#  Թրոմբոֆլեբիտ

![Թրոմբոֆլեբիտ՝ ինչ է դա](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-27041807.jpeg "Թրոմբոֆլեբիտ՝ ինչ է դա")

Այտուցի, ոտքերի ցավերի, մաշկի տակ շոշափվող խտացումների հայտնվելը կարող է վկայել այն մասին, որ զարգանում է թրոմբոֆլեբիտ։ Հիվանդությունը վտանգավոր է իր անկանխատեսելի ընթացքով և թրոմբի պոկման բարձր ռիսկով, որը կարող է հանգեցնել մահացու ելքի։

Բովանդակություն՝

- [Թրոմբոֆլեբիտ՝ ինչ է դա](#%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%AB%D5%BF%D5%9D-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A1)
- [Պատճառներ](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ախտանիշներ](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ախտորոշում](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բարդություններ](#%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Թրոմբոֆլեբիտ և ֆլեբոթրոմբոզ](#%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%AB%D5%BF-%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%B8%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D5%A6)
- [Երակների վարիկոզ լայնացում և թրոմբոֆլեբիտ](#%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%AF%D5%B8%D5%A6-%D5%AC%D5%A1%D5%B5%D5%B6%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%AB%D5%BF)
- [Թրոմբոֆլեբիտը հղիության ընթացքում](#%D5%A9%D6%80%D5%B8%D5%B4%D5%A2%D5%B8%D6%86%D5%AC%D5%A5%D5%A2%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A8%D5%B6%D5%A9%D5%A1%D6%81%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում դեղամիջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Բուժում տնային պայմաններում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական միջոցներ](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Սննդակարգ](#%D5%A4%D5%AB%D5%A5%D5%BF%D5%A1)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Թրոմբոֆլեբիտ՝ ինչ է դա

Հիվանդությունը ներկայացնում է անոթների պատերի բորբոքում, որոնց լուսանցքում առաջանում են թրոմբներ։ Ախտահարվում են ստորին վերջույթները։ Թրոմբոֆլեբիտը զարգանում է սուր և քրոնիկական ձևով։ Այն հատկապես հաճախ առաջանում է երակների վարիկոզ հիվանդության պրոգրեսման ֆոնի վրա։ Մեծամասամբ դեպքերում հիվանդությունը տարածվում է մակերեսային երակների վրա, սակայն հնարավոր է նաև խորանիստ երակների ախտահարում։

Ստորին վերջույթների քրոնիկական թրոմբոֆլեբիտը բնութագրվում է սրացման ժամանակաշրջաններով՝ հետագա ռեցիդիվներով, որոնց տևողությունը կախված է բուժման արդյունավետությունից և ֆլեբոլոգի կանխարգելիչ միջոցառումների ու նշանակումների կատարումից։ Դրա զարգացումը սովորաբար պայմանավորված է հիվանդության սուր ձևի ժամանակին և ադեկվատ չբուժվելով։

Սուր թրոմբոֆլեբիտն ընթանում է մի քանի ձևերով.

- ոչ թարախային - բորբոքային գործընթաց մակերեսային երակներում, ավելի հազվադեպ ախտահարում է խորանիստ երակները,
- թարախային - բորբոքումը տարածվում է շրջակա հյուսվածքների վրա, և տեղի է ունենում թարախակալում ու թարախակույտի առաջացում,
- վերընթաց - կապված է ավելի խոշոր անոթների ախտահարման հետ,
- սեպտիկ - առաջանում է, երբ քայքայման արգասիքները թափանցում են արյան հունը,
- միգրացվող - երակների ոչ թարախային բորբոքային ախտահարում, որը տարբերվում է նրանով, որ մարելով մի հատվածում, կարող է դրսևորվել մեկ ուրիշում։ Հատկապես հաճախ թրոմբոֆլեբիտի այս ձևին ենթակա են երիտասարդ տղամարդիկ։

![Պատճառներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-105.jpg "Պատճառներ")

Որոշ դեպքերում թրոմբոֆլեբիտը ախտահարում է արտաքին սեռական օրգանները, մասնավորապես տղամարդկանց մոտ հնարավոր է առնանդամի թրոմբոֆլեբիտի ընթացք։ Հիվանդությունը զարգանում է երակների վարիկոզ հիվանդության և նախորդող վարակային պրոցեսների ֆոնի վրա։ Հաճախ դիտվում է որպես գոնորեայի բարդություն։ Ախտանիշները դրսևորվում են առնանդամի այտուցի, մեջքային մակերեսին ծավալային կապանաձև գոյացության հայտնվելու, մաշկի հիպերեմիայի տեսքով։ Այտուցը կարող է ընդգրկել նախամաշկը և որոշ դեպքերում՝ ամորձապարկը։ Որպես կանոն, այս երևույթներն ունեն անցողիկ բնույթ։

> Կարևոր է! Ժամանակին բժշկի դիմելու և բուժման դեպքում դիտվում է բարենպաստ ելք։ Թերապիայի սխեման անալոգիական է ստորին վերջույթների թրոմբոֆլեբիտի դեպքում։

## Պատճառներ

Թրոմբոֆլեբիտի առաջացումը կապված է առաջին հերթին նախորդող երակների վարիկոզ լայնացման հետ։ Նախադրյալները ձևավորվում են երակային անբավարարության, անոթների պատերի թուլության, արյունաշրջանառության վատթարացման, երակային պատերի կառուցվածքի փոփոխության և անոթներում ճնշման բարձրացման ֆոնի վրա։ Նման պայմաններում ցանկացած վարակ կարող է հրահրել թրոմբոֆլեբիտ ոտքերի վրա։

Հիվանդության զարգացման պատճառներին նույնպես են վերաբերում՝

- վիրաբուժական միջամտություն,
- տարած վարակային հիվանդություններ,
- երակային պատերի տրավմատիզացում,
- ներքին օրգանների բորբոքային հիվանդություններ,
- ուռուցքային հիվանդություններ,
- հորմոնալ խանգարումներ,
- արյան մակարդելիության բարձրացում,

![Ախտանիշներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-143.jpg "Ախտանիշներ")

Երակների տրավմատիզացման, վիրաբուժական միջամտության, ներարկումների և կաթիլային ներարկումների հետևանքով առաջանում է հետներարկումային թրոմբոֆլեբիտ։ Ախտահարման պատճառ կարող է դառնալ՝ ներերակային կատետերի գտնվելու տևողությունը, անոթների պատերի մակերեսը գրգռող դեղամիջոցների մեծ ծավալով ներարկումը, նյարդային վերջավորությունների խանգարումից առաջացած սպազմը։ Այս ֆոնի վրա տեղի է ունենում արյան հոսքի լուսանցքի նեղացում՝ բորբոքային պրոցեսների և թրոմբի առաջացման հետևանքով։

Շատ հաճախ հետներարկումային թրոմբոֆլեբիտը զարգանում է տնային պայմաններում կաթիլային ներարկումների կիրառումից հետո և կատետերի տեղադրման տեխնիկայի, գործիքների ստերիլության չպահպանման հետևանքով։

Ախտահարման են ենթարկվում հիմնականում վերին վերջույթների երակները։ Ախտանշանները զարգանում են արագ, նկատվում է հյուսվածքների այտուցվածություն, մաշկի կարմրություն, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում մինչև 390, անութային և արմնկային շրջանում ավշային հանգույցների փոքր-ինչ մեծացում և ցավոտություն։ Երակը դառնում է խտացած, հիշեցնում է շարակցական հյուսվածք։ Հայտնվում է սուր ցավ, հիվանդի վիճակը արագորեն վատանում է, և պահանջվում է հրատապ միջոցների ձեռնարկում։

Թրոմբոֆլեբիտի առաջացման ռիսկը բարձրացնում են մի շարք գործոններ՝

- հղիության և ծննդաբերության շրջան,
- գիրություն,
- անհավասարակշիռ սնունդ,
- նստակյաց կենսակերպ։

![Ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-112.jpg "Ախտորոշում")

## Ախտանիշներ

Հիվանդության զարգացումը սկսվում է բնորոշ ախտանիշների դրսևորումով.

- ոտքերում տարբեր աստիճանի ինտենսիվության ցավ,
- մաշկի հիպերեմիա, նկատվում է ոտքի կարմրություն՝ հետագայում գույնի փոփոխությամբ կապտավուն գույնի,
- ախտահարված հատվածում մաշկի ջերմաստիճանի բարձրացում,
- թրոմբի ձևավորման շրջանում մաշկի խտացում և ցավոտություն,
- մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում՝ կախված հիվանդության ընթացքի ծանրությունից և ձևից,
- ոտքերի այտուցվածություն,
- քայլելիս ցավոտություն։

![Բարդություններ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-134.jpg "Բարդություններ")

Ընդհանուր ինքնազգացողության վատթարացում, բարձր ջերմաստիճան, օրգանիզմի ինտոքսիկացիայի նշաններ նկատվում են հիվանդության թարախային ձևի ընթացքի ժամանակ։

## Ախտորոշում

Թրոմբոֆլեբիտի զարգացումը տեղի է ունենում սպեցիֆիկ ախտանիշների ֆոնի վրա, ուստի ախտորոշումը, որպես կանոն, դժվարություններ չի առաջացնում։ Կատարվում է հիվանդի զննում, գանգատների և հիվանդության անամնեզի հավաքում։ Նշանակվում է ՈւՁԴԳ ախտորոշման անցկացում։ Այս դեպքում հնարավոր է այս հետազոտության երկու մեթոդիկաների կիրառում.

- ուլտրաձայնային դոպլերոմետրիա - հետազոտության ընթացքում տվյալները գրանցվում են անոթի սև-սպիտակ պատկերի՝ որպես գծի տեսքով,
- դուպլեքս անգիոսկանավորում - հետազոտության անցկացման ժամանակ ստացված տվյալները ներկայացված են անոթի գունավոր պատկերով՝ արյան հոսքի արագության և շարժման հիման վրա։ Մեթոդիկայի հիմնական առավելությունը՝ հնարավորություն ունենալ ոչ միայն որոշել, թե արդյոք առկա է արյունաշրջանառության խանգարում, այլ նաև հաստատել դրա պատճառը, թրոմբոֆլեբիտի կասկածի դեպքում՝ արդյոք կա թրոմբ։

![Թրոմբոֆլեբիտ և ֆլեբոթրոմբոզ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-142.jpg "Թրոմբոֆլեբիտ և ֆլեբոթրոմբոզ")

Բացի այդ, կիրառվում է՝

- ռենտգենակոնտրաստային ֆլեբոգրաֆիա,
- ռեովազոգրաֆիա։

Լրացուցիչ նշանակվում է արյան ընդհանուր անալիզի հանձնում, որի արդյունքների հիման վրա կարելի է խոսել բորբոքային պրոցեսների առկայության մասին։

## Բարդություններ

Հիվանդության ժամանակին բուժումը բարդությունների զարգացման ռիսկերը հասցնում է նվազագույնի։ Բարդացած ընթացքով թրոմբոֆլեբիտի հիմնական վտանգը թրոմբի հնարավոր պոկվելն ու արյան հունի մեջ ընկնելն է, ինչը առավել հավանական է խոր երակների ախտահարման դեպքում։

Թրոմբի բեկորը հանգեցնում է զարկերակների խցանման և թոքերի թրոմբոֆլեբիտի կամ թրոմբոէմբոլիայի։ Հիվանդության հետագա զարգացման վրա ազդում է թրոմբի տրամագիծը։ Անոթի լրիվ խցանումն ավարտվում է մահացու ելքով, որը տեղի է ունենում 30 րոպեի ընթացքում։

> Կարևոր է! Թրոմբի ավելի փոքր չափերի դեպքում խցանումը հանգեցնում է շնչառության և արյան շրջանառության ծանր խանգարման։ Հիվանդին օգնել հնարավոր է միայն ստացիոնար պայմաններում, քանի որ անհրաժեշտ են հրատապ վերակենդանացման միջոցառումներ։

![Երակների վարիկոզ լայնացում և թրոմբոֆլեբիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-195.jpg "Երակների վարիկոզ լայնացում և թրոմբոֆլեբիտ")

Թոքային զարկերակների մանր ճյուղերում գտնվող փոքր թրոմբները հաճախ դառնում են թոքաբորբի, քրոնիկական սրտային անբավարարության զարգացման պատճառ։

Առաջացած դեպքերում և թրոմբոֆլեբիտի համարժեք դեղորայքային բուժման բացակայության դեպքում, բարդությունների թվում հնարավոր է բորբոքային պրոցեսների տարածումը շրջակա հյուսվածքների վրա։ Հիվանդությունը ստանում է թարախային բնույթ, առաջանում է հյուսվածքների թարախակույտ կամ ֆլեգմոնա։

## Թրոմբոֆլեբիտ և ֆլեբոթրոմբոզ

Երկու հիվանդություններն էլ կապված են ընդհանուր էթիոլոգիայով, դրանք հանդիսանում են հիմնականում երակների վարիկոզ լայնացման զարգացման հետևանքով առաջացած բարդություն։ Հիվանդությունների միջազգային դասակարգման ՀԴԴ-10-ի համաձայն, այս հիվանդություններն ունեն նույն կոդը։

![Թրոմբոֆլեբիտը հղիության ընթացքում](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-119.jpg "Թրոմբոֆլեբիտը հղիության ընթացքում")

Թրոմբոֆլեբիտի ժամանակ բորբոքային պրոցեսներն ընթանում են հիմնականում ստորին վերջույթների մակերեսային երակներում։ Ֆլեբոթրոմբոզի համար բնորոշ է խոր երակների ախտահարումը։ Հիվանդությունները ուղեկցվում են թրոմբների առաջացմամբ և անոթների խցանմամբ, ինչպես նաև թոքային էմբոլիայի, ինսուլտի զարգացման ռիսկով։

## Երակների վարիկոզ լայնացում և թրոմբոֆլեբիտ

Հիվանդությունների ընթացքի կլինիկական պատկերի որոշակի ընդհանրության պարագայում, երակների վարիկոզ լայնացումը և թրոմբոֆլեբիտը անոթներն ախտահարող երկու սկզբունքորեն տարբեր հիվանդություններ են։ Հիմնական տարբերությունը հիմնված է այս անոթային ախտահարումների ժամանակ երակների վիճակի համեմատության վրա։ Երակների վարիկոզ լայնացման դեպքում դրանք ենթարկվում են բարակման, տեղի է ունենում պատերի թուլացում, դրանք կորցնում են իրենց սկզբնական ամրությունն ու առաձգականությունը։ Այդ պատճառով վարիկոզ հիվանդության ժամանակ հնարավոր է արյունահոսության զարգացում՝ անոթների պատերի թուլության պատճառով։

![Բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-140.jpg "Բուժում")

Թրոմբոֆլեբիտը կապված է բորբոքային պրոցեսների հետ, որոնց արդյունքում առաջանում են թրոմբներ և անոթների խցանում, ինչի հետևանքով խախտվում է արյան շրջանառությունը։

## Թրոմբոֆլեբիտը հղիության ընթացքում

Հղիության շրջանում կանանց մոտ բարձրանում է թրոմբոֆլեբիտի զարգացման ռիսկը, հատկապես հրահրող գործոնների առկայության դեպքում։ Այս շրջանում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխությունները ազդում են արյան շրջանառության համակարգի վրա, արյան հոսքը դառնում է ավելի խիտ՝ որովայնամիջյան ճնշման բարձրացման պատճառով։ Առաջին հերթին ախտահարվում են փոքր կոնքի և ստորին վերջույթների երակները։

Բուժման սխեման որոշվում է անոթային վիրաբույժի կամ ֆլեբոլոգի և հղիության հսկողությունն իրականացնող գինեկոլոգի համատեղ ջանքերով։ Բուժական միջոցառումները ներառում են ինչպես պահպանողական, այնպես էլ վիրաբուժական բուժման մեթոդներ։ Հիմնական նպատակը երակային արյան հոսքի վերականգնումն է։

![Դիետա](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-111.jpg "Դիետա")

> Կարևոր է! Սուր թրոմբոֆլեբիտի դեպքում կարևոր է ընտրել հնարավորինս մեղմ բուժման սխեմա։

## Բուժում

Բուժման սխեման կախված է հիվանդության ընթացքի ծանրությունից։ Հիմնականում իրականացվում է ամբուլատոր բուժում, սակայն սուր ձևի ընթացքի դեպքում ցուցված է հոսպիտալացում։

Բուժումը բաղկացած է միջոցառումների համալիրից.

- դեղամիջոցների ընդունում;
- ինվազիվ թերապիա;
- տեղային թերապիա;
- ֆիզիոպրոցեդուրաներ - ԲԲՀ (УВЧ), ՍՄԹ (СМТ), հնարավոր է էլեկտրոֆորեզ հակաբորբոքային պատրաստուկների հետ;
- ախտահարված հատվածի ամրացում էլաստիկ վիրակապերով;

Նաև թրոմբոֆլեբիտի բուժման եղանակներից մեկը հիրուդոթերապիան է` բուժումը տզրուկներով։ Դրանք տեղադրվում են ախտահարված երակի հատվածի վրայից կամ ախտահարված անոթի երկու կողմից։ Տզրուկները չի կարելի տեղադրել աճուկային հատվածում և ծնկի տակ։ Հիրուդոթերապիան հակացուցված է հիվանդության թարախային ձևի դեպքում։

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-148.jpg "Կանխարգելում")

Ծանր դեպքերում, երբ առկա է հիվանդի կյանքին սպառնացող վտանգ և թրոմբի անջատման բարձր ռիսկ, կիրառվում է վիրահատական միջամտություն.

- կրոսէկտոմիա - իրականացվում է, եթե թրոմբը հասել է ազդրի միջին հատված, կատարվում է ենթամաշկային երակի բնի կապում խորին երակ թափանցման հատվածում։ Վիրահատությունն իրականացվում է տեղային անզգայացման ներքո;
- երակային թրոմբէկտոմիա - իրականացվում է, եթե թրոմբոֆլեբիտը ախտահարում է ազդր-ծնկափորային հատվածը և առկա է թրոմբի անջատման սպառնալիք;
- մեխանո-թրոմբոլիզիս (Trellis) - իրականացվում է զստոս-ազդրային թրոմբոֆլեբիտի (ֆլեգմազիայի) դեպքում, այս դեպքում տեղադրվում են հանովի կավա-ֆիլտրեր, որոնք հեռացվում են թրոմբոլիզիսից հետո կամ թրոմբի ամրացումից հետո;
- կաթետերային թրոմբոլիզիս (թրոմբի լուծարում) - թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիայի ախտորոշման դեպքում թույլ է տալիս խուսափել կյանքին վտանգ սպառնացող բարդություններից։

Սուր վիճակի վերացումից հետո հետագայում հնարավոր է ախտաբանորեն փոփոխված երակի պլանային հեռացում։

### Բուժում դեղամիջոցներով

Թրոմբոֆլեբիտի դեպքում նշանակվում է դեղամիջոցների մի քանի խմբերի ընդունում։

- ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցներ - կիրառվում են ներարկումների, ուղիղաղիքային մոմիկների, կրեմների և քսուքների տեսքով - դիկլոֆենակ;
- սպազմոլիտիկներ - no-shpa, պապավերին;
- հակամակարդիչներ - խոչընդոտում են թրոմբների առաջացմանը, նվազեցնում են մակարդելիությունը - հեպարին, վարֆարին;
- հականեխադիմներ (антиагреганты) - նպաստում են արյան շրջանառության բարելավմանը արյան նոսրացման միջոցով - ասպիրին;
- անոթներն ամրացնող և տոնուսավորող պատրաստուկներ - ֆլեբոտոնիկներ - դետրալեքս;
- արյան շրջանառությունը բարելավող պատրաստուկներ - պենտոքսիֆիլին, ակտովեգին, տրենտալ;
- հակաբիոտիկներ;
- տեղային միջոցներ, քսուքներ և կրեմներ ռուտինի հիմքով - տրոքսևազին, տրոքսերուտին;

![Բուժում դեղամիջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-165.jpg "Բուժում դեղամիջոցներով")

Ինֆուզիոն թերապիան բարելավում է արյան ռեոլոգիական հատկությունները, ունի հակաբորբոքային, հակատոքսիկացիոն ազդեցություն։ Այդ նպատակով կիրառվում են.

- ռեոպոլիգլյուկին;
- աղային լուծույթներ;
- 5% գլյուկոզա հակացուցումների բացակայության դեպքում։

Դեղորայքային թերապիան իրականացվում է էլաստիկ վիրակապման կամ կոմպրեսիոն տրիկոտաժի կրման հետ համատեղ։ Նաև անհրաժեշտ է սահմանափակել շարժունակությունը մինչև անհրաժեշտ նվազագույնը, ոտքը պետք է գտնվի հանգստի վիճակում, բարձրացված դիրքում։

### Բուժում տնային պայմաններում

Ստորին վերջույթների թրոմբոֆլեբիտի բուժումը տնային պայմաններում հնարավոր է միայն մասնագետի հետ խորհրդակցությունից, ախտորոշիչ հետազոտությունների անցկացումից և բուժող բժշկի նշանակում ստանալուց հետո։ Թրոմբոֆլեբիտի առաջին նշանների դեպքում անհրաժեշտ է կանչել բժշկի, ով կտա հիվանդի վիճակի նախնական գնահատականը։ Անհրաժեշտության դեպքում հնարավոր է հոսպիտալացում։

Դեղամիջոցների ընդունումից բացի հիվանդից պահանջվում է պահպանել.

- անկողնային ռեժիմ - հիվանդության ընթացքի բնույթից և ծանրությունից կախված ֆիզիկական ակտիվությունը պետք է հասցվի նվազագույնի։ Ոտքը պետք է գտնվի հորիզոնական դիրքում, բարձրացված մակերեսի վրա;
- սննդակարգի հավասարակշռվածություն - սննդակարգը թրոմբոֆլեբիտի դեպքում բացառում է տապակած, ապխտած, աղի, յուղոտ սննդի օգտագործումը։ Խորհուրդ է տրվում սննդակարգում ներառել արյան նոսրացմանը նպաստող մթերքներ;
- կոմպրեսիոն տրիկոտաժի կրում կամ էլաստիկ վիրակապերով վիրակապում։ Կոմպրեսիայի աստիճանը ընտրվում է բժշկի կողմից անհատապես, որպես կանոն, երկրորդ կամ երրորդ դասարան։ Դրանք կարող են լինել գոլֆեր, գուլպաներ, կոլգոտներ;
- բժշկի ցուցումները դեղամիջոցների ընդունման վերաբերյալ։

![Բուժում տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-196.jpg "Բուժում տնային պայմաններում")

Ժողովրդական բժշկության միջոցների կիրառումը թույլատրելի է միայն վերջնական ախտորոշման սահմանումից և բժշկի հետ խորհրդակցությունից հետո։ Թրոմբոֆլեբիտի առաջին նշանների դեպքում ախտահարված հատվածում չի կարելի կատարել որևէ մանիպուլյացիաներ` մերսում, կոմպրեսների կիրառում, քսուքների և կրեմների օգտագործում, քանի որ կարող է բարձրացնել թրոմբի անջատման ռիսկը։

> Կարևոր է! Ինքնուրույն դեղեր ընդունելը և բուժում իրականացնելը բացարձակապես անթույլատրելի է։

### Ժողովրդական միջոցներ

Ժողովրդական բուժման մեթոդները կարող են արդյունավետորեն լրացնել դեղորայքային թերապիան, սակայն դրանք պետք է կիրառել միայն բժշկի հետ խորհրդակցությունից հետո։

#### Եղինջ

Ցավը նվազեցնել, բորբոքումը հանել կարող է օգնել եղինջի թուրմը։ 3 ճ.գ. չոր բույսը լցնել 1 բաժակ եռման ջրով։ Ընդունել օրը 3 անգամ` կես բաժակ, մինչև վիճակի բարելավում։ Ընդունումից առաջ քամել և ավելացնել տաք ջուր։

![Ժողովրդական միջոցներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-106.jpg "Ժողովրդական միջոցներ")

#### Լոլիկներ

Կարմիր լոլիկի հյութը նույնպես նպաստում է արագ ապաքինմանը։ Դրա համար կիրառվում է կոմպրես, պատրաստված կտորներից կամ պտուղների մանրացրած զանգվածից։ Քսել ախտահարված հատվածին` գիշերը ամրացնելով վիրակապով։ Վիրակապը չպետք է լինի ձգված։

#### Մումիե

Օգտակար հատկություններ ունի մումիեն - ընդունման ընթացքում ավելանում է արյան մեջ էրիթրոցիտների քանակը, բարձրանում է արյան մակարդելիության ժամանակը, նորմալանում է լեյկոցիտար բանաձևը։ Ընդունվում է 0,15 գ, նոսրացված 1 ճ.գ. եռացրած ջրում, սնունդից մեկ ժամ առաջ։

![Եղինջ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-168.jpg "Եղինջ")

#### Ոսկե բեղ

Ոսկե բեղի տերևները կօգնեն պայքարել ոտքերի այտուցվածության և ցավերի դեմ։ Դրա համար անհրաժեշտ է կապել ոսկե բեղի մաքուր չոր տերևը և թողնել գիշերը։

#### Կալանխոե

Շփման համար օգնում է կալանխոեի տերևների թուրմը։ Դրա համար 2 ճ.գ. մանր կտրատած տերևները լցնում են 1 բաժակ օղիով։ Փակել ամուր կափարիչով և թրմել մութ, զով տեղում 10 օրվա ընթացքում։ Շփել ոտքերը թրոմբների առաջացման հատվածներում` հարթ, մեղմ շարժումներով։

![Լոլիկներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-135.jpg "Լոլիկներ")

## Դիետա

Կարևոր դեր ինչպես կանխարգելման, այնպես էլ թրոմբոֆլեբիտի բուժման ժամանակ խաղում է ճիշտ հավասարակշռված սնունդը: Թրոմբների առաջացման ռիսկը նվազեցնելու, արյան շրջանառությունը բարելավելու և իմունիտետը ամրապնդելու համար անհրաժեշտ է սննդակարգում ներառել.

- թարմ բանջարեղեն և մրգեր,
- ձավարեղեն,
- ընկույզներ,
- նիհար տեսակի միս,
- ձուկ,
- կաթնային և թթվակաթնային մթերքներ:

Ախտորոշված թրոմբոֆլեբիտի դեպքում հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել արյունը նոսրացնող մթերքներին: Բնական հակակոագուլյանտներից են՝ սոխը, սխտորը, ձուկը, հատկապես թունան, խաղողը, թեյը, կարմիր պղպեղը և այլ համեմունքներ, ձիթապտղի և կտավատի յուղերը: Օգտակար է նաև C վիտամինով հարուստ թարմ բանջարեղենի և մրգերի ավելի մեծ քանակության օգտագործումը:

![Մումիե](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-185.jpg "Մումիե")

Օգտակար է ընկույզների, հատկապես նշի, ամենօրյա օգտագործումը: Այն ունի եզակի հատկություններ և հակաբորբոքային ազդեցություն: Օրական անհրաժեշտ է օգտագործել 10-15 հատ քաղցր նուշ, 1-2 հատ դառը:

Խորհուրդ է տրվում բացառել կամ սահմանափակել հետևյալների օգտագործումը.

- տապակած սնունդ,
- ճարպոտ տեսակի միս,
- քաղցրավենիք, հրուշակեղեն և ընդհանրապես շաքար,
- պահածոյացված մթերքներ,
- ապխտած մթերքներ,
- ալկոհոլ,
- գազավորված քաղցր ըմպելիքներ,
- ֆասթ-ֆուդ,
- սուրճ:

![Ոսկե բեղ](https://lifeinfo.am/storage/images/tromboflebit-patcharner-axtanishner-ev-axtoroshum-118.jpg "Ոսկե բեղ")

Սնունդ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է օգտագործել մեղմ ջերմային մշակման եղանակներ՝ թխում, սովորական եղանակով և շոգով եփում:

> Կարևոր է! Անհրաժեշտ է պահպանել առողջ սնվելու ընդհանուր կանոնները՝ ուտել հաճախ, փոքր չափաբաժիններով, ընդունումների քանակը՝ 4-5: Նաև օրական խմել առնվազն երկու լիտր մաքուր, խմելու, ոչ գազավորված ջուր:

## Կանխարգելում

Կանխարգելիչ միջոցառումները կօգնեն կանխել թրոմբոֆլեբիտի զարգացումը:

Ախտորոշված հիվանդության դեպքում կարևոր է ժամանակին բուժումը և հիվանդության առաջընթացի թույլ չտալը: Դրա համար անհրաժեշտ է ժամանակին դիմել մասնագետի և անցնել բուժման կուրս:

Կանխարգելում են նաև.

- ակտիվ կենսակերպը և սպորտով զբաղվելը,
- հավասարակշռված սնունդը և ճարպային սննդի օգտագործման սահմանափակումը,
- օրգանիզմում վարակի օջախների հայտնաբերումը և վերացումը,
- երակների վարիկոզ լայնացման ժամանակին բուժումը,
- վնասակար սովորություններից հրաժարվելը:

Հիվանդության բարենպաստ ելքը հնարավոր է միայն բժշկի դիմելու և համապատասխան բուժում անցնելու դեպքում: