# Իմացեք հետծննդյան դեպրեսիայի պատճառներն ու ախտանիշները, ինչպես բուժել

![Դեպրեսիայի ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-16933178.jpg "Դեպրեսիայի ախտանիշները")

Յուրաքանչյուր կնոջ մոտ երեխայի ծննդից հետո փոխվում է սովորական կենսառիթմը, օրվա ռեժիմը, սնվելու կարգը և այլն: Սա առաջացնում է հույզերի փոթորիկ, որոնց հետ երիտասարդ մայրը ոչ միշտ է կարողանում հաղթահարել: Այս բոլոր փոփոխությունների ֆոնին շատ կանանց մոտ կարող է զարգանալ հետծննդյան դեպրեսիա, ուստի այս խնդրի ախտանիշները և բուժումը պետք է մանրամասն ուսումնասիրել:

Բովանդակություն:

- [Հետծննդյան դեպրեսիայի զարգացման պատճառները](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ֆիզիկական խանգարումներ](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Հոգեբանական պատճառներ](#%D5%B0%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Սոցիալական նախադրյալներ](#%D5%BD%D5%B8%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Դեպրեսիայի ախտանիշները](#%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ծննդաբերությունից հետո պաթոլոգիայի ախտորոշումը](#%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Հետծննդյան դեպրեսիայի բուժումը](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժումը ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Պաթոլոգիայի կանխարգելումը](#%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Հետծննդյան դեպրեսիայի հետևանքները](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ:- [Ինչ է կլինիկական դեպրեսիան - պատճառները, ախտանիշները և բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-6066 "Ինչ է կլինիկական դեպրեսիան - պատճառները, ախտանիշները և բուժումը")
- [Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշները և բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BC%D5%A5%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6659 "Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշները և բուժումը")
- [Ինչ է դիմակավորված դեպրեսիան, ախտանիշները և բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%AB%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%A1%D5%AE-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-8478 "Ինչ է դիմակավորված դեպրեսիան, ախտանիշները և բուժումը")
- [Դեպրեսիան դեռահասի մոտ - ինչպես ճանաչել առաջին նշաններով](%D5%A4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-4116 "Դեպրեսիան դեռահասի մոտ - ինչպես ճանաչել առաջին նշաններով")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Հետծննդյան դեպրեսիայի զարգացման պատճառները Ծննդաբերության հետ կապված դեպրեսիան կնոջ մոտ աստիճանաբար առաջանում է բազմաթիվ պատճառներով: Սովորաբար այս վիճակը ավելի ծանր ընթացք է ստանում ընտանիքում անբարենպաստ մթնոլորտի դեպքում: Այս հիվանդության զարգացման նախադրյալները կարելի է բաժանել մի քանի խմբերի: Հորմոնալ ֆոնի փոփոխությունը դեպրեսիայի զարգացման հիմնական պատճառն է: Էնդոկրին համակարգի փոփոխությունները երիտասարդ մոր մոտ սովորաբար նկատվում են ծննդաբերությունից արդեն մեկ շաբաթ հետո: Հենց այս ժամանակահատվածում սկսվում է հետծննդյան դեպրեսիայի սկզբնական փուլը: Ֆիզիկական խանգարումներ Տրամադրությունը կարող են վատացնել հետևյալ խանգարումները. ծանր ծննդաբերություն, որն ուղեկցվում է վնասվածքներով, պատռվածքներով և այլ վնասումներով. 3. օրգանիզմում օգտակար նյութերի անբավարար քանակություն.
4. ավելորդ քաշ:
Կինը դադարում է իրեն գրավիչ զգալ: Նրա ֆիզիկական վիճակը վատանում է՝ միաժամանակ առաջացնելով հոգեբանական բնույթի խանգարումներ:

![Հոգեբանական պատճառներ](https://lifeinfo.am/storage/images/hetcnndyan-depresia%D5%9D-axtanishner-ev-bujum-193.jpg "Հոգեբանական պատճառներ")

### Հոգեբանական պատճառներ

Դրանց կարելի է դասել.

- անսպասելիորեն ծանր ծննդաբերության գործընթաց, որին ծննդկանը պատրաստ չէր.
- մոր դերին չհամապատասխանելու վախ.
- երեխային նյութական ապահովելու դժվարությունների վախ, սովորաբար այս գործոնը անհիմն է.
- չպլանավորված երեխայի ի հայտ գալը.
- ծննդաբերության գործընթացից վախ.
- նախորդ անհաջող փորձ՝ հղիության կրման կամ հիվանդ երեխայի ծննդյան հետ կապված:

Սրանք ամենատարածված պատճառներն են, որոնց հետևանքով կնոջ մոտ զարգանում է դեպրեսիա:

> Կարևոր է! Այն կանայք, որոնց ազգականների մոտ նկատվել են դեպրեսիվ վիճակների դեպքեր, հակված են այս հիվանդությանը: Նաև ռիսկի խմբի մեջ են ընկնում հոգեկան խանգարումներ կամ հիվանդություններ ունեցող երիտասարդ մայրերը:

### Սոցիալական նախադրյալներ

Այս պատճառներին կարելի է դասել հետևյալ գործոնները.

- երեխայի ծնվելուց հետո մտերիմների աջակցության բացակայություն.
- երեխայի խնամքի անբավարար փորձ.
- ծնված երեխայի ծնողների միջև վատ հարաբերություններ.
- ընտանիքում լարված իրավիճակ:

Նաև այս պաթոլոգիան կարող է զարգանալ հետևյալ գործոնների հետևանքով.

1. Կնոջ բնավորության առանձնահատկությունները: Եթե նրան բնորոշ էր եսասիրությունը, ապա երեխայի և իր միջև ժամանակը բաժանելը բավականին դժվար կլինի:
2. Լակտացիայի ձևավորման շրջանը: Այս գործընթացի հետևանքով առաջացող ցավոտ սենսացիաները կնոջ մոտ կարող են ստրեսային վիճակ առաջացնել:
3. Սեռական կյանքի բացակայություն: Առաջին ժամանակահատվածում կնոջը հակացուցված են սեռական հարաբերությունները, իսկ մշտական հոգնածությունը պարզապես մղում է այդ մտքերը: Սկսվում են խնդիրներ զուգընկերոջ հետ, ինչը բացասաբար է անդրադառնում երիտասարդ մոր հուզական վիճակի վրա:

![Սոցիալական նախադրյալներ](https://lifeinfo.am/storage/images/hetcnndyan-depresia%D5%9D-axtanishner-ev-bujum-192.jpg "Սոցիալական նախադրյալներ")

Այս գործոններից մի քանիսը դառնում են ծննդաբերությունից հետո դեպրեսիայի աստիճանական զարգացման պատճառ: Կնոջը վախեցնում է այն, որ նա այժմ պետք է պատասխանատու լինի ոչ միայն իր, այլ նաև երեխայի կյանքի համար:

> Կարևոր է հիշել! Երեխայի կրման ողջ ժամանակահատվածում և հետծննդյան շրջանում անհրաժեշտ է ապագա մորը ապահովել հոգատարությամբ և վաղվա օրվա նկատմամբ վստահությամբ:

## Դեպրեսիայի ախտանիշները

Ինչպե՞ս է դրսևորվում դեպրեսիան երիտասարդ մայրերի մոտ: Այս պաթոլոգիան կանանց մոտ առաջացնում է կտրուկ և անպատճառ տրամադրության փոփոխություններ՝ ուրախությունից մինչև տխրություն, թախիծից ու անհանգստությունից մինչև զայրույթ: Դեպրեսիան առավել ցայտուն դրսևորվում է ծննդաբերությունից 3 ամիս հետո: Երիտասարդ մոր մոտ նկատվում են հետևյալ ախտանիշները.

- քրոնիկական հոգնածություն.
- ցանկացած հաճելի պահ դադարում է ուրախություն պատճառել.
- ուժերի լիակատար անկում.
- մտերիմների, ընկերների, ծանոթների հետ շփումից հրաժարում.
- սեփական արտաքինի և զարգացման, ինչպես նաև երեխայի նկատմամբ հետաքրքրության կորուստ.
- քնի խանգարում.
- անուշադրություն.
- սեռական ցանկության և գրգռվածության կորուստ.
- ախորժակի կորուստ:

Հատկապես ծանր դեպքերում կնոջ մոտ կարող են նույնիսկ ինքնասպանության մասին մտքեր առաջանալ: Ձգձգված հետծննդյան դեպրեսիան ճիշտ համալիր բուժման դեպքում անցնում է ծննդաբերությունից մեկ տարի հետո:

![Ծննդաբերությունից հետո պաթոլոգիայի ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/images/hetcnndyan-depresia%D5%9D-axtanishner-ev-bujum-124.jpg "Ծննդաբերությունից հետո պաթոլոգիայի ախտորոշումը")

### Ծննդաբերությունից հետո պաթոլոգիայի ախտորոշումը

Կլինիկական ախտորոշումը դժվարություններ է ներկայացնում հիվանդության հայտնաբերման հարցում: Դա կապված է այն բանի հետ, որ բժիշկը հետծննդյան դեպրեսիայի նշանները վերագրում է կնոջ բնավորության առանձնահատկություններին և քմահաճույքներին: Ո՞ր բժշկին դիմել այս խնդրով: Այս հարցում մասնագետներն են մանկաբույժը, որը կանոնավոր կերպով հետազոտում է երեխային կյանքի առաջին օրերից, կամ գինեկոլոգը: Եթե նրանք հայտնաբերում են պաթոլոգիայի զարգացման կասկած, ապա ուղղորդում են հոգեբանի կամ հոգեբույժի խորհրդատվության: Այս մասնագետները ախտորոշում են հետծննդյան դեպրեսիան՝ երիտասարդ մորը թեստավորելու միջոցով: Այդպիսի թեստավորումը պետք է անցկացվի ամեն շաբաթ: Եթե դրական դինամիկա չի նկատվում, նշանակվում է համալիր թերապիա:

## Հետծննդյան դեպրեսիայի բուժումը

Ինչպե՞ս հաղթահարել հետծննդյան դեպրեսիան: Ծննդաբերությունից հետո կնոջ վերականգնումն ու հոգեբանական բուժումն իրականացվում են՝ հաշվի առնելով վիճակի ծանրության աստիճանը, ինչպես նաև հիվանդության ընթացքի անհատական առանձնահատկությունները: Սովորաբար համալիր թերապիան ներառում է հետևյալ միջոցառումները.

1. Հոգեբանի այցելություն: Սա դեպրեսիվ վիճակը հաղթահարելու ամենաարդյունավետ միջոցներից մեկն է: Հոգեբանը օգնում է լուծել հուզող խնդիրները, տալիս խորհուրդ կամ առաջարկություն բազմաթիվ հարցերում: Կինը հետևյալ խորհրդատվությունից հետո թեթևություն կզգա:
2. Հակադեպրեսանտներ: Սա բավականին արդյունավետ դեղամիջոցների խումբ է, սակայն այս հաբերը ունեն բազմաթիվ կողմնակի ազդեցություններ: Ուստի դրանց ընդունումը հակացուցված է կրծքով կերակրման ժամանակաշրջանում: Բայց կարելի է խորհրդակցել բուժող բժշկի հետ, որը կընտրի առավել արդյունավետ ու անվտանգ հակադեպրեսանտները:
3. Հորմոնալ ֆոնի նորմալացում: Հորմոնալ դեղամիջոցների օգտագործումն անհրաժեշտ է միայն այն դեպքերում, երբ դեպրեսիան առաջացել է էնդոկրին համակարգի փոփոխությունների հետևանքով:

Նաև բժիշկները խորհուրդ են տալիս բուժման ընթացքում հետևել հետևյալ կանոններին.

- պետք է չմոռանալ, որ հետծննդյան դեպրեսիան ժամանակավոր երևույթ է, և ճիշտ թերապիայի դեպքում ճնշված վիճակը բավականին արագ անցնում է.
- պետք չէ ձգտել լինել ամենալավ մայրը, քանի որ երեխայի համար այս պահը ապացույցի կարիք չունի.
- ավելի շատ հանգստանալ և քնել, երեխային անհրաժեշտ է հանգստացած ու երջանիկ մայր.
- նորածնի խնամքի գործընթացին ներգրավել հարազատներին ու մտերիմներին.
- ժամանակ հատկացնել ինքդ քեզ, օրական 30 րոպեն բավարար է հոգեկան վիճակը հավասարակշռության բերելու համար.
- հնարավորինս շատ ժամանակ անցկացնել մաքուր օդում: Սա օգտակար է ինչպես երեխային, այնպես էլ մորը, առավել ևս, որ այդ ժամանակ նա կքնի.
- դրական հույզեր ստանալ՝ անել այն, ինչը հաճույք էր պատճառում մինչև երեխայի ծնունդը.
- ժամանակ հատկացնել զուգընկերոջ հետ առանձին շփվելու համար.
- ճիշտ ու կանոնավոր սնվել:

![Բուժումը ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/hetcnndyan-depresia%D5%9D-axtanishner-ev-bujum-132.jpg "Բուժումը ժողովրդական միջոցներով")

Բուժման ժամանակաշրջանում վերոնշյալ կանոնների պահպանումը կօգնի կարճ ժամկետում ազատվել հետծննդյան դեպրեսիայից:

> Կարևոր է հիշել! Եթե կնոջը չի հաջողվել խուսափել այս պաթոլոգիայից, դա չի նշանակում, որ նա վատ մայր է:

### Բուժումը ժողովրդական միջոցներով

Ինչպե՞ս ինքնուրույն հաղթահարել այս պաթոլոգիան: Հետծննդյան դեպրեսիայի դեմ պայքարելու համար կարելի է օգտագործել ոչ ավանդական բժշկության միջոցներ: Դրանք կարող են փոխարինել հակադեպրեսանտների օգտագործմանը, որոնք բացասաբար են անդրադառնում երեխայի զարգացման վրա կրծքով կերակրման ժամանակաշրջանում: Գոյություն ունեն այդպիսի միջոցների պատրաստման բազմաթիվ բաղադրատոմսեր: Առավել արդյունավետ մեթոդները հարկ է ավելի մանրամասն դիտարկել:

#### Եռակնդյակ (Լուսնածաղիկ)

Թուրմ պատրաստելու համար անհրաժեշտ կլինի 2 թեյի գդալ չոր եռակնդյակ, որը պետք է լցնել 1 բաժակ եռման ջրով: Թողնել թրմվի 10 րոպե: Այս դեղամիջոցն ընդունել օրական 3 անգամ:

#### Չինական լիմոննիկ

Պետք է վերցնել 20 գ այս բույսի մանրացված հատապտուղները, ավելացնել 100 մլ բժշկական սպիրտ: Դեղամիջոցը թրմել 10 օր մութ տեղում: Ժամանակի ավարտին բացել տարան, քամել և հեռացնել հատապտուղները: Թողնել թրմվի ևս 3 օր: Դրանից հետո թուրմը նորից քամել և ընդունել 1 ճաշի գդալ՝ օրական 3 անգամ:

Նաև չպետք է մոռանալ կնոջ ֆիզիկական վիճակը նորմալացնող համալիր վիտամինների ընդունման մասին:

> Կարևոր է իմանալ! Ժողովրդական բժշկության միջոցները ոչ մի դեպքում չպետք է ընդունել հակադեպրեսանտների հետ միասին: Սա կարող է տալ հակառակ էֆեկտ, այսինքն՝ կնոջ վիճակը կվատանա:

![Հետծննդյան դեպրեսիայի հետևանքները](https://lifeinfo.am/storage/images/hetcnndyan-depresia%D5%9D-axtanishner-ev-bujum-121.jpg "Հետծննդյան դեպրեսիայի հետևանքները")

## Պաթոլոգիայի կանխարգելումը

Ինչպե՞ս խուսափել հետծննդյան դեպրեսիայից: Դրա համար անհրաժեշտ է հետևել հետևյալ կանոններին.

1. Անցնել երիտասարդ մայրերի դասընթացներ՝ երեխայի ծնունդին և նրա հետագա պատշաճ խնամքին նախապատրաստվելու համար: Սա կօգնի հոգեպես պատրաստվել գործընթացին:
2. Ծննդաբերությունից առաջ անհրաժեշտ է տնային պարտականությունները բաշխել ընտանիքի բոլոր անդամների միջև, քանի որ երիտասարդ մայրն այլևս չի կարողանա տնտեսության հետ հաղթահարել, գոնե առաջին ժամանակահատվածում:
3. Ընտանիքի ավագ կանայք պետք է կիսեն երեխաներ ունենալու իրենց փորձը, ինչպես նաև օգնեն նորածնի խնամքում:
4. Ճիշտ սնվել և պահպանել օրվա ռեժիմը: Մայրը պետք է հանգստացած ու գոհ լինի:
5. Հարազատները և մտերիմները պետք է հոգատարությամբ շրջապատեն ոչ միայն նորածնին, այլ նաև նրա մորը: Նա չպետք է բացասական հույզեր ապրի: Սա կօգնի ոչ միայն խուսափել հետծննդյան դեպրեսիայից, այլ նաև կերկարացնի լակտացիայի տևողությունը:

> Կարևոր է հիշել! Չպետք է անտեսել պաթոլոգիան, քանի որ այն կարող է հանգեցնել տհաճ հետևանքների:

### Հետծննդյան դեպրեսիայի հետևանքները

Ինչո՞վ է վտանգավոր այս պաթոլոգիան: Այն կարող է հանգեցնել տհաճ հետևանքների երեխայի համար: Երեխայի մոտ ապագայում կարող են դրսևորվել անքնություն և հուզական խանգարումներ: Նաև այս հիվանդության ֆոնին կանանց մոտ կարող է զարգանալ հետծննդյան դեպրեսիա տղամարդկանց մոտ: Ուստի, որպեսզի պաշտպանեք ձեր համալրված ընտանիքը բացասական ազդեցություններից, անհրաժեշտ է գրագետ պատրաստվել ծննդաբերության գործընթացին և հետծննդյան շրջանին:
