մոտ: Կա կարծիք, որ այս հիվանդությունը ժառանգական է, սակայն հստակ հայտնի է, որ ոտքերի մասին հոգ տանելը թույլ չի տա նրան զարգանալ: Կորացման աստիճանը կարող է լինել սկզբնական, միջին և ծանր:

> Ուշադրություն! Այն կանանց մոտ, ովքեր հաճախ բարձրակրունկ կոշիկ են կրում, բութ մատի բուրսիտի զարգացման ռիսկը մեծանում է:

### Կրունկ

Կրունկի բուրսիտը զարգանում է կրունկի ոսկրի վրա՝ աքիլեսյան ջլի վրա մշտական ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների հետևանքով: Հիվանդին անհանգստացնում է հոդի ուժեղ ցավ, հատկապես գիշերային ժամերին, իսկ կոճ-թաթային հոդի շարժումները սահմանափակված են:

![Բուրսիտի տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-137.jpg "Բուրսիտի տեսակները")

## Բուժումը տնային պայմաններում

Նախ և առաջ, հիվանդ հոդին խորհուրդ է տրվում ապահովել հարաբերական հանգիստ՝ նվազագույնի հասցնելով շարժումները: Լավագույնն է հիվանդին ապահովել լրիվ մահճակալային ռեժիմով: Սակայն այն չպետք է տևի 10 օրից ավելի՝ սուր բորբոքումը վերացնելուց հետո պետք է սկսել կատարել վարժություններ, սկզբում թեթև, ժամանակի ընթացքում դրանք բարդացնելով:

> Հիշեք! Վնասված հոդը կարիք ունի հուսալի ամրացման. դրա համար օգտագործեք ամուր վիրակապ, որը կօգնի խուսափել հյուսվածքի այտուցից: Նաև հոդի վրա կոմպրես են դնում՝ օգտագործելով Վիշնևսկու քսուք:

### Հոդերի «կոփում»

Վերցրեք սառույցի խորանարդիկներ և դրեք հիվանդ հոդերին 10 րոպե: Երբ ցավը նվազի, սառույցը փոխարինեք տաք կոմպրեսով: Տաք կոմպրեսի հիմքում կարող է լինել կարտոֆիլը կամ խոտաբույսերի եփուկը (գնարբուկ, ճապկի, եռատերևուկ, երիցուկ):

### Կոկտեյլ

Վերցրեք նախապես եռացրած, դեռ տաք ջրի մի բաժակ և այնտեղ խառնեք մեկական թեյի գդալ մեղր և քացախ: Լավագույնն է օգտագործել բնական քացախ: Խմեք կոկտեյլը 2 շաբաթվա ընթացքում, օրական 2 բաժակ:

### Կոմպրես արմունկի բուրսիտի դեպքում

Ձեզ անհրաժեշտ կլինի մածուն և ձվի կճեպ:

1. Կճեպը, թաղանթից մաքրելով և չորացնելով, պետք է մանրացնել փոշու վերածելով:
2. Այն լցրեք տաք մածունով, որպեսզի միատարր զանգված ստացվի, և դրանից կոմպրես պատրաստեք:
3. Կարևոր է կոմպրեսը տաք պահել, ուստի կոմպրեսի վրայից դրեք ցելոֆան և ամրացրեք հաստ, փափուկ գործվածքով:
4. Կոմպրեսը դրեք գիշերը, 5 օրվա ընթացքում, բայց եթե ցավերը չանցնեն, 5 օր ընդմիջումից հետո կրկնեք կուրսը:

![Բուժումը տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-119.jpeg "Բուժումը տնային պայմաններում")

Մեղրի, օղու և ալոեի հյութի հիման վրա (2:3:1 հարաբերությամբ) պատրաստվում է նմանատիպ կոմպրես:

### Կոմպրես կալանխոեից

Պոկեք բույսի 3 թարմ տերև, լվացեք դրանք և դրեք սառնարանում գիշերը: Առավոտյան տերևների վրա եռացրած ջուր լցրեք, որպեսզի դրանք հյութ արձակեն: Դրանցից կոմպրես պատրաստեք բորբոքված հոդի վրա: Հաճախ փոխեք կոմպրեսը: Արդեն մի քանի օր հետո դուք կնկատեք շոշափելի արդյունքներ:

### Կաղամբ

Վերցրեք թարմ կաղամբի տերևներ և դրանք ներքին կողմով դրեք հոդին՝ կոմպրեսը փոխելով ամեն 4 ժամը մեկ:

![Բուժում դեղամիջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-157.jpg "Բուժում դեղամիջոցներով")

## Բուժում դեղամիջոցներով

Բուժման հիմքում ընկած են դեղամիջոցները, բուժական մարմնամարզությունը, մերսումը, ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաները։ Անհրաժեշտ է ինչպես ներքին, այնպես էլ տեղային բուժում, ուստի դեղամիջոցներով բուժման ժամանակ ամենևին էլ պարտադիր չէ հրաժարվել քսուքների կամ բուժիչ բույսերի կոմպրեսներից։

> Կարևոր է! Բուժման հիմնական խնդիրն է հանել բորբոքումը, վերացնել ցավը, վերականգնել հոդի աշխատանքը։

Հաճախ բուրսիտի դեպքում ցուցված է հակաբակտերիալ թերապիա։ Եթե բուրսիտը առաջացել է մանրէային ֆլորայի կողմից կամ այն առաջացել է վարակային վնասվածքի հետևանքով, նշանակվում են հակաբիոտիկներ։ Ընդ որում՝ ոչ թե մեկ, այլ միանգամից մի քանի պատրաստուկ.

- Լինկոմիցին;
- Ցեֆտրիաքսոն;
- Ամոքսիկլավ և այլն։

Դրանք ներարկվում են երակային և մկանային ճանապարհով, ինչպես նաև անմիջապես բորբոքված բուրսայի հատված։

### Պունկցիա

Բուրսայի պունկցիայի (ծակման) մասին կարծիքները բավական հակասական են։ Ոմանք կարծում են, որ այս պրոցեդուրան կարող է անդառնալի փոփոխություններ առաջացնել հոդի կառուցվածքում։ Նաև սեպսիսի զարգացման ռիսկ կա։ Սակայն, մյուս կողմից, առանց էքսուդատի դուրսբերման հիվանդ հոդը չի առողջանա։

Անմիջապես հոդի խոռոչ են ներարկում ստերոիդ հորմոններ, որոնք ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն՝ Դիպրոսպան, Կենալոգ։ Ճիշտ է, դրանք նույնպես ունեն իրենց թերությունները՝ դանդաղեցնում են հյուսվածքների վերականգնողական գործընթացները։ Սակայն առանց հակաբորբոքային միջոցների բորբոքային պրոցեսը կասեցնել չի հաջողվի, ուստի դրանց կիրառումն անհրաժեշտ է։

![Բուժում ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-178.jpg "Բուժում ժողովրդական միջոցներով")

Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցները, բացի բորբոքումը հանելուց, օգնում են վերացնել ցավը, այտուցը և հիպերեմիան։ Նման միջոցներին են պատկանում.

- Իբուպրոֆեն;
- Դիկլոֆենակ;
- Վոլտարեն;
- Ինդոմետացին։

Դրանք կիրառում են ինչպես արտաքին ձևով (քսուքներ), այնպես էլ ներքին (ներարկումներ, հաբեր)։

> Կարևոր է! Այս պատրաստուկները բացասաբար են ազդում ստամոքս-աղիքային տրակտի աշխատանքի և արյան մակարդման վրա, ուստի անպայման խորհրդակցեք բժշկի հետ նախքան դրանց կիրառումը։

Երբ բուրսիտն ուղեկցվում է ջերմությամբ և օրգանիզմի ինտոքսիկացիայով, կարող են նշանակվել գլյուկոկորտիկոստերոիդներ։ Դրանք ներարկվում են երակային ճանապարհով, հոդի մեջ կամ ընդունվում են հաբերի ձևով։ Բուժման կուրսը՝ մինչև երեք ամիս։

### Քսուքներ

Բուրսիտի ժամանակ կիրառվում են նաև քսուքներ (Լևոմիկոլ, Վիշնևսկու քսուք, Կոլագեն Ուլտրա)։ Շատ տարածված է Վիշնևսկու քսուքից և սպիրտից կամ օդեկոլոնից պատրաստված կոմպրեսը։

1. Բամբակյա գործվածքի կտորի վրա քսուք քսեք, ապա՝ օղի։
2. Կոմպրեսը արեք մի քանի օրվա ընդմիջումով։ Այն պետք է պահել մեկ օր։
3. Այն կօգնի նվազեցնել այտուցի արտահայտվածությունը։

![Բուրսիտի կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-175.jpg "Բուրսիտի կանխարգելում")

Հիվանդության թարախային ձևի դեպքում անհրաժեշտ է հեռացնել թարախը և մաքրել հոդը հեղուկից։ Այս հեղուկը հետազոտվում է հարուցչի որոշման նպատակով՝ ամենահամապատասխան հակաբիոտիկն ընտրելու համար։ Այնուհետև բուրսան լվացվում է հականեխիչ լուծույթով և ներարկվում են համապատասխան հակաբիոտիկներ։

### Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ

Դրանք նշանակվում են արյան շրջանառությունը բարելավելու, այտուցը նվազեցնելու և հոդի շարժունակությունը բարելավելու նպատակով։ Պրոցեդուրաները ցուցված են սուր բորբոքային պրոցեսը կասեցնելուց հետո։

1. Գերբարձրհաճախականային թերապիա (ՈՒՎՉ)։
2. Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում։
3. Ֆոնոֆորեզ (անալգետիկների հետ մեկտեղ)։
4. Մագնիսաթերապիա։
5. Լազերային բուժում։
6. Պարաֆինային կամ ցեխային կիրառումները հատկապես արդյունավետ են քրոնիկ բուրսիտի դեպքում։
7. Ասեղնաբուժություն։
8. Հանքային լոգանքներ։

Երբ բուրսիտն անցնում է ռեմիսիայի փուլ, բժիշկները խորհուրդ են տալիս կիրառել բուժական մարմնամարզություն և մանուալ մերսում։

Կարելի է նաև ինքնուրույն մերսել վնասված հատվածը, սակայն հիշեք, որ դա պետք է անել զգուշությամբ. սխալ կատարված մերսումը կարող է միայն վատացնել հիվանդի վիճակը։ Բորբոքված հատվածը մերսեք գիշերը, օգտագործելով բուսական յուղեր՝ էվկալիպտի, վազելինի և լավանդուկի։

Բուժական մարմնամարզությունը հատկապես կարևոր է բուրսիտի ժամանակ։ Այն օգնում է բարելավել արյան հոսքը և, որպես հետևանք, հյուսվածքների սնուցումը, վերականգնել հոդի շարժողական ֆունկցիան։ Վարժությունները ընտրվում են անհատապես՝ հաշվի առնելով հիվանդի տարիքը և բուրսիտի տեսակը։ Որպես կանոն, սկզբնական վարժությունները շատ պարզ են՝ բավական է կատարել ձեռքի ճոճանակային շարժումներ առաջ-հետ։

## Բուժում ժողովրդական միջոցներով

> Խորհուրդ! Կարևոր է ժողովրդական բաղադրատոմսերի կիրառումը համաձայնեցնել բժշկի հետ. բուրսիտը չպետք է բուժել ինքնուրույն։

### Բանջարեղեն

Արդյունավետ է բանջարեղենից կոմպրեսներ անել՝ հերթափոխելով դրանք միմյանց հետ։ Լավագույնս հարմար են այնպիսի բանջարեղեններ, ինչպիսիք են կարտոֆիլը, ճակնդեղը, կաղամբը։

![Արմունկի հոդ](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-123.jpg "Արմունկի հոդ")

1. Օրինակ, առաջին օրը կարտոֆիլը կտրատեք շրջանաձև կտորներով և, դրանք գործվածքի վրա դնելով, փաթաթեք վնասված հոդի շուրջ։ Մի մոռացեք ամրացնել կոմպրեսը ինչ-որ տաք բանով (շարֆով կամ սրբիչով)։
2. Հաջորդ օրը որպես հումք օգտագործեք ճակնդեղ կամ մանր կտրատած կաղամբ։

### Պրոպոլիս

Կոմպրեսներ են պատրաստում նաև պրոպոլիսի հիման վրա։ Դրա համար օղիով (100 գ) լցրեք պրոպոլիս (10 գ) և թողեք թրմվի մութ տեղում 5 օր։ Ուռած հոդին կոմպրես դրեք այնքան ժամանակ, մինչև այն անցնի։

### Շաքար

Վերցրեք մեկ բաժակ շաքար և թեթևակի տաքացրեք տապակի վրա։ Ձգտեք, որ շաքարը ջերմային ազդեցության տակ չհալվի։ Շաքարը պետք է լցնել խիտ գործվածքից պատրաստված տոպրակի մեջ և դնել հոդին, ապա փաթաթել կոմպրեսը պոլիէթիլենով և սրբիչով։

1. Մեկ ճաշի գդալ նեխուրի սերմեր պետք է լցնել մեկ բաժակ եռման ջրով և թրմել 1,5 ժամ։ Ապա քամել և խմել 2 շաբաթ՝ օրը 2 անգամ։
2. Գրեյպֆրուտի հյութ։ Խմեք ½ բաժակ ցիտրուսի հյութ օրը 3 անգամ։
3. Պոկեք յասամանի տերևներ և քամեք դրանք։ Օգտագործեք կոմպրեսի համար։
4. Հալվեի հյութը, մեղրը և սպիրտը (վերցրեք մասերը 1:2:3 հարաբերությամբ) խառնեք և կիրառեք կոմպրեսների տեսքով։

![Ազդրահոդ](https://lifeinfo.am/storage/images/bursit-axtanishner-patcharner-bujum-125.jpg "Ազդրահոդ")

### Կոմպրես քրոնիկ բուրսիտի ժամանակ

Մի քանի թեյի գդալ մեղր և օճառի կտորներ հալեցրեք ջրային բաղնիքում։ Խառնուրդը փռեք մաքուր մարլիի վրա և վրան ցանեք մանր կտրատած սոխ։ Կոմպրեսը պետք է տաքացնել և թողնել ամբողջ գիշեր։ Այս հին մեթոդը ստուգված է և արդյունավետ։

> Հիշեք! Քրոնիկ բուրսիտը կարող է հանգեցնել հոդում կպումների, որոնք կխախտեն նրա ֆունկցիան։ Քրոնիկ փուլում այս հիվանդությունը արդյունավետորեն բուժվում է ժողովրդական բաղադրատոմսերով։

### Լոգանքներ սոճու ասեղներից

Հավաքեք սոճու ասեղներ, կոներ և ճյուղեր, լցրեք սառը ջրով և եռացրեք 30 րոպե։ Դրանից հետո թողեք թրմվի 12 ժամ փակ անոթի մեջ։ Մեկ լոգանքի համար անհրաժեշտ է մոտ 1,5 կգ հումք։ Լոգանք ընդունեք 20 րոպե։ Եթե բուրսիտը հարվածել է ձեռքին կամ ոտքին, բավարարվեք լոգանոցով։ Այս դեպքում սոճու ասեղներ կպահանջվի ընդամենը 300-500 գ։

## Բուրսիտի կանխարգելում

Բուրսիտի առաջացումը կանխելու համար կարևոր է վերացնել այն գործոնները, որոնք կարող են հանգեցնել վնասվածքի։ Ծայրահեղ դեպքում՝ սովորեք կրել պաշտպանիչ սեղմակալներ արմունկների և ծնկների վրա։ Սպորտով զբաղվելիս ընտրեք հարմարավետ կոշիկ և առանց նախապատրաստության գերծանրաբեռնված մի պահեք հոդերը։

> Խորհուրդ! Բուրսիտը զարգանում է դանդաղ. սկզբում առաջանում է այտուց, սակայն հոդը դեռ գործում է, և միայն ավելի ուշ, երբ այտուցը մեծանում է, խախտվում է դրա շարժողական գործառույթը։

Վնասվածքի դեպքում անպայման ախտահանեք այն ջրածնի պերօքսիդով։

Եթե առկա է ոտնաթաթերի դեֆորմացիա, անպայման զբաղվեք դրա շտկմամբ, քանի որ այն նույնպես կարող է հանգեցնել բուրսիտի։ Եղեք առողջ!
