# Բուժում ենք երակների և հանգույցների հիվանդությունները ժողովրդական մեթոդներով

![Երակների հիվանդություն](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-133.jpg "Երակների հիվանդություն")

Լիմֆատիկ և արյունատար համակարգերը սերտորեն փոխկապակցված են մարդու օրգանիզմում, իսկ նրանց գործառույթները լրացնում են միմյանց։ Արյունատար համակարգը ապահովում է օրգանիզմում արյան հոսքը և բջիջների մատակարարումը թթվածնով: Լիմֆատիկ համակարգը, հանդիսանալով անոթային համակարգի մաս, նպաստում է բջիջների և հյուսվածքների մաքրմանը, նյութափոխանակությանը:

Սակայն երակների և լիմֆատիկ հանգույցների հիվանդությունների դեպքում այդ ֆունկցիաները խախտվում են կամ լիարժեք չեն կատարվում: Բժշկության այն ոլորտը, որն ուսումնասիրում է արյունատար անոթների հիվանդությունները, կոչվում է ֆլեբոլոգիա: Իսկ ահա լիմֆատիկ հանգույցների հետ ամեն ինչ ավելի բարդ է. դրանց աշխատանքի խախտումը առավել հաճախ կապված է այլ օրգանների խնդիրների հետ, այդ պատճառով լիմֆատիկ համակարգի հիվանդությունները ուսումնասիրվում են բժշկության բոլոր ճյուղերի կողմից: Ո՞ր մասնագետին է դիմել օգնության համար. կախված է խնդրի տեղակայությունից: Հաճախ լիմֆատիկ հիվանդությունները ի հայտ են գալիս հանգույցների մեծացմամբ: Օրինակ՝ եթե նկատել եք դրանց մեծացումը պարանոցի վրա, ապա պետք է գնալ քիթ-կոկորդ-ականջաբանի մոտ, եթե աճուկների մոտ, ապա՝ գինեկոլոգի/ուռոլոգի, և այլն:

Ինչը կարող է հրահրել այդ համակարգերի աշխատանքի խախտում.

1. Բորբոքային գործընթացներ:
2. Տարբեր վնասվածքներ:
3. Տարած վիրահատություններ:
4. Անոթային անբավարարություն:
5. Դեգեներատիվ հիվանդություններ:

Այս հոդվածում մենք հակիրճ կդիտարկենք երակների և լիմֆատիկ հանգույցների մի քանի առավել տարածված հիվանդություններ, ինչպես նաև՝ դրանց ախտանիշները և բուժումը:

Բովանդակություն.

- [Երակների հիվանդություն](#%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)
- [Լիմֆադենիտ](#%D5%AC%D5%AB%D5%B4%D6%86%D5%A1%D5%A4%D5%A5%D5%B6%D5%AB%D5%BF)
- [Լիմֆանգիտ](#%D5%AC%D5%AB%D5%B4%D6%86%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%AB%D5%BF)
- [Լիմֆեդեմա](#%D5%AC%D5%AB%D5%B4%D6%86%D5%A5%D5%A4%D5%A5%D5%B4%D5%A1)
- [Խորը երակների թրոմբոզ](#%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D5%A6)
- [Թրոմբոֆիլիա](#%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%A1)
- [Թրոմբոֆլեբիտ](#%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%AB%D5%BF)
- [Տրոֆիկ խոց](#%D5%BF%D6%80%D5%B8%D6%86%D5%AB%D5%AF-%D5%AD%D5%B8%D6%81)
- [Երակների և հանգույցների հիվանդությունների կանխարգելում](#%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B5%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Երակների հիվանդություն

Երակային հիվանդությունը կամ, ինչպես ասում են, երակների վարիկոզ լայնացումը հիվանդություն է, որը բնութագրվում է երակային պատի բարակեցմամբ, փականների քայքայմամբ և հանգույցների ու երակների՝ անզեն աչքով տեսանելի ընդարձակմամբ: Շատ հաճախ, խոսելով վարիկոզ հիվանդության մասին, նկատի են ունենում ոտքերի երակների լայնացումը:

Ախտանշանները.

- ծանրության զգացում ոտքերում;
- հոգնածություն;
- սրունքների և ոտնաթաթի ցավեր;
- երակների նկատելի ընդլայնում:

![Լիմֆադենիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-182.jpg "Լիմֆադենիտ")

Բուժել հիվանդությունը կարելի է երեք ձևով՝ կոնսերվատիվ, վիրահատական և կոմպրեսիվ սկլերոթերապիայի մեթոդով:

Կոնսերվատիվ բուժումը հիմնականում բաղկացած է կանխարգելիչ միջոցառումներից, բուժական ֆիզկուլտուրայի կատարումից և դեղերից, որոնք ուղղված են արյան երակային արտահոսքի ավելացմանը (օրինակ՝ Դետրալեքս): Որպես կանոն՝ պահպանողական թերապիան չի հանգեցնում հիվանդության ամբողջական բուժման:

Կոմպրեսիվ սկլերոթերապիան երակի մեջ հատուկ լուծույթի ներարկում է, որը խթանում է երակային պատերի վերականգնումը:

Այն դեպքում, երբ վերոնշյալ երկու մեթոդները չեն հանգեցնում ցանկալի արդյունքի, կատարվում է ախտահարված երակ(ներ)ի վիրաբուժական հեռացում:

## Լիմֆադենիտ

Ավշային հանգույցների վտանգավոր բորբոքային հիվանդություն է, հաճախ հանդիսանում է թարախային հիվանդությունների բարդացում:

Ախտանշանները.

- լիմֆատիկ հանգույցների մեծացում և ցավ;
- գլխացավ;
- ընդհանուր թուլություն և վատ ինքնազգացողություն;
- մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում:

![Լիմֆանգիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-128.jpg "Լիմֆանգիտ")

Շատ դեպքերում բուժումը իրականացվում է հակաբիոտիկների միջոցով, ընտրությունը կախված է հիվանդության պատճառից: Լրացուցիչ կարող է նշանակվել ֆիզիոթերապիա: Թարախակույտի առաջացման դեպքում կատարվում է վիրաբուժական հատում, որին հաջորդում է դրենաժավորումը:

## Լիմֆանգիտ

Բորբոքային գործընթաց է, որը ախտահարում է ավշային սյուները: Որպես կանոն՝ զարգանում է թարախաբորբոքային գործընթացների երկրորդական ֆոնին:

Ախտանշանները.

- սյուների տեղադրման վայրերում այտուցներ;
- բարձր ջերմություն;
- տկարություն;
- դող:

![Լիմֆեդեմա](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-142.jpg "Լիմֆեդեմա")

Բուժումը կարող է լինել դեղորայքային, վիրահատական կամ համակցված: Վիրաբուժական միջամտությունը անխուսափելի է միայն հիվանդության օջախի լուծարման անհրաժեշտության դեպքում: Այդ դեպքում օջախը հատվում է, իսկ վերքը դրենաժավորվում է: Դեղորայքային բուժումը ընդգրկվում է ամինոգլիկոզիդների, պոլիսինթետիկ պոնիցիլինների խմբի հակաբիոտիկների կուրս:

## Լիմֆեդեմա

Լիմֆեդեման վերջույթների այտուց է, որը առաջանում է լիմֆատիկ համակարգի աշխատանքի խախտման հետևանքով, որի ժամանակ դժվարանում է ավիշի արտահոսքը:

Ախտանշանները.

- մաշկի ուռուցքներ և այտուցներ հիվանդության օջախի վրա;
- ցավի զգացողություններ ախտահարված շրջանին դիպչելիս;
- մաշկի հաստացում և ծալքերի առաջացում:

Ցավոք, այսօրվա դրությամբ լիմֆեդեման ամբողջությամբ բուժել չի կարելի: Սակայն կա արդյունավետ միջոցների համալիր, որը կարող է էապես թեթևացնել հիվանդի վիճակը: Հաճախ նշանակվում է առաձգական բինտով փաթաթում, պնևմատիկ գուլպաներ կամ մանժետներ օրվա մեջ մի քանի ժամ: Որոշ դեպքերում հնարավոր է վիրահատության իրականացում, որի ժամանակ հեռացվում են ուռած գործվածքները:

## Խորը երակների թրոմբոզ

Հիվանդությունը բնութագրվում է խորը երակներում արյան կուտակումների (կամ թրոմբների) առաջացմամբ: Ավելի հաճախ հիվանդությունը ազդում է ազդրերի, սրունքների և կոնքի հատվածների վրա: Խորը երակների թրոմբոզը լուրջ վտանգ է ներկայացնում կյանքի համար, քանի որ արյան գունդը կարող է տեղաշարժվել արյունատար համակարգում և ընկնել թոքեր՝ առաջացնելով թրոմբոէմբոլիա, որի հետևանքները կարող են մահացու լինել:

Հաճախ երակների թրոմբոզը ընթանում է առանց ախտանիշների, սակայն եթե կուտակումները հասել են մեծ չափերի, հիվանդի մոտ կարող են առաջանալ.

- վերջույթների այտուցներ;
- ցավի զգացողություն ոտքերում:

![Խորը երակների թրոմբոզ](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-130.jpg "Խորը երակների թրոմբոզ")

Բուժման հիմնական նպատակն է թույլ չտալ թոքային թրոմբոէմբոլիայի առաջացումը: Դրա համար նշանակվում են դեղամիջոցներ (Էնոկսապարին, Հեպարին և այլն), որոնք խոչընդոտում են արյան կուտակումը (կարող են լինել ներարկման կամ հաբերի ձևով): Որոշ դեպքերում կարող է նշանակվել թրոմբը լուծող դեղ:

## Թրոմբոֆիլիա

Ժառանգական կամ ձեռքբերովի պաթոլոգիա է, որի դեպքում խանգարվում է արյան մակարդելիությունը: Այս երևույթը հանգեցնում է արյան մշտական կուտակումների անոթային համակարգում:

Մինչև թրոմբի ձևավորվելը ախտանշաններ չեն առաջանում, հետագայում հիվանդությունը արտահայտվում է ճիշտ այնպես, ինչպես թրոմբոզը:

Բուժման ընթացքում թերապիայի բոլոր ուժերը պետք է ուղղված լինեն 2 խնդիրների վերացման.

1. Թրոմբի վերացում;
2. Անմիջապես թրոմբոֆիլիայի բուժում:

![Թրոմբոֆիլիա](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-125.jpg "Թրոմբոֆիլիա")

Առաջին խնդրի լուծման համար կիրառվում են նույն միջոցները, ինչ թրոմբոզի դեպքում:

Այն դեպքերում, երբ թրոմբոֆիլիան պայմանավորված է արյան բջջային կազմի խախտմամբ, բուժման համար կիրառվում են դեզագրեգատներ և հակակոագուլյանտներ (օրինակ՝ ացետիլ-սալիցիլաթթու):

Այլընտրանքային միջոցներից կիրառվում են տզրուկաբուժություն կամ հեմոդիլյուցիա:

Առանձնապես ծանր դեպքերում կարող է անհրաժեշտ լինել արյան շտապ փոխներարկում:

## Թրոմբոֆլեբիտ

Հանդիսանում է երակի պատի բորբոքում թրոմբի առաջացմամբ, որը փակում է դրա բերանը:

Ախտանշանները.

- ոտքերի ոչ ուժեղ ցավ;
- հիվանդության օջախի վերևում գտնվող մաշկի ներքին մակերեսի վրա տհաճ զգացումներ;
- մաշկի բորբոքում, որն ուղեկցվում է կարմրությամբ, տաքացմամբ և հաստացումով;
- մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում;
- այտուցներ այն վերջույթում, որտեղ գոյացել է թրոմբը:

![Թրոմբոֆլեբիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-101.jpg "Թրոմբոֆլեբիտ")

Հիմնական բուժումը ուղղված է բորբոքային գործընթացի վերացմանը: Այդ նպատակով կիրառվում են ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցներ, հակակոագուլյանտներ կամ բուսական ֆլեբոտոնիկներ: Նաև պարտադիր է տեղային բուժումը բանդաժով, իսկ ապաքինմանը զուգահեռ՝ բժշկական տրիկոտաժով:

Ծայրահեղ դեպքերում նոր ծագող թրոմբոֆլեբիտի դեպքում անհրաժեշտ է վիրահատական միջամտություն, որի ժամանակ հիվանդ երակները կապվում կամ հեռացվում են։

## Տրոֆիկ խոց

Տրոֆիկ խոցը մաշկի բաց վերք է, որը երկար ժամանակ չի լավանում (մեկ ամսից ավելի) վնասված հատվածում արյան վատ մատակարարման պատճառով: Ինքնուրույն հիվանդություն չէ, զարգանում է զարկերակային կամ երակային անբավարարության, շաքարային դիաբետի և այլ հիվանդությունների ֆոնի վրա:

Ախտանշանները.

- սրունքի մաշկի բարակեցում, չորություն և հայելային փայլ;
- պիգմենտային բծերի առաջացում;
- խոցի առաջացում, որն աստիճանաբար մեծանում է;
- վերքի եզրերի հաստացում և արյունահոսություն;
- ուժեղ ցավի զգացում, որը թույլ չի տալիս դիպչել վնասված հատվածին:

![Տրոֆիկ խոց](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-103.jpg "Տրոֆիկ խոց")

Տրոֆիկ խոցի արդյունավետ բուժման համար անհրաժեշտ է որոշել հիվանդություն պատճառը: Միայն ախտանիշների բուժումը չի տա երկարատև արդյունք, և վերքերը կհայտնվեն կրկին ու կրկին:

Հիվանդության բուժման համար հաճախ նշանակվում են լայն սպեկտրի հակաբիոտիկներ՝ վերացնելու համար վարակը, որը, որպես կանոն, զարգանում է խոցում: Պարտադիր է մշակել վերքերը (օրինակ՝ յոդոպիրոնի կամ լավսեպտի լուծույթով) և կրել բանդաժ: Որոշ դեպքերում կարող է կատարվել վիրահատական միջամտություն:

Խրոնիկ երակային անբավարարություն - այս հիվանդությունը պայմանավորված է ստորին վերջույթներից արյան արտահոսքի դժվարությամբ: Այդ գործընթացի հետևանք է երակների կառուցվածքի և գործառույթների պաթոլոգիական փոփոխությունը: Ավելի հաճախ հիվանդությունը զարգանում է վարիկոզի ֆոնին:

Ախտանշանները.

- ծանրության զգացում ոտքերում;
- ստորին վերջույթների ցնցումներ;
- սրունքների այտուցներ;
- ցավի զգացողություն, որը կանգնած վիճակում ուժեղանում է;
- տրոֆիկ խոցի և երակային վարիկոզ ընդլայնման ախտանշանների առաջացում:

Բուժումը կարող է իրականացվել երկու ճանապարհով՝ վիրահատական և կոնսերվատիվ: Առաջինը ենթադրում է ախտահարված երակի հեռացում կամ կապում: Կոնսերվատիվ բուժումը հիմնականում ուղղված է ախտանիշների վերացմանը: Հիվանդին խորհուրդ են տալիս կրել սեղմող ներքնազգեստ, ծանրաբեռնել սրունքի մկանները արյան հոսքի բարելավման համար, մանրակրկիտ խնամել առաջացած խոցերը:

![Երակների և հանգույցների հիվանդությունների կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/erakneri-ev-limfatik-hanguycneri-hivandutyunner-181.jpg "Երակների և հանգույցների հիվանդությունների կանխարգելում")

### Երակների և հանգույցների հիվանդությունների կանխարգելում

1. Մի կանգնեք երկար նույն դիրքով, մի նստեք ոտքը ոտքին գցած;
2. Փորձեք չկրել ճնշող հագուստ;
3. Հրաժարվեք բարձրակրունկներից ու անհարմար կոշիկներից;
4. Ամրացրեք ոտքերի մկանները ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությամբ, մերսումներով;
5. Ընդունեք կոնտրաստային ցնցուղ;
6. Խմեք օրական երկու լիտր ջուր:

Այս կանխարգելիչ քայլերն ուղղված են ստորին վերջույթներում արյան շրջանառության խթանմանը, արյան մածուցիկության նվազմանը: