# Ինչով բուժել թաց հազը երեխայի մոտ

![Թաց հազը չի անցնում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-10086857.jpg "Թաց հազը չի անցնում")

Երեխաների մոտ վերին շնչուղիների և ԼՕՌ-օրգանների վարակների հայտանիշներից մեկը հազն է։ Սակայն ծնողները չպետք է ինքնուրույն ախտորոշում կատարեն և երեխային դեղեր տան։ Եթե երեխայի մոտ հայտնաբերվել է թաց հազ, ինչով բուժել կխորհուրդ տա տեղամասային մանկաբույժը։

Բովանդակություն՝

- [Հայտանիշները երեխայի մոտ](#%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Չոր հազի փոխարինվող թաց հազի առանձնահատկությունները](#%D5%B9%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D6%83%D5%B8%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%A9%D5%A1%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D5%B1%D5%B6%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Թաց հազը չի անցնում](#%D5%A9%D5%A1%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%A8-%D5%B9%D5%AB-%D5%A1%D5%B6%D6%81%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչով բուժել հիվանդությունը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Ֆիզիոթերապիա](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%AB%D5%A1)
- [Ինհալացիաներ](#%D5%AB%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Մերսում և մարմնամարզություն](#%D5%B4%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%B4%D5%B6%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)

Հարակից հոդվածներ՝- [Linkas հազի դեմ - կիրառման հրահանգ մեծահասակների և երեխաների համար](%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%BD-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-6900 "Linkas հազի դեմ - կիրառման հրահանգ մեծահասակների և երեխաների համար")
- [Հազ վահանաձև գեղձի հիվանդության դեպքում՝ ախտանիշներ և բուժում](%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%A8-%D5%BE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B1%D6%87-%D5%A3%D5%A5%D5%B2%D5%B1%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4727 "Հազ վահանաձև գեղձի հիվանդության դեպքում՝ ախտանիշներ և բուժում")
- [Lazolvan չոր հազի բուժման համար](%D5%AC%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D5%AC%D5%BE%D5%A1%D5%B6-%D5%B9%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-6525 "Lazolvan չոր հազի բուժման համար")
- [Հազի արդյունավետ դեղատոմս՝ կաթ սոդայով](%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%BF-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%BD-%D5%AF%D5%A1%D5%A9-%D5%BD%D5%B8%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D5%BE-4572 "Հազի արդյունավետ դեղատոմս՝ կաթ սոդայով")
- [Կիրառում ենք Erespal օշարակը հազի դեպքում - հրահանգ](%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D5%B6%D6%84-%D5%A7%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D5%AC-%D6%85%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3-5661 "Կիրառում ենք Erespal օշարակը հազի դեպքում - հրահանգ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Հայտանիշները երեխայի մոտ Խորխը շիճուկ է, որը արտադրվում է շնչափողի և բրոնխների գեղձերի կողմից։ Նորմալ վիճակում լորձ նույնպես առաջանում է, սակայն ոչ այն քանակով, որը հազի ռեֆլեքս է առաջացնում։ Շնչառական օրգանից լորձի մեծ քանակը սկսում է անջատվել վնասակար բակտերիաների բազմացմամբ պայմանավորված բորբոքման ժամանակ։ Հարբուխը նույնպես առաջանում է հեղուկ կամ լորձային արտադրուկի անջատմամբ։ Այս դեպքում լորձը հոսում է քթըմպանի պատերով և կուտակվում է շնչառական օրգանների ստորին հատվածներում։ Իմացե՛ք! Օրգանիզմի համար անսովոր քանակի լորձախիտ զանգվածները գրգռում են ընկալիչները՝ առաջացնելով կտրուկ սպազմոդիկ արտաշնչում՝ հազ։ Ռեակցիան ուղեկցվում է շնչառական մկանների արագ կծկումով, որը նպաստում է օտար լորձի դուրս մղմանը։ Բժշկության մեջ թաց հազն անվանում են պրոդուկտիվ։ Այն որոշվում է շնչառական օրգաններից անջատվող հեղուկի քանակով։ Հենց այս ախտանիշն էլ բժշկին կուղղորդի դեպի առկա հիվանդության բնույթը։ Հաճախ դիտվում է մնացորդային թաց հազ ՍԼՈՒՎ-ից, մրսածությունից կամ գրիպից հետո։ Չոր հազի փոխարինվող թաց հազի առանձնահատկությունները Սկսվող վարակային հիվանդության առաջին ախտանիշը չոր հազն է։ Կոկորդ են թափանցում միկրոօրգանիզմներ, որոնք առաջացնում են բորբոքում և լորձաթաղանթի գերզգայունություն՝ հրահրելով հազի ռեֆլեքսը։ Չոր հազը հաճախ լինում է ուժեղ, առանց խորխի անջատման։ Երեխայի տառապանքները դիտելով՝ ծնողները հարց են տալիս, թե ինչպես չոր հազը դարձնել թաց։ Իրականում չորությունը ինքնուրույն կնվազի, և կսկսի անջատվել խորխ։ 2 տարեկան և ավելի մեծ երեխաների մոտ լորձի հազալու հետ խնդիրներ չեն լինում։ Արագ ապաքինմանը, իրադարձությունների այսպիսի զարգացման դեպքում, կնպաստեն խորխաբեր և մուկոլիտիկ պատրաստուկները։ Կարևոր է! Եթե երեխան դեռ 2 տարեկան չի դարձել, բուժումը պետք է իրականացնել միայն բժշկի հետ խորհրդակցելուց հետո։ ![Բուժում ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/tac-haz-erexayi-mot-inchpes-bujel-200.jpg "Բուժում ժողովրդական միջոցներով") Իրավիճակը, երբ թաց հազը վերածվել է չորի, նշանակում է, որ գեղձերից արտադրուկի անջատումը դանդաղել է։ Հիվանդության այսպիսի ընթացքն ունի մի քանի բացատրություն՝ գրիպի դեպքում հազը կարող է լինել ինչպես չոր, այնպես էլ թաց; 5. ծխախոտի ծուխը չորացնում է շնչուղիների լորձաթաղանթը;
6. սենյակում անբավարար խոնավությունը նպաստում է չոր հազին;
7. ալերգիկ ռեակցիաները կարող են հրահրել ինչպես չոր, այնպես էլ թաց հազ;
8. լարինգիտի, կապույտ հազի, կարմրուկի հիվանդությունն ուղեկցվում է հաչացող հազով։
Չոր հազը երեխաները շատ ծանր են տանում։ Մշտապես առկա է հազալու ցանկությունը։ Բժիշկները խորհուրդ չեն տալիս ձայնալարերը լարել, հակառակ դեպքում կա ձայնը կորցնելու և խռպոտություն ձեռք բերելու վտանգ։

## Թաց հազը չի անցնում

Երբեմն բուժումը արդյունք չի տալիս՝ մի քանի շաբաթ անց, նույնիսկ մեկ ամիս անց հաճախակի թաց հազն ունենում է նույն ինտենսիվությունը, ինչ հիվանդության սկզբում։ Պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, սխալ նշանակված բուժման մեջ է։

Երբ թաց հազը չի անցնում, ախտորոշում են շնչառական օրգանի հիվանդության քրոնիկական ձևը։ Սակայն որոշ դեպքերում հազի ռեֆլեքսը հրահրող գործոններն են վարակայիններից տարբեր՝

- ալերգիա;
- քիմիական գրգռիչներ։

Այս դեպքերում բավական է վերացնել ռեակցիաները հրահրող գործոնը։

Եթե երեխայի մոտ առաջացել է թաց հազ առանց ջերմության, ապա դա դեռ չի նշանակում, որ բորբոքային պրոցես բացակայում է։ Փոքր երեխաների մոտ իմունիտետը բավարար չափով զարգացած չէ, երիտասարդ օրգանիզմը ոչ միշտ է ռեագում վնասակար բակտերիաների ներթափանցման վրա ջերմության բարձրացմամբ, ինչպես սովորաբար լինում է։ Սակայն ուժեղ թաց հազը առանց ջերմության կարող է ցույց տալ նաև ալերգիկ ռեակցիաների առկայություն, կամ շնչուղիներ օտար առարկայի ընկնել։

![Ֆիզիոթերապիա](https://lifeinfo.am/storage/images/tac-haz-erexayi-mot-inchpes-bujel-155.jpg "Ֆիզիոթերապիա")

> Ուշադրություն! Երբ առկա է թաց հազ և ջերմություն, ապա դա միանշանակ բորբոքման հայտանիշ է։ Այս դեպքում արժե երեխային պառկեցնել անկողնում և բժիշկ կանչել։

## Ինչով բուժել հիվանդությունը

Եթե հազը թաց է, ապա հազի ռեֆլեքսը ճնշել չի կարելի։ Ախտանիշը վերացնելով՝ հնարավոր չի լինի ազատվել հիվանդության օջախից։ Ավելին, հազի ճնշումը կարող է նպաստել լորձի կուտակմանը և ախտաբանության ավելի ծանր ձևի անցմանը։

Հայտնի մանկաբույժ Եվգենի Կոմարովսկին կարծում է, որ թաց հազ հրահրող հիվանդությունը վերացնելու համար լավագույնն է համակարգված կերպով իրականացնել տարրական գործողություններ՝

- երեխայի սենյակում օդի խոնավացում;
- հաճախակի զբոսանքներ մաքուր օդում;
- առատ ըմպելիք։

Բժիշկը նաև համոզված է, որ խորխը նոսրացնող դեղերը պարզապես անփոխարինելի են, սակայն դրանք պետք է նշանակի միայն մանկաբույժը։

### Դեղորայքային բուժում

Թաց հազի առկայության դեպքում տեղամասային մանկաբույժի հետ խորհրդակցությունը միանշանակ անհրաժեշտ է, թեև ոչ անմիջապես։ Սակայն բժիշկ կանչել պետք է անհապաղ, եթե առկա է՝

- երկարատև նոպայաձև հազ, հատկապես գիշերը կամ առավոտյան;
- պղտոր, կանաչ կամ արյունոտ շերտիկներով խորխ;
- հաչացող հազ;
- թաց հազ, որը երկար ժամանակ չի անցնում;
- բարձր ջերմություն (ավելի քան 38,5°C);
- կրծքավանդակի շրջանում խզզոցներ։

Համապատասխան պատրաստուկ նշանակելու համար անհրաժեշտ է իմանալ շնչառական օրգաններում մեծ քանակությամբ հեղուկի առաջացման պատճառը։ Դեղը ընտրվում է հիվանդի անհատական առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։

Երեխաների մոտ թաց հազի բուժումը կախված է տարիքից։ Օրինակ, մինչև մեկ տարեկան երեխայի մոտ հազի ռեֆլեքսը բավարար չափով զարգացած չէ։ Նրան խորխի անջատմանը նպաստող միջոցներ նշանակել չարժե։ Անջատվող լորձը կկուտակվի մանկան բրոնխներում և կարող է հրահրել «թոքի ողողման» համախտանիշ, որը հեշտությամբ կարող է վերածվել թոքաբորբի։

![Ինհալացիաներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tac-haz-erexayi-mot-inchpes-bujel-177.jpg "Ինհալացիաներ")

Մեկ տարեկան երեխայի մոտ հիվանդությունը բուժելը զգալիորեն ավելի հեշտ է, քան կրծքով կերակրվող մանկան մոտ։ Կյանքի առաջին տարուց հետո երեխաներին սովորաբար նշանակում են օշարակներ՝ դրանք ավելի հեշտ է ընդունել։ Մանկաբույժների կողմից նշանակվող հանրահայտ պատրաստուկները կարելի է գնել դեղատներում՝

- Gedelix;
- Ալթեայի օշարակ;
- Lazolvan;
- Ambrobene;
- Askoril Expectorant։

Մուկոլիտիկ միջոցները նպաստում են խիտ խորխի անջատմանը, ունեն հակամանրէային և հակաբորբոքային հատկություններ։ Օշարակների տեսքով դեղաձևերը իրենց կազմում ունեն բուժիչ բույսերի էքստրակտներ։ Չեն նշանակվում մեկ տարեկանից փոքր երեխաներին։ Բուսական ծագման խորխաբեր միջոցները թեթևացնում են հազի ուժեղ նոպաները, խորհուրդ են տրվում հիվանդության քրոնիկական ձևերի դեպքում, երբ առկա է խիտ, դժվարանջատելի լորձ։

> Կարևոր է! Սինթետիկ միջոցն ավելի արագ կունենա ազդեցություն։ ACC, Lazolvan, Ambroxol տիպի դեղերը կօգնեն նոպաները մեղմել և կնպաստեն երեխայի մոտ հազի նվազմանը գիշերային ժամերին։

### Բուժում ժողովրդական միջոցներով

Բնական բաղադրիչները օգնում են վերացնել բորբոքումը և արագ բուժել հազի պատճառը։ Տանը կարելի է օգտվել ժողովրդական բժշկության որոշ արդյունավետ դեղատոմսերից՝

1. Վերցնում են 1 ճաշի գդալ չոր խոտաբույսեր՝ մայրեղ (мать-и-мачеха), օրիգանո, ալթեյ։ Հավաքածուն լցնել 0,5 լ եռացող ջրով։ Թողնում են թրմվի մեկ ժամ։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում երեխային տալիս են 1 թեյի գդալ ուտելուց հետո։
2. Քաղցրածիլը, ալթեյը, անիսոնը, ֆենխելը, սալորիքը և սոճու բողբոջները եփում են 1 լ եռման ջրով։ Թրմում են մոտ մեկ ժամ, այնուհետև տալիս են մանկանը խմել 1 թեյի գդալ։
3. Բալբրենու հատապտուղները մի քանի րոպե եփում են, այնուհետև խառնում են մեղրի հետ 1:1 հարաբերությամբ։ Հիվանդին տալիս են մեկ գդալ ողջ օրվա ընթացքում։

Կրծքավանդակը շփելու և տաքացնելու համար օգտագործում են գայլախտի ճարպ։ Կրծքով կերակրվող երեխաներին խտացված քսուք քսել չի կարելի, քանի որ մաշկը դեռևս շատ նուրբ է, կարող է այրվածք առաջանալ։ Թույլատրվում է դեղագործական բաղադրությունը սովորական մանկական կրեմի հետ խառնել, բարակ շերտով կրծքավանդակին քսել։

### Ֆիզիոթերապիա

Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաները շատ են օգնում հիվանդությունների բուժման ժամանակ՝

- վերացնում են ցավը և բորբոքումները;
- բարելավում են արյան շրջանառությունը;
- ակտիվացնում են իմունային համակարգը։

Ինչ տեսակի սարքավորումներ և պրոցեդուրաներ կլինեն առավելագույնս օգտակար՝ որոշում է մասնագետը։

### Ինհալացիաներ

Ինհալացիաները արագ թեթևացնում են երեխաների օրգանիզմի վիճակը, խոնավացնում են շնչուղիների լորձաթաղանթը, թեթևացնում են հազը, ուժեղացնում են բրոնխներից լորձի անջատումը։ Սակայն կան նաև հակացուցումներ։

> Իմացե՛ք! 3 տարեկանից փոքր երեխաների մոտ ինհալացիաները կարող են առաջացնել շնչառական օրգանի սպազմեր և լորձաթաղանթի այրվածք։ Այդ իսկ պատճառով նման պրոցեդուրաներ նշանակվում են ավելի մեծ երեխաներին։

![Մերսում և մարմնամարզություն](https://lifeinfo.am/storage/images/tac-haz-erexayi-mot-inchpes-bujel-119.jpg "Մերսում և մարմնամարզություն")

Ֆիզիոթերապևտի ներգրավում դիտարկումների համար կարող է չպահանջվել մանիպուլյացիաների իրականացման ժամանակ, եթե երեխան արդեն 5 տարեկան է դարձել։ Այդպիսի երեխաները արագ են հասկանում ծնողների հրահանգները և գործում են զգուշությամբ։ Ինհալացիաները նեբուլայզերով կարելի է իրականացնել տնային պայմաններում։ Բուժման համար պատրաստուկները կարելի է ձեռք բերել դեղատներում՝

- խոտաբույսերի թուրմեր;
- Борjomi տիպի հանքային ջուր;
- ACC լուծույթի տեսքով։

Գոլորշիով ինհալացիաներ կարելի է իրականացնել էվկալիպտի և եղևնու եթերային յուղերի ավելացմամբ։

### Մերսում և մարմնամարզություն

Երեխաների մերսումը պետք է կատարի բուժական կրթություն ունեցող և ուսուցում անցած մասնագետը։ Մանիպուլյացիաները բարձր արդյունավետություն ունեն բրոնխիտի բուժման ժամանակ, ինչպես նաև շնչառական օրգանների հիվանդությունների կանխարգելման ընթացքում։

Կրծքավանդակի շրջանին քսվում է տաքացված յուղ։ Մատների բարձիկներով կատարվում են թրթռացող և թակող շարժումներ։ Այնուհետև դրանք փոխարինվում են շոյումներով և շփումներով։ Ամբողջ պրոցեսը տևում է ոչ ավելի, քան 10 րոպե։ Մերսումից հետո տաքացված հատվածը պետք է փաթաթել թրթուրանման սրբիչով կամ վերմակով։ Հիվանդությունների բուժման համար բավական է անցկացնել 7-10 սեանս։

Շնչառական մարմնամարզությունը հարմար է միայն մեծահասակների և միջին, ավագ տարիքի երեխաների համար։ Վարժությունների համալիրը նպաստում է շնչուղիները խորխից ազատելուն, բորբոքային պրոցեսների ինտենսիվության նվազեցմանը։ Լրացուցիչ, ամեն օր կատարվող տաքացումը բարելավում է սրտանոթային օրգանների և մարսողական համակարգի աշխատանքը։

Ակնկալվող էֆեկտը ստանալու համար մարմնամարզությունը պետք է իրականացնել միայն բարձր ջերմության բացակայության դեպքում։ Առողջարարական պրոցեսների իրականացման ընթացքում անհրաժեշտ է ուշադիր հետևել հիվանդի վիճակին։

Հազի, գլխապտույտի կամ քնկոտության առաջացման դեպքում պարապմունքները պետք է դադարեցնել։ Շնչառական վարժությունները ապաքինումն արագացնելու հիանալի միջոց են։ Բացի այդ, նման մեթոդը օգնում է հաղթահարել մրսածային երևույթները առանց դեղամիջոցների կիրառման։
