# Երեխաների մոտ թոքաբորբի ախտանիշները

![Տեսակները և դասակարգումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-19123147.jpg "Տեսակները և դասակարգումը")

Շնչառական օրգանների ամենավտանգավոր հիվանդություններից մեկը թոքաբորբն է։ Երեխաների մոտ ախտանիշները կարող են տարբեր լինել՝ կախված հիվանդության ձևից և հարուցչի տեսակից։ Պաթոլոգիայի բուժումն անհրաժեշտ է սկսել անհապաղ՝ ծանր բարդություններից խուսափելու համար։

Բովանդակություն՝

- [Երեխայի մոտ թոքաբորբի առաջին նշանները](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Տեսակները և դասակարգումը](#%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A4%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ինչպես է դրսևորվում թոքաբորբը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%A4%D6%80%D5%BD%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%A8)
- [Ախտորոշումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժման ընդհանուր սկզբունքները](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A8%D5%B6%D5%A4%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%BD%D5%AF%D5%A6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Բարդություններ և հետևանքներ](#%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նյութեր թեմայի շուրջ՝- [Ինչպես ճանաչել վիրուսային թոքաբորբը - ախտանիշներ և բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9%D5%A5%D5%AC-%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6157 "Ինչպես ճանաչել վիրուսային թոքաբորբը - ախտանիշներ և բուժում")
- [Ատիպիկ թոքաբորբ - ինչ է դա, ախտանիշներ և բուժում](%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB%D5%AF-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A1-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4916 "Ատիպիկ թոքաբորբ - ինչ է դա, ախտանիշներ և բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Երեխայի մոտ թոքաբորբի առաջին նշանները Թոքաբորբը ինչ է։ Վարակային ծագման ծանր բորբոքային պրոցես, որի ժամանակ տուժում են թոքերի հյուսվածքները։ Ինչպես է սկսվում հիվանդությունը։ Այս հիվանդությունը վտանգավոր է, սկզբնական փուլում որոշ երեխաների մոտ ընթանում է անախտանիշ կամ քողարկվում է որպես սովորական մրսածություն։ Կարող է ուղեկցվել ջերմությամբ կամ առանց դրա, ընթանալ սուր կամ դանդաղընթաց ձևով։ Սակայն կան որոշակի նշաններ, որոնք կօգնեն ծնողներին ճանաչել երեխայի մոտ թոքաբորբը։ Թոքաբորբի առաջին ախտանիշները՝ Ջերմաստիճանի կտրուկ բարձրացում մինչև 38 և ավելի աստիճան, ջերմիջեցնող դեղեր ընդունելուց հետո անկում գրանցվում է աննշան չափով։ Եթե տենդը պահպանվում է ավելի քան երեք օր, դա կարող է վկայել թոքերում ընթացող բորբոքային պրոցեսի մասին։ 3. Ուժեղ, խորը հազի հաճախակի նոպաներ, խորխը միշտ չէ, որ արտազատվում է։
4. Շնչառությունը դառնում է աղմկոտ, հաճախացած։ Նորմայում մինչև 2 ամսական երեխաների մոտ շնչառական շարժումների հաճախականությունը 40-60 է րոպեում, մինչև 1 տարեկան՝ 35-40, մինչև 4 տարեկան՝ 25-35։
5. Ծանր թոքաբորբի դեպքում կարող է խաթարվել սրտանոթային համակարգի աշխատանքը՝ երեխայի մաշկը հիպոքսիայի պատճառով ստանում է կապտավուն երանգ։
6. Առաջանում են ցավեր կրծքավանդակում, տենդի ֆոնին հաճախանում է զարկերակը։
7. Կրծքի երեխաները դառնում են գրգռված, հաճախ լաց են լինում, ավելի մեծ երեխաների մոտ նկատվում է ապատիա, քնկոտություն կամ գրգռվածություն։
8. Ուժեղ ինտոքսիկացիայի ֆոնին նվազում է ախորժակը, առաջանում են փորլուծություն, սրտխառնոց, երբեմն՝ փսխում։
Նորածինների մոտ թոքաբորբը երբեմն ընթանում է առանց ջերմության և այլ բնորոշ ախտանիշների։ Փոքրիկը չի կարող ասել, որ իրեն վատ է զգում, իսկ ծնողները հիվանդության նշաններ չեն տեսնում։ Եթե երեխայի մոտ անհետանում է ախորժակը, վատանում է քունը, նա թուլացած է, շատ է լաց լինում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։ Հիվանդության թաքնված ձևը պահանջում է մանրակրկիտ ախտորոշում։

![Բարդություններ և հետևանքներ](https://lifeinfo.am/storage/images/toqaborbi-axtanishnery-erexaneri-mot-103.jpg "Բարդություններ և հետևանքներ")

Ինչպե՞ս է փոխանցվում հիվանդությունը։ Վարակը թոքեր կարող է անցնել այլ օրգաններից, բերանի խոռոչից, պլասենտայի միջոցով։ Սակայն ամենից հաճախ վարակումը տեղի է ունենում օդակաթիլային ճանապարհով։ Ուստի հարցի պատասխանը՝ վարակիչ է արդյոք թոքաբորբը, թե ոչ, հաստատական է՝ առողջ երեխաները կարող են վարակվել հիվանդ մարդկանց հետ շփման ժամանակ։ Սակայն պետք է հասկանալ, որ փոխանցվում է ոչ թե հիվանդության ձևը, այլ հարուցիչները՝ վիրուսը կամ բակտերիան։ Դրանք կարող են շփման մեջ գտնվող անձանց մոտ առաջացնել մրսածություն, ֆարինգիտ, բրոնխիտ կամ թոքաբորբ։

> Կարևոր է։ Թոքաբորբի ինկուբացիոն շրջանը կախված է հիվանդության հարուցչից, իմունային համակարգի վիճակից, քրոնիկ պաթոլոգիաների առկայությունից։ Տիպիկ թոքաբորբի դեպքում առաջին նշանները հայտնվում են 24-72 ժամվա ընթացքում, ատիպիկ ձևը կարող է դրսևորվել նաև 15-20 օր հետո։

## Տեսակները և դասակարգումը

Թոքաբորբն ունի բազմաթիվ ձևեր և տարատեսակներ։ Կախված հիմնական ախտանիշներից, հիվանդությունը դասվում է այս կամ այն կատեգորիային։ Կարևոր է ճիշտ ախտորոշել թոքաբորբի տեսակը, քանի որ դրանից է կախված բուժման մարտավարությունը։

Առաջնային թոքաբորբն առաջանում է հիվանդածին միկրոօրգանիզմների շնչառական օրգաններ ներթափանցելու ժամանակ, երկրորդային ձևը զարգանում է այլ վարակիչ պաթոլոգիաների ֆոնին։ Հիվանդությունը հաճախ ախտորոշվում է վիրաբուժական միջամտություններից հետո, հատկապես տկարացած և անկողնային հիվանդների մոտ։

Թոքաբորբի հիմնական տեսակները

 ՀատկանիշՀիվանդության տեսակներըԱռաջացման վայրը1. Հոսպիտալային (ներհիվանդանոցային) - հիվանդության այս ձևը համարվում է ամենավտանգավորը, քանի որ դրա հարուցիչները բավականին ագրեսիվ են, դիմացկուն շատ հակաբակտերիալ պատրաստուկների նկատմամբ։2\. Արտահիվանդանոցային - վարակումը տեղի է ունենում ոչ ստացիոնար պայմաններում։

3\. Պերինատալ - բնածին թոքաբորբ

 Ըստ հարուցչի տեսակի վիրուսային.բակտերիալ.

սնկային.

ալերգիկ.

պնևմոցիստային

 Կախված բորբոքային պրոցեսի տեղակայման վայրից1. Օջախային (բրոնխոթոքաբորբ) - հիվանդությունը ախտահարում է թոքի փոքր հատված, հաճախ զարգանում է 1-3 տարեկան երեխաների մոտ ընթացող սուր բրոնխիտի ֆոնին։2\. Սեգմենտար - հիվանդածին միկրոօրգանիզմները ախտահարում են շնչառական օրգանների 1 կամ մի քանի սեգմենտներ, հիվանդության գագաթնակետն ընկնում է 3-7 տարեկանի վրա։

4\. Միջքաղաքային (կրուպոզ) - բորբոքային պրոցեսը նկատվում է թոքի բլթերում։

4\. Արմատային թոքաբորբ - բորբոքումն առաջանում է թոքերի և բրոնխների միացման տեղում, հիվանդությունը դժվար է ախտորոշվում, պաթոլոգիայի նշանները ոչ միշտ են երևում նույնիսկ ռենտգենյան նկարում։

5\. Ինտերստիցիալ - բորբոքումն ընդգրկում է ամբողջ շնչառական օրգանը, ազդում է ալվեոլների պատերի, պարենքիմայի վրա

 > Կարևոր է։ Թոքաբորբը հաճախ ախտորոշվում է 3 տարեկանից բարձր երեխաների մոտ, ինչը կապված է մանկապարտեզ հաճախելու պատճառով առաջացող ՍՇՎՀ-ների կրկնությունների հետ։ Ավելի փոքր տարիքում հիվանդության զարգացումը կապված է իմունային համակարգի անհասունության հետ։

## Ինչպես է դրսևորվում թոքաբորբը

Հիվանդության ախտանիշները կախված են հարուցչից։ Երբեմն պաթոլոգիան ընթանում է թաքնված կամ ատիպիկ ձևով, կարող է ունենալ երկարատև կամ հաճախ կրկնվող ընթացք։ Քրոնիկ թոքաբորբի ախտորոշումը բացառված է ժամանակակից դասակարգումից։

![Ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/images/toqaborbi-axtanishnery-erexaneri-mot-198.jpg "Ախտորոշումը")

Թոքաբորբի կլինիկական պատկերը՝ կախված հարուցչից և բորբոքման օջախի տեղակայումից.

1. Բակտերիալ թոքաբորբ - ամենատարածված ձևն է։ Զարգանում է պնևմոկոկներով, միկոպլազմայով, քլամիդիաներով, հեմոֆիլ ցուպիկով վարակման ֆոնին։ Պաթոլոգիական պրոցեսը միակողմանի կամ երկկողմանի է։ Հիմնական նշաններն են՝ հիվանդության սուր ընթացք, ջերմաստիճանը շատ արագ բարձրանում է մինչև 39 և ավելի աստիճան, երեխան դողում է։ Հազի հաճախակի նոպաները ուղեկցվում են դեղին կամ կանաչ գույնի խորխի արտազատմամբ, առաջանում են ցավեր կրծքավանդակում և որովայնում, փորլուծություն, փսխում։
2. Վիրուսային թոքաբորբ - հանդիպում է ավելի հազվադեպ, ընթանում է ծանր։ Զարգանում է գրիպի, կարմրուկի, ջրծաղիկի ֆոնին։ Նշաններն են՝ հաճախակի մակերեսային շնչառություն, տենդ (կարող է լինել ենթատենդային ջերմություն), գլխացավ, անհարմարություն կրծքավանդակի, որովայնի շրջանում, հևոց, արդյունավետ հազ, որն առաջանում է խոր շնչառության ժամանակ։
3. Արմատային թոքաբորբ - հիվանդությունն ավելի հաճախ ախտահարում է աջ թոքը՝ անատոմիական առանձնահատկությունների պատճառով։ Պաթոլոգիան ունի բակտերիալ կամ վիրուսային ծագում, երեխաների մոտ զարգանում է արագ։ Ախտանիշներն են՝ բարձր ջերմություն (կարող է բացակայել), չոր հազը փոխարինվում է թաց հազով, բարձրանում է քրտնարտադրությունը, դրսևորվում են ուժեղ ինտոքսիկացիայի նշաններ, մինչդեռ կրծքավանդակում և մեջքի վերին մասում անհարմարություն բացակայում է։
4. Կրուպոզ երկկողմանի թոքաբորբ - հիվանդության սուր ձև է, որի ժամանակ բորբոքման օջախները նկատվում են երկու թոքերում էլ։ Պաթոլոգիան զարգանում է արագ, արդեն վարակումից մի քանի ժամ հետո բարձրանում է ջերմաստիճանը, հայտնվում են թուլություն, գլխացավ, ցան քթի և շուրթերի վրա։ Հազի ժամանակ արտազատվում է մածուցիկ խորխ՝ արյան խառնուրդով։ Հիվանդությունը բնութագրվում է ուժեղ շնչառական անբավարարությամբ, ցավային սինդրոմով երկու ստորակողային շրջաններում, երեխան կարիք ունի շտապ հոսպիտալացման։

Միկոպլազմային թոքաբորբը հաճախ ընթանում է ատիպիկ ձևով, մշուշված ախտանիշներով։ Հանդիպում է դպրոցական տարիքի երեխաների մոտ։ Սկզբնական փուլում նկատվում է ջերմաստիճանի աննշան բարձրացում, հազը չոր է, հաչացող, գլխում, կոկորդում և կրծքավանդակում ցավ, զարգանում է հարբուխ։ Մի քանի օր հետո կարող է լինել տենդ, հազի ուժեղացում։ Այնուհետև ջերմաստիճանն իջնում է ենթատենդային թվերի, խորխն ավելի ազատ է դուրս գալիս։

> Կարևոր է։ Ինչպե՞ս տարբերել վիրուսային պաթոլոգիան բակտերիալից։ Վիրուսային ձևի համար ավելի բնորոշ է ատիպիկ ընթացքը՝ մշուշված կամ չափազանց արտահայտված ախտանիշներով, շնչառական անբավարարությամբ։ Հակաբակտերիալ բուժումից ազդեցություն չկա։ Բակտերիալ ձևի դեպքում նկատվում է թոքաբորբի դասական պատկերը, հակաբիոտիկային թերապիայի ֆոնին արագ տեղի է ունենում բարելավում։

### Ախտորոշումը

Թոքաբորբի նշանների հայտնվելիս անհրաժեշտ է այցելել մանկաբույժի, թերապևտի կամ պուլմոնոլոգի մոտ։ Անամնեզ հավաքելուց, թոքերի մանրակրկիտ լսումից հետո բժիշկը կնշանակի անհրաժեշտ հետազոտություններ՝ հարուցչի տեսակը պարզելու համար։

Ախտորոշման հիմնական մեթոդները՝

- արյան կլինիկական և կենսաքիմիական վերլուծություն - թույլ է տալիս որոշել բորբոքային պրոցեսի առկայությունն ու տեսակը.
- խորխի բակտերիոլոգիական հետազոտություն (բակպոսև).
- բակտերիաների հակաբիոտիկների նկատմամբ զգայունության վերլուծություն.
- ռենտգենագրություն, թոքերի ՀՏ (համակարգչային տոմոգրաֆիա).
- բրոնխոսկոպիա.

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/toqaborbi-axtanishnery-erexaneri-mot-106.jpg "Դեղորայքային բուժում")

Ատիպիկ վարակի կասկածի դեպքում նշանակվում է իմունոլոգիական վերլուծություն, որը թույլ է տալիս որոշել տարբեր ախտածին միկրոօրգանիզմների հանդեպ հակամարմինների առկայությունը։ Ավելի ճշգրիտ վերլուծություն է համարվում ՊՇՌ-ն (պոլիմերազային շղթայական ռեակցիա) - մեթոդի հիմքում ընկած է հիվանդության հարուցիչների ԴՆԹ-ի որոշումը, դրա հավաստիությունը կազմում է ավելի քան 90%։

## Բուժման ընդհանուր սկզբունքները

Թոքաբորբով հիվանդ երեխաները պետք է ավելի շատ պառկած լինեն, շատ հեղուկ խմեն, քիչ հեռուստացույց դիտեն։ Ծնողները պետք է պարբերաբար օդափոխեն սենյակը, խոնավացնեն օդը։ Հիվանդ երեխային կերակրել միայն ցանկության դեպքում, չստիպել և չհամոզել։ Սնունդը պետք է լինի թեթև, օգտակար և համեղ։ Նախընտրելի է փոքրիկի սիրելի ուտեստները։

### Դեղորայքային բուժում

Երեխային թոքաբորբի դեպքում ինքնուրույն բուժելն խիստ արգելվում է։ Միայն հիվանդության արտաքին դրսևորումների հիման վրա անհնար է հաստատել դրա առաջացման պատճառը և ճշգրիտ ախտորոշումը։

Ինչո՞վ են բուժում թոքաբորբը.

- հակավիրուսային պատրաստուկներ - ընտրում է բժիշկը՝ ելնելով ենթադրվող վիրուսի տեսակից.
- հակաբիոտիկներ հաբերի կամ ներարկումների տեսքով - Ամոքսիկլավ, Ցեֆտրիաքսոն, Ազիտրոմիցին.
- ջերմիջեցնող միջոցներ - իբուպրոֆենի, պարացետամոլի հիմքով օշարակներ, մոմիկներ, հաբեր (Նուրոֆեն, Պանադոլ).
- մուկոլիտիկներ - Լազոլվան, Բրոմհեքսին.
- սպազմոլիտիկներ - Նո-շպա (կիրառվում է անոթների սպազմի դեպքում՝ տենդի ֆոնին).
- հակահիստամինային պատրաստուկներ - Սուպրաստին, Էրիուս.
- պրոբիոտիկներ՝ աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռությունը վերականգնելու համար հակաբակտերիալ թերապիայից հետո (անհրաժեշտության դեպքում) - Լինեքս, Բիֆիֆորմ.

Բարդությունների բացակայության դեպքում լրիվ ապաքինման և վերականգնման համար կպահանջվի 15-30 օր։

![Բուժում ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/toqaborbi-axtanishnery-erexaneri-mot-137.jpg "Բուժում ժողովրդական միջոցներով")

> Կարևոր է։ Թոքաբորբի վիրուսային ձևի դեպքում հակաբիոտիկները չեն օգնի, այլ միայն վնաս կհասցնեն երեխային։ Այս հիվանդությունը հաճախ պահանջում է հոսպիտալացում՝ ծանր և անկանխատեսելի ընթացքի պատճառով։

### Բուժում ժողովրդական միջոցներով

Ավանդական բժշկության բաղադրատոմսերը թոքաբորբի դեպքում կարելի է կիրառել միայն որպես օժանդակ թերապիա՝ խորխի արտազատման և ապաքինման գործընթացն արագացնելու, օրգանիզմի պաշտպանողական ուժերն ամրապնդելու համար։

Պարզ բաղադրատոմսեր՝

1. 200 մլ եռման ջրով լցնել 1 ճ. գդալ մանրացված եղինջ, թուլացած կրակի վրա եփել 5-7 րոպե։ Խմել 50 մլ-ից օրը երեք անգամ։
2. Ինհալացիաներ սոդայով, ալկալային հանքային ջրով - հարմար են 5 տարեկանից բարձր երեխաների բուժման համար, կարելի է կիրառել միայն նորմալ ջերմաստիճանի դեպքում։
3. Մեղրային մերսում կրծքավանդակի և մեջքի համար - մեթոդն անվտանգ է կես տարեկանից բարձր երեխաների համար, օգնում է ավելի արագ ազատվել խորխից։
4. Հավասար մասերով խառնել մեղրամոմ (պրոպոլիս) և չաղ կարագ, երեխային տալ 0,5 թ. գդալ սննդից մեկ ժամ առաջ՝ օրը երեք անգամ։
5. Տաք կաթնաշոռից կոմպրես կրծքին։ Ավելի լավ է դնել այն գիշերը։

Թոքաբորբի բուժման լավագույն միջոցներից մեկը ծիծաղն է. երբ երեխան բարձրաձայն ծիծաղում է, տեղի է ունենում թոքերի ինտենսիվ օդափոխություն, բարելավվում է խորխի արտահոսքը։ Օգտակար է փուչիկներ փչել, սա շնչառական օրգաններում լճացումների կանխարգելում է։

## Բարդություններ և հետևանքներ

Թոքաբորբի ֆոնին կարող են առաջանալ բարդություններ։ Դրանք ավելի հաճախ զարգանում են սխալ կամ ժամանակին չսկսված բուժման դեպքում։

Վտանգավո՞ր է թոքաբորբը, և ինչ հետևանքներ կարող են առաջանալ.

- պլևրիտ - թոքերում սկսում է կուտակվել թարախ և հեղուկ.
- սեպսիս.
- մենինգիտ, էնցեֆալիտ.
- հոդային պաթոլոգիաներ - արթրիտ (ավելի հաճախ վիրուսային ախտահարումների դեպքում).
- բրոնխային ասթմայի սրացում.
- սրտային, երիկամային հիվանդություններ.
- հակաբիոտիկների երկարատև ընդունման ֆոնին առաջանում են կանդիդոզ, դիսբակտերիոզ, ուժեղ ալերգիկ ռեակցիաներ։

> Կարևոր է։ Փոքր երեխաների մոտ թոքաբորբի ծանր ձևի դեպքում հաճախ առաջանում է կարճատև շնչառության կանգ։ Ապնոեն դառնում է օրգանիզմի թթվածնային քաղցի պատճառ։

Թոքաբորբը տարածված հիվանդություն է, երեխաների մոտ ընթանում է ավելի ծանր, քան մեծահասակների մոտ։ Թոքաբորբի նշանների հայտնվելիս անհրաժեշտ է դիմել բժշկի, ախտորոշումը և պատճառը հաստատելուց հետո մասնագետը կկազմի համապատասխան բուժման սխեմա։
