# Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում

![Ինչպես ազատվել ձմեռային դեպրեսիայից](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-44568669.jpg "Ինչպես ազատվել ձմեռային դեպրեսիայից")

Տարվա ցուրտ ժամանակահատվածում մարդու օրգանիզմը հարմարվում է շրջապատող միջավայրի փոփոխություններին՝ փորձելով պահպանել իր աշխատունակությունը և գոյության հարմարավետ պայմանները։ Եթե դա լիարժեք չի հաջողվում, մարդու մոտ սկսվում է ձմեռային դեպրեսիան։ Այս վիճակը լրջորեն ազդում է առողջության վրա, սակայն դրա դեմ պայքարել հնարավոր է։

Բովանդակություն:

- [Ձմեռային դեպրեսիայի պատճառները](#%D5%B1%D5%B4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչպես ազատվել ձմեռային դեպրեսիայից](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%B1%D5%B4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D6%81)

Հոդվածներ թեմայով:- [Բիպոլյար մանիակալ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում](%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A2%D6%87%D5%A5%D5%BC-%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%AC-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4349 "Բիպոլյար մանիակալ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ձմեռային դեպրեսիայի պատճառները Բոլոր կենդանի օրգանիզմները հարմարվում են շրջապատող միջավայրի պայմաններին. անհրաժեշտության դեպքում նրանք կարող են խնայել ջուրը, ջերմությունը, նույնիսկ օդը, էներգիա ստանալ այլ աղբյուրներից կամ նվազեցնել իրենց կենսական կարիքների մակարդակը։ Ձմռանը ողջ կենդանի բնությունը միացնում է էներգախնայողության ռեժիմը։ Շատ կենդանիներ ձմեռային քուն են մտնում, բույսերում դանդաղում են նյութափոխանակության գործընթացները։ Ցուրտ եղանակին բնությունը փորձում է պահպանել ինքն իրեն մինչև գարնանային ջերմության գալը։ Սակայն մարդը չի կարող այս ժամանակահատվածում էականորեն սահմանափակել իր կենսագործունեությունը, քանի որ նա սոցիալական էակ է։ Նա պետք է շարունակի իր գոյությունը՝ չփոփոխելով սոցիալական ակտիվության շրջանակները՝ անկախ տարվա եղանակից։ Բնական կենսառիթմերի նման խախտումը հանգեցնում է հիվանդության, որը հոգեբույժներն անվանում են սեզոնային աֆեկտիվ խանգարում։ Ձմեռային դեպրեսիան հազվադեպ երևույթ չէ, սակայն դրան հատուկ նշանակություն չեն տալիս՝ առողջության վատացումը բացատրելով ցրտերի ազդեցությամբ, փնտրելով տրամադրության փոփոխության այլ պատճառներ։ Խախտելով բնական գործընթացները և շարունակելով ակտիվ գործունեությունը այն ժամանակ, երբ բնությունը պահանջում է նվազեցնել էներգիայի ծախսը և մտնել ձմեռային քուն, մարդն ակամայից ձեռք է բերում մեծ թվով խնդիրներ։ Սակայն դրանց դեմ պայքարել կարելի է և պետք է։ ![Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում](https://lifeinfo.am/storage/images/dzmerayin-depresia-axtanishner-patcharner-bujum-109.jpg "Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում") Կարևոր է! Սեզոնային խանգարումների ամենից շատ ենթակա տարիքային խումբն է՝ 18-30 տարեկան։ Ձմեռային դեպրեսիան կանանց մոտ հանդիպում է ավելի հաճախ, քան տղամարդկանց մոտ։ Ձմեռային դեպրեսիայի հիմքում ընկած են ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական գործընթացներ։ Ֆիզիոլոգիական գործոններն օրգանիզմի ակտիվության բնական նվազումն են՝ շրջապատող միջավայրի ջերմաստիճանի իջեցման ժամանակ։ Կենսաքիմիական գործընթացները մելատոնինի (քնի հորմոն) արտադրության սեզոնային ավելացումն են և ցերեկային լույսի տևողության կրճատումը։ Վերջին երկու գործընթացները փոխկապակցված են. արևի լույսը արգելակում է մելատոնինի արտադրությունը։ Որքան կարճ է օրը, այնքան ավելի է մարդուն քնի մղում։ Այստեղից էլ՝ քնկոտությունը, առավոտյան դժվարությամբ արթնանալը, աշխատունակության նվազումը։ Ախտանիշները Աֆեկտիվ խանգարումներն սկսում են աստիճանաբար դրսևորվել՝ ցրտի գալուստով և ցերեկային լույսի կրճատմամբ զուգահեռ։ Այս հիվանդությունն ըստ էության աշնանային-ձմեռային դեպրեսիա է։ Հաճախ մարդն ոչ միայն չգիտի, թե ինչպես հաղթահարել խանգարումը, այլև կարող է ընդհանրապես չկասկածել, որ հիվանդ է։ Այս հիվանդությունն ունի իր ախտանիշները. հուզական խանգարումներ; 5. ճանաչողական խանգարումներ;
6. քրոնիկական հոգնածություն;
7. մշտական քնելու ցանկություն;
8. քաղցրավենիքի մեծ քանակության անհրաժեշտություն և կալորիականության ավելացած ընդունում;
9. իմունիտետի նվազում։
> Կարևոր է! Առողջության վրա ուշադրություն պետք է դարձնել արդեն այն ժամանակ, երբ նկատվում են մենության հանդեպ ձգտում, փակվածություն, շփումից խուսափում։ Դեպրեսիայի հավանականությունը մեծանում է, եթե այս նշանների կողքին առկա են նաև գրգռվածության բռնկումներ, հիստերիայի հակվածություն, անպատճառ արցունքներ։

Հոգեհուզական ախտանիշներից հետո, եթե ժամանակին չազատվել դեպրեսիայից, սկսվում են ճանաչողական ոլորտի խանգարումներ՝ հիշողության վատացում, մտավոր ունակությունների նվազում։ Ծանր աֆեկտիվ խանգարումների ժամանակ մարդը զգում է մշտական հոգնածություն և քնկոտություն՝ անկախ նրանից, թե որքան է քնում։ Նվազում է աշխատունակությունը, ցածրանում է ինքնագնահատականը, առաջանում են կոնֆլիկտային իրավիճակներ շրջապատի հետ։

![Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում](https://lifeinfo.am/storage/images/dzmerayin-depresia-axtanishner-patcharner-bujum-124.jpg "Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում")

Եթե այս փուլում բուժումը չսկսվի, կարող է առաջանալ ինքնասպանության հակված տրամադրություն, ալկոհոլի չարաշահման հակվածություն, ուստի հիվանդին պետք է աջակցեն մերձավորները՝ առաջարկելով իրենց օգնությունն ու մասնակցությունը։ Ձմեռային դեպրեսիայով տառապող հիվանդը չպետք է իրեն միայնակ զգա։

## Ինչպես ազատվել ձմեռային դեպրեսիայից

Ձմեռային դեպրեսիայից դուրս գալ միանգամից հազիվ թե հնարավոր լինի, սակայն աստիճանական և պլանավորված աշխատանքը ինքն իր վրա դրական արդյունքներ կտա։ Եռանդ ձեռք բերելու և հոգեհուզական ֆոնը բարելավելու համար, առաջին հերթին, անհրաժեշտ է վարել առողջ ապրելակերպ՝ պահպանելով օրվա ռեժիմը։ Կողքին պետք է լինեն հասկացող, ուշադիր մարդիկ, ովքեր կասեն, թե ինչ անել, իրենց օրինակով կօգնեն հաղթահարել սեզոնային խանգարումը և ապրել ձմեռը՝ առանց դեպրեսիայի մեջ ընկնելու։

Պետք է զբաղվել ֆիզկուլտուրայով, քանի որ շարժումը բառի բուն իմաստով կյանք է։ Առավոտը սովորական մարմնամարզությամբ սկսելով՝ մարդը լիցքավորվում է ուժականությամբ։ Տրամադրությունը կբարելավի և քնկոտությունը կցրի ցերեկային լույսը. քանի որ առավոտյան այն բավարար չէ, ցանկալի է, որ արթնանալու պահից մինչև առավոտյան ժամը 10-ը սենյակում լույս վառվի։

Որքան երկար ժամանակ ցերեկը մարդը գտնվում է բացօթյա, այնքան ավելի շատ լույս է ստանում, նույնիսկ ամպամած եղանակին։ Ձմեռային ժամանակաշրջանում կարելի է գտնել դրական կողմեր՝ ինչ-որ ձմեռային սպորտաձև բացահայտել իր համար, փորձել ձկնորսություն, պարզապես երեխաների հետ սահնակով սահել։ Լավ տոնուս է հաղորդում և տրամադրություն բարձրացնում լողավազան, սաունա, բաղնիք այցելելը։

Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը պետք է համակցվի հուզական և մտավոր բաղադրիչի հետ. պետք է ավելի շատ շփվել ընկերների և մերձավորների հետ, միասին դահուկներ քշել, հյուր գնալ, թատրոն այցելել։ Տրամադրությունը կբարձրացնեն լավ ֆիլմերը, գրքերը, երաժշտությունը և պարը։ Դեպրեսիայի դեմ պայքարի լավագույն միջոցը զբաղվածությունն է։ Անգործ նստելու փոխարեն կարելի է գործել, խաչբառեր լուծել։ Հոգեթախիծը ցրելու համար կօգնեն մերսումն ու արոմաթերապիան։

Սնուցումը պետք է լինի լիարժեք, պարունակի ոչ միայն բավարար քանակությամբ կալորիներ, այլև վիտամիններ. հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել D վիտամինին, քանի որ լույսի անբավարար քանակության դեպքում օրգանիզմը չի ստանում դրա բավարար չափաբաժինը։ Դեպրեսիայի դեմ պայքարում օգնում են կարմիր և նարնջագույն բանջարեղենն ու մրգերը. դրանք պարունակում են ոչ միայն վիտամիններ, այլև նյութեր, որոնք ազդում են սերոտոնինի արտադրության վրա։ Հրուշակեղենի փոխարեն ավելի լավ է ուտել կարմիր խնձոր, մի քանի հատ ծիրանաչիր, նարինջ, մուգ շոկոլադի կտոր, խմել գազարի կամ նարնջի հյութ։

> Կարևոր է! Հատկապես հակված են սեզոնային դեպրեսիաների դիետաներով տարվող կանայք։ Մարմնի կորեկցիայով զբաղվելը ավելի լավ է գարնանը։

Սննդակարգում պետք է լինեն բարդ ածխաջրեր։ Հացաբուլկեղենն ու թարմ ցորենի հացը ավելի լավ է փոխարինել կորեկով հացով։ Պետք է ուտել ճարպոտ ծովային ձուկ, բանջարեղենային աղցաններ, հացահատիկայիններից նախընտրելի է հնդկացորենը։ Պարտադիր են սոխը, սխտորը, կիտրոնը, չորացրած մրգերը. դրանք կօգնեն բարձրացնել իմունիտետը և պայքարել մրսածության դեմ։

Ձմեռային դեպրեսիայի դեմ պայքարում արդյունավետ միջոց է գունաթերապիան։ Պետք է, որ մարդուն շրջապատեն վառ գույների բծեր։ Դա կարող է լինել հագուստը, կենցաղային իրերը (օրինակ՝ սպասքը), տեքստիլը՝ վարագույրները, սրբիչները։ Ողջունելի են տաք գույները՝ կարմիրը, նարնջագույնը, դեղինը։ Սակայն այստեղ կարևոր է չչափազանցել, քանի որ չափազանց շատ կարմիր երանգը բացասաբար է ազդում նյարդային համակարգի վրա։ Այդպիսի երանգի պաստառներ կպցնել պետք չէ. բավական է տաք գունային գամմայի սփռոց, նկար պատին։ Նույնը վերաբերում է նաև հագուստին. տրամադրությունը կբարելավի նույնիսկ վառ դետալը, օրինակ՝ շարֆը, ձեռնոցները կամ գլխարկը։
