# Ինչ անել, եթե հազը մեծահասակի մոտ չի անցնում արդեն մեկ ամիս

![Մեծահասակների մոտ ձգձգվող հազի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-447828.jpg "Մեծահասակների մոտ ձգձգվող հազի բուժումը")

Ճիշտ բուժման դեպքում հազը պետք է անցնի 7-10 օրվա ընթացքում։ Եթե մարդուն 2 շաբաթ կամ նույնիսկ մեկ ամիս տանջում են հազի ցավագին նոպաները, կարելի է ենթադրել, որ հիվանդությունը ձգձգվել է կամ ընդունել է քրոնիկական ձև։ Հնարավոր է, որ հիվանդը սխալ է բուժվում կամ բժիշկը սխալ ախտորոշում է հաստատել։ Եթե հազը չի անցնում մեկ ամիս, ինչ անել։ Մեծահասակի մոտ ինչ-որ լուրջ հիվանդությո՞ւն կա, թե՞ ամեն ինչ նորմալ է։

Բովանդակություն՝

- [Որոնք են ձգձգվող հազի պատճառները](#%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B6%D6%84-%D5%A5%D5%B6-%D5%B1%D5%A3%D5%B1%D5%A3%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Մեծահասակների մոտ ձգձգվող հազի բուժումը](#%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%B1%D5%A3%D5%B1%D5%A3%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական միջոցներ](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նյութեր թեմայի շուրջ՝- [Ինչպես ընդունել օսլայի և անիսոնի կաթիլները հազից](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A8%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%B4%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%A1%D5%AF-%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%BD%D5%B8%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%A9%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-7378 "Ինչպես ընդունել օսլայի և անիսոնի կաթիլները հազից")
- [Մուկալտին հաբերը հազի դեպքում - կիրառման հրահանգ](%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A1%D5%AC%D5%BF%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3-7070 "Մուկալտին հաբերը հազի դեպքում - կիրառման հրահանգ")
- [Խոնավ հազը մեծահասակի մոտ առանց ջերմության․ պատճառները և բուժումը](%D5%A9%D5%A1%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%A6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5542 "Խոնավ հազը մեծահասակի մոտ առանց ջերմության․ պատճառները և բուժումը")
- [Արդյունավետ խորխաբեր դեղամիջոցներ չոր հազի դեպքում](%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%BF-%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%AD%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B9%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-7534 "Արդյունավետ խորխաբեր դեղամիջոցներ չոր հազի դեպքում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Որոնք են ձգձգվող հազի պատճառները Հազի նոպաները կարող են առաջանալ բրոնխների, կոկորդի, կոկորդակափարիչի, թոքերի լորձաթաղանթի գրգռման հետևանքով։ Այս ռեֆլեքսի շնորհիվ շնչուղիները փորձում են մաքրվել լորձից, վտանգավոր նյութերից, խորթ մարմիններից, փոշուց։ Եթե մարդը երկար և ցավագին հազում է, հեշտ է կռահել, թե ինչու հազը չի անցնում մեկ ամիս։ Ամենայն հավանականությամբ, հիվանդը սխալ է բուժվում կամ անտեսում է խնդիրը, անպատասխանատու է վերաբերվում իր առողջությանը։ Երկարատև հազի պատճառները՝ վատ բուժված մրսածություն, 3. ալերգիա,
4. բրոնխային ասթմա,
5. սթրես,
6. ուռուցքաբանական հիվանդություններ,
7. ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդություններ,
8. սրտային անբավարարություն,
9. ծխողի հազ,
10. տուբերկուլյոզ։
Երկարատև հազի հիմնական պատճառը մրսածության սխալ բուժումն է։ Հազը լինում է չոր կամ թաց։ Չորը հայտնվում է գրիպի, ՍԹՀՎ-ի, սուր բրոնխիտի, լարինգիտի, տրախեիտի կամ ֆարինգիտի հենց սկզբում։ Նոպաները հիվանդի մոտ առաջացնում են ցավագին սպազմեր, սակայն դրանց ժամանակ խորխ չի արտադրվում։ Արդյունքում մարդու մոտ բարձրանում է ճնշումը, առաջանում են սրտխփոցի խնդիրներ, որովայնի շրջանի ցավեր։ Չոր հազը պետք է ճնշել հակահազային դեղամիջոցների օգնությամբ։

Եթե հազը չի դադարում մեկ շաբաթ, անարդյունավետ նոպաները հիվանդին տանջում են հիվանդության սկզբից 7-րդ կամ 10-րդ օրը, ապա, ամենայն հավանականությամբ, լորձը չափազանց թանձր է, ինքնուրույն չի կարող լքել շնչուղիները։ Այս դեպքում պետք է ընդունել դեղամիջոցներ, որոնք նոսրացնում են խորխը և արագացնում են դրա արտահանումը բրոնխներից։

> Կարևոր է! Չոր հազը պետք է վերածել թացի։

Թաց հազը սկսվում է չորից հետո կամ հիվանդության սկզբից 3-րդ օրը։ Նոպաները թեթևացում են բերում հիվանդին, ամեն անգամ բրոնխներից խորխ է արտադրվում։ Հակահազային դեղամիջոցներն այս ժամանակահատվածում արգելված են, շնչուղիները պետք է կանոնավոր կերպով մաքրվեն։ Հիվանդը պետք է ընդունի մուկոլիտիկ և խորխաբեր դեղամիջոցներ։

Եթե չոր կամ թաց հազը չի դադարում մեկ ամիս, կարելի է ասել, որ հիվանդի մոտ լուրջ հիվանդություն կա, և նա պետք է դիմի պուլմոնոլոգի։ Հավանաբար, մրսածությունից հետո մարդու իմունիտետը նվազել է, ինչի հետևանքով բորբոքումն անցել է ձգձգվող, դանդաղընթաց ձևի։

Երկարատև հազի պատճառը կարող է լինել նաև սխալ ախտորոշումը։ Եթե ժամանակին չհաստատվի, թե կոնկրետ որ վիրուսն է կամ բակտերիան դարձել բրոնխիտի, թոքաբորբի կամ գրիպի պատճառ, ապա ընդունվող հակաբիոտիկները և այլ դեղամիջոցները կարող են օգուտ չբերել։ Դրա հետևանքով շնչուղիներում լորձը կուտակվում է, երկար ժամանակ դուրս չի գալիս, իսկ հիվանդությունը վերածվում է քրոնիկականի։

Շարունակական հազի նոպաների մեկ այլ պատճառ կարող է լինել ալերգիան։ Եթե մարդու իմունիտետը թուլացած է, ապա որոշ սննդամթերքներ, ինչպես նաև բույսերի ծաղկափոշին, կենդանիների բուրդը հրահրում են փռշտոց, արցունքահոսություն, հազ։ Ալերգենը, հիվանդի օրգանիզմ ներթափանցելով, առաջացնում է սրտխառնոց, իսկ երբեմն նույնիսկ փսխում։ Անհրաժեշտ է հնարավորինս շուտ հայտնաբերել և վերացնել այն։

![Բաղադրատոմս ձգձգվող հազի նոպաների դեմ](https://lifeinfo.am/storage/images/erkaratev-haz-mecahasakneri-mot%D5%9D-patcharner-ev-bujum-166.jpg "Բաղադրատոմս ձգձգվող հազի նոպաների դեմ")

1. Բրոնխային ասթման նույնպես բնութագրվում է հազի հաճախակի նոպաներով։ Մարդուն տանջում է չոր հազ, նա դժվարանում է շնչել։ Հիվանդությունն առաջանում է ինչ-որ նյութի նկատմամբ ալերգիայի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից հետո կամ մրսածության պահին։
2. Պատահում է, որ միանգամայն առողջ մարդը հանկարծ սկսում է հազալ հուզական գերլարվածության ֆոնին։ Հոգեկան անհանգստությունները, սթրեսները աշխատանքում կարող են հանգեցնել հանկարծակի նոպաների։ Այս դեպքում պետք է հանգստանալ, փորձել ամեն ինչ սրտին մոտ չընդունել, օգնության համար դիմել նևրոլոգի։
3. Թոքերի կամ կոկորդի քաղցկեղի դեպքում մարդը ժամանակ առ ժամանակ հազում է, երբեմն մինչև փսխում։ Հաճախ սա նման է բրոնխիտի։ Անհրաժեշտ է հնարավորինս շուտ դիմել հիվանդանոց և ախտորոշել հիվանդությունը։ Որքան շուտ հայտնաբերվի քաղցկեղը, այնքան մարդու մոտ ապաքինման ավելի մեծ հնարավորություններ կան։
4. Ստամոքս-աղիքային տրակտի խնդիրները նույնպես կարող են հանգեցնել հազի հաճախակի նոպաների։ Եթե հիվանդի մոտ բարձրացած թթվայնություն կա, ապա ստամոքսահյութը թափանցում է կերակրափող և առաջացնում գրգռում։ Մարդու մոտ առաջանում է այրոց, նա սկսում է հազալ։
5. Սրտային անբավարարության ժամանակ թոքերում տեղի է ունենում արյան լճացում։ Հիվանդը հանկարծակի սկսում է հազալ։ Հորիզոնական դիրքում հազն ուժեղանում է։ Եթե մարդը գիշերը քնում է կիսանստած դիրքով, որպեսզի չհազա, նրան անհրաժեշտ է կարդիոլոգի խորհրդատվություն։
6. Ծխախոտի ծուխը, մշտապես թոքեր թափանցելով, դառնում է քրոնիկական ոչ վարակիչ բրոնխիտի պատճառ։ Ախտածին ֆլորան ներթափանցում է շնչառական համակարգ, զարգանում է երկրորդային բակտերիալ բորբոքում։ Մարդու մոտ հայտնվում են ձգձգվող հազի նոպաներ։

Ցածր իմունիտետ ունեցող կամ վատ սանիտարական պայմաններում ապրող մարդկանց մոտ կարող է առաջանալ տուբերկուլյոզ։ Հիվանդության ակտիվ փուլում հայտնվում են երկարատև հազի նոպաներ՝ խորխի արտադրությամբ։ Նման վիճակը շատ վտանգավոր է ոչ միայն հիվանդի, այլև շրջապատի համար։ Մարդուն անհրաժեշտ է հոսպիտալացում։ Բուժումն իրականացվում է հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերում։

> Կարևոր է! Եթե հազը չի դադարում մեկ ամիս, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի և անցնել հետազոտություն։ Ինքնուրույն բուժել երկարատև հազի նոպաները նպատակահարմար չէ։ Ախր եթե պատճառը սրտային անբավարարությունն է կամ տուբերկուլյոզը, իմաստ չունի ինհալացիաներ անել կամ ոտքերը շոգեցնել։

## Մեծահասակների մոտ ձգձգվող հազի բուժումը

Երկարատև հազի թերապիան կախված է նրա էթիոլոգիայից։ Հիվանդին բուժելու իրավունք ունի միայն բժիշկը։ Սկզբում մասնագետն իրականացնում է հիվանդի հետազոտություն, որպեսզի հաստատի հիվանդության պատճառը և ճշգրիտ ախտորոշումը։ Յուրաքանչյուր մարդու նշանակվում է անհատական դեղորայքային բուժում։ Ինքնուրույն պայքարել հիվանդության դեմ չի կարելի, քանի որ առաջնային պատճառի չիմացության պատճառով տնային մեթոդները կարող են հանգեցնել ծանր հետևանքների կամ նույնիսկ մահվան ելքի։

Եթե ձգձգվող հիվանդության պատճառը ՍՌՀ-ից, բրոնխիտից, թոքաբորբից հետո բարդություններն են, ապա, առաջին հերթին, պետք է խմել հնարավորինս շատ տաք հեղուկ՝ ջրային հավասարակշռությունը վերականգնելու համար։ Սրանք կարող են լինել հավվի, երիցուկի, ճանապարհածաղկի, գարնանածաղկի հիմքով բուսական թեյեր, ինչպես նաև մասրենու թուրմեր, չորացրած մրգերի կոմպոտներ։

### Դեղորայքային բուժում

Չոր հազից ազատվելու համար լավ են օգնում մուկոլիտիկները և տարբեր խորխաբեր միջոցները (Մուկալտին, Doctor Mom, Gerbion)։ Դրանք նշանակվում են, եթե չոր հազը չի վերածվում թացի։ Դեղամիջոցների կիրառման շնորհիվ լորձը նոսրանում է և արագանում է դրա թոքերից արտահանման գործընթացը։ Եթե հարուցիչը հաստատված է, երկարատև հազի նոպաները բուժվում են հակավիրուսային դեղամիջոցների, հակաբիոտիկների, հակասնկային միջոցների օգնությամբ։

Թաց հազից լավ են օգնում բուսական հիմքի դեղամիջոցները (Pectusin, Կրծքի հավաքածու) կամ սինթետիկ պատրաստուկները (ACC, Bromhexine, Lazolvan)։ Դեղամիջոցները նպաստում են շնչուղիներում կուտակված խորխից արագ ազատվելուն։ Հիվանդին նշանակվում են հակաբիոտիկներ՝

- պենիցիլիններ (Amoxiclav),
- մակրոլիդներ (Ազիթրոմիցին, Կլարիթրոմիցին),
- ցեֆալոսպորիններ (Ցեֆտրիաքսոն)։

Գլխավորը ազատվել ոչ միայն ախտանիշից, այլև հիվանդության պատճառից։

Երկարատև հազի դեպքում նշանակվում են դեղամիջոցներ, որոնք ակտիվացնում են իմունային համակարգը։ Սրանք են ժենշենի, վարդագույն ռադիոլայի, էլեութերոկոկի հիմքով դեղամիջոցները։ Դրանք նշանակվում են հակաբակտերիալ թերապիայից հետո։

Մրսածությունից հետո երկարատև հազի նոպաների հետ հաղթահարվելուն օգնում են ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաները՝

- էլեկտրոֆորեզ,
- մագնիսաթերապիա,
- ԲՀՀ,
- ինհալացիաներ,
- մերսում։

![Ինչ անել, եթե հազը մեծահասակի մոտ չի անցնում արդեն մեկ ամիս](https://lifeinfo.am/storage/images/erkaratev-haz-mecahasakneri-mot%D5%9D-patcharner-ev-bujum-104.jpg "Ինչ անել, եթե հազը մեծահասակի մոտ չի անցնում արդեն մեկ ամիս")

Ֆիզիոթերապիա կարելի է իրականացնել, եթե մարդու մոտ բարձր ջերմություն չկա և հիվանդությունը սրացման փուլում չէ։ Այս ժամանակահատվածում խորհուրդ է տրվում լրացուցիչ տանը դնել տաքացնող կոմպրեսներ, այցելել ռուսական բաղնիք, ընդունել եղևնու կամ աղի լոգանքներ, զբաղվել բուժական մարմնամարզությամբ։

Եթե հազի նոպաները հրահրված են ալերգիայով, ապա հիվանդը պետք է ճիշտ հայտնաբերի գրգռիչը։ Սննդային ալերգիան բուժվում է, առաջին հերթին, սննդակարգի պահպանմամբ։ Մարդը պետք է հրաժարվի ապխտած մթերքներից, ցիտրուսայիններից, շոկոլադից, յուղոտ սննդից, խանութային սոուսներից, մայոնեզից, մանանեխից, խրենից, գազավորված ջրից։ Փոշու նկատմամբ ալերգիայի դեպքում անհրաժեշտ է հնարավորինս հաճախ թաց մաքրություն անել։ Եթե հիվանդության պատճառը կենդանիների բուրդն է, բնակարանում չի կարելի պահել կատուներ կամ շներ։

Ալերգիայի դեմ դեղամիջոցներ՝

- Suprastin,
- Claritin,
- Telfast,
- Պրեդնիզոլոն։

> Կարևոր է! Հազի պատճառը պարզելու համար անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։ Վերլուծությունների, ռենտգենագրության, համակարգչային ախտորոշման հիման վրա հիվանդին հաստատվում է ախտորոշում, ընտրվում են դեղամիջոցներ։ Տուբերկուլյոզի, կապույտ հազի, ասթմայի, քաղցկեղի, սրտային անբավարարության բուժումն իրականացվում է անհատական սխեմաներով։

### Ժողովրդական միջոցներ

Տնային պայմաններում կարելի է բուժել երկարատև հազը ժողովրդական միջոցներով։ Եթե մրսածությունից հետո երկար ժամանակ նոպաները չեն անցնում և ջերմություն չկա, կարելի է անել գոլորշային ինհալացիաներ։ Դրա համար ջրով կաթսայում եփում են դեղաբույսեր (հավվ, ճանապարհածաղիկ, եռագույն մանուշակ, ավելուկ) կամ պարզապես եռացող ջրին ավելացնում են մեկ գդալ սոդա և շնչում են գոլորշին մոտ 10 րոպե։

1. Եթե հազը առանց խորխի է, կարելի է անել կոմպրեսներ շոգեխաշված կաղամբի տերևից՝ մեղրով քսված, կամ դնել մանանեխի սոսինձ, բանկա։
2. Լավ է օգնում լճացած լորձը դուրս բերելու մերսումը։
3. Կարելի է գնալ բաղնիք, խոնավ գոլորշով տաքացնել թոքերը։ Այս դեպքում պետք է խուսափել սառը ցնցուղից, քանի որ սառը ջրով լվացվելը կարող է հանգեցնել բրոնխոսպազմի։

#### Բաղադրատոմս ձգձգվող հազի նոպաների դեմ

Անհրաժեշտ կլինեն հետևյալ բաղադրիչները՝

- բողկ - 1 հատ,
- մեղր - 1 ճ. գդալ,
- շաքար - 1 ճ. գդալ։

Թարմ բողկը պետք է լվանալ, կիսատել երկու մասի։ Յուրաքանչյուրում գդալով փոս անել, ցանել շաքարով և լցնել մեղր։ Հոսող հյութն ընդունում են 1 թ. գդալ ամեն 3 ժամը մեկ։

Երկարատև հազի պատճառը կարող են լինել չբուժված մրսածային հիվանդությունները կամ սրտի, թոքերի, ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունները։ Պատճառը հաստատել կարելի է միայն հետազոտության և վերլուծությունների միջոցով։

Բրոնխները կարող են արձագանքել նույնիսկ ամենափոքր գրգռիչներին՝ առաջացնելով երկարատև հազի նոպաներ, որոնք պետք է հնարավորինս շուտ հանդարտեցնել։ Երբեմն շնչառական համակարգն ընդհանրապես չի դիմադրում հիվանդությանը։ Այս դեպքում տեղի է ունենում լորձի լճացում, որը պետք է նոսրացնել և դուրս բերել։ Բուժումը նշանակում է բժիշկը՝ իր կողմից հաստատված ախտորոշման հիման վրա։ Երկարատև հազի ինքնաբուժմամբ զբաղվելն անթույլատրելի է։
