# Գայմորիտ

![Գայմորիտի տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-5073727.jpg "Գայմորիտի տեսակները")

Գայմորիտը վերին ծնոտի ոսկրի վերևում գտնվող գայմորյան խոռոչի լորձաթաղանթի բորբոքային հիվանդություն է։ Այս բորբոքային գործընթացը ռինիտների ամենատարածված տեսակներից մեկն է, սակայն պետք է նշել, որ այն երբեք ինքնուրույն չի զարգանում, սովորաբար՝ այն առաջացնում են քթագեղե խոռոչի այլ հիվանդություններ։ Արժե քննարկել, թե ինչ է գայմորիտը և ինչպես կարող է արտահայտվել բորբոքային գործընթացը։

Բովանդակություն․

- [Գայմորիտի տեսակները](#%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Վարակիչ է արդյո՞ք գայմորիտը։](#%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%AB%D5%B9%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%84-%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A8%D6%89)
- [Պատճառներ](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ախտանիշներ](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ո՞ր բժիշկն է բուժում գայմորիտը](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A8)
- [Բուժում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Գայմորիտի ժամանակ հակաբիոտիկներ](#%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Հնարավո՞ր է արդյոք տաքացնել քիթը գայմորիտի դեպքում։](#mozhno-li-gret-nos-pri-gaymorite)

## Գայմորիտի տեսակները

Հիվանդության տարբեր ձևերը կարող են տարբեր լինել իրենց ընթացքով, սակայն բոլորի ախտանիշները համանման են։ Բուժումը սկսելուց առաջ շատ կարևոր է պարզել բորբոքման պատճառը և վերացնել այն, հակառակ դեպքում հիվանդությունը կարող է կրկնվել։ Առանց բուժման գայմորիտը կարող է հանգեցնել ծանր բարդությունների, անցնել քրոնիկ ձեւի։

Բորբոքային գործընթացի զարգացումը սկսվում է սուր գայմորիտով, որը, եթե չի բուժվում, կարող է անցնել քրոնիկ խաղմորիտի՝ պարբերաբար վիճակի վատթարացումներով։ Ընդհանրապես, քրոնիկ խաղմորիտը կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ հոտառության, ընդհանուր ինքնազգացողության եւ նույնիսկ լսողության վրա։

Կատառային գայմորիտ են անվանում հիվանդության սկզբնական փուլը, երբ բորբոքային պրոցեսը նոր է սկսվում։ Այս փուլում դեռևս չկան թարախային արտազատումներ, այդ պատճառով կատառային փուլում բուժումն առավել հեշտ է։ Սակայն հաճախ մարդիկ կարեւոր ժամանակ կորցնում են եւ բժշկի են դիմում առավել ծանրացված գայմորիտի դեպքում։

Երկկողմանի գայմորիտ անվանում են բորբոքային պրոցեսը, որն ընթանում է գայմորյան խոռոչներում՝ միաժամանակ երկու կողմում. այս դեպքում հիվանդությունը առավել դժվար է տարվում՝ բորբոքման տարածվածության պատճառով։

Օդոնտոգեն գայմորիտը վերին գայմորյան խոռոչի բորբոքման մի տեսակ է, որ առաջացել է ատամների հիվանդություններից։ Որոշ դեպքերում վարակը, բակտերիաները կարող են անցնել հյուսվածքներով և հասնել քթային խոռոչ։

Ցանկացած պատճառից անկախ, որը առաջացրել է բորբոքային պրոցեսը, անհրաժեշտ է որքան հնարավոր է շուտ դիմել մասնագետի և սկսել բուժումը։ Կարևոր է նշել, որ ինքնաբուժումը գայմորիտի դեպքում վտանգավոր է։ Ժամանակակից բուժման մեթոդները, որոնք կիրառում են բժիշկները, թույլ են տալիս բավականին արագ եւ առանց լուրջ դժվարությունների վերացնել բորբոքումը։

![Վարակիչ է արդյո՞ք գայմորիտը։](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymorit%E2%80%A4-axtanishner-patcharner-bujum-115.jpg "Վարակիչ է արդյո՞ք գայմորիտը։")

## Վարակիչ է արդյո՞ք գայմորիտը։

Ինքը՝ քթային խոռոչներում զարգացող բորբոքային պրոցեսը, վարակիչ չէ և փոխանցման ուղիներ չունի։ Այդ պատճառով հարկավոր չէ վախենալ վարակվելուց՝ թե՛ սուր, թե՛ քրոնիկ բորբոքում ունեցող մարդուց։

Սակայն պետք է նշել, որ շնչառական ուղիների որոշ վարակիչ հիվանդություններ, որոնք կարող են հանգեցնել գայմորիտի զարգացման, վարակիչ են և փոխանցվում են օդակաթիլային ճանապարհով։ Այս դեպքում հնարավոր է բակտերիալ վարակմամբ վարակվել։ Ճիշտ բուժման դեպքում, սակայն, ծանր բորբոքային պրոցեսի զարգացման հավանականությունը փոքր է։ Շատ դեպքերում գայմորիտը զարգանում է որպես բարդություն։

## Պատճառներ

Հստակ պատճառներն առանձնացնել դժվար է։ Սովորաբար բորբոքումը զարգանում է ինֆեկցիոն ախտահարումների ֆոնին, որոնք առաջանում են հարբուխի, գրիպի տարբեր վիրուսների ժամանակ։ Գայմորիտ կարող է զարգանալ նաև երկարատև ալերգիկ ռինիտի հետևանքով։

Հիվանդության առաջացմանը նպաստում է իմունիտետի նվազումը, օրգանիզմի թուլությունը ծանր հիվանդությունների անցումից հետո։ Այդ պատճառով առավել հաճախ գայմորիտը ու տարբեր տեսակի ռինիտները հանդիպում են երեխաների մոտ։

Գայմորյան խոռոչներում բորբոքային պրոցեսի առաջացմանը կարող են նպաստել նաեւ բերանի խոռոչի տարբեր հիվանդություններ։ Տհաս կամ բորբոքումով ատամների, լնդերի, բերանի տարբեր ինֆեկցիոն հիվանդությունների պատճառով վարակը կարող է անցնել քթային խոռոչներ։

![Պատճառներ](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymorit%E2%80%A4-axtanishner-patcharner-bujum-141.jpg "Պատճառներ")

## Ախտանիշներ

Հիվանդության հիմնական ախտանիշը գայմորյան խոռոչի շրջանում ճնշման զգացում ու ցավն է։ Քթի շրջանում դեմքին սեղմելիս առաջանում են ուժեղ ցավեր։ Դրանք վկայում են բորբոքումը։ Այլ ախտանիշներն ու նշանները ներառում են՝

1. Քթահոսություն։ Գայմորիտի դեպքում քթահոսությունը երկար ժամանակ չի անցնում։ Առկա են արտազատումներ, որոնց դուրս գալն ամբողջությամբ դժվարացած է։ Դրանք սովորաբար ունենում են կանաչավուն կամ դեղնավուն գույն, իսկ կազմությունը խիտ է։
2. Գլխացավ, որի ժամանակ առաջանում է ճնշման ու ծանրության զգացում ճակատի շրջանում։ Թարախային նյութի կուտակման պատճառով կարող է աստիճանաբար մեծանալ այս ցավը։ Քիթը լվանալուց հետո վիճակը որոշ չափով բարելավվում է։
3. Բարձր ջերմություն, ուժեղ թուլություն։ Սովորաբար առաջանում են հիվանդության սուր փուլում։ Մարմնի ջերմաստիճանը սովորաբար բարձրանում է մինչև 37 – 38 աստիճան, գլխացավն էլ ուժեղանում է։

Սրանք գայմորիտի հիմնական ախտանիշներն են։ Կախված բորբոքման ծավալից՝ ցավը կարող է տարածվել վերին ծնոտի շրջանում, առաջացնել զգացումներ, որոնք նման են ատամի ցավին։ Վարակի տարածման դեպքում կարող են խոցվել ականջները և առաջանալ միջին ականջաբորբ (ոտիտ)․ այդ ժամանակ ցավերը կլսվեն նաեւ ականջում։

> Կարևոր է․ Եթե գայմորիտի ժամանակ ջերմությունը բարձրանում է 39 աստիճանից և չի նվազում, խորհուրդ է տրվում կանչել «շտապօգնություն»։

![Ախտանիշներ](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymorit%E2%80%A4-axtanishner-patcharner-bujum-134.jpg "Ախտանիշներ")

## Ո՞ր բժիշկն է բուժում գայմորիտը

Գայմորիտը բուժում է ուտոլարինգոլոգը (ԼՕՌ բժիշկ)։ Որպեսզի ճիշտ բուժում ստանաք՝ ստացվող քթահոսությամբ, սուր կամ երկարատև գանգատների դեպքում պետք է դիմել հենց այս մասնագետին։ Կարեւոր է հիշել, որ անհրաժեշտ է ոչ միայն վերացնել քթային խոռոչների բորբոքումը, այլև բուժել գայմորիտի առաջացման պատճառը։

> Կարևոր է․ Եթե բորբոքումը առաջացրել են բերանի խոռոչի հիվանդությունները, կարող է անհրաժեշտ լինել նաեւ ատամնաբուժի օգնությունը։

## Բուժում

Ընդհանրացված կարծիքի հակառակ՝ ի մեր օրերում գրեթե երբեք գայմորիտի դեպքում քթային ծոցերի ծակումներ չեն կատարում։ Գոյություն ունեն ավելի ժամանակակից մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս ազատվել հիվանդությունից՝ առանց ցավի և բարդությունների։

Հիվանդության առաջին փուլերում՝ սովորական մրսածության կամ գայմորիտի թեթև ընթացքի դեպքում, հնարավոր է սահմանափակվել միայն քթի լվացումներով և կաթիլների օգտագործմամբ։ Սովորաբար օգտագործում են անոթասեղմիչ ազդեցությամբ կաթիլներ, քիթը լվանում են աղաջրային լուծույթով։ Խորհուրդ է տրվում այդ ընթացակարգերը կատարել որքան հնարավոր է հաճախ։ Ալերգիայի նշանների առկայության դեպքում կարող են նշանակվել հակահիստամինային դեղեր։

Եթե հիվանդությունը արդեն զարգացած է, կիրառվում են քթային ծոցերի լվացման և օշարքումների մեթոդներ՝ հատուկ բժշկական սարքավորումների միջոցով։ Այս ընթացակարգերը սովորաբար անցկացնում է բժիշկ-օտոլարինգոլոգը․ դրանք բավականին կարճատև են, անհրաժեշտ է ընդամենը կարճատև կուրս՝ հիվանդության ծանրությունից կախված։ Լվացման ընթացակարգերը այնքան էլ հաճելի չեն, սակայն այնպիսի ծանր անհարմարություն, ինչպիսին ծակման ժամանակ է, չեն առաջացնում։

![Ո՞ր բժիշկն է բուժում գայմորիտը](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymorit%E2%80%A4-axtanishner-patcharner-bujum-197.jpg "Ո՞ր բժիշկն է բուժում գայմորիտը")

Կարող է նաև կիրառվել ֆիզիոթերապիա, որին սովորաբար դիմում են հիմնական բուժումից հետո, երբ բորբոքային պրոցեսը վերացված է։ Ֆիզիոթերապևտիկ ընթացակարգերը նշանակվում են բուժող բժշկի կողմից։

Քթային ծոցերի ծակում այսօր կիրառում են խիստ հազվադեպ։ Դրան դիմում են միայն ծայրահեղ դեպքերում՝ երբ մնացած բոլոր բուժական մեթոդները արդյունավետ չեն, և հիվանդությունը շարունակում է զարգանալ։

### Գայմորիտի ժամանակ հակաբիոտիկներ

Հակաբիոտիկների տարբեր տեսակներ կարող են կիրառվել, եթե հիվանդության պատճառը դարձել է բակտերիալ վարակը և ախտահարումը բավականին ընդգծված է։ Ինքնուրույն հակաբիոտիկ օգտագործելը խորհուրդ չի տրվում, այն կարող է վատթարացնել վիճակը։ Դեղերը կարող է նշանակել միայն բուժող բժիշկը։

Հակաբակտերիալ դեղերով բուժման կուրսը կարող է տևել մի քանի օրից մինչև մի քանի շաբաթ՝ կախված վարակի տեսակից։ Ինքնուրույն կուրսի կրճատում կամ երկարացում անել չի կարելի։

![Բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymorit%E2%80%A4-axtanishner-patcharner-bujum-134.jpg "Բուժում")

## Կարելի՞ է արդյոք տաքացնել քիթը գայմորիտի ժամանակ

Քթային ծոցերի բորբոքային հիվանդության դեպքում պետք չէ տաքացնել քիթը և այն հատվածը դեմքի վրա, որտեղ գտնվում են ծոցերը։ Լրացուցիչ ջերմությունը նպաստում է բակտերիաների բազմացմանը և վարակման տարածմանը, այդ պատճառով ծոցերի հատվածը տաքացնել չի կարելի։

Եթե դա արվի հիվանդության սկզբում, մեծանում է այն թարախային ձևի անցնելու հավանականությունը։ Ջերմության առկայության դեպքում տաքացումը կարող է վատթարացնել վիճակը։ Ջերմային ընթացակարգերը թույլատրելի են միայն բորբոքումը վերացնելուց հետո՝ բուժման վերջում՝ թերապիայի արդյունքները ամրապնդելու համար։ Այդ պրոցեդուրաները կարող է անցկացնել միայն մասնագետը՝ ֆիզիոթերապիայի շրջանակներում։