# Բրոնխիալ ասթմա - կանխարգելում

![Հիվանդության առաջնային կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-20994376.jpg "Հիվանդության առաջնային կանխարգելում")

Բրոնխիալ ասթման հիվանդություն է, որը բնութագրվում է ալերգիկ գրգռիչների ազդեցության հետևանքով շնչուղիների վնասվածքով: Կրում է քրոնիկական բնույթ: Հիվանդությունը առօրյա կյանքում բազում դժվարություններ է առաջացնում, հետևաբար շատ կարևոր է իմանալ բրոնխիալ ասթմայի կանխարգելման մեթոդների մասին: Սա կօգնի հնարավորինս երկար ժամանակ խուսափել այս հիվանդության նոպաներից, ինչպես նաև թեթևացնել վիճակը դրանց դրսևորման պահին:

Բովանդակություն:

- [Հիվանդության ախտանիշները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության առաջնային կանխարգելում](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Երեխաների առաջնային կանխարգելում](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Հիվանդության երկրորդային կանխարգելում](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A5%D6%80%D5%AF%D6%80%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Երրորդային կանխարգելում](#%D5%A5%D6%80%D6%80%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժքրոջ դերը հիվանդության կանխարգելման գործում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%BB-%D5%A4%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Բրոնխիալ ասթմայի ինչպիսի՞ բարդություններ են լինում մեծահասակների և երեխաների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%B8%D5%B2-%D5%A5%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AC-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-3364 "Բրոնխիալ ասթմայի ինչպիսի՞ բարդություններ են լինում մեծահասակների և երեխաների մոտ")
- [Ասպիրինային ասթմայի ախտանիշները և բուժումը](%D5%A1%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-6380 "Ասպիրինային ասթմայի ախտանիշները և բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Հիվանդության ախտանիշները Ցանկացած հիվանդություն ավելի լավ է սկսել բուժել վաղ փուլերում, այդ թվում նաև բրոնխիալ ասթման: Առաջին նշանները, որոնք դիտվում են այս հիվանդության դեպքում. ուժեղ հևոց, նույնիսկ առանց ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության; 3. շնչահեղձություն;
4. չոր հազ;
5. մակերեսային շնչառություն երկարատև արտաշնչումով;
6. շնչափողային խզզոց ներշնչելու կամ արտաշնչելու պահին.
> Կարևոր է հիշել! Եթե դիտվում են նման ախտանիշներ, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել մասնագետի օգնության!

## Հիվանդության առաջնային կանխարգելում

Կանխարգելման այս տեսակն ուղղված է հիվանդության զարգացման կանխմանը վաղ փուլերում: Նախևառաջ անհրաժեշտ է վերացնել արտաքին գրգռիչը, որն առաջացնում է ասթմատիկ նոպան: Հիվանդության զարգացման ամենամեծ հավանականությունը դիտվում է հետևյալ խմբերի մոտ.

- մարդիկ, ովքեր ունեն հիվանդության նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածություն;
- երկարամյա ծխողներ;
- անձինք, ում մասնագիտական գործունեությունը կապված է քիմիական նյութերի հետ անմիջական շփման կամ փոշոտ տարածքում մշտական գտնվելու հետ;
- մարդիկ, ովքեր տառապում են քրոնիկական բրոնխիտով.

Նման իրավիճակներում հիվանդության զարգացումից խուսափելու համար անհրաժեշտ է հետևել որոշակի կանոնների, մասնավորապես.

- պահպանել մաքրություն և կարգուկանոն բնակության վայրում;
- չունենալ ընտանի կենդանիներ, եթե առկա է բրդի, փետուրի նկատմամբ ալերգիա;
- պահպանել հիգիենայի տարրական կանոնները;
- մաքրման համար կիրառել միայն հիպոալերգեն մաքրող և լվացող միջոցներ;
- ազատվել այնպիսի վնասակար սովորությունից, ինչպիսին է ծխելը;
- ճիշտ և կանոնավոր սնվել;
- հրաժարվել օդի թարմացուցիչների և հիգիենիկ աերոզոլային միջոցների կիրառումից;
- դեղորայքային պատրաստուկներ ընդունել բացառապես բժշկի նշանակմամբ;
- վարել ակտիվ կենսակերպ.

![Երրորդային կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxial-astmayi-kanxargelman-exanaknery-166.jpg "Երրորդային կանխարգելում")

> Կարևոր է հիշել! Ասթմայի առաջնային կանխարգելումը նախատեսում է սուր շնչառական հիվանդությունների ժամանակին բուժում!

## Երեխաների առաջնային կանխարգելում

Երեխաների մոտ բրոնխիալ ասթմայի կանխարգելումն ուղղված է տարբեր միջոցառումների իրականացմանը, որոնք կօգնեն խուսափել հիվանդության առաջացումից: Այս հիվանդության հանդեպ ենթակա են, ի թիվս այլոց, մինչև 1 տարեկան երեխաները: Սա մեծ մասամբ կապված է կերակրման հետ: Առավել հաճախ երեխայի օրգանիզմ բրոնխիալ ասթմա առաջացնող ալերգեններն ընկնում են սննդի հետ միասին: Երեխային այս հիվանդությունից պաշտպանել հնարավոր է, խստորեն պահպանելով հետևյալ կանոնները.

- բացառապես կրծքով կերակրում առաջին 6 ամիսների ընթացքում;
- կերակրման ժամանակին և աստիճանական ներմուծում 6 ամսականից սկսած;
- ամենօրյա զբոսանքներ մաքուր օդում;
- երեխայի գտնվելու տարածքի կանոնավոր թաց մաքրություն.

Նաև պետք չէ մոռանալ, որ վաղ տարիքից անհրաժեշտ է երեխային վարժեցնել հիգիենայի տարրական կանոններին:

## Հիվանդության երկրորդային կանխարգելում

Հիվանդության երկրորդային կանխարգելման հիմնական խնդիրն է կանխել շնչահեղձության սուր նոպաները: Սա հատկապես վերաբերում է ասթմայի նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածություն ունեցող մարդկանց, ինչպես նաև նրանց, ովքեր նախկինում ունեցել են նոպաներ:

Նոպաների կանխարգելումը ներառում է հետևյալ կանոնները.

- ժամանակին դիմել հսկող բժշկին և խստորեն պահպանել նրա բոլոր խորհուրդներն ու նշանակումները;
- վերացնել բոլոր վնասակար սովորությունները;
- խուսափել կոնսերվանտներ և այլ քիմիական նյութեր պարունակող սննդամթերքի օգտագործումից;
- ամեն օր տնում կատարել թաց մաքրություն;
- խուսափել ընտանի կենդանիների հետ սերտ շփումից;
- ժամանակին բուժել շնչուղիների հիվանդությունները;
- կատարել ֆիզիոպրոցեդուրաներ շնչառական համակարգը նորմալ վիճակում պահելու համար;
- վարել ակտիվ կենսակերպ.

![Բուժքրոջ դերը հիվանդության կանխարգելման գործում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxial-astmayi-kanxargelman-exanaknery-144.jpg "Բուժքրոջ դերը հիվանդության կանխարգելման գործում")

> Կարևոր է հիշել! Շնչահեղձության նոպաները կանխելու համար անհրաժեշտ է ամեն օր ժամանակ անցկացնել մաքուր օդում! Սակայն տաք եղանակին պետք է խուսափել ծաղկած բույսերի հետ նվազագույն շփումից անգամ:

## Երրորդային կանխարգելում

Կանխարգելման այս ձևը նախատեսում է ասթմայի միաժամանակյա բուժում և կանխարգելում: Այն ուղղված է հիվանդի վիճակի թեթևացմանը սրացման ժամանակահատվածում: Հիմնական պայմանը արտաքին գրգռիչի վերացումն է: Հետևաբար ասթմայով հիվանդի համար շատ կարևոր է իմանալ, թե կոնկրետ ինչն է առաջացնում նոպան: Դրանք կարող են լինել հետևյալ գրգռիչները.

- փոշի;
- ծաղկած բույսեր և ծաղկափոշի;
- կենդանիների բուրդ;
- որոշակի սննդամթերք.

Բուժման և կանխարգելման գլոբալ ռազմավարությունը նախատեսում է դեղորայքային պատրաստուկների մշտական կիրառում՝ օրգանիզմը նորմալ վիճակում պահելու համար: Այդ նպատակով կանխարգելման համար կիրառվում են հետևյալ դեղորայքային պատրաստուկները.

1. Ինհալացիոն հորմոնալ միջոցներ. Ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն: Այս խմբի առավել արդյունավետ միջոցներն են՝ Բեկոտիդ, Ֆլիքսոտիդ, Բենակորդ, Ինգակորդ:
2. Ներքին ընդունման հորմոնալ դեղորայքային պատրաստուկներ. Նշանակվում են հիվանդության ծանր ձևի դեպքում: Կիրառվում են բացառապես սրացման ժամանակահատվածում: Վիճակը թեթևացնելու համար կիրառվում են հետևյալ միջոցները՝ Պրեդնիզոլոն, Դեքսամետազոն, Տրիամցինոլոն, Մեթիլպրեդնիզոլոն, ինչպես նաև դրանց անալոգները:
3. Բրոնխալայնացնող դեղորայքային պատրաստուկներ. Ուղղված են հիվանդության սրացման ժամանակ ախտանիշները վերացնելուն: Նպաստում են շնչահեղձության նոպայի արագ վերացմանը: Ամենատարածված բրոնխալայնացնող միջոցներն են՝ Բերոտեկ, Աստմոպենտ, Սալբուտամոլ, Վենտոլին, ինչպես նաև հիվանդի օրգանիզմի վրա նմանատիպ ազդեցություն ունեցող պատրաստուկները:

![Բրոնխիալ ասթմա - կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxial-astmayi-kanxargelman-exanaknery-181.jpg "Բրոնխիալ ասթմա - կանխարգելում")

> Կարևոր է հիշել! Բրոնխիալ ասթմայով տառապող մարդիկ պետք է խստորեն պահպանեն պատրաստուկների չափաբաժինը! Սա կօգնի խուսափել վտանգավոր հետևանքներից և ճիշտ ազդել օրգանիզմի վրա: Հետևաբար ինքնուրույն ընտրել պատրաստուկը, հատկապես դրա չափաբաժինը, հակացուցված է:

## Բուժքրոջ դերը հիվանդության կանխարգելման գործում

Ոչ միայն հսկող բժիշկն է կարևոր դեր խաղում բրոնխիալ ասթմայով հիվանդի վիճակի բարելավման գործում: Բուժքրոջ աշխատանքը նույնպես առողջության նորմալացման ճանապարհի անբաժանելի մասն է: Նրա գործողությունները նախատեսում են հետևյալ կարևոր միջոցառումների իրականացում.

1. Սրտանոթային համակարգի գործունեության խանգարումների հայտնաբերում: Այս հիվանդության ժամանակ սրտի աշխատանքի հսկողությունը կատարում է հենց բուժքույրը:
2. Արյան ճնշման պարբերական չափում: Ասթմայով հիվանդների մոտ այս ցուցանիշը զգալիորեն նվազում է:
3. Հիվանդին ճիշտ շնչառության և կանխարգելիչ վարժությունների ուսուցանում: Սա օգնում է հնարավորինս երկար ժամանակահատված խուսափել նոպաներից:
4. Իրականացվող բուժման արդյունքների գնահատում: Եթե նշանակված թերապիան արդյունավետ չէ, ապա բուժքույրն ուղղորդում է հսկող բժշկի մոտ՝ այլ դեղորայքային պատրաստուկներ նշանակելու համար:

Հատկապես կարևոր է բուժքրոջ աշխատանքը երեխաների մոտ բրոնխիալ ասթմայի կանխարգելման ժամանակ: Քանի որ ոչ բոլոր ծնողներն են ի վիճակի ժամանակին հայտնաբերել իրենց երեխայի առողջական խնդիրները:
