# Ինչ է աստենիկ նևրոզը - բուժում

![Կլինիկական ախտանիշներ և նշաններ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-15833005.jpg "Կլինիկական ախտանիշներ և նշաններ")

«Նևրոզ» տերմինի տակ թաքնված է հիվանդությունների մի ամբողջ խումբ, որոնք առաջանում են նյարդային համակարգի գործունեության խանգարման հետևանքով: Նման խանգարումներից մեկն է աստենիկ նևրոզը կամ նևրաստենիան: Այս հոգենյարդաբանական հիվանդությունը համարվում է սթրեսային գործոնների երկարատև ազդեցության կամ օրգանիզմի ընդհանուր գերլարվածության հետևանք:

Բովանդակություն:

- [Նևրաստենիայի դասակարգումը](#%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D5%B6%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A4%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կլինիկական ախտանիշներ և նշաններ](#%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Աստենիկ նևրոզը երեխաների մոտ](#%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Աստենիկ նևրոզի բուժումը](#%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ:- [Ինչ է հարկադրական շարժումների նևրոզը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%A8-8847 "Ինչ է հարկադրական շարժումների նևրոզը")
- [Դեպրեսիվ նևրոզ - ախտանիշներ և բուժում](%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%BE-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4355 "Դեպրեսիվ նևրոզ - ախտանիշներ և բուժում")
- [Ստամոքսի նևրոզ. ախտանիշներ և բուժում](%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B4%D5%B8%D6%84%D5%BD%D5%AB-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-5022 "Ստամոքսի նևրոզ. ախտանիշներ և բուժում")
- [Նևրոզի նշանները կանանց մոտ - բուժում](%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-5117 "Նևրոզի նշանները կանանց մոտ - բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Նևրաստենիայի դասակարգումը Գոյություն ունի այս հոգեկան խանգարման դասակարգման երկու տեսակ: Առաջինում բաժանման հիմքը ախտաբանական վիճակի էթիոլոգիան է, իսկ երկրորդը հաշվի է առնում բնորոշ կլինիկական ախտանշանագումարը: Նևրաստենիայի տեսակները՝ ըստ առաջացման պատճառի. Ռեակտիվ նևրաստենիան առաջանում է հոգետրավմատիկ բնույթի իրավիճակների մեջ հայտնվելուց հետո: Այս դեպքում նախատրամադրող գործոններ կարող են լինել քնի հետ կապված խնդիրները, գերհոգնածությունը կամ սոմատիկ հիվանդությունները: 3. Հյուծման նևրաստենիան առաջանում է ավելորդ մտավոր ծանրաբեռնվածության հետևանքով:
Նևրաստենիայի տեսակները՝ ըստ կլինիկական դրսևորումների.

1. Հիպերստենիկ նևրաստենիան բնորոշվում է գրգռվածության բարձր մակարդակով, հուզական անկայունությամբ, արտաքին գրգռիչների նկատմամբ անադեկվատ արձագանքի հակվածությամբ:
2. Հիպոստենիկ տիպի նևրոզը դրսևորվում է մշտական թուլությամբ, արագ հոգնածությամբ, քնկոտությամբ: Այս դեպքում կարճատև հանգիստը թեթևացում չի բերում, չի նվազեցնում հիվանդության ախտանշանները:

> Կարևոր է! Որոշ դեպքերում նևրոզի հիպերստենիկ տեսակը կարող է վերածվել հիպոստենիկի և հակառակը:

Այս հիվանդության հիմքում ընկած է մարդու ուղեղի բարձրագույն նյարդային գործունեության խանգարումը՝ պայմանական արգելակման համակարգի գերլարվածությամբ, որը պատասխանատու է արտաքին գրգռող գործոնների նկատմամբ նորմալ արձագանքի համար:

## Կլինիկական ախտանիշներ և նշաններ

Այս տիպի նևրոզին բնորոշ են հետևյալ դրսևորումները, որոնք կարող են լինել ինչպես հոգեբանական, այնպես էլ ընդհանուր սոմատիկ բնույթի.

- գրգռվածության բարձր մակարդակ;
- ուշաթափություններ;
- օրգանիզմի հորմոնալ ֆոնի ախտաբանական տատանումներ (իմպոտենցիա տղամարդկանց մոտ, դաշտանային ցիկլի խանգարումներ կանանց մոտ);
- արագ հոգնածություն, հիվանդության երկարատև ընթացքի դեպքում՝ քնկոտություն և անտարբերություն շրջապատող աշխարհի նկատմամբ (աստենիկ համախտանիշ);
- մարսողական տրակտի աշխատանքի խանգարումներ (ախորժակի կորուստ, ցավեր ստամոքսում, աղիքներում, փորկապություն, փորլուծություն);
- այտուցների զարգացում, որոնք հանգեցնում են մարմնի զանգվածի ավելացման;
- քաշի նվազում, մինչև օրգանիզմի ուժեղ հյուծում;
- նևրալգիա և գլխացավեր;
- հաճախացած միզարձակում;
- զարկերակային ճնշման մակարդակի նվազում;
- լսողության սրացում, բարձր ձայների նկատմամբ բացասական արձագանք:

> Կարևոր է! Ամենից հաճախ նևրաստենիան ընթանում է փուլերով: Սկզբում առաջանում է գրգռվածության վիճակ, ապա՝ թուլություն, որը շատ բացասաբար է ազդում հիվանդ մարդու վրա: Իսկ վերջում նյարդային համակարգի ռեսուրսները սպառվում են, առաջանում է արգելակման փուլը:

### Աստենիկ նևրոզը երեխաների մոտ

Ըստ վիճակագրության՝ նևրաստենիային ավելի հակված են տղաները, քան աղջիկները: Ռիսկի խմբում են գտնվում նաև կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաները, ովքեր կարող են տառապել այս հիվանդությամբ դպրոցում հարմարվելու խնդիրների պատճառով:

![Աստենիկ նևրոզը երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/astenik-nevroz-axtanishner-patcharner-bujum-156.jpg "Աստենիկ նևրոզը երեխաների մոտ")

Բացի այդ, մանկական տարիքում նևրաստենիայի զարգացման նախատրամադրող գործոններ կարող են լինել.

- կենտրոնական նյարդային համակարգի անհասունություն;
- մոր անհավասարակշռվածություն հղիության ընթացքում;
- պտղի քրոնիկական ներարգանդային հիպոքսիա;
- իմունային համակարգի թուլացում;
- ժառանգական նախատրամադրվածություն:

Երեխաների մոտ նևրաստենիայի դրսևորումներն են մտավոր կամ ֆիզիկական գերհոգնածությունը: Արտահայտվում է ավելորդ գրգռվածությամբ, ընկճված տրամադրությամբ և արցունքալիությամբ: Երեխաների մոտ առաջանում են քնի խանգարումներ, ուշադրության նվազում: Սոմատիկ նշաններն են՝ ցավեր որովայնում, փորկապություն կամ փորլուծություն:

> Կարևոր է! Մանկական տարիքում նևրաստենիայի ախտանիշները շատ հեշտ է շփոթել այլ հիվանդությունների հետ: Ուստի ծնողները պետք է ուշադրություն դարձնեն երեխաների վիճակին: Այս հիվանդությունը չի նշանակում, որ երեխան ունի հոգեկան հիվանդություն և նրան անհրաժեշտ է մասնագիտացված օգնություն: Վիճակը թեթևացնել կարող է սովորական մանկաբույժը:

## Աստենիկ նևրոզի բուժումը

Նևրաստենիայի թերապիան հիմնված է այս վիճակի առաջացմանը հանգեցրած պատճառների շտկման վրա: Հոգեկան և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության մակարդակի նվազեցումը էականորեն արագացնում է ապաքինման գործընթացը: Ուղեղի գործունեության վերականգնման համար անհրաժեշտ է պահպանել օրվա ռեժիմը, սննդակարգը հավասարակշռել և շատ ժամանակ անցկացնել մաքուր օդում: Լավ ազդեցություն ունի քնից առաջ տաք լոգանքներ ընդունելը:

Դեղորայքային թերապիան ներառում է հանգստացնող և նոոտրոպ ազդեցություն ունեցող դեղամիջոցներ: Դրանց թվին են պատկանում.

- Պիրացետամ;
- Բիոտրոպիլ;
- Պրամիստար;
- Նոոֆեն;
- Ֆենիբուտ:

Բուժման լրացուցիչ մեթոդ է հոգեթերապիան, որը պետք է իրականացնի գրագետ մասնագետ: Զուգահեռաբար օրգանիզմը վերականգնել հնարավոր է ասեղնաբուժության և առողջարանային-կուրորտային բուժման միջոցով: Թեթև հանգստացնող մերսումը և հանգիստ երաժշտության լսումը նույնպես օգնում են ապաքինմանը:

## Կանխարգելում

Գոյություն ունի մի շարք միջոցառումներ, որոնք կարող են կանխել նևրաստենիայի զարգացումը.

- օրվա ճիշտ ռեժիմի պահպանում;
- քնի բավարար տևողություն;
- հավասարակշռված սնունդ;
- մտավոր և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության համարժեք մակարդակ;
- կանոնավոր հանգիստ;
- միջավայրի փոփոխություն;
- սպորտով զբաղվելը, ակտիվ կենսակերպ;
- վնասակար սովորություններից հրաժարում;
- կոմպլեքս վիտամինային պատրաստուկների ընդունում, հատկապես նրանց, որոնք պարունակում են B խմբի վիտամիններ:

Վերականգնողական շրջանը տևում է մեկից մինչև չորս շաբաթ, կախված վիճակի ծանրության աստիճանից:

Աստենիկ նևրոզը կարող է էականորեն վատթարացնել մարդու կյանքի որակը: Հենց դրա համար է կարևոր այս հիվանդության բուժումն սկսել առաջին նշանների հայտնվելուն պես: Թերապիան պետք է լինի համալիր և համապատասխանի կլինիկական դրսևորումների ծանրությանը:
