# Ինչ են ասկարիդները - վարակման ախտանիշները և բուժումը

![Ասկարիդոզի ախտանիշներն ու նշանները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-51286084.jpg "Ասկարիդոզի ախտանիշներն ու նշանները") Մակաբույծները ապրում են մեր կողքին ամենուրեք՝ սրանք որդեր են, բակտերիաներ, միկրոբներ, սնկեր։ Նրանց տեսակները շատ են։ Մեզ հետաքրքրում է՝ «Ի՞նչ են ասկարիդները»։

Սրանք հելմինթներ են՝ կլոր որդեր՝ նեմատոդների կարգից։ Ժողովրդականորեն դրանք կոչվում են որդեր, իսկ մակաբույծների հարուցած հիվանդությունը՝ ասկարիդոզ։ Դիտարկենք, թե ինչ է իրենից ներկայացնում այս որդը, ինչ ախտանիշներ են հայտնվում մարդու մոտ վարակման ժամանակ, ինչպես որոշել որդերի առկայությունը և նրանց բուժման մեթոդները։

Բովանդակություն:

- [Ինչպիսի՞ տեսք ունեն](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D6%84-%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A5%D5%B6)
- [Կառուցվածքի առանձնահատկությունները](#%D5%AF%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D5%B1%D5%B6%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Զարգացման ցիկլը](#%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D6%81%D5%AB%D5%AF%D5%AC%D5%A8)
- [Որտեղ են ապրում](#%D5%B8%D6%80%D5%BF%D5%A5%D5%B2-%D5%A5%D5%B6-%D5%A1%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ասկարիդոզի ախտանիշներն ու նշանները](#%D5%A1%D5%BD%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A4%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտորոշումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժումը](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կանխարգելումը](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ:- [Ինչպիսի՞ տեսք ունեն սրատամները մարդու աղիքներում և կղանքում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D6%84-%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A5%D5%B6-%D5%BD%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%B2%D5%AB%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AF%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-8062 "Ինչպիսի՞ տեսք ունեն սրատամները մարդու աղիքներում և կղանքում")
- [Լամբլիաների ախտանիշները մեծահասակների մոտ և բուժումը](%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%A2%D5%AC%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-4174 "Լամբլիաների ախտանիշները մեծահասակների մոտ և բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչպիսի՞ տեսք ունեն Մարդու ասկարիդը մակաբույծ որդ է։ Նրա կլոր մարմինը որոշակիորեն հիշեցնում է անձրևորդի, սակայն ունի սպիտակ, երբեմն վարդագույն երանգով գունավորում։ Մարմինը բարակ է, երկարավուն։ Էգի չափերը տատանվում են 20-ից 40 սմ, արուն նկատելիորեն ավելի կարճ է, հաճախ ոչ ավելի, քան 25 սմ։ Կառուցվածքի առանձնահատկությունները Ասկարիդն ունի բերանի անցք, որը շրջապատված է երեք շրթունքով։ Մարմինը յուրաքանչյուր կողմից նեղացած է։ Արուի մարմնի վերջում կա կեռված պոչ, որով նա տարբերվում է էգից։ Եթե էգին դիտարկել մանրադիտակի տակ, ապա հստակ երևում են սեռական խողովակները։ ![Որտեղ են ապրում](https://lifeinfo.am/storage/images/askaridner-axtanishner-ev-bujum-189.jpg "Որտեղ են ապրում") Մարմինը կլոր է, ինչը լավ երևում է լայնակի կտրվածքի ժամանակ։ Նրա թաղանթը բաղկացած է երեք շերտից, որոնք մակաբույծին թույլ են տալիս ակտիվորեն շարժվել։ Ասկարիդն ունի շնչառական, նյարդային, արտազատական, մարսողական համակարգեր։ Զարգացման ցիկլը Ասկարիդի ամբողջական զարգացումը ներկայացված է հետևյալ փուլերով և աստիճաններով. բեղմնավորված ձվերի դուրս գալը արտաքին միջավայր, 5. թրթուրների թափանցումը, մաշկափոխությունից հետո, մարդու աղիքներ և այլ օրգաններ,
6. հասունության հասնելը (տիրոջ՝ մարդու մեջ),
7. հասուն թրթուրի տեղաշարժը արյունատար անոթներով դեպի թոքեր,
8. մակաբույծի թափանցումը շնչուղիներ,
9. խորխով մարդու բերան դուրս գալը, ապա կուլ տալը և միգրացիան դեպի աղիքներ, որտեղ թրթուրները մեծանում են հասուն որդի չափով։
Քանի որ թրթուրն իր ապրելու ցիկլի ընթացքում մեծանում է, այն մնում է մարդու աղիքներում, որոշ ժամանակ անց հասունանում, բազմանում է։ Ձվերը կղանքի հետ դուրս են գալիս։ Ցիկլը կրկնվում է։

### Որտեղ են ապրում

Մակաբույծների բնակավայրը բացառապես կաթնասունների (մարդ, կենդանիներ) բարակ աղիքն է, սակայն ուժեղ սրացման դեպքում հելմինթները կարող են վնասել հաստ աղիքը, որից հետո դուրս են գալիս։ Սնվում են միայն տիրոջ մարսողական համակարգի պարունակությամբ։

Էգերը շատ պտղաբեր են։ Նրանք ձու են ածում մարդու աղիքների ներսում, որոնց քանակը հասնում է օրական մինչև 200-ի։ Դրանցից ոչ բոլորն են բեղմնավորված։ Ձուն ունի փոքրիկ շրջանի ձև՝ դեղին գունավորմամբ։ Չբեղմնավորվածները դուրս են բերվում կղանքով, իսկ մնացածը մնում են օրգանիզմում և լիարժեք զարգանում՝ անցնելով բոլոր փուլերը։

![Ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/images/askaridner-axtanishner-ev-bujum-200.jpg "Ախտորոշումը")

Ամենամեծ վտանգը ներկայացնում են ասկարիդի թրթուրները։ Դրանք շատ ակտիվ են, տարածվում են ամբողջ օրգանիզմով։ Նրանց սնունդը ոչ միայն աղիքների պարունակությունն է, այլ նաև նրա լորձաթաղանթի բջիջները։ Բարենպաստ պայմանների առկայության դեպքում թրթուրին հասուն մակաբույծի փուլին անցնելու համար անհրաժեշտ է մոտ 14 օր։ Ձվերն ունակ են պահպանել կենսունակությունը բարձր խոնավության, բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում մինչև 2 տարի, իսկ -30 աստիճանի դեպքում դրանք կործանվում են։

> Կարևոր է! Ասկարիդը գեոհելմինթ է։ Որպեսզի թրթուրը վերածվի որդի, այն սկզբում ընկնում է հողի մեջ, այնուհետև՝ հիվանդի օրգանիզմ։ Հետևաբար մակաբույծների բոլոր ձվերը դուրս են բերվում արտաքին միջավայր կղանքով, այնուհետև նոր տիրոջ բերանով թափանցում են ներս և զարգանում այնտեղ։

## Ասկարիդոզի ախտանիշներն ու նշանները

Ասկարիդի թրթուրները համարվում են ակտիվ։ Արագ շարժվելով՝ դրանք կարող են թափանցել ցանկացած օրգան։ Հաճախ վնասվող օրգաններն են ուղեղը, թոքերը, աղիքները։ Այս ակտիվության հետևանքով մարդու մոտ առաջանում են տարբեր հիվանդություններ.

1. Աղիքների լորձաթաղանթի վնասում։ Կարող է հարուցել բարդություններ՝ պերիտոնիտ, ապենդիցիտ, աղիքային անանցանելիություն։ Դրանք դրսևորվում են փսխումով, փորկապությամբ, լուծով, լյարդի մեծացմամբ՝ մաշկի դեղնացումով։
2. Իմունային համակարգի թունավորում։ Այս դեպքում հիվանդի մոտ բարձրանում է ջերմաստիճանը, մաշկի վրա հայտնվում է ալերգիկ ռեակցիա, անեմիա, նվազում է ախորժակը, կորցվում է քաշը։
3. Նյարդերի վնասում։ Առաջացած ասկարիդոզի դեպքում նկատվում է գլխապտույտ, գլխացավ, ցնցումներ, անքնություն, հոգնածություն։
4. Սրտանոթային համակարգի կողմից նկատվում են զարկերակային ճնշման տատանումներ։
5. Խեղդման նոպաներ, հաճախակի շնչակարճություն, չոր հազ, երբեմն արյունախխում՝ թրթուրների շնչուղիներ և թոքեր միգրացման ժամանակ։
6. Տեսողության օրգանների վնասում։ Դա հազվադեպ է պատահում, դրսևորվում է միոզով, այտուցով, գլաուկոմայով և նույնիսկ ցանցաթաղանթի անջատմամբ։

> Կարևոր է! Ասկարիդոզը կարող է հանգեցնել տհաճ հետևանքների, հետևաբար վարակման առաջին նշանների դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկի, որպեսզի վիճակը չծանրանա։

### Ախտորոշումը

Ինչպե՞ս հայտնաբերել որդերի առկայությունը մարդու օրգանիզմում։ Եթե առկա են ասկարիդոզի բոլոր նշանները, անհրաժեշտ է ինֆեկցիոնիստի խորհրդատվություն։ Անամնեզի հավաքումից և զննումից հետո բժիշկը կսահմանի նախնական ախտորոշումը և կուղարկի ասկարիդների անալիզի հանձնման։ Դրանք կարող են մի քանիսը լինել՝ կղանքի անալիզ հելմինթների ձվերի հայտնաբերման համար, արյան, մեզի և խորխի հետազոտություն։

![Ինչ են ասկարիդները - վարակման ախտանիշները և բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/askaridner-axtanishner-ev-bujum-164.jpg "Ինչ են ասկարիդները - վարակման ախտանիշները և բուժումը")

Ամենատարածվածը կղանքի անալիզն է։ Հենց այս կենսաբանական նյութում լաբորատորիայի աշխատակիցները մանրադիտակի տակ հայտնաբերում են ասկարիդների ձվերը։ Բացասական անալիզը չի բացառում ասկարիդոզը։ Հետագա ախտորոշումն իրականացվում է ավելի մանրակրկիտ։ Հիվանդին կարող է նշանակվել ուլտրաձայնային հետազոտություն, կրծքավանդակի ռենտգեն։

## Բուժումը

Երբեմն բուժումը ձգձգվում է երկար ժամանակով՝ անալիզների պարբերական կրկնակի հանձնմամբ։ Հակահելմինթային թերապիան պետք է իրականացվի բուժող բժշկի հսկողության ներքո։

> Կարևոր է! Ասկարիդոզի դեպքում ինքնաբուժմամբ զբաղվել չի կարելի։

Ինչպե՞ս ազատվել մակաբույծներից։ Անհրաժեշտ է համալիր թերապիա.

1. Պայքար որդերի դեմ։ Օգտագործվում են բարձր արդյունավետությամբ հաբեր, որոնք ոչնչացնում են հասուն անհատներին, թրթուրներին և ձվերը։
2. Ասկարիդոզի ախտանիշների բուժում։ Մակաբույծների ոչնչացման հետ մեկտեղ վերականգնում են մարսողական, շնչառական, իմունային համակարգերի բնականոն աշխատանքը։
3. Կանխարգելիչ միջոցառումներ օջախում։
4. Վիտամինների ընդունում։
5. Ճիշտ սնունդ։
6. Վիրաբուժական միջամտություն բարդությունների դեպքում։

> Կարևոր է! Մինչև մեկ տարեկան երեխաների մոտ հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում՝ մակաբույծի կենսական ցիկլի առանձնահատկությունների պատճառով։ Այս տարիքում վարակումը քիչ հավանական է։ Սակայն նորածինների մոտ ասկարիդոզի կազուիստիկ դեպքեր նկարագրված են բժշկական գրականության մեջ։

![Ինչ են ասկարիդները - վարակման ախտանիշները և բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/askaridner-axtanishner-ev-bujum-162.jpg "Ինչ են ասկարիդները - վարակման ախտանիշները և բուժումը")

Երեխաների մակաբույծներով վարակման հավանականությունը մեծանում է ավազամանում խաղեր սկսելուց։ Բուժումն իրականացվում է ինֆեկցիոնիստ բժշկի կողմից, սակայն տնային պայմաններում՝ ըստ երաշխավորությունների։ Թերապիայի կուրսի ավարտից հետո նշանակվում են հսկիչ անալիզներ։

## Կանխարգելումը

Հելմինթոզի հիմնական պատճառը սանիտարական նորմերի չպահպանումն է։ Հրահրող գործոններն են.

- կեղտոտ բանջարեղենի, մրգերի, կանաչեղենի, չմշակված մսի օգտագործումը,
- վարակված ջրի խմելը,
- հողի հետ կանոնավոր աշխատանքը,
- երեխաների խաղերը շների և կատուների հետ,
- փոքր երեխաների գտնվելը դրսում, խաղերը ավազամանում։

Հաշվի առնելով վերոնշյալը՝ կարելի է կազմել հիմնական կանխարգելիչ միջոցառումները.

- անալիզների կանոնավոր անցկացում՝ հիվանդությունը ժամանակին հայտնաբերելու համար,
- ձեռքերի և մթերքների լվացում օգտագործումից առաջ,
- եռացրած կամ զտված ջրի խմում,
- այն տարածքների մշակում, որտեղ զբոսեցնում են կենդանիներին,
- բնակարանի մաքրության պահպանում,
- երեխաների հետ կանխարգելիչ զրույցների անցկացում։

Միայն սանիտարահամաճարակաբանական ծառայությունների աշխատակիցների հետ համատեղ աշխատանքով կարելի է նվազեցնել ասկարիդոզով հիվանդացությունը։ Մի անտեսեք կանխարգելիչ միջոցառումները, քանի որ վարակման հավանականությունը շատ բարձր է, նույնիսկ եթե ուտել եք մեկ չլվացված խնձոր։ Կանոնավոր հանձնեք անալիզներ՝ հիվանդությունը ժամանակին հայտնաբերելու և ինքներդ ձեզ լուրջ բարդություններից պաշտպանելու համար։ Հիշեք, որ ասկարիդը ակտիվ որդ է։
