# Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը

![Հիվանդության նշանները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-54148892.jpg "Հիվանդության նշանները")

Թոքերի երկկողմանի բորբոքումը կամ երկկողմանի թոքաբորբը որոշ շնչառական ինֆեկցիաների, քթըմպանի և շնչուղիների մրսածության հիվանդությունների վտանգավոր բարդություն է։ Այս բարդությունը ժամանակին բուժման բացակայության դեպքում կարող է հանգեցնել ծանր հետևանքների, այդ թվում՝ մահվան։

Բովանդակություն՝

- [Վարակիչ է, թե ոչ](#%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%AB%D5%B9-%D5%A7-%D5%A9%D5%A5-%D5%B8%D5%B9)
- [Կանխատեսում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Հիվանդության նշանները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչպե՞ս բուժել](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC)

Առնչվող հոդվածներ՝- [Ատիպիկ թոքաբորբ - ինչ է դա, ախտանիշներ և բուժում](%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB%D5%AF-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A1-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4916 "Ատիպիկ թոքաբորբ - ինչ է դա, ախտանիշներ և բուժում")
- [Ինչ նշաններով որոշել թոքաբորբը մեծահասակների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%A8-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-8936 "Ինչ նշաններով որոշել թոքաբորբը մեծահասակների մոտ")
- [Ինչպես ճանաչել վիրուսային թոքաբորբը - ախտանիշներ և բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9%D5%A5%D5%AC-%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A9%D5%B8%D6%84%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6157 "Ինչպես ճանաչել վիրուսային թոքաբորբը - ախտանիշներ և բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Թոքաբորբը սովորաբար զարգանում է շնչուղիների այլ հիվանդությունների ֆոնի վրա, քանի որ դրանք թուլացնում են օրգանիզմի իմունային համակարգը, և տարբեր հարուցիչներ ավելի հեշտությամբ առաջացնում են բորբոքային պրոցես լորձաթաղանթի վրա։ Սովորաբար թոքերի բորբոքումն առաջանում է պնևմոկոկերից, ստաֆիլոկոկերից, կապտադեղնագույն ցուպիկից, լեգիոնելլաներից, աղիքային ցուպիկից և այլ հարուցիչներից։ Իրենց դերը կարող են ունենալ նաև այնպիսի անբարենպաստ գործոններ, ինչպիսիք են ծխելը, օրգանիզմի ընդհանուր թուլացումը, իմունիտետի խանգարումը, թոքերի և սիրտ-անոթային համակարգի քրոնիկական հիվանդությունները, ծերունական տարիքը, երկարատև հիպոդինամիան։ Բացի տարբեր բակտերիալ ինֆեկցիաներից, այս հիվանդությունը կարող են հարուցել նաև թունավոր նյութերը, գրգռիչների այլ, բավականին հազվադեպ հանդիպող ձևերը։ Սակայն ըստ վիճակագրական տվյալների՝ երկկողմանի թոքաբորբի բոլոր դեպքերի ավելի քան 95 տոկոսը բակտերիալ բորբոքման վրա է ընկնում։ Թոքերի բորբոքման երկու հիմնական ձև կա՝ միակողմանի և երկկողմանի։ Միակողմանի ձևի դեպքում բորբոքային պրոցեսը զարգանում է բացառապես մեկ թոքում, իսկ երկկողմանիի դեպքում այն սովորաբար տարածվում է երկու թոքերի վրա էլ։ Երկու ձևերն էլ մոտավորապես հավասարապես տարածված են, ընդ որում՝ միակողմանին առանց բուժման կարող է վերածվել երկկողմանիի։ Թոքերի երկկողմանի բորբոքումը երեխաների մոտ ամենավտանգավորն է, քանի որ երեխայի իմունիտետն ավելի թույլ է, քան մեծահասակ մարդունը։ Մանկական տարիքում բորբոքային պրոցեսը զարգանում է ավելի արագ, բարդությունների զարգացման հավանականությունը մեծանում է։ Ընդ որում, պետք է նշել, որ հիվանդությունը կարող է բավականին թույլ դրսևորվել մինչև բարդությունների առաջացումը։ Թոքերի երկկողմանի բորբոքումը տարեց մարդկանց մոտ նույնպես բավականին հաճախ է հանդիպում։ Տարեց մարդկանց մոտ իմունիտետը սովորաբար ցածր է, ավելի հաճախ են առաջանում թոքերի տարբեր հիվանդություններ, որոնց ֆոնի վրա կարող է առաջանալ թոքաբորբ։ Որքան մարդն ավելի մեծ տարիքի է, այնքան մեծ է ծանր բարդությունների առաջացման հավանականությունը։ ![Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը](https://lifeinfo.am/storage/images/erkkoxmani-toqaborb-axtanishner-patcharner-bujum-183.jpg "Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը") Թոքաբորբից խուսափելու լավագույն միջոցը մրսածությունների ժամանակին բուժումն է։ Թոքերի բորբոքումը սովորաբար ինքնուրույն չի առաջանում, մեծամասամբ դեպքերում այն միայն այլ հիվանդությունների բարդություն է։ Կարևոր է! Թոքերի բորբոքային հիվանդությունների ժամանակ ինքնուրույն բուժվելը խստիվ արգելվում է, տնային բուժումը կարող է հանգեցնել ծանր հետևանքների։ Վարակիչ է, թե ոչ Թոքերի բորբոքումը գրեթե միշտ մրսածության հիվանդությունների հետևանք է։ Թոքաբորբի հարուցիչներն իրենք վարակիչ չեն, քանի որ նորմալ պայմաններում դրանցից շատերը առկա են ցանկացած առողջ մարդու օրգանիզմում։ Վարակիչ կարող են լինել այլ բակտերիալ և վիրուսային ինֆեկցիաներ, որոնք հարուցում են շնչուղիների հիվանդություններ։ Օրինակ՝ այս հիվանդության հարուցիչ կարող է դառնալ գրիպի վիրուսը, թոքերի բորբոքումը կարող է դառնալ դրա բարդությունը։ Գրիպի վիրուսը բավականին վարակիչ ինֆեկցիա է, որը հեշտությամբ փոխանցվում է մարդուց մարդուն։ Ուստի ինքնին թոքաբորբով վարակվելն անհնար է, սակայն կարելի է վարակվել բակտերիալ կամ վիրուսային ինֆեկցիայով, որը ճիշտ բուժման բացակայության դեպքում հանգեցնում է նման բարդության։ Սակայն հենց գրիպը կամ այլ ինֆեկցիան, քթըմպանի մրսածության հիվանդությունները պարտադիր չէ, որ հանգեցնեն թոքաբորբի։ Եթե ժամանակին սկսել բուժել հիվանդությունը, բարդություններ չեն սկսի զարգանալ։ Թոքերի բորբոքումից խուսափելու համար պետք է անմիջապես սկսել բուժել մրսածությունը, նույնիսկ եթե այն սկզբում բավականին անվնաս է թվում։ Կանխատեսում Ընդհանուր առմամբ, եթե հիվանդությունը ժամանակին հայտնաբերվում է, ժամանակին նշանակվում է համապատասխան բուժում, թոքաբորբը ծանր հետևանքների չի հանգեցնում։ Այսօր թոքերի բորբոքումը բավականին լավ է ենթարկվում թերապիային, գլխավորը, որ բուժումն ընթանա մասնագետի հսկողության տակ։ ![Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը](https://lifeinfo.am/storage/images/erkkoxmani-toqaborb-axtanishner-patcharner-bujum-149.jpg "Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը") Եթե անհրաժեշտ թերապիան չի սկսվում, թոքաբորբը կարող է հարուցել ծանր բարդություններ՝ թարախային պլևրիտ, 7. թոքի թարախակույտ,
8. սուր շնչառական անբավարարություն,
9. գլոմերուլոնեֆրիտ,
10. մենինգիտ,
11. միոկարդիտ,
12. բրոնխաբենման սինդրոմ,
13. վարակա-թունավոր շոկ։
Առանց բուժման հնարավոր է մահացու ելք։

## Հիվանդության նշանները

Թոքաբորբի ախտանիշները, հատկապես սկզբնական փուլերում, կարող են հիշեցնել սովորական մրսածություն՝ բավականին ծանր ընթացքով։ Ընդհանուր առմամբ, երկկողմանի կրուպոզային թոքերի բորբոքման նշանները կարելի է բաժանել մի քանի խմբի՝ կախված այն փուլերից, որոնց ժամանակ դրանք առաջանում են.

1. Բարձր ջերմություն՝ 39-40 °C, հնարավոր է դող։ Հազն ծանր է, կարող են լսվել խզզոցներ։ Սովորաբար առաջանում է շնչակարճություն, կրծքավանդակի ցավ։ Վիճակի էական վատթարացում դեռ չի նկատվում, այս փուլը մեծամասամբ դեպքերում տևում է մինչև երկու-երեք օր։
2. Հաջորդ փուլում ալվեոլներում սկսում է արտադրվել խորխ։ Այն կարող է լինել ինչպես լորձային, այնպես էլ թարախային։ Բացի այդ, հնարավոր է այսպես կոչված «ժանգագույն» խորխ՝ արյան երակիկներով։ Սա բնորոշ է կրուպոզային թոքաբորբի համար։ Հազը դառնում է ծանր, շնչակարճությունը սաստկանում է։ Եթե խորխ շատ կա, կարող է խանգարվել շնչառությունը։ Այս փուլում հիվանդությունը կարող է տևել մինչև տասը օր։
3. Բուժման ժամանակ վիճակը աստիճանաբար սկսում է լավանալ։ Այս փուլն անվանում են «լուծման» փուլ, առանց բուժման այն գործնականում չի հասնում։ Թոքերից սկսում է հեռանալ էքսուդատը։

Նաև թոքաբորբի ֆոնի վրա կարող է առաջանալ ինտոքսիկացիա, որը պայմանավորված է օրգանիզմը թունավորող էքսուդատի առկայությամբ։ Այս դեպքում ջերմությանը կարող է ավելանալ ուժեղ սրտխառնոց, երբեմն հասնելով փսխման, ինչպես նաև մարսողական համակարգի խանգարումներ։ Կախված օրգանիզմի զգայունությունից՝ կարող են առաջանալ մաշկային ցանավորումներ։

> Կարևոր է! Նորածինների մոտ բորբոքային պրոցեսի առաջացումը կարելի է որոշել ընդհատվող, խզզացող շնչառությամբ, մշտական անհանգստությամբ, լացով, բարձր ջերմությամբ։

![Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը](https://lifeinfo.am/storage/images/erkkoxmani-toqaborb-axtanishner-patcharner-bujum-127.jpg "Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը")

## Ինչպե՞ս բուժել

Թոքերի երկկողմանի բորբոքման ժամանակ սովորաբար նշանակվում է ստացիոնար բուժում, այնուհետև, բարենպաստ ընթացքի և հիվանդի վիճակի լավացման դեպքում, հնարավոր է անցնել տնային բուժման։ Երբեմն տնային բուժումն անմիջապես է թույլատրվում, եթե հիվանդության ձևը ծանր չէ։ Ինքնաբուժումն այս հիվանդության ժամանակ հակացուցված է, այն կարող է հանգեցնել ծայրահեղ անբարենպաստ հետևանքների։ Թոքերը և շնչուղիները թոքաբորբի ժամանակ ոչ մի դեպքում չպետք է տաքացնել, ջերմությունը ուժեղացնում է բորբոքային պրոցեսը։

Այս հիվանդության ժամանակ բուժման կուրսը սովորաբար հետևյալն է։ Բոլոր պատրաստուկները պետք է նշանակվեն բացառապես բժշկի հետ խորհրդակցությունից հետո.

1. Առաջին հերթին ցուցված է անկողնային ռեժիմը։ Ընդ որում, սենյակը պետք է օդափոխվի, ցանկացած լրացուցիչ գրգռիչ պետք է բացառվի։
2. Հակաբիոտիկներ։ Դրանք նշանակվում են բոլոր դեպքերում, սովորաբար հաբերի տեսքով կամ միջմկանային ներարկմամբ։ Թոքաբորբի դեմ օգտագործվում են լայն սպեկտրի հակաբակտերիալ միջոցներ։ Օրինակ՝ Ֆլեմոքսին, Սուպրաքս և դրանց անալոգները։ Հակաբիոտիկային թերապիայի սխեման ընտրում է միայն բժիշկը՝ հիմնվելով հիվանդության ծանրության, ընթացքի առանձնահատկությունների, հնարավոր հարուցչի, հիվանդի մոտ քրոնիկական հիվանդությունների առկայության վրա։
3. Անհրաժեշտության դեպքում նշանակվում է դեզինտոքսիկացիոն թերապիա՝ գլյուկոզայով, ֆիզիոլոգիական լուծույթով կաթիլային ներարկումներ։
4. Ինհալացիաներ։ Դրանք անհրաժեշտ են խորխի նոսրացման, շնչուղիների մաքրման համար։ Սովորաբար օգտագործվում են խորխաբեր և հակաբորբոքային պատրաստուկներ։ Օրինակ՝ Լազոլվան, Բերոդուալ, Ամբրոքսոլ և այլն։
5. Հակաբորբոքային և ցավազրկող պատրաստուկներ։ Դրանք նշանակվում են ջերմության իջեցման և ցավի դեմ, սովորաբար օգտագործվում են իբուպրոֆենի և նիմեսուլիդի հիմքով միջոցներ՝ Իբուպրոֆեն, Նայզ և այլն։

![Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը](https://lifeinfo.am/storage/images/erkkoxmani-toqaborb-axtanishner-patcharner-bujum-168.jpg "Իմացեք, թե ինչ է երկկողմանի թոքաբորբը")

Շաքարային դիաբետի և այլ լուրջ հիվանդությունների դեպքում պարտադիր է անհատապես ընտրել թերապիայի պլանը, քանի որ որոշ պատրաստուկներ կարող են հակացուցված լինել։ Մեծամասամբ դեպքերում դիաբետը և էնդոկրին այլ պաթոլոգիաները լուրջ խոչընդոտ չեն հանդիսանում։

Բացի այդ, կարևոր է պահպանել ըմպելիքային ռեժիմը։ Թոքերի բորբոքման և մրսածության այլ ծանր հիվանդությունների ժամանակ պետք է խմել բավարար քանակությամբ հեղուկ, ցանկալի է՝ մաքուր ջուր։ Նաև սովորաբար օգտակար են բուժիչ խոտաբույսերի տարբեր թուրմեր և եփուկներ՝ մասուրի, հաղարջի, երիցուկի, լոռամրգի, անանուխի և այլնի։ Եթե հակացուցումներ չկան, խորհուրդ է տրվում ուտել մեղր։ Մանանեխի սպեղանիներ դնելը և կրծքավանդակը կամ մեջքը շփելը թոքերի բորբոքման ժամանակ խստիվ արգելվում է։

Ճիշտ ընտրված թերապիայի դեպքում հիվանդության հիմնական ախտանիշները անհետանում են բուժումը սկսելուց մեկ-երկու շաբաթ անց։ Եթե վիճակը սկսում է կտրուկ վատթարանալ, խանգարվում է շնչառությունը, մարդը կորցնում է գիտակցությունը, անհրաժեշտ է անհապաղ շտապ օգնություն կանչել։
