# Ի՞նչ է հղիության գեստացիոն շաքարային դիաբետը

![Պաթոլոգիայի առաջացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-93279597.jpg "Պաթոլոգիայի առաջացման պատճառները")

Հղիության պլանավորումից առաջ և դրա սկսվելուն պես յուրաքանչյուր կին դիմում է կանանց կոնսուլտացիա, որտեղ նրան հաշվառման են վերցնում։ Ամբողջ հղիության ընթացքում հղի կնոջ առողջությունը հետևում են բժիշկները։ Պարբերաբար, հսկողության նպատակով, կինը պարտավոր է հանձնել լաբորատոր անալիզներ։ Գլյուկոզայի քանակի բարձրացումը կարող է վկայել գեստացիոն շաքարային դիաբետի մասին։

Բովանդակություն:

- [Ի՞նչ հիվանդության մասին է խոսքը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%AB%D5%B6%D5%AD%D5%B8%D5%BD%D6%84%D5%A8)
- [Ի՞նչ վտանգ է ներկայացնում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Պաթոլոգիայի առաջացման պատճառները](#%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հղիության ժամանակ հիվանդության առաջացման ռիսկի գործոնները](#%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BC%D5%AB%D5%BD%D5%AF%D5%AB-%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%B8%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Պաթոլոգիայի ախտանիշները](#%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտորոշում](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես բուժել այս վիճակը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%B5%D5%BD-%D5%BE%D5%AB%D5%B3%D5%A1%D5%AF%D5%A8)
- [Սննդակարգը հղիների մոտ գեստացիոն շաքարային դիաբետի ժամանակ](#%D5%BD%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A8-%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A3%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D6%81%D5%AB%D5%B8%D5%B6-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ֆիզիկական վարժություններով զբաղվելը](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%A6%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%BE%D5%A5%D5%AC%D5%A8)
- [Հիվանդության կանխարգելումը](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ինչպես է պաթոլոգիան ազդում ծննդաբերության ընթացքի վրա](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%A6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A8%D5%B6%D5%A9%D5%A1%D6%81%D6%84%D5%AB-%D5%BE%D6%80%D5%A1)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Կոճապղպեղի օգտակար հատկությունները 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ](%D5%AB%D5%B4%D5%A2%D5%AB%D6%80%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-2-%D6%80%D5%A4-%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-5920 "Կոճապղպեղի օգտակար հատկությունները 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ")
- [Դեղատու այծյամի օգտակար հատկությունները դիաբետի ժամանակ](%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%B5%D5%AE%D5%A1%D5%BC%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%BF%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-5925 "Դեղատու այծյամի օգտակար հատկությունները դիաբետի ժամանակ")
- [Իմացեք, ինչպիսին է գլիկացված հեմոգլոբինի նորման շաքարային դիաբետի ժամանակ](%D5%AB%D5%B4%D5%A1%D6%81%D5%A5%D6%84-%D5%A9%D5%A5-%D5%B8%D6%80%D6%84%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A5%D5%BF%D6%84%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB-%D5%A3%D5%AC%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D6%81%D5%BE%D5%A1%D5%AE-%D5%B0%D5%A5%D5%B4%D5%B8%D5%A3%D5%AC%D5%B8%D5%A2%D5%AB%D5%B6%D5%AB-%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-8456 "Իմացեք, ինչպիսին է գլիկացված հեմոգլոբինի նորման շաքարային դիաբետի ժամանակ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ի՞նչ հիվանդության մասին է խոսքը Գեստացիոն դիաբետը հիվանդություն է, որի ժամանակ նկատվում է կանանց արյան շաքարի քանակության բարձրացում հղիության ընթացքում։ Հանդիպում է կանանց մոտավորապես 5%-ի մոտ։ Սովորաբար ծննդաբերությունից հետո պաթոլոգիան ինքնուրույն անհետանում է։ Կարևոր է! Հղիների մոտ գեստացիոն դիաբետը ծննդաբերությունից հետո կարող է վերածվել սովորական շաքարային դիաբետի։ Ի՞նչ վտանգ է ներկայացնում Պետք է հիշել, որ շաքարային դիաբետը հղիության ժամանակ բացասական ազդեցություն է թողնում պտղի և հղիության ընթացքի վրա։ Հղիության վաղ փուլերում այս հիվանդությունը կարող է հանգեցնել պտղի բնածին արատների զարգացմանը։ Բացի այդ, այս հիվանդությունը կարող է հրահրել վիժում։ Հղիության 6-րդ ամսից հետո այս պաթոլոգիայի պատճառով հնարավոր են պտղի աճի և զարգացման խախտումներ։ Ինչո՞վ է վտանգավոր երեխայի համար արդեն ծնվելուց հետո։ Ծննդաբերությունից հետո հիվանդությունը կարող է հրահրել դիաբետիկ ֆետոպաթիայի զարգացում, որն ընթանում է հետևյալ նշաններով. շնչառության խանգարումներ; 3. երեխայի ավելցուկային քաշ (ավելի քան 4 կգ);
4. մարմնի անհամաչափություններ;
5. թրոմբների գոյացում, արյան բարձր մածուցիկություն;
6. դեղնախտ;
7. մեծ քանակությամբ ենթամաշկային ճարպ և հյուսվածքների այտուցվածություն։
Նորածնի արյան մեջ նկատվում է մագնեզիումի և կալցիումի պակասուրդ։

![Հիվանդության կանխարգելումը](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-195.jpg "Հիվանդության կանխարգելումը")

## Պաթոլոգիայի առաջացման պատճառները

Հղիության ընթացքում անհրաժեշտ է հսկել շաքարի ցուցանիշները։

Հղիության ժամանակ կարելի է նշել այս հիվանդության զարգացման հետևյալ պատճառները.

1. Զարգացող պտուղը։ Հղի կնոջ օրգանիզմում երեխան զարգանում է 40 շաբաթվա ընթացքում։ Ամեն օր նրան անհրաժեշտ է էներգիա, որը նրան մատակարարում են ածխաջրերը։ Պտղի համար սննդի գլխավոր տարրը գլյուկոզան է։ Մայրական օրգանիզմը մեծ ջանքեր է գործադրում դրա արտադրության համար։
2. Պրոգեստերոն։ Այս հորմոնը պատասխանատու է հղիության պահպանման և նորմալ ընթացքի համար։ Այն մասնակիորեն խոչընդոտում է ինսուլինի արտադրությանը։ Արյան մեջ անհրաժեշտ շաքարի մակարդակը պահպանելու համար ենթաստամոքսային գեղձը սկսում է կրկնակի դոզայով ինսուլին արտադրել։ Ստացվող ծանրաբեռնվածության պատճառով ենթաստամոքսային գեղձը կարող է չկարողանալ հաղթահարել դրված խնդիրը, և առաջանում են շաքարային դիաբետի նշաններ։

Գեստացիոն դիաբետի առաջացման գլխավոր պատճառ է համարվում հորմոնների՝ պրոգեստերոնի, կորտիզոլի, պրոլակտինի, ավելացումը։ Այս հորմոնները նվազեցնում են պերիֆերիկ հյուսվածքների բջիջների զգայունությունը ինսուլինի նկատմամբ, արյան մեջ պարունակվող գլյուկոզան չի յուրացվում բջիջների կողմից, արդյունքում կուտակվում է արյան մեջ։

### Հղիության ժամանակ հիվանդության առաջացման ռիսկի գործոնները

Գոյություն ունի մեծ քանակությամբ ռիսկի գործոններ՝ հղիության ժամանակ այս պաթոլոգիայի առաջացման համար.

- ուշ ծննդաբերություն;
- հղի կնոջ արյունակից հարազատների մոտ դիաբետի առկայություն;
- ավելորդ քաշ, գիրություն և նյութափոխանակության խախտման նշաններ;
- մեծ քանակությամբ գլյուկոզա մեզի մեջ;
- սրտանոթային համակարգի տարբեր հիվանդություններ;
- վնասակար սովորություններ՝ ծխելը, ալկոհոլի կամ թմրանյութերի ընդունումը;
- ածխաջրային փոխանակության տարբեր խախտումներ;
- նախկինում տարած գեստացիոն դիաբետ;
- պտղի քրոնիկական չկրելը և հաճախակի ինքնաբուխ աբորտներ։

![Հղիության ժամանակ հիվանդության առաջացման ռիսկի գործոնները](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-189.jpg "Հղիության ժամանակ հիվանդության առաջացման ռիսկի գործոնները")

Բացի վերը թվարկված գործոններից, այստեղ կարելի է դասել նաև անցյալ հղիությունների ժամանակ ունեցած ծանր տոքսիկոզները կամ գեստոզները։

## Պաթոլոգիայի ախտանիշները

Սովորաբար այս հիվանդությունն ընթանում է դանդաղ, առանց հատուկ արտահայտված նշանների։

Հղիների մոտ այս վիճակում կարող են առաջանալ հետևյալ ախտանիշները.

- ուժեղ ծարավ;
- սովի կանոնավոր զգացողություն կամ ախորժակի բացակայություն;
- հաճախակի միզարձակումից առաջացող տհաճ զգացողություններ;
- ուժեղ հոգնածություն;
- երբեմն ճնշման բարձրացում;
- տեսողության պղտորություն։

Եթե առաջացել են վերը թվարկված նշանները և զգացողությունները, ապա այդ մասին անհապաղ պետք է հայտնել բժշկին, որպեսզի նա նշանակի շաքարի անալիզ։ Վերջնական ախտորոշումը բժիշկը դնում է հետազոտության արդյունքները հաշվի առնելով։

![Ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-149.jpg "Ախտորոշում")

### Ախտորոշում

3 ամիսը մեկ անգամ կինը պարտավոր է անցնել արյան շաքարի հետազոտություն։ Եթե տեղի է ունենում գլյուկոզայի մակարդակի բարձրացում, բժիշկը նշանակում է լրացուցիչ անալիզ՝ գլյուկոզայի յուրացման վերաբերյալ։

Անալիզն անհրաժեշտ է անցկացնել դատարկ ստամոքսի վրա։ Դրա անցկացման համար հղիից վերցվում է երակային արյուն։ Հետո նա պետք է խմի շատ քաղցր հեղուկ, իսկ 60 րոպե անց բժիշկը կրկին վերցնում է արյուն՝ անալիզի համար։ Ժամից հետո արյան վերցումը կրկնում են։ Այս թեստը ցույց կտա օրգանիզմի ունակությունը յուրացնել գլյուկոզան և նյութափոխանակել շաքարի լուծույթը։ Անհրաժեշտության դեպքում թեստը կարող են նշանակել կրկին 14 օր անց։

## Ինչպես բուժել այս վիճակը

Հղիների դիաբետը լուրջ վիճակ է, որը պահանջում է բուժում։

Բժիշկը օգտագործում է համալիր մեթոդներ բուժման համար.

1. Ռացիոնալ ճաշացանկ և սնունդ։
2. Ֆիզիկական վարժություններ։

Բացի այդ, հղին մշտապես պետք է հսկի շաքարի մակարդակը և հետևի զարկերակային ճնշմանը։ Եթե խստորեն կատարվեն բժշկի բոլոր խորհուրդներն ու առաջարկությունները, պահպանվի դիետան, ապա կարելի է անել նաև առանց դեղորայքային բուժման։ Այն դեպքերում, երբ վերը թվարկված մեթոդները չեն իջեցրել շաքարի մակարդակը, նշանակվում են ինսուլինի ներարկումներ։

> Կարևոր է! Գլյուկոզայի քանակը նվազեցնող դեղամիջոցները հաբերի ձևով հղի կանանց հակացուցված են։

![Սննդակարգը հղիների մոտ գեստացիոն շաքարային դիաբետի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-172.jpg "Սննդակարգը հղիների մոտ գեստացիոն շաքարային դիաբետի ժամանակ")

### Սննդակարգը հղիների մոտ գեստացիոն շաքարային դիաբետի ժամանակ

Դիաբետով տառապող ապագա մայրիկները պետք է վերանայեն իրենց ճաշացանկը։

> Կարևոր է! Կինը պետք է իմանա, թե ինչ կարելի է ուտել այս հիվանդության ժամանակ, որպեսզի չառաջանան բացասական հետևանքներ։

Սովորաբար դիաբետով հիվանդներին խորհուրդ է տրվում նվազեցնել քաշը, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է նվազեցնել սննդի կալորիականությունը։

Դիտարկենք դիաբետով տառապող հղի կանանց ճիշտ սնվելու հիմնական առաջարկությունները.

1. Մասնակի սնունդ։ Հաճախ ուտեք, բայց փոքր չափաբաժիններով։
2. Խուսափեք վնասակար մթերքներից՝ յուղոտ, տապակած, հեշտ յուրացվող ածխաջրեր պարունակող մթերքներից։ Բացի այդ, հակացուցված է արագ պատրաստվող սննդի ընդունումը։
3. Օգտագործեք ավելի շատ մեծ քանակությամբ թելանյութ պարունակող մթերքներ։
4. Օրվա ընթացքում անհրաժեշտ է խմել ոչ պակաս, քան 1,5 լ հեղուկ։
5. Խորհուրդ է տրվում վիտամինային համալիրների ընդունում։
6. Եթե առավոտյան անհանգստացնում է սրտխառնոցը, երեկոյան պատրաստեք չոր աղի թխվածքաբլիթ կամ կրեկեր։ Մահճակալից վեր կենալուց առաջ անհրաժեշտ է ուտել մի քանի հատ։

Ռացիոնալ սնունդը գեստացիոն դիաբետի արդյունավետ բուժման գլխավոր պայմանն է։ Ճաշացանկը պետք է լինի դիետիկ, բայց միևնույն ժամանակ նաև լիարժեք։

![Ֆիզիկական վարժություններով զբաղվելը](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-143.jpg "Ֆիզիկական վարժություններով զբաղվելը")

### Ֆիզիկական վարժություններով զբաղվելը

Ֆիզկուլտուրայով զբաղվելը նպաստում է մկանային տոնուսի պահպանմանը, գերազանց ինքնազգացողության պահպանմանը։ Ֆիզիկական ակտիվությունը հղիության ընթացքում կօգնի կարճ ժամկետներում վերականգնվել ծննդաբերությունից հետո։ Ինչպես նաև ֆիզկուլտուրան նպաստում է քաշի նորմայում պահպանմանը։ Այս ամենն օգնում է նորմալացնել արյան մեջ շաքարի քանակությունը։

Ապագա մայրիկին խորհուրդ է տրվում զբաղվել սովորական մարզաձևերով, որոնք վնաս չեն հասցնի նրա առողջությանը։ Դա կարող է լինել մարմնամարզություն, ջրային վարժություններ կամ սովորական քայլք։

> Կարևոր է! Հղիներին արգելվում է զբաղվել այնպիսի վարժություններով, որոնք ծանրաբեռնվածություն են հասցնում որովայնին։

## Հիվանդության կանխարգելումը

Երաշխիք չկա, որ կինը հղիության ընթացքում չի հիվանդանա գեստացիոն դիաբետով։ Եթե նախորդ հղիության ժամանակ մայրիկն արդեն ունեցել է այս հիվանդությունը, գոյություն ունի դրա կրկնակի զարգացման շատ բարձր ռիսկ։ Սեփական քաշի պահպանումը կնվազեցնի պաթոլոգիայի առաջացման ռիսկը։ Շաքարի մակարդակը նորմայում պահպանելուն կօգնեն նաև ֆիզիկական վարժությունները։ Բացի այդ, գոյություն ունի հետծննդյան շրջանում սովորական 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ձևավորման հնարավորություն։ Դա խուսափելու համար նաև ծննդաբերությունից հետո անհրաժեշտ է հետևել սեփական սնվելուն։

Հակաբեղմնավորիչ որոշ պատրաստուկներ կարող են մեծացնել դիաբետի զարգացման ռիսկը։

![Ինչպես է պաթոլոգիան ազդում ծննդաբերության ընթացքի վրա](https://lifeinfo.am/storage/images/gestacion-diabet-hxiutyan-jamanak-patcharner-axtanishner-186.jpg "Ինչպես է պաթոլոգիան ազդում ծննդաբերության ընթացքի վրա")

### Ինչպես է պաթոլոգիան ազդում ծննդաբերության ընթացքի վրա

Սովորաբար երեխայի ծնվելուց հետո գեստացիոն դիաբետն անհետանում է։ Չափազանց հազվադեպ դեպքերում հիվանդությունը կարող է վերածվել 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի։ Հաճախ հիվանդության հետևանքով կարող է ծնվել բավականին խոշոր երեխա։ Նման դեպքերում ծննդաբերության ժամանակ կարող են առաջանալ խնդիրներ։ Դա խուսափելու համար նշանակվում է կեսարյան հատում։

1. Դիաբետով հիվանդ մայրիկներից ծնված երեխաների մոտ հաճախ լինում է գլյուկոզայի ցածր մակարդակ։ Սակայն այս պաթոլոգիան աստիճանաբար լրացնում են կերակրմամբ։
2. Բժիշկը մանրակրկիտ հսկում է նորածնի արյան մեջ շաքարի քանակությունը՝ չափելով այն ինչպես կերակրումից առաջ, այնպես էլ հետո։

Հղիության պլանավորման ժամանակ խորհուրդ է տրվում հետևել ճիշտ սնվելուն և մշտապես հետևել սեփական առողջությանը, որպեսզի նվազեցվի շաքարային դիաբետի ձևավորման ռիսկը։
