# Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու պատճառները

![Հիվանդության կլինիկական դրսևորումները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-85484683.jpg "Հիվանդության կլինիկական դրսևորումները")

Ապենդիցիտի նոպան լուրջ հիվանդություն է, որը կարող է ի հայտ գալ ցանկացած տարիքի մարդու մոտ: Սակայն առավել հաճախ ռիսկի գոտում հայտնվում է 20-ից 30 տարեկան բնակչությունը: Պաթոլոգիան զարգանում է մի քանի փուլով, որոնք տարբերվում են կլինիկական դրսևորումների սրությամբ: Հիվանդության վերջին փուլը գանգրենոզ ապենդիցիտն է: Սա հիվանդության խիստ ընթացք ունեցող փուլ է, որի ժամանակ տեղի է ունենում որդանման ելունի ներքին պատերի և անոթների թարախային հալում ու փտում: Եթե ժամանակին չսկսվի դեղորայքային բուժումը, ապա հիվանդությունը հանգեցնում է մահվան ելքի:

Բովանդակություն:

- [Գանգրենոզ ապենդիցիտը, ինչ է դա](#%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A1)
- [Սուր գանգրենոզ ապենդիցիտ - զարգացման պատճառները](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության կլինիկական դրսևորումները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D6%80%D5%BD%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Բորբոքային պրոցեսի ախտորոշումը և բուժումը](#%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%A5%D5%BD%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Հիվանդության բուժումը](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Գանգրենոզ ապենդիցիտի հետևանքները](#%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հետվիրահատական շրջան](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6)
- [Սննդակարգ ապենդիցիտի հեռացումից հետո](#%D5%BD%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8)

Նյութեր նույն թեմայով.- [Ինչ հատկանիշներով որոշել ապենդիցիտը երեխաների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-3844 "Ինչ հատկանիշներով որոշել ապենդիցիտը երեխաների մոտ")
- [Ապենդիցիտի նշաններն ու ախտանիշները կանանց մոտ](%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-4606 "Ապենդիցիտի նշաններն ու ախտանիշները կանանց մոտ")
- [Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-7806 "Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները")
- [Քրոնիկ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու բուժումը](%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-4854 "Քրոնիկ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու բուժումը")
- [Սուր ապենդիցիտի ախտանիշներն ու բուժումը](%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7527 "Սուր ապենդիցիտի ախտանիշներն ու բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Գանգրենոզ ապենդիցիտը, ինչ է դա Գանգրենոզ ապենդիցիտը (ՀՄԴ-10 ծածկագրով) սուր ապենդիցիտի նոպայի վերջին փուլն է: Այս փուլին բնորոշ է որդանման ելունի անոթային պատերի մեռուկացման կամ նեկրոզի զարգացումը: Սովորաբար, քայքայումը չի տարածվում օրգանի մեծ հատվածների վրա, այլ ազդում է միայն նրա փոքր մասերի վրա: Հիվանդության այս փուլը ակտիվորեն սկսում է զարգանալ առաջին դրսևորումներից 2-3 օր հետո: Սակայն այսպիսի խանգարումն արդեն բավարար է, որպեսզի հանգեցնի մահվան: Առաջին ախտանիշների դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել բժշկի և սկսել ժամանակին բուժում: Եթե չսկսել թերապիան, ապա հիվանդությունը ձեռք է բերում զարգացման նոր աստիճան - սա գանգրենոզ-պերֆորատիվ ապենդիցիտն է: Այս հիվանդությանը բնորոշ է որդանման ելունի պատռվածքը որովայնի խոռոչ պարունակության թափանցումով: Այս պահին հիվանդի մոտ նկատվում է ուժեղ ցավ աջ կողում, որն ուժեղանում է և տարածվում ամբողջ որովայնի խոռոչով: Հիվանդի մոտ զարգանում է ուժեղ ինտոքսիկացիա, ինչը հրահրում է մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում և սրտխփոցի հաճախացում: Մարդու մոտ հայտնվում է ուժեղ փսխում, իսկ լեզվի վրա առաջանում է շագանակագույն փառ: Այս փուլը շատ վտանգավոր է, քանի որ կարող է հանգեցնել հիվանդի մահվան: Տարեց մարդկանց մոտ երբեմն կարող է զարգանալ առաջնային-գանգրենոզ ապենդիցիտ: Այս բարդությունը ինքնուրույն հիվանդություն է: Այն զարգանում է որդանման ելունի ինֆարկտի ֆոնի վրա, ինչը հրահրում է օրգանի պատերի և դրա անոթային ցանցի հետագա մեռուկացումը: Այս պաթոլոգիան պահանջում է անհապաղ վիրաբուժական միջամտություն: ![Գանգրենոզ ապենդիցիտի հետևանքները](https://lifeinfo.am/storage/images/gangrenoz-apendicit%D5%9D-axtanishner-ev-patcharner-184.jpg "Գանգրենոզ ապենդիցիտի հետևանքները") Սուր գանգրենոզ ապենդիցիտ - զարգացման պատճառները Ապենդիքսում բորբոքային պրոցեսի զարգացման առաջնապատճառները բավականին շատ են: Դրանք բոլորը նույնն են տարբեր տարիքի և սեռի մարդկանց համար: Որպես կանոն, բժիշկները առանձնացնում են մի քանի հիմնական պատճառ, որոնք հանգեցնում են հիվանդության առաջացմանը. օրգանի անոթային պատերում զարգանում են պաթոգեն փոփոխություններ. 5. ստամոքս-աղիքային տրակտի լորձաթաղանթների անոթների պատերին առաջանում են խոլեստերինային նստվածքներ.
6. ինքնին ապենդիքսի արյունատար անոթների բնածին պաթոլոգիա.
7. թրոմբոզի առկայություն:
Ակնհայտ է, որ բոլոր պատճառները կապված են այն բանի հետ, որ խախտվում է արյան շրջանառությունը, և որդանման ելունը չի կարողանում որակապես կատարել իր գործառույթները: Սակայն գոյություն ունեն մի շարք պատճառներ, որոնք նպաստում են բորբոքային պրոցեսի արագ զարգացմանը: Դրանց հիմնականներից բժիշկները դասում են.

- օրգանիզմում տարբեր վարակների զարգացում.
- իմունային համակարգի գերակտիվություն.
- անոթային ցանցի հիվանդություններ, որոնք հանգեցնում են օրգանի հյուսվածքների մեռուկացմանը.
- որդանման ելունից արյան և ավշի արտահոսքի խախտում:

## Հիվանդության կլինիկական դրսևորումները

Գանգրենոզ ապենդիցիտը միշտ ուղեկցվում է ծանր ու ակնհայտ ախտանիշներով.

- ուժասպառություն և թուլություն.
- մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում մինչև 39°.
- սրտխառնոց, փսխում.
- որովայնը դառնում է շատ կարծր (այսպես կոչված «տախտականման» որովայն).
- խախտվում է աղիքի աշխատանքը (լուծ, փորկապություն).
- լեզվի մակերեսին, կախված հիվանդության զարգացման փուլից, հայտնվում է սպիտակավուն, դեղնավուն կամ շագանակագույն երանգի փառ.
- բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի չորություն.
- ախորժակի լրիվ բացակայություն.
- հայտնվում է դող.
- հաճախանում է զարկերակը:

![Հետվիրահատական շրջան](https://lifeinfo.am/storage/images/gangrenoz-apendicit%D5%9D-axtanishner-ev-patcharner-153.jpg "Հետվիրահատական շրջան")

Վերը նշված բոլոր ախտանիշները դրսևորվում են միանման ձևով տարբեր տարիքի և սեռի մարդկանց մոտ: Սակայն երեխաների մոտ դրանք զարգանում են շատ ավելի արագ և լրացվում են լացկանությամբ ու թուլությամբ: Հիվանդության առաջին ախտանիշների դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկական օգնության:

## Բորբոքային պրոցեսի ախտորոշումը և բուժումը

Գանգրենոզ ապենդիցիտը հիվանդության երկրորդային դրսևորումն է: Նրա զարգացման սկզբնական փուլում ցավն գրեթե անհետանում է, և մարդը սխալմամբ սկսում է մտածել, որ խնդիրը նահանջել է: Սակայն սա խորը մոլորություն է, քանի որ մի քանի ժամից ցավային համախտանիշը նորից կվերականգնվի և միայն կուժեղանա:

Ճշգրիտ ախտորոշում հաստատելու համար բժիշկը կատարում է մի քանի ընթացակարգ և լրացուցիչ նշանակում մի շարք հետազոտություններ և անալիզներ.

- արյան և մեզի լաբորատոր հետազոտություն.
- որովայնի պալպացիա.
- ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ).
- ռենտգեն.
- համակարգչային տոմոգրաֆիա:

![Սննդակարգ ապենդիցիտի հեռացումից հետո](https://lifeinfo.am/storage/images/gangrenoz-apendicit%D5%9D-axtanishner-ev-patcharner-152.jpg "Սննդակարգ ապենդիցիտի հեռացումից հետո")

Վերը նշված բոլոր ընթացակարգերը թույլ կտան բժշկին ճշգրիտ հաստատել ախտորոշումը և սկսել ժամանակին բուժում, որը կարող է կյանք փրկող լինել:

## Հիվանդության բուժումը

Ապենդիցիտի ցանկացած ձև կարիք ունի անհապաղ վիրաբուժական միջամտության, քանի որ այս հիվանդությունը հնարավոր չէ բուժել դեղորայքային պրեպարատներով: Ժամանակակից վիրաբուժությունը բավականին զարգացած է, ուստի բժիշկը կարող է հիվանդին առաջարկել մի քանի տեսակի վիրահատություն:

1. Դասական վիրահատություն: Կատարվում է որովայնի առաջային պատի մեծ կտրվածք, հեռացվում է ելունը և դրվում է կար: Եթե տեղի է ունեցել ապենդիքսի պերֆորացիա և սկսվել է պերիտոնիտ, ապա կատարվում է որովայնի խոռոչի լվացում և տեղադրվում են դրենաժներ:
2. Տրանսլյումինալ ընթացակարգ: Վիրահատությունը կատարվում է առանց մաշկի ծածկույթի վնասման: Ելունը հեռացնում են ճկուն գործիքներով, հեշտոցի կամ ստամոքս-աղիքային տրակտի միջոցով:
3. Լապարոսկոպիկ եղանակը ենթադրում է որովայնի խոռոչի մի քանի տեղում ծակում: Այս փոքր անցքերից ներմուծվում են հատուկ գործիքներ, որոնց օգնությամբ կատարվում է հեռացումը, վիրահատության ընթացքը տեսախցիկի միջոցով տեսողականորեն վերահսկվում է բժշկի կողմից:

![Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/gangrenoz-apendicit%D5%9D-axtanishner-ev-patcharner-135.jpg "Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու պատճառները")

## Գանգրենոզ ապենդիցիտի հետևանքները

Եթե վիրահատությունը ժամանակին է կատարվել, այսինքն՝ պատռվածքից առաջ, ապա հիվանդը ծանր հետևանքներ չի զգա: Սակայն եթե ժամանակին չկատարվի վիրաբուժական միջամտությունը, ապա բորբոքային պրոցեսը միշտ հանգեցնում է ծանր բարդությունների.

- ելունի պատռվածք, ինչը հրահրում է կղանքի և թարախի արտահոսք որովայնի խոռոչ.
- ապենդիքսի անջատում կույր աղիքից.
- բորբոքային պրոցեսը տարածվում է ամբողջ որովայնամիզով - պերիտոնիտ.
- օրգանիզմի ընդհանուր վարակում վնասակար քայքայման արգասիքներով.
- վարակի տարածում ամբողջ օրգանիզմով, արյան հոսքի միջոցով:

## Հետվիրահատական շրջան

Գանգրենոզ ապենդիցիտ ունեցող հիվանդների հետվիրահատական շրջանը տարբերվում է այլ փուլում ելունը հեռացրած հիվանդների շրջանից: Վերականգնման համար հիվանդին խորհուրդ են տալիս հետևյալ միջոցառումները.

- նշանակում են հակաբիոտիկներ (Ceftriaxone, Amikacin, Levofloxacin).
- օգտագործում են որակյալ ցավազրկող պրեպարատներ.
- ինֆուզիոն դետոքսիկացիոն բուժում.
- թրոմբների առաջացման կանխարգելման միջոցառումներ.
- ամեն օր վերցնում են արյուն լաբորատոր հետազոտության համար.
- օրը մեկ անգամ կատարվում է վիրակապում.
- մարմնամարզություն, մերսում և ֆիզիոլոգիական վարժություններ (ԼՖԿ):

![Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/gangrenoz-apendicit%D5%9D-axtanishner-ev-patcharner-198.jpeg "Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշներն ու պատճառները")

Հիվանդի համար կարևոր է պահպանել վերը նշված բոլոր առաջարկությունները: Դրանք կօգնեն ավելի արագ վերականգնել օրգանիզմը վիրահատությունից հետո և կարգավորել ստամոքս-աղիքային տրակտի աշխատանքը:

## Սննդակարգ ապենդիցիտի հեռացումից հետո

Հիմնական թերապիային լրացուցիչ հիվանդի համար կարևոր է պահպանել սննդակարգ: Գանգրենոզ ապենդիցիտը լուրջ վնաս է հասցնում որովայնի խոռոչի ներքին օրգաններին, ուստի սննդակարգը արագ ապաքինման հիմնական բաղադրիչն է:

1. Վիրահատությունից հետո առաջին օրը պահանջում է ցանկացած սննդից լրիվ հրաժարում: Սակայն հիվանդը կարող է խմել ոչ գազավորված ջուր, քաղցր թեյ, յուղազերծ կեֆիր: Եթե հիվանդին անհրաժեշտ է խորտիկ, ապա կարելի է առաջարկել կարտոֆիլի պյուրե առանց աղի: Չափաբաժինը պետք է լինի նվազագույն, ընդամենը մի քանի գդալ:
2. Վիրաբուժական միջամտությունից հետո երկրորդ օրը, որպես կանոն, ընթանում է լավ: Հիվանդին կարելի է տալ կարտոֆիլի պյուրե, եփած մսի ոչ յուղոտ տեսակներ, կաթնաշոռով հրուշակեղեն (պեխվածք), հեղուկ շիլաներ՝ կարագով համեմված: Սակայն եթե հիվանդն իրեն վատ է զգում, ապա սննդակարգը պահպանվում է նույնը, ինչ 1-ին օրը:
3. Վիրահատությունից հետո երրորդ օրը: Այս ժամանակ ստամոքս-աղիքային տրակտը սկսում է լիարժեքորեն գործել: Սակայն արգելվում է օգտագործել յուղոտ, աղի, ապխտած, տապակած, կծու և մարինացված սնունդ: Այս սննդակարգը պետք է պահպանել ապենդիցիտի հեռացումից հետո ոչ պակաս, քան մեկ ամիս:

Կարևոր է 3 ամսվա ընթացքում չծանրաբեռնել օրգանիզմը ֆիզիկական աշխատանքով և ծանրություններ բարձրացնելով: Արագ ապաքինման համար հիվանդը պետք է պահպանի բժշկի բոլոր առաջարկությունները:
