# Բրոնխիտ

![Բրոնխիտ․ ինչ է դա](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-20131781.jpg "Բրոնխիտ․ ինչ է դա")

Կան հիվանդություններ, որոնց պատճառով, վիճակագրական տվյալներով, մարդիկ առավել հաճախ են դիմում բժշկի, և որոնց հետ կյանքում գոնե մեկ անգամ բախվել է գրեթե յուրաքանչյուր մարդ։ Այդպիսի հիվանդություններից է նաև բրոնխիտը։

Բովանդակություն․

- [Բրոնխիտ․ ինչ է դա](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%E2%80%A4-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A1)
- [Պատճառներ](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բրոնխիտի տեսակները](#vidy-bronhita)
- [Սուր բրոնխիտ](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF)
- [Քրոնիկական բրոնխիտ](#hronicheskiy-bronhit)
- [Ապակայունացնող (օբստրուկտիվ) բրոնխիտ](#obstruktivnyy-bronhit)
- [Տրախեիդային բրոնխիտ](#traheidnyy-bronhit)
- [Ալերգիկ կամ ասթմատիկ բրոնխիտ](#%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%AF%D5%A1%D5%B4-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF)
- [Բրոնխիտ երեխաների մոտ](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Հակաբիոտիկներ](#%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բրոնխիտի բուժումը տնային պայմաններում](#lechenie-bronhita-v-domashnih-usloviyah)
- [Ներշշում (ինհալացիա)](#ingalyacii)
- [Մերսում և ֆիզիոթերապևտիկ միջամտություններ](#massazh-i-fizioprocedury)
- [Ի՞նչ չի կարելի անել բրոնխիտի դեպքում](#chto-ne-stoit-delat-pri-bronhite)
- [Բրոնխիտի կանխարգելում](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Բրոնխիտ․ ինչ է դա

Այս հիվանդությունը բրոնխներում առաջացած բորբոքային ընթացք է, որի ժամանակ տուժում է թոքերի լորձաթաղանթը։ Ամենահաճախը այն առաջանում է նույն վիրուսներից, ինչև սուր շնչառական վարակները (ՍՇՎ), բայց հնարավոր են նաև հիվանդության այլ պատճառներ։ Տարբերվում են բրոնխիտի երկու հիմնական տեսակ՝ սուր և քրոնիկական։ Դրանք տարբերվում են առաջացման պատճառներով, ընթացքով և համապատասխանաբար՝ բուժման ընտրությամբ։

Սովորաբար հիվանդությունն ընթանում է առանց առանձնահատուկ բարդությունների, և առողջացումը արագ է։ Սակայն, եթե ժամանակին չսկսվի սուր ձևի բուժումը, կա հավանականություն, որ այն կդառնա քրոնիկական, ինչը վտանգավոր է հատկապես տարեց մարդկանց համար։ Նրանք մոտ կարող է հանգեցնել թոք-սրտային անբավարարության և մահվան ելքի։

## Պատճառներ

Բրոնխիտի հիմնական և ամենատարածված պատճառը վիրուսներն են։ Հիվանդությունը կարող է սկսվել սովորական մրսածությունից, գրիպից, ցանկացած չբուժված շնչառական հիվանդությունից։ Երբեմն վիրուսների փոխարեն հանդիսանում են բակտերիաներ։ Հնարավոր է վարակվել նաև արդեն հիվանդ մարդու օդակաթիլային ճանապարհով, օրինակ՝ անձնական զրույցի ժամանակ։

Կան նաև այլ պատճառներ, որոնք առավելապես նպաստում են քրոնիկական ձևի առաջացմանը․

- ծխելը,
- մշտական շփում թունավոր նյութերի կամ ալերգենների հետ,
- անբարենպաստ էկոլոգիական վիճակ,
- ոչ կայուն, չափազանց խոնավ կլիմա։

![Պատճառներ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-107.jpg "Պատճառներ")

Երբեմն պատճառների շարքում նշվում է նաև վատ ժառանգականությունը, բայց այս գործոնը այդքան էլ կարևոր չէ։

## Բրոնխիտների տեսակները

Բրոնխիտը կարող է ունենալ մի քանի տեսակ, որոնք տարբերակվում են հիվանդության ընթացքի ծանրությամբ, բուժման ընտրությամբ և նույնիսկ հիվանդի տարիքով։ Գլխավոր ձևերն են սուրն ու քրոնիկը, սակայն կան նաև այլ ձևեր։

### Սուր բրոնխիտ

Սուր ձևը սկսվում է սովորական մրսածության կամ գրիպի նման և ժամանակին բուժման դեպքում ընթանում է առանց բարդությունների։ Դրա հարուցիչներն են վիրուսները կամ թունավոր նյութերը։ Սուր բրոնխիտը հեշտությամբ ենթարկվում է ախտորոշման, դրա ախտանիշները անցնում են տաս օրվա ընթացքում։

> Կարևոր է! Չնայած սուր բրոնխիտի հարաբերական անվնաս լինելուն, բուժման բացակայության կամ իմունային համակարգի թուլացման դեպքում այն կարող է վերածվել քրոնիկի կամ առաջացնել թոքաբորբ։

#### Սուր բրոնխիտի ախտանիշները մեծահասակների մոտ

 բավականին ակնհայտ են, որպեսզի հնարավոր լինի արագ դնել ճիշտ ախտորոշում։ Հիմնականներն են՝

1. Չոր հազ։ Բնորոշ է հիվանդության ամենասկզբում, բավականին ինտենսիվ է, հիվանդը գիշերներն արթնանում է հազից։ Սուր ձևի դեպքում հազը տևում է 4-5 օր։
2. Խոնավ հազ։ Սա սուր բրոնխիտի հաջորդ փուլն է։ Այս հազը համեմատաբար ավելի թեթև է տարվում, քան չորը։ Սկսում է արտազատվել խորխ, որը, միացյալ բակտերիալ վարակի դեպքում, սովորաբար դառնում է դեղնա-կանաչավուն։
3. Բարձր ջերմություն՝ մոտ 38-40 աստիճան Ցելսիուսի։ Հաճախ հանդիպում է, եթե հիվանդությունը ուղեկցվում է գրիպով կամ ծանր ընթացող սուր շնչառական վիրուսային վարակով։ Եթե ջերմությունը երկար չի իջնում, կա թոքաբորբի զարգացման ռիսկ։
4. Գլխացավ և ընդհանուր թույլություն։ Ընդհանրապես, սուր բրոնխիտը առաջացնում է նման վիճակ, ինչպես սովորական մրսածությունը՝ դող, ուժեղ թուլություն, քրտնում։

![Բրոնխիտների տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-106.jpg "Բրոնխիտների տեսակները")

> Կարևոր է! Սուր ձևի դեպքում պետք չէ հատուկ զսպել հազը։ Քանի որ այդպես խորխը տոհոքներից հեռանում է, և համապատասխան բուժման դեպքում բորբոքումը ավելի արագ կանցնի։

#### Սուր բրոնխիտի բուժում

 սովորաբար համալիր բնույթ ունի։ Հիվանդին խորհուրդ է տրվում անկողնային ռեժիմ, տաքացնող լոգանքներ՝ ջերմության բացակայության դեպքում, և շատ հեղուկ ընդունում։

Սովորաբար նշանակվում են միջոցներ, որոնք նպաստում են խորխի ավելի լավ դուրսբերմանը (լազոլվան, ԱՑՑ, ալթեայի օշարակ)։ Հազը զսպող դեղերը խորհուրդ են տրվում միայն ուժեղ չոր հազի նոպաների դեպքում, խոնավ հազի ժամանակ դրանցից պետք է զերծ մնալ։

Ներկայում կան բավականին շատ ինհալյացիոն միջոցներ, ուստի ծանր ձևերի դեպքում այլևս անհրաժեշտ չեն ներարկումներ և երկար տևողությամբ հաբերի ընդունում։ Իմունիտետի նվազման դեպքերում կարող են լրացուցիչ նշանակել վիտամինային թերապիա։

> Կարևոր է! Հակաբիոտիկները նշանակում են միայն ծայրահեղ դեպքերում՝ թոքաբորբի զարգացման հավանականության դեպքում։

### Քրոնիկ բրոնխիտ

Հիվանդությունն անվանվում է քրոնիկ, երբ հազը շարունակվում է տարվա մեջ երեք ամիս և ստանում է մշտական բնույթ։ Խորհրդանշական են ռեմիսիայի փուլերը, երբ ուժեղ հազը դադարում է, և սրացման փուլերը, որոնք սովորաբար լինում են տարվա սառը եղանակին։

Այս ձևը բնորոշ է ծխողների և վնասակար արտադրություններում աշխատողների մոտ։

#### Քրոնիկ բրոնխիտի ախտանիշները

Հիմնական և ամենից ակնհայտ ախտանիշները ախտորոշման համար․

![Բրոնխիտ երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-164.jpg "Բրոնխիտ երեխաների մոտ")

1. Հազ։ Քրոնիկ ձևի դեպքում այն կարող է ժամանակավորապես անհետանալ և նորից հայտնվել։ Ամենահաճախ այն քիչ արդյունավետ է, խուլ, իսկ խորխի մեծ մասը արտազատվում է առավոտյան։
2. Շնչահեղձություն։ Քրոնիկ բրոնխիտի դեպքում առաջանում է երկարատև դանդաղ ընթացող բորբոքային պրոցեսի հետևանքով։ Երբեմն մարդը չի նկատում, որ հիվանդ է, մինչ այս ախտանիշը չի ի հայտ գալիս։
3. Խորխ։ Ռեմիսիայի փուլերում այն կարող է քիչ լինել, սակայն սրացման ժամանակահատվածներում քանակը ավելանում է։ Քրոնիկ ձևի առաջընթացի դեպքում խորխը ժամանակի ընթացքում դառնում է թարախային՝ կանաչավուն երանգով և ավելի կապակցված։ Որոշ դեպքերում, եթե անձը աշխատում է վտանգավոր արտադրությունում, այն կարող է լինել այլ գույնի, օրինակ՝ հանքագործների մոտ՝ սև։
4. Խզզոցներ։ Վաղ փուլերում բժիշկները դրանց միջոցով կարող են հասկանալ, թե ինչպես են և որ հատվածներն են բրոնխներից ախտահարված։ Ավելի ուշ փուլերում խզզոցները լսելի են թե՛ հիվանդի, թե՛ շրջապատողների համար՝ արտաշնչման ժամանակ։

> Կարևոր է! Նման ախտանիշների ի հայտ գալու դեպքում անհրաժեշտ է հնարավորինս շուտ սկսել բուժումը։ Որքան շուտ սկսվի, այնքան մեծ է հավանականությունը, որ կհասցվի երկարատև ռեմիսիայի կամ նույնիսկ հիվանդության լիակատար նահանջի։

#### Քրոնիկ բրոնխիտի բուժում

 ուղղված է վարակի ճնշմանը և բորբոքման վերացմանը։ Կարևոր է նաև վերականգնել իմունիտետը, որպեսզի հիվանդության ռեցիդիվները այլևս չկրկնվեն։

Քրոնիկ ձևի դեպքում հակաբիոտիկները անհրաժեշտ են, եթե հիվանդությունը ծանր է ընթացել կամ սրացման ժամանակ հիվանդի վիճակը կտրուկ վատանում է։ Դրանց տեսակը և կիրառման եղանակը պետք է շատ ուշադիր ընտրվեն՝ ելնելով հիվանդության բնույթից և բրոնխիալ սեկրեցիայի կազմից։

Սովորաբար նշանակվում են նաև խորխաբեր և հակաբորբոքային դեղամիջոցներ։ Դրանք բրոնխիտի բուժման համար արտադրվում են հարմար մինի ինհալատորներով։ Նեբուլայզերների միջոցով կարելի է կատարել լիարժեք ինհալյացիաներ անտիսեպտիկներով։ Դրանց դեղաչափն ու հաճախականությունը սահմանում է բժիշկը։

![Բրոնխիտի բուժում տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-139.jpg "Բրոնխիտի բուժում տնային պայմաններում")

Քրոնիկ բրոնխիտից ընդմիշտ ազատվելու համար հարկավոր է փոխել ինչ-որ բան կյանքում․ պետք է թողնել ծխելը, փորձել մեկուսանալ ալերգեններից, հնարավորության դեպքում փոխել կլիման և թողնել վնասակար արտադրությունը՝ կախված այն բանից, թե ինչից է առաջացել բրոնխիտը։

### Օբստրուկտիվ բրոնխիտ

Օբստրուկտիվ ձևի ժամանակ բրոնխներում տեղի է ունենում խցանում՝ այտուցի հետևանքով։ Այս տեսակը առավել հաճախ հանդիպում է երեխաների մոտ, մեծահասակների մոտ՝ հազվադեպ։ Օբստրուկտիվ բրոնխիտը կարելի է բաժանել սուր և քրոնիկ տեսակների։ Ժամանակի ընթացքում բուժման բացակայության դեպքում բրոնխների անցանելիության խանգարումները կարող են դառնալ անշրջելի։

#### Օբստրուկտիվ բրոնխիտի ախտանիշները

Օբստրուկտիվ բրոնխիտի հիմնական , որը տարբերակում է այն մյուս ձևերից, շնչահեղձությունն է, դժվարացած շնչառությունը։ Դա տեղի է ունենում բրոնխների դեֆորմացիայի և խցանումների հետևանքով։ Սկզբնական փուլերում բոլոր փոփոխությունները վերադարձելի են ճիշտ բուժման դեպքում։ Քրոնիկ օբստրուկտիվ բրոնխիտի ժամանակ դրանք կարող են դառնալ մշտական։

#### Օբստրուկտիվ բրոնխիտի բուժում

Քանի որ օբստրուկտիվ բրոնխիտի հիմնական խնդիրը բրոնխների ուժեղ նեղացումն է, բուժման հիմնական նպատակը դրանց լայնացումն է։ Որպեսզի այս գործընթացը ընթանա առավել արագ և հեշտ, պետք է հեռացնել բոլոր այն գործոնները, որոնք նպաստում են բրոնխիտի առաջացմանը՝ ծխելը, ալերգենները, հնարավորության դեպքում թողնել վնասակար աշխատանքը։

> Կարևոր է! Անպայման նշանակվում են միջոցներ, որոնք հեշտացնում են խորխի դուրսբերումը։

Օբստրուկտիվ ձևի դեպքում հակաբիոտիկներով բուժում է իրականացվում միայն այն ժամանակ, երբ խորխը դուրս է գալիս թարախով, իսկ բակտերիալ վարակի ախտանիշները ակնհայտ են։ Դրանց կանխարգելման նպատակով հակաբիոտիկներ չեն նշանակվում։

Քանի որ օբստրուկտիվ բրոնխիտը սահմանափակում է շնչառությունը, առաջացնում շնչահեղձություն և սպազմեր, երբեմն բուժման ընթացքում կիրառվում են կորտիկոստերոիդներ, եթե շնչառական անբավարարությունը չափազանց ուժեղ է։

![Ինչ չի կարելի անել բրոնխիտի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-121.jpg "Ինչ չի կարելի անել բրոնխիտի ժամանակ")

Լիարժեք շնչառությունը վերականգնելու համար կիրառվում է շնչառական գիմնաստիկա։ Դրա տեսակները շատ են, համապատասխան տարբերակը ընտրում է բժիշկը։

Օբստրուկտիվ բրոնխիտ ունեցող հիվանդներին հիվանդանոց են տեղափոխում միայն հազվադեպ դեպքերում՝ երբ զարգանում է սուր շնչառական կամ սրտային անբավարարություն կամ հիվանդությանը միանում է թոքերի բորբոքում։

### Տրախեիդ բրոնխիտ

Տրախեիդի ժամանակ բորբոքումը տարածվում է ոչ միայն բրոնխների, այլև տրախեայի վրա։ Այս հիվանդությանը հաճախ նախորդում են վերին շնչուղիների բորբոքային հիվանդություններ՝ երկարատև հարբուխ, սինուսիտ, գայմորիտ։

Քրոնիկ ձևի տրախեիտ սովորաբար զարգանում է ծխողների մոտ, քանի որ թունավոր ծխի ազդեցությունը ուժեղացնում է բորբոքումը և թույլ չի տալիս լիովին ապաքինվել։

#### Տրախեիդ բրոնխիտի ախտանիշները

Տրախեիտի ախտանիշները նման են սուր ձևի սովորական բրոնխիտի ախտանիշներին։ Սակայն կարելի է նշել, որ հազի ժամանակ առաջացող ցավերը ավելի ուժեղ են, երբ տրախեան և ամբողջ բրոնխիալ ծառը վնասված են։

Հազվադեպ դեպքերում ջերմությունը բարձրանում է մինչև 37-38 աստիճան Ցելսիուսի։ Դրան միանում են ուժեղ թուլություն և շնչառության դժվարացում։

![Բրոնխիտի կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-172.jpg "Բրոնխիտի կանխարգելում")

#### Տրախեիդային բրոնխիտի բուժում

Տրախեիտի բուժման համար պարտադիր նշանակվում են հակաբորբոքային և հակավիրուսային դեղամիջոցներ, ինչպես նաև խորխի արտահոսքին օժանդակող դեղեր։ Այս հիվանդության դեպքում ներշնչումները (ինհալյացիաները) չափազանց արդյունավետ են։

> Կարևոր է! Տրախեիտի դեպքում կանխատեսումը բարենպաստ է, ապաքինումը վրա է հասնում շուտ, եթե բուժումը սկսվում է ժամանակին։

### Ալերգիկ կամ ասթմատիկ բրոնխիտ

Այսպիսի բրոնխիտը, ըստ էության, առաջանում է ալերգենների ազդեցության հետևանքով։ Բրոնխները սկսում են բորբոքվել, որովհետև ալերգենները ներգործում են լորձաթաղանթի վրա, մկանները կծկվում են, ինչն առաջացնում է հազ։ Այս հիվանդության ձևն ունի նաև երկրորդ անուն՝ ատոպիկ բրոնխիտ։

Քանի որ ներկայիս բժշկությունը չի կարող լիովին բուժել ալերգիան, բուժումը նպատակաուղղված է երկարատև ռեմիսիայի հասնելուն։ Ալերգիկ բրոնխիտի բուժման ժամանակ կարևոր է արագ նույնականացնել առաջացնող ալերգենը, որպեսզի բուժումն արդյունավետ լինի։

> Կարևոր է! Ամենագլխավորն այն է, որ ալերգիկ բրոնխիտը չհասցվի առաջադեմ վիճակի, քանի որ կարող է բերել բրոնխային ասթմայի առաջացմանը։

#### Ալերգիկ բրոնխիտի ախտանիշները

Հիմնական ախտանիշը երկարատև չոր հազն է, հիմնականում գիշերը։ Ջերմություն և մրսածության այլ նշաններ չկան, թեև ընդհանուր թուլությունը երբեմն կարող է ուղեկցել։

![Սուր բրոնխիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-121.jpg "Սուր բրոնխիտ")

Այս հիվանդության դեպքում հանդիպում են ալերգիայի այլ դրսևորումներ ևս։ Ալերգենները վնասում են քթի լորձաթաղանթը՝ առաջացնելով առատ արտազատումներ, տրախեան՝ առաջացնելով տրախեիտ, և կոկորդի հյուսվածքները՝ առաջացնելով լարինգիտ։

#### Ալերգիկ բրոնխիտի բուժում

Բուժման հիմնական շեշտը դրվում է հենց ալերգիայի ախտանիշների մեղմացման վրա։ Նշանակվում են հակահիստամինային դեղամիջոցներ, առավել հաճախ՝ սուպրաստին կամ տավեգիլ։ Չնայած բազմաթիվ հակացուցումներին ու կողմնակի ազդեցություններին, այս միջոցները շարունակում են մնալ առավել լայնորեն կիրառվող և արդյունավետ։

Հակաբիոտիկները ալերգիկ կամ ասթմատիկ բրոնխիտի բուժման համար օգտագործվում են միայն այն դեպքում, եթե առկա են լրացուցիչ վարակային ախտահարման նշաններ։

Խիստ կարևոր են խորխազերծող դեղամիջոցները, որոնք չեն թույլատրում խորխի կուտակումությունը թոքերում և ընդլայնում են բրոնխները։ Դրանք են հազի սիռոպները, դեղաբույսերի խառնուրդները, ինհալյացիոն պատրաստուկները։

> Կարևոր է! Բուժման հետ մեկտեղ, կարևոր է ամբողջությամբ բացառել այն նյութերի հետ շփումը, որոնք առաջացնում են ալերգիա։

## Բրոնխիտ երեխաների մոտ

Երեխաների դեպքում բրոնխիտը հաճախ զարգանում է որպես ՍՇՎՀ-ի կամ գրիպի բարդացում աշնանը կամ գարնանը, երբ խոնավությունը բարձր է և օդի ջերմաստիճանն անկայուն։ Երեխաների մոտ, հատկապես՝ փոքր տարիքում, լորձաթաղանթն ավելի զգայուն է, բրոնխները՝ ավելի նեղ, վարակը շնչառական ուղիներ է հասնում ավելի հեշտ և արագ:

Երեխաների մոտ հիվանդության նշանները նման են մեծահասակների ախտանիշներին, սակայն որքան փոքր է երեխայի տարիքը, այնքան ծանր են արտահայտվում ախտանիշները և այնքան արագ է զարգանում հիվանդությունը։

![Քրոնիկ բրոնխիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-186.jpg "Քրոնիկ բրոնխիտ")

Երեխաները առավել հակված են հիվանդության օբստրուկտիվ ձևին, որը մեծահասակների մոտ գրեթե չի հանդիպում։ Կարևոր է բուժումն սկսել ժամանակին, քանի որ երեխաների համար բրոնխիտը շատ ավելի վտանգավոր է, քան մեծահասակների, և զարգանում է շատ ավելի արագ։ Մինչև երկու տարեկան շատ փոքր երեխաներին պետք է բուժել միայն ստացիոնար պայմաններում։

Երեխաների բուժման համար heating նյութեր պարունակող քսուքները, սենեփապլաստները և էթերային յուղերը խորապես արգելվում են, դրանք կարող են ուժեղացնել բորբոքումը և բրոնխոսպազմը, ինչպես նաև առաջացնել ալերգիկ ռեակցիա։ Փոխարենը, հիպոալերգիկ սննդակարգը միայն ողջունելի է։

> Կարևոր է! Եթե կասկածում եք, որ երեխայի մոտ բրոնխիտ կա, հարկավոր է հնարավորինս շուտ դիմել մանկաբույժի։

### Հակաբիոտիկներ

Ինքնուրույն ձեզ կամ երեխային հակաբիոտիկներ նշանակելը խորհուրդ չի տրվում։ Դրանց ընտրությունը կախված է խորխի միկրոֆլորայի բաղադրությունից, մարդու տարիքից և հիվանդության բնույթից։ Շատ դեպքերում կարելի է ընդհանրապես առանց հակաբիոտիկների բուժվել։

Եթե բրոնխիտը առաջացել է վիրուսի, ոչ թե բակտերիալ վարակման պատճառով, հակաբիոտիկները միայն կվատացնեն վիճակը՝ ընկճելով մարդու սեփական իմունային համակարգը։

![Օբստրուկտիվ բրոնխիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-123.jpg "Օբստրուկտիվ բրոնխիտ")

Ընդհանրապես այս հիվանդությունը լավ է բուժվում ցրտահարության վաղուց հայտնի միջոցներով, շնչառական ինհալյացիաներով և խորխը թուլացնող պատրաստուկներով։ Անիմաստ է ծանրաբեռնել ձեր օրգանիզմը լրացուցիչ դեղամիջոցներով։

> Կարևոր է! Մանրամասն կարող եք կարդալ մեր հոդվածում։

## Բրոնխիտի բուժում տնային պայմաններում

, եթե այն սկզբնական փուլում է և լրացուցիչ բորբոքային գործընթացներ չեն նկատվում։

Այնպես որ ցանկացած տեսակի բրոնխիտի դեպքում պարտադիր է անկողնային ռեժիմ պահելը։ Շատերը սովոր են հիվանդությունը «ոտքի կանգնած» տանել՝ չդադարեցնելով ուսումը կամ աշխատանքը։ Դա անել չի կարելի, քանի որ թուլացած օրգանիզմը գրավիչ է դառնում այլ վարակների և գրգռիչների համար, ինչի հետևանքով կարող եք բարդություններ ստանալ։

Եթե մարդը ծխող է, վտանգավոր սովորությունից պետք է հրաժարվել գոնե սուր շրջանի ընթացքում։ Ավելի լավ է ընդմիշտ դադարեցնել՝ ծխելը ավելացնում է ռեցիդիվի և բրոնխիտի քրոնիկական ձևի անցնելու հավանականությունը։

Պետք է անցնել հիմնականում բուսական սննդակարգի, ավելացնել սննդում վիտամիններով հարուստ բանջարեղեն և մրգեր։ Ուղղակի շատ հեղուկ օգտագործեք՝ այսպես թույները ավելի հեշտ կհանվեն օրգանիզմից։

> Կարևոր է! Արագ և արդյունավետ ապաքինման համար օգտվեք ։

Հիվանդության շրջանում պետք է հրաժարվել ուժեղ թեյից և սուրճից, դրանք ջրազրկում են օրգանիզմը, մինչդեռ վերջինս լրացուցիչ հեղուկի կարիք ունի։ Փոխարենը շատ օգտակար կարող են լինել դեղաբույսերի ուտելիքները՝ [վարդի պտուղ](%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80), , , դեղփոշիներ (ռոմաշկա)։ Կարելի է խմել մեղրով։

![Տրախեիդ բրոնխիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-135.jpg "Տրախեիդ բրոնխիտ")

Տանը կարող եք բուժվել խորխը դուրս բերող միջոցներով, որոնք նշանակել է բժիշկը։ Ամենատարածված, հասանելի և արդյունավետ դեղամիջոցներն են՝

- Լազոլվան (Lazolvan);
- Բրոմհեքսին (Bromhexine);
- Գերբիոն (Herbion):

Կան նաև բազմաթիվ կրծքուղեղային խառնուրդներ հազի դեմ, ալերգիկ մարդիկ պետք է զգույշ լինեն դրանցից։ Ժողովրդական միջոցներից բրոնխիտի ժամանակ կարող է օգնել մալթայի օշարակը, [փշաքաղ (մայր և խորթ մայր)](%D5%BF%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%AF-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%BD), տերմոպսիսը։

### Ինհալյացիաներ

Լավ է, եթե ունեք նեբուլայզեր։ Ներկայումս ինհալյացիաները համարվում են շնչառական ուղիների հիվանդությունների դեպքում ամենաարդյունավետ միջոցներից մեկը, դրանք թույլ են տալիս դեղագործական նյութերին հասնել թոքերում բորբոքման օջախին։

> Կարևոր է! Բարձր ջերմության և հաճախակի սրտխփոցի դեպքում ինհալյացիաները խորհուրդ չեն տրվում։

Ինհալյացիաների լուծույթների և բաղադրատոմսերի ընտրությունը մեծ է։ Կան դեղահաբեր, որոնք հատուկ որոշված են բրոնխիտի և շնչառական համակարգի այլ հիվանդությունների բուժման համար՝ Լազոլվան, Ամբրոբենե, Բերոդուալ և այլն։

![Ալերգիկ կամ ասթմատիկ բրոնխիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-141.jpg "Ալերգիկ կամ ասթմատիկ բրոնխիտ")

Սոդայի կամ աղի հիմքով լուծույթները լավ հակասեպտիկ միջոց են։ Եթե հակացուցումներ ու ալերգիա չկան, կարելի է անել ինհալյացիա էթերային յուղերով՝ էվկալիպտ, սոճի, ռոզմարին կամ դեղաբույսերի խառնուրդներ։ Սակայն դրանք հարմար են միայն մեծահասակների համար, փոքր երեխաներին խստիվ արգելվում են։

### Մերսում և ֆիզիոպրոցեդուրաներ

Հիվանդության սրացման փուլը անցնելուց և վիճակի կայունացումից հետո, բժիշկը կարող է նշանակել մերսման, շնչառական գիմնաստիկայի կամ ֆիզիոթերապիայի կուրս։ Մեթոդիկաների ընտրությունը մեծ է, պետք է ընտրել ձեզ համար հարմար տարբերակը և հետևել մասնագետի բոլոր խորհուրդներին։

Այս միջոցառումները կօգնեն կանխել հիվանդության ռեցիդիվը, ուժեղացրել թոքերն ու ամբողջ օրգանիզմը։

## Ինչ չի կարելի անել բրոնխիտի ժամանակ

Բրոնխիտի դեպքում խորհուրդ չի տրվում օգտագործել տաքացնող քսուքներ և սենեփապլաստներ, հատկապես երեխաների մոտ։ Տաք միջավայրում բորբոքումն ավելի արագ է զարգանում, ինչը մեծացնում է բարդությունների և բակտերիալ վարակի հավանականությունը։

> Կարևոր է! Եթե վիճակը կտրուկ վատանում է, անմիջապես դիմեք բժշկի։

## Բրոնխիտի կանխարգելում

Հիվանդության կանխարգելումը բավականին պարզ է։ Պետք է խուսափել մրսածությունից, թույլ չտալ հիվանդության զարգացում, և եթե արդեն հիվանդացել եք՝ հիվանդությունը «ոտքի վրա» չբերել։ Ծխախոտից հրաժարումը կնվազեցնի քրոնիկական բրոնխիտի առաջացման ռիսկը։

Բրոնխիտը հաճախ ախտահարում է այն մարդկանց, որոնց իմունային համակարգը թուլացած է։ Դա կանխելու համար զբաղվեք սպորտով, պահպանեք հավասարաճաշակ սննդակարգ, ապահովեք օրգանիզմը բավարար վիտամիններով և օգտակար նյութերով, հատկապես ցուրտ եղանակին։

![Հակաբիոտիկներ](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit%E2%80%A4-axtanisher-tesakner-ev-bujum-179.jpg "Հակաբիոտիկներ")

Հիշեք՝ թունավոր նյութերի և ալերգենների հետ շփումն ևս նպաստում է բրոնխիտի առաջացմանը։ Եթե ձեր աշխատանքը կապված է վնասակար արտադրության հետ, անպայման պահպանեք անվտանգության բոլոր կանոնները, օգտագործեք հատուկ հանդերձանք և դիմակներ, որոնք պաշտպանում են շնչառական ուղիները։

Եթե հիվանդության ձևը ալերգիկ է, պահեք տունը մաքուր։ Ալերգիկի բնակարանում չպետք է լինեն շատ փափուկ խաղալիքներ, գորգեր, կտորե վարագույրներ, որոնց վրա փոշին հեշտ է կուտակվում։ Հաճախ անցկացրեք թաց մաքրում և օդափոխեք սենյակները։

Սննդակարգում նույնպես պետք է բացակա լինեն գրգռիչները։ Սննդում տարածված ալերգեններն են՝ կարմիր և պայծառ գույնի, ներկանյութեր պարունակող մթերքները, քաղցրավենիքը, կծու մթերքները, որոշ բանջարեղեններ և մրգեր։

Պարզ կանխարգելման կանոնները պահպանելով, կարելի է խուսափել բրոնխիտից և դրա բարդություններից, կամ՝ քրոնիկական ձևի դեպքում՝ հասնել ռեմիսիայի։