# Ինչու են առաջանում նարնջագույն քթային արտադրություններ - պատճառները և բուժումը

![Պաթոլոգիական գործընթացների ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-66688684.jpg "Պաթոլոգիական գործընթացների ախտորոշումը")

Նորմայում մարդու քթային ուղիներից կարող են դուրս գալ թափանցիկ արտադրություններ փոքր քանակությամբ: Հարբուխի ժամանակ լորձի ծավալը կտրուկ ավելանում է: Որոշ դեպքերում կարող են հայտնվել սպիտակ, կանաչ, դեղին, կարմիր և նույնիսկ նարնջագույն արտադրություններ: Վերջիններիս առկայության դեպքում անհրաժեշտ է փնտրել ավելի խորքային պաթոլոգիա, քան պարզ հարբուխը:

Բովանդակություն:

- [Քթից նարնջագույն արտադրությունների էթիոլոգիան](#%D6%84%D5%A9%D5%AB%D6%81-%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%B6%D5%BB%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6-%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A7%D5%A9%D5%AB%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B6)
- [Պաթոլոգիական գործընթացների ախտորոշումը](#%D5%BA%D5%A1%D5%A9%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%A8%D5%B6%D5%A9%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բարդություններ](#%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բուժական միջոցառումներ](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսեր](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%BD%D5%A5%D6%80)
- [Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D6%87%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%A5%D5%A4%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Վիրաբուժական մեթոդներ](#%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Կանխարգելիչ միջոցառումներ](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B9-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նույն թեմայով հոդվածներ:- [Ալերգիկ ռինիտի բուժումը](%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6304 "Ալերգիկ ռինիտի բուժումը")
- [Ինչպես բուժել հարբուխը ջրածնի պերօքսիդի միջոցով](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%A8-%D5%BB%D6%80%D5%A1%D5%AE%D5%B6%D5%AB-%D5%BA%D5%A5%D6%80%D6%85%D6%84%D5%BD%D5%AB%D5%A4%D5%B8%D5%BE-3153 "Ինչպես բուժել հարբուխը ջրածնի պերօքսիդի միջոցով")
- [Հոտառությունը անհետացել է երկարատև հարբուխից հետո. ինչպես վերականգնել](%D5%B0%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%AF%D5%B8%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BF%D6%87-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%A5%D5%AC-5860 "Հոտառությունը անհետացել է երկարատև հարբուխից հետո. ինչպես վերականգնել")
- [Հարբուխը - հոգեմարմնական պատճառները և վերացման մեթոդները](%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD-%D5%B0%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D5%BD%D5%B8%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80-8664 "Հարբուխը - հոգեմարմնական պատճառները և վերացման մեթոդները")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Քթից նարնջագույն արտադրությունների էթիոլոգիան Քթային ուղիներից նարնջագույն արտադրությունների հայտնվելը վկայում է բորբոքային գործընթացին բակտերիալ ծագման ախտածին միկրոօրգանիզմների միացման մասին: Նարնջագույն հեղուկը կարող է առաջանալ հետևյալ պաթոլոգիական վիճակների և հիվանդությունների դեպքում. Մանր արյունատար անոթների պատի ամբողջականության խախտում՝ կտրուկ քիթը մաքրելու կամ փռշտալու հետևանքով (այս դեպքում վնասված անոթից արյունը խառնվում է լորձին, և քթից սկսում են դուրս գալ շագանակագույն-նարնջագույն կամ ժանգագույն արտադրություններ): 3. Քթի ծոցերում բորբոքման առկայություն (այս գործընթացի ժամանակ միշտ տեղի է ունենում բակտերիալ վարակի միացում, ինչը նշանակում է, որ անհրաժեշտ է սկսել հակաբիոտիկոթերապիա):
4. Չափազանց չոր օդի ներշնչում (լորձաթաղանթի չորացման հետևանքով կարող է նաև խախտվել մազանոթային պատի կառուցվածքը, ինչի հետևանքով լորձը փոխում է գույնը):
5. Մեծ քանակությամբ ոչնչացված ախտածին միկրոօրգանիզմների արտազատում (վառ նարնջագույն լորձ կարող է նկատվել հարբուխի արդյունավետ բուժման ժամանակ, երբ ոչնչացված ախտածին միկրոֆլորան դուրս է գալիս լորձի հետ միասին):
6. Քթի խոռոչի լորձաթաղանթում ատրոֆիկ գործընթացների դեպքում նկատվում են դեղին-նարնջագույն հեղուկ արտադրություններ (առաջանում են ծխելու, ինհալացիոն թմրանյութերի օգտագործման, վնասակար արտադրություններում աշխատելու ժամանակ):
7. Ռինիտի բարդությունների առաջացում (խիտ կանաչ-նարնջագույն արտադրություններ բավականին հաճախ նկատվում են գայմորիտի, հոտած ռինիտի դեպքում, ինչպես նաև կարող են լինել քթի խոռոչում տեղակայված չարորակ նորագոյացությունների նշան):
Նարնջագույն արտադրություններ կարող են հայտնվել վերը նշված իրավիճակներում՝ ինչպես մեծահասակի, այնպես էլ երեխայի մոտ:

## Պաթոլոգիական գործընթացների ախտորոշումը

Քթային ուղիներից նարնջագույն արտադրությունների էթիոլոգիան բացահայտելու ախտորոշման առաջին փուլը հիվանդի հարցումն ու զննումն է: Անհրաժեշտ է պարզել, թե երբ են արտադրությունները ձեռք բերել այդպիսի գույն, ինչպիսի ընդհանուր բնույթի փոփոխություններ են ուղեկցել այս իրավիճակը, ինչպես նաև թե ինչպես են արտադրությունները դուրս գալիս քթային ուղիներից և ինչպես է մարդը մաքրում քիթը: Երբեմն կտրուկ քիթը մաքրելուց հետո նարնջագույն լորձից հետո կարող է դուրս գալ վարդագույն հեղուկ, ինչը վկայում է մազանոթների վնասման մասին:

![Բարդություններ](https://lifeinfo.am/storage/images/narnjaguyn-qtayin-artadrutyun%D5%9D-patcharner-ev-bujum-132.jpeg "Բարդություններ")

Սակայն շատ դեպքերում սա բավարար չէ, և բժշկին օգնության են հասնում ախտորոշման հետևյալ օժանդակ մեթոդները.

- առաջային և հետին ռինոսկոպիա,
- արյան լաբորատոր հետազոտություններ,
- ուլտրաձայնային ախտորոշում,
- ռենտգենագրություն,
- համակարգչային տոմոգրաֆիա, ՄՌՏ:

Ռինոսկոպիայի ժամանակ ԼՕՌ բժիշկը կարող է հայտնաբերել քթի խոռոչի լորձաթաղանթի այտուցի առկայությունը, քթային ուղիների միջնապատի կորությունը և անատոմիական բնույթի այլ արատներ, գնահատել քթային ուղիների անցանելիությունը: Այս պրոցեդուրայի ժամանակ նաև լավ վիզուալիզացվում է քթի խոռոչում լորձի առկայությունը, նրա քանակը և բնույթը: Արյան ընդհանուր անալիզը, գանգի ռենտգենագրությունն օգտագործվում են ավելի ծանր հիվանդությունների դեպքում, օրինակ՝ գայմորիտի ժամանակ:

> Կարևոր է! Եթե արտադրություններ կան միայն մեկ քթանցքից, ապա անհրաժեշտ է անցկացնել ռենտգենաբանական հետազոտություն՝ անհրաժեշտության դեպքում համակարգչային տոմոգրաֆիայի կիրառմամբ: Այս պրոցեդուրաները բացառում են մեկ քթային ուղում ուռուցքանման նորագոյացության, պոլիպի, օտար մարմնի կամ խցանման այլ պատճառի առկայությունը:

### Բարդություններ

Եթե սխալ գնահատել ծանրությունը և իրականացնել անադեկվատ բուժում այն վիճակի, որը հանդիսացել է մշտապես հոսող նարնջագույն արտադրությունների պատճառ, ապա կարելի է ստանալ հետևյալ լուրջ բարդությունները.

- սինուսիտ,
- ուղեղային թաղանթների բորբոքում՝ էնցեֆալիտի, մենինգիտի կամ մենինգոէնցեֆալիտի զարգացմամբ,
- սեպսիս:

Ուստի քթից նարնջագույն լորձի հայտնվելը լուրջ հիմք է բժշկի անհապաղ այցի համար:

## Բուժական միջոցառումներ

Պաթոլոգիական վիճակների բուժումը, որոնք հանգեցնում են քթից մուգ նարնջագույն արտադրությունների դուրս գալուն, կրում է համալիր բնույթ.

- բուժում դեղամիջոցներով,
- ֆիզիոթերապիա,
- ոչ ավանդական բժշկության բաղադրատոմսերի կիրառում:

Առանձին դեպքերում կիրառվում են վիրաբուժական մեթոդներ:

### Դեղորայքային բուժում

Դեղորայքային բուժման հիմնական բաղադրիչը հակաբակտերիալ պատրաստուկների ընդունումն է: Ընդ որում, եթե հարուցիչն անհայտ է, կիրառվում են լայն սպեկտրի ազդեցության հակաբիոտիկներ: Եթե ախտածին միկրոօրգանիզմը, որը հանդիսացել է արտադրությունների գունափոխության պատճառ, բացահայտված է, ապա օգտագործվում են հակաբիոտիկներ, որոնց նկատմամբ զգայուն են կոնկրետ հիվանդությունն առաջացրած մանրէները:

> Կարևոր է! Եթե արտադրությունները ընթանում են առանց ջերմության, հակաբիոտիկներ ամենից հաճախ չեն նշանակվում: Ախտորոշումն իրականացնելուց և այս վիճակի պատճառը պարզելուց հետո նշանակվում է սիմպտոմատիկ բուժում:

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/narnjaguyn-qtayin-artadrutyun%D5%9D-patcharner-ev-bujum-156.jpg "Դեղորայքային բուժում")

Եթե արտադրությունները քթից հոսում են մշտապես, ապա հիվանդի վիճակը թեթևացնելու նպատակով նշանակվում են անոթասեղմող ազդեցությամբ ինտրանազալ կաթիլներ: Նման դեղամիջոցներից են՝ Nazivin-ը, Rinazolin-ը և այլն:

### Ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսեր

Օգտակար է համարվում քթի խոռոչի լվացումը յոդի թույլ լուծույթով: Դրա պատրաստման համար մի քանի կաթիլ յոդ նոսրացնում են կես բաժակ տաք ջրի մեջ, և այս հեղուկով հերթով լվանում են նախ մեկ, ապա մյուս քթային ուղին:

Նաև արդյունավետ են քթի խոռոչների լվացումները երիցուկի կամ կալենդուլայի լուծույթներով: Երկու բույսերն էլ ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն:

### Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներ

Ֆիզիոթերապևտիկ մանիպուլյացիաներն իրականացվում են միայն հիմնական բուժման հետ համալիր ձևով:

Պրոցեդուրաների մեջ կարելի է առանձնացնել հետևյալները.

- ուլտրաձայնի կիրառմամբ բուժման մեթոդներ,
- էլեկտրոֆորեզ,
- բալնեոթերապիա կամ ցեխաբուժություն,
- դիադինամոթերապիա:

Ֆիզիոթերապիան նույնպես դասվում է սիմպտոմատիկ բուժման մեթոդների շարքին:

### Վիրաբուժական մեթոդներ

Ծոցերի պունկցիան ամենից հաճախ իրականացվում է արտահայտված գայմորիտի դեպքում: Պատի պունկցիայից հետո ստացված անցքով հեռացվում է ամբողջ հեղուկը և իրականացվում է ծոցի խոռոչի լվացում հակաբակտերիալ պատրաստուկների լուծույթներով:

## Կանխարգելիչ միջոցառումներ

Քթից նարնջագույն արտադրություններ ունեցող իրավիճակների առաջացումը կանխելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել ոչ բարդ պրոցեդուրաներ, մասնավորապես.

- խուսափել օրգանիզմի հիպոթերմիայից,
- լավ օդափոխել սենյակները,
- կանոնավոր կերպով զբոսնել մաքուր օդում:

Ինչու են քթային ուղիներից հայտնվում նարնջագույն արտադրություններ, ինչ է դա նշանակում, և ինչպիսի բուժում նշանակել, պետք է որոշի որակավորված մասնագետը: Այս իրավիճակում ինքնաբուժմամբ զբաղվելն անթույլատրելի է, քանի որ դա կարող է հանգեցնել լուրջ բարդությունների զարգացման կարճ ժամանակում:
