# Գլխուղեղի թեթև ցնցման հիմնական ախտանիշներն ու նշանները

![Առաջին օգնության ցուցաբերումը թեթև ցնցման ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-63720161.jpg "Առաջին օգնության ցուցաբերումը թեթև ցնցման ժամանակ")

Գանգուղեղային վնասվածքի ամենաանվնաս ձևը միկրոցնցումն է։ Այս դեպքում ուղեղի հյուսվածքների շերտերը տեղաշարժվում են միմյանց նկատմամբ, ինչի պատճառով նյարդային բջիջների սնուցումը վատանում է։ Երբ մարդը ստանում է գլխուղեղի թեթև ցնցում, ախտանիշները պահպանվում են կարճ ժամանակահատվածում։ Գիտակցության կորուստ այս վիճակում սովորաբար չի նկատվում։

Բովանդակություն:

- [Թեթև ցնցման նշանները](#%D5%A9%D5%A5%D5%A9%D6%87-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչպես է իրականացվում ախտորոշումը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D6%81%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Առաջին օգնության ցուցաբերումը թեթև ցնցման ժամանակ](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A9%D5%A5%D5%A9%D6%87-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Գլխուղեղի միկրոցնցման բուժումը](#%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D5%B4%D5%AB%D5%AF%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ինչ անել երեխաների մոտ գլխուղեղի թեթև ցնցման դեպքում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D5%A9%D5%A5%D5%A9%D6%87-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Առնչվող հոդվածներ:- [Ինչպես որոշել, որ մարդը ունի գլխուղեղի ցնցում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%B8%D6%80-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B6-%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB-%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4-8247 "Ինչպես որոշել, որ մարդը ունի գլխուղեղի ցնցում")
- [Ինչ անել գլխուղեղի ցնցման ժամանակ - առաջին օգնություն](%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6-8696 "Ինչ անել գլխուղեղի ցնցման ժամանակ - առաջին օգնություն")
- [Գլխուղեղի ցնցումը երեխաների մոտ - նշաններ և բուժում](%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-7227 "Գլխուղեղի ցնցումը երեխաների մոտ - նշաններ և բուժում")
- [Ինչ ախտանիշներ ունի գլխուղեղի ցնցումը մեծահասակների մոտ](%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D6%81%D5%B6%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A5%D5%B6-%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-4672 "Ինչ ախտանիշներ ունի գլխուղեղի ցնցումը մեծահասակների մոտ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Թեթև ցնցման նշանները Միկրոցնցումը առաջանում է տարբեր վնասվածքների հետևանքով, որոնք մարդը կարող է ստանալ առօրյա կյանքում։ Վտանգ են ներկայացնում հաճախակի ցնցումները։ Տարիքի հետ դրանք կարող են բարդություններ առաջացնել մշտական գլխացավերի, հիշողության կորստի տեսքով։ ԳՈՑ-ի (գլխուղեղի ցնցման) պատճառներ կարող են լինել. հարված գլխին; 3. ընկնել;
4. ճանապարհատրանսպորտային պատահար;
5. արտադրությունում անվտանգության տեխնիկայի կանոնների չպահպանում;
6. սպորտով զբաղվել.
![Գլխուղեղի միկրոցնցման բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/glxuxexi-tetev-cncman-axtanishnery-132.jpg "Գլխուղեղի միկրոցնցման բուժումը")

Թեթև ձևի ցնցման ժամանակ ամենից հաճախ առաջանում է գլխացավ, գլխապտույտ, սրտխառնոց։ Ցավոտ վիճակը պահպանվում է մոտ 15 րոպե։ Որոշ ժամանակ անց ախտանիշները թուլանում են։ Մարդը կարող է դեռ մի քանի օր թուլություն և ցավ զգալ գլխի հատվածում։

1-ին աստիճանի ցնցման նշանները.

- զարկերակային ցավ գլխի հատվածում;
- ականջների ձայնշուխ;
- գլխապտույտ;
- դեմքի գունատություն;
- դժվար է հայացքը կենտրոնացնել մեկ առարկայի վրա;
- սրտխառնոց;
- թուլություն;
- շարժումների համակարգման դժվարություններ;
- ուժեղացված քրտնարտադրություն;
- ախորժակի բացակայություն;
- հիշողության աննշան բացթողումներ;
- քնկոտություն.

> Կարևոր է! Նույնիսկ թեթև ցնցման դեպքում անհրաժեշտ է անմիջապես դիմել բժշկի։ Մարդն իրեն լավ է զգում, գլխի տեսանելի վնասվածքներ չկան, սակայն այս ընթացքում հարվածի գոտում կարող է ձևավորվել հեմատոմա, որը սեղմում է ուղեղի հյուսվածքները։ Այսպիսի վիճակը պահանջում է անհապաղ հոսպիտալացում.

### Ինչպես է իրականացվում ախտորոշումը

Որպես կանոն, գլխի վնասվածքների ժամանակ օգտագործում են ռենտգենագրություն։ Այս դեպքում պատկերի վրա կարելի է տեսնել գանգի ոսկորների փոքր ճաքեր, նույնիսկ կոտրվածքներ։ Նշանակում են էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիա՝ գլխուղեղի կեղևի ֆունկցիաները հետազոտելու համար։ Տուժածներին նաև կատարում են ախտորոշում ԿՏ-ի և ՄՌՏ-ի միջոցով։

Զննելով և հարցաքննելով հիվանդին՝ բժիշկը կասկածում է միկրոցնցում՝ հիմնվելով անուղղակի նշանների վրա - դանդաղեցված խոսքի, արտասանության խանգարման, տրամադրության անկայունության։ Հատուկ Գլազգոյի սանդղակի միջոցով տրավմատոլոգը որոշում է գիտակցության խանգարման աստիճանը։

> Կարևոր է! Ցնցումից հետո հիվանդին անհրաժեշտ է լիարժեք հանգիստ։ Չի կարելի զբաղվել սպորտով և ծանր ֆիզիկական աշխատանքով։ Անհրաժեշտ է դիմել բժշկական հաստատություն՝ հիվանդությունը ախտորոշելու և բուժելու համար։ Դժվարությունը նրանում է, որ ոչ միշտ ԿՏ-ն կամ ՄՌՏ-ն կարող են ցույց տալ ուղեղի վնասվածքը։ Հիվանդությունը ախտորոշելը երբեմն դժվար է լինում։ Թեթև ցնցման ախտորոշումը հիմնված է կլինիկական ախտանիշների վրա.

## Առաջին օգնության ցուցաբերումը թեթև ցնցման ժամանակ

Տուժածին հարկավոր է պառկեցնել հարթ մակերեսի վրա։ Նրա պարանոցի տակ դնել գլանակ։ Անհապաղ կանչել շտապ օգնություն։ Մինչև բժշկի ժամանումը հիվանդին չի կարելի թույլ տալ քնել։ Հարվածի տեղին կիրառում են սառը կոմպրես։ Տուժածին կարելի է տալ միայն տաք քաղցր թեյ կամ ջուր խմել։ Սակայն կարևոր է հիշել, որ առատ հեղուկ ըմպումը հրահրում է փսխում։

![Գլխուղեղի թեթև ցնցման հիմնական ախտանիշներն ու նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/glxuxexi-tetev-cncman-axtanishnery-151.jpg "Գլխուղեղի թեթև ցնցման հիմնական ախտանիշներն ու նշանները")

Եթե մարդու վիճակը վատանում է, նա կորցնում է գիտակցությունը, հարկավոր է նրան շրջել կողքի վրա, որպեսզի չխեղդվի փսխման զանգվածներով։ Պարտադիր է մինչև շտապ օգնության ժամանումը հետևել տուժածի շնչառությանն ու զարկերակին։

### Գլխուղեղի միկրոցնցման բուժումը

Ախտորոշումը հաստատելու համար անհրաժեշտ է դիմել տրավմատոլոգի կամ նյարդավիրաբույժի։ Կախված ծանրությունից՝ ցնցումը կարելի է բուժել հիվանդանոցում կամ տանը։ Դեղորայքային թերապիան ուղղված է ուղեղի ֆունկցիաների վերականգնմանը և ախտանիշների վերացմանը։

ԳՈՑ-ի բուժումը մեծահասակների և դեռահասների մոտ իրականացվում է դեղերի միջոցով։ Տուժածներին նշանակում են ցավազրկող պատրաստուկներ - Պենտալգին, Անալգին, Բարալգին։ Փսխման առաջացման դեպքում օգտագործում են հակափսխային միջոցներ (Ցերուկալ)։ Որպես հանգստացնող նշանակում են Կորվալոլ, Պուստիրնիկի թուրմ։

Ուղեղի ֆունկցիաները վերականգնելու համար տուժածին անհրաժեշտ է ընդունել նոոտրոպ դեղորայքային միջոցներ (Պիրացետամ, Լուցետամ), որոնք բարելավում են ուղեղի գործունեությունը։ Այտուցը նվազեցնելու համար նշանակում են դեհիդրատացնող միջոցներ (Դիակարբ)։ Երբեմն ցուցված են միզամուղ միջոցներ - Լազիքս, Արիֆոն։

Վազոտրոպ պատրաստուկներ (Օքսիբրալ, Վազոտրոպին) նշանակում են՝ ուղեղում արյան շրջանառությունը բարելավելու, անոթների սպազմը հանելու համար։ Ներգանգային ճնշումը նորմալացնելու համար կիրառում են Մեքսիդոլ, Ակտովեգին։ Արյան մատակարարումը բարելավելու և արյան մածուցիկությունը նվազեցնելու համար նշանակում են Ցիննարիզին։

![Գլխուղեղի թեթև ցնցման հիմնական ախտանիշներն ու նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/glxuxexi-tetev-cncman-axtanishnery-157.jpg "Գլխուղեղի թեթև ցնցման հիմնական ախտանիշներն ու նշանները")

Վերականգնման համար տուժածներին անհրաժեշտ են վիտամիններ և միներալներ։ Բժիշկները հիվանդներին նշանակում են ֆոսֆոր, ֆոլաթթու, մագնեզիում, պիրիդոքսին (վիտամին B)։ Հաբերն ընդունել կարելի է տանը մի քանի շաբաթների ընթացքում։

Գլխուղեղի ցնցումից հետո հիվանդին ցուցված է անկողնային ռեժիմ։ Սպորտով զբաղվելը անհրաժեշտ է դադարեցնել։ Չեն խորհուրդ տալիս կարդալ, հեռուստացույց դիտել և համակարգչի մոտ նստել մեկ շաբաթվա ընթացքում։

> Կարևոր է! Գլխի վնասվածքի ժամանակ տուժածին կարելի է տալ հոտոտել նաշատիրակիր ոգի (ամոնիակի լուծույթ)։ Հետո պարտադիր դիմել հիվանդանոց։ Հիվանդին բուժել պետք է բժշկի ցուցումների հիման վրա։ Ինքնաբուժումն անթույլատրելի է.

## Ինչ անել երեխաների մոտ գլխուղեղի թեթև ցնցման դեպքում

Փոքր երեխաները շատ ակտիվ են և հետաքրքրասեր։ Վախի զգացումը նրանց մոտ բացակայում է։ Նրանք միշտ չեն հասկանում, թե որտեղ կարող է վտանգ սպասել։ Երբ երեխաները ընկնում են գետնին, նրանք գլուխը չեն պաշտպանում, ձեռքերը չեն փռում։ Վնասվածքայնության մակարդակը փոքրիկների մոտ բարձր է։ Մինչև մեկ տարեկան երեխաները ցնցում են ստանում, երբ ընկնում են խանգարման սեղանից, մահճակալից, սայլակից։ Այս դեպքում երեխայի վնասվածքի պատճառը ծնողների անուշադրությունն է։

Նման վնասվածքները սովորաբար ունենում են բարենպաստ կանխատեսում, դրանք հազվադեպ են հանգեցնում լուրջ հետևանքների։ Վնասվածքից անմիջապես հետո երեխան կարող է իրեն հիանալի զգալ, իսկ որոշ ժամանակ անց հայտնվում են ցավեր գլխի հատվածում, սրտխառնոց, տեսողությունը թուլանում է, փոքրիկները սկսում են քմահաճել և լաց լինել։

Ընկնելու, գլխով կոշտ առարկային հարվածելու դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ կանչել շտապ օգնություն։ ԳԳՈՎ (գանգուղեղային վնասվածքի) կասկածով երեխային կտանեն հիվանդանոց, որտեղ նրան կզննի նյարդաբանը, տրավմատոլոգը կամ նյարդավիրաբույժը։ Նույնիսկ եթե փոքրիկը ցավերից չի գանգատվում, ընկնելու հետևանքները երբեմն դրսևորվում են ավելի ուշ։

> Կարևոր է! Ժողովրդական միջոցներով երեխաների մոտ միկրոցնցումը բուժել չի կարելի.

Հիվանդանոցում երեխան անցնում է լրիվ հետազոտություն։ Ուղեղի վնասվածքի աստիճանը որոշելու համար նշանակում են գանգի ռենտգենագրություն, նեյրոսոնոգրաֆիա, ԿՏ, ՄՌՏ, էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիա։

Հաստատված ԳՈՑ-ով երեխաները մի քանի օր պետք է գտնվեն բժշկի խիստ հսկողության ներքո։ Բարդությունները (ուղեղի այտուց, գանգում արյան կուտակում, ցնցումներ) կանխելու համար անհրաժեշտ է 7 օր փոքրիկի հետ մնալ հիվանդանոցում։ Նման բարդությունների հավանականությունը փոքր է, սակայն ավելի լավ է բուժվել ստացիոնար պայմաններում, որպեսզի վնաս չպատճառվի երեխայի առողջությանը։ Բուժումը տևում է մոտ մեկ շաբաթ։

Որպես դեղորայքային թերապիա՝ երեխաներին նշանակում են միզամուղ դեղեր (Դիակարբ), հանգստացնող, հակահիստամինային միջոցներ (Սուպրաստին)։ Գլխացավերի դեպքում կիրառում են Սեդալգին, սրտխառնոցի դեպքում - Ցերուկալ։

Երեխայի վիճակը վերահսկում են հերթապահ բուժքույրերը և հսկող բժիշկը։ Վատացման դեպքում կատարվում է լրացուցիչ զննում, ախտորոշում ԿՏ-ի, ԷԷԳ-ի միջոցով։

Մեկ շաբաթ հետո երեխային դուրս են գրում հիվանդանոցից տուն։ Տանը պետք է պահպանել անկողնային ռեժիմը, շարունակել դեղորայքային բուժման կուրսը։ Վիճակի վատացման դեպքում անհրաժեշտ է կրկին դիմել բժշկի։ Սովորաբար ցնցման բոլոր ախտանիշները անցնում են երկու շաբաթվա ընթացքում՝ առանց բարդությունների։

Փոքր երեխաների մոտ միկրոցնցման ժամանակ անհրաժեշտ է հոսպիտալացում, որպեսզի բաց չթողնվեն ավելի լուրջ բարդություններ։ Ժամանակին բժշկի դիմելը թույլ է տալիս բացառել ծանր հետևանքները.
