# Ինչու է կրծքավանդակը ցավում հազալիս

![Ո՞ր բժիշկն է բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/krcqavandaki-cav-hazalis%D5%9D-patcharner-ev-axtanishner-188.jpg "Ո՞ր բժիշկն է բուժում")

Հազը տարածված երևույթ է։ Այն կարող է հրահրվել տարբեր գործոններով։ Երբ հազալիս ցավում է կրծքավանդակը, անհրաժեշտ է որոշել պատճառը, անցկացնել ախտորոշում, ճիշտ նշանակել բուժում։

Բովանդակություն՝

- [Ցավի պատճառները և ախտանիշները](#%D6%81%D5%A1%D5%BE%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Մեջտեղում](#%D5%B4%D5%A5%D5%BB%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Կրծոսկրի հետևում](#%D5%AF%D6%80%D5%AE%D5%B8%D5%BD%D5%AF%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Աջ կողմում](#%D5%A1%D5%BB-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ձախ կողմում](#%D5%B1%D5%A1%D5%AD-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ո՞ր բժիշկն է բուժում](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ախտորոշում](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես բուժել հիվանդությունը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)

Նյութեր թեմայով՝- [Հաչացող հազի պատճառները - բուժումը](%D5%B0%D5%A1%D5%B9%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-5278 "Հաչացող հազի պատճառները - բուժումը")
- [Երեխայի հազի և հարբուխի պատճառները առանց ջերմության](%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-7354 "Երեխայի հազի և հարբուխի պատճառները առանց ջերմության")
- [Խատուտիկի օգուտը հազի բուժման համար](%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D5%AF%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-4130 "Խատուտիկի օգուտը հազի բուժման համար")
- [Ասկորիլ - հազի օշարակ երեխաների և մեծահասակների համար](%D5%A1%D5%BD%D5%AF%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D6%85%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-5855 "Ասկորիլ - հազի օշարակ երեխաների և մեծահասակների համար")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ցավի պատճառները և ախտանիշները Ցավի առաջացման պատճառները կարող են տարբեր լինել։ Ոմանք սխալմամբ կարծում են, որ այն առաջանում է բացառապես մրսածության հետևանքով, սակայն հազի ռեֆլեքսը հրահրող գործոնները կարող են շատ լինել։ Ինչու՞ է ուժեղ հազից առաջանում ցավ։ Երբ շնչուղիներ են թափանցում մանր մասնիկներ՝ փոշու մասնիկներ, բակտերիաներ, դրանք հեռացվում են մուկոցիլիար փոխադրման միջոցով՝ պաշտպանական համակարգի, որը ներառում է շնչուղիները ծածկող լորձ և հատուկ թարթիչավոր բջիջներ։ Դրանց թարթիչները տատանվում են ներսից դուրս՝ անընդհատ հեռացնելով շնչուղիներից լորձը՝ դրանում ներառված մասնիկներով։ Եթե լորձաթաղանթը բորբոքված է ընթացող վարակային պրոցեսի հետևանքով, մուկոցիլիար փոխադրման ակտիվությունը նվազում է, ուստի օրգանիզմը դրսևորում է պաշտպանական ռեակցիա։ Հազը հենց այդ ռեֆլեքսային-պաշտպանական ֆունկցիան է։ Այսպիսով, հազը հիվանդություն չէ, այլ որոշակի հիվանդության ախտանիշ է, որը պետք է ախտորոշել։ Կրծքավանդակի ցավը դրա ժամանակ վկայում է բուժման հրատապ անհրաժեշտության մասին։ Դրա հիմնական ախտանիշներն են՝ այրոց; 3. ներշնչելու դժվարություն, հատկապես նոպայի պահին;
4. հաճախակի շնչակարճություն;
5. ցավ ներշնչելիս/արտաշնչելիս նույնիսկ հանգիստ վիճակում։
> Կարևոր է! Նույնիսկ թեթև ցավային համախտանիշը չի կարելի անուշադրության մատնել։

Երբ հազալիս ցավում է կրծքավանդակը, դրա հիմնական պատճառներն են՝

1. Բրոնխիտ, թոքաբորբ, ասթմա։ Այս հիվանդությունները սովորաբար ուղեկցվում են նոպայաձև հազով, որից դժվար է ազատվել։ Այդպիսի մշտական ճնշումը կրծքավանդակի վրա հրահրում է ցավային զգացողությունների առաջացում։
2. Այլ շնչառական հիվանդություններ։ Մեծահասակները դրանք ավելի հեշտ են տանում, քան երեխաները, կրծքավանդակի ցավը նման վարակների ժամանակ հաճախ հանդիպում է փոքրիկների մոտ։ Չոր հազն ուղեկցվում է շնչակարճությամբ, եթե հայտնվում են խորխով արտադրուկներ, երեխան կարող է խեղդվել։ Այս ամենը նույնպես կրծքավանդակի ցավի պատճառ է։
3. Սթրես։ Ոմանց համար զարմանալի է այն փաստը, որ հազը կարող է հրահրվել ապրումներով, սթրեսով, անհանգստությամբ։ Իրականում նյարդային խանգարումների ժամանակ մարդիկ հաճախ զգում են շնչասպություն, ինչը հազի ռեֆլեքս է առաջացնում ցավային զգացողություններով։
4. Միջկողային մկանների ձգում։ Կարող է առաջանալ տարբեր հիվանդություններից՝ մրսածային հիվանդություններ, տուբերկուլյոզ, նույնիսկ թոքերի քաղցկեղ։
5. Այլ պատճառներ։ Դրանց թվին են պատկանում՝ միջկողային նևրալգիա, կրծքավանդակի վնասվածքներ, պլևրիտ, այլ հիվանդություններ, սրտի հիվանդություններ։

![Կրծոսկրի հետևում](https://lifeinfo.am/storage/images/krcqavandaki-cav-hazalis%D5%9D-patcharner-ev-axtanishner-106.jpg "Կրծոսկրի հետևում")

> Կարևոր է! Երբեմն հնարավոր է հայտնաբերել թոքերի քաղցկեղը, այլ նման հիվանդություններ վաղ փուլերում՝ շնորհիվ հիվանդանոց ժամանակին դիմելու՝ հազալիս կրծքավանդակում սուր ցավի գանգատով։

### Մեջտեղում

Կրծքավանդակի մեջտեղում ցավը հետևյալ հիվանդությունների նշան է՝

1. Բրոնխների հիվանդություններ։ Ամենից հաճախ այսպես է դրսևորվում բրոնխիտը, որը առաջացել է շնչառական համակարգում սկսված բորբոքային պրոցեսի հետևանքով՝ վարակի արդյունքում։ Անհարմարությունը առաջանում է փռշտալիս, հազալիս։
2. Ստենոկարդիա։ Սրտանոթային համակարգի հիվանդություն է։ Ցավը ունի ծակող բնույթ, երբեմն կարող է այնքան ուժեղ լինել, որ մարդը վախենում է խորը ներշնչել։
3. Կողային խոնդրիտ (Տիցեի համախտանիշ)։ Բնութագրվում է կողերի աճառային հատվածում՝ կրծոսկրին միացման շրջանում, բորբոքմամբ։

### Կրծոսկրի հետևում

Կրծոսկրի հետևում ցավային զգացողությունները սովորաբար առաջանում են այդ շրջանում ուժեղ այրոցի հետ միաժամանակ։ Հատկապես սրվում են, երբ հազի նոպան տեղի է ունենում հորիզոնական դիրքում։ Այս երևույթը կոչվում է գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս։ Սա ստամոքսի պարունակության հետ հոսքն է դեպի կերակրափող՝ այս երկու օրգանների սահմանում գտնվող սֆինկտերի թուլության պատճառով։ Այս դեպքում ցավային զգացողություններ են առաջանում ստամոքսահյութի մեջ պարունակվող աղաթթվի՝ կերակրափողի լորձաթաղանթի վրա ազդեցության հետևանքով։

Այնուհետև աստիճանաբար առաջանում է հազ։ Պատահում է, որ մարդու մոտ հանկարծակի ձայնը խռպոտում է, առաջանում է շնչակարճություն, հազի նոպա։

Այս ախտանիշները վերացնելու համար սովորաբար խորհուրդ է տրվում ընդունել ցավազրկող դեղեր ցավատիզի դեմ։ Կրծոսկրի հետևում հաճախակի ցավը, որը հրահրված է գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքսով, վտանգավոր է նրանով, որ թթվի համակարգված ազդեցության դեպքում կերակրափողի լորձաթաղանթի վրա հնարավոր է չարորակ ուռուցքի առաջացում։

> Կարևոր է! Եթե հազալիս հայտնվում է ուժեղ ցավ կրծոսկրի հետևում, ցավատիզ, անհրաժեշտ է դիմել գաստրոէնտերոլոգի։

### Աջ կողմում

Հազալիս կրծքավանդակի աջ հատվածում ցավը սովորաբար կապված է այսպիսի հիվանդությունների հետ՝

1. Լյարդի և լեղուղիների։ Ցավային զգացողությունները սովորաբար բութ են, նոպայաձև, կապված են վնասակար սննդի ընդունման հետ։ Կրծքավանդակի ցավով հազի նոպան սկսվում է յուղալի, տապակած, ապխտած սնունդ օգտագործելուց հետո։
2. ՍՄՀ (ստամոքս-աղիքային համակարգ)։ Մարսողական համակարգի՝ բորբոքային պրոցեսի հետ կապված հիվանդությունները նույնպես կարող են հրահրել հազի նոպա՝ կրծքավանդակի աջ հատվածում ուժեղ ցավով։ Դրանք են գաստրիտը, խոցը, այլն։
3. Թոքաբորբ։ Կրծքավանդակի աջ հատվածում ցավը հանգեցնում է նրան, որ մարդու համար դժվար է շնչել, հայտնվում են այլ ախտանիշներ՝ ջերմություն, թուլություն, մկանների ցավ։

![Աջ կողմում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-30879087.jpg "Աջ կողմում")

Ավելի հազվադեպ նման խնդիրը կարող է առաջանալ միոզիտի, սկոլիոզի, հոգեկան հիվանդությունների, բարդացած նախադաշտանային համախտանիշի ժամանակ։

### Ձախ կողմում

Երբ ցավն առաջանում է կրծոսկրի ձախ կողմում, դա վկայում է հետևյալ հիվանդությունների մասին՝

1. Թոքաբորբ։ Հատկապես սուր է ցավը այն դեպքում, երբ թոքաբորբը բարդանում է պլևրիտով։ Ցավային զգացողությունները ուղեկցվում են հոգնածությամբ, ուժասպառությամբ, բարձր ջերմությամբ։
2. Ստենոկարդիա։ Ցավն առաջանում է սրտի շրջանում։ Սովորաբար մարդն անմիջապես չի հասկանում, թե դա ինչ կարող է լինել։ Ոմանք ընդունում են Կորվալոլ, այլ սրտային դեղամիջոցներ։

## Ո՞ր բժիշկն է բուժում

Որոշել, թե որ բժշկին դիմել, հնարավոր է թերապևտին կամ ընտանեկան բժշկին այցելելուց հետո։ Հաշվի առնելով, որ հազը կրծքավանդակի ցավով կարող է հրահրված լինել բոլորովին տարբեր հիվանդություններով, թերապևտը ուղեգիր կտա անհրաժեշտ մասնագետին։ Եթե հիվանդությունը մրսածային է, բուժմամբ կզբաղվի ինքը։

![Ձախ կողմում](https://lifeinfo.am/storage/images/krcqavandaki-cav-hazalis%D5%9D-patcharner-ev-axtanishner-107.jpg "Ձախ կողմում")

Եթե պարզվի, որ մրսածության նշաններ չկան, հիվանդը կստանա ուղեգիր կարդիոգրամայի, անհրաժեշտ է բացառել սրտի խնդիրները։ Նաև կարող է անհրաժեշտ լինել պուլմոնոլոգի, գաստրոէնտերոլոգի, նևրոպաթոլոգի, օտոլարինգոլոգի օգնությունը։ Ճշգրիտ ախտորոշումը որոշելու համար կարևոր է կրծքավանդակում ցավային զգացողությունների տեղակայման վայրը։

> Խորհուրդ! Թերապևտին այցելելիս պարտադիր մանրամասն նկարագրեք հազի ժամանակ ցավի բնույթը, պարբերականությունը, տեղակայման վայրը, այլ զգացողություններ։

### Ախտորոշում

Ախտորոշիչ միջոցառումները կարևոր է անցկացնել հնարավորինս շուտ, քանի որ հազը կրծքավանդակի ցավով կարող է լինել լուրջ հիվանդությունների նշան, ընդհուպ մինչև թոքերի քաղցկեղ։ Ընթացակարգերն անցկացնելուց առաջ բժիշկը զննում է հիվանդին, որոշում է ցավի զգացվող հատվածը։ Դրանից հետո կարող են նշանակվել՝

- արյան, մեզի ընդհանուր հետազոտություն;
- ռենտգեն;
- ՄՌՏ;
- խորխի հետազոտություն (թաց հազի դեպքում);
- բրոնխոսկոպիա;
- կարդիոգրաֆիա, այլն։

![Ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/krcqavandaki-cav-hazalis%D5%9D-patcharner-ev-axtanishner-131.jpg "Ախտորոշում")

Եթե կա կասկած ուռուցքաբանական հիվանդության վրա, կարող է նշանակվել բիոպսիա։

> Հետաքրքիր է! Եթե հազն առանց ջերմության է, մրսածային հիվանդությունների, թոքաբորբի հավանականությունը փոքր է։ Ուստի բժշկին այցելելուց առաջ խորհուրդ է տրվում օրվա ընթացքում մի քանի անգամ չափել ջերմությունը։

## Ինչպես բուժել հիվանդությունը

Կրծքավանդակի ցավը հրահրվում է հազի ռեֆլեքսով, ուստի այն վերացնելու համար անհրաժեշտ է անցկացնել հիվանդության բուժում։ Դեղամիջոցների ընտրությունը կախված է հազի պատճառից։ Շատ դեպքերում նշանակվում են հակաբորբոքային միջոցներ, որոնք լրացվում են հիմնական հիվանդության դեմ դեղերի ընդունմամբ։

Օրինակ, եթե հազը հրահրված է բրոնխիտով, նշանակվում են դեղամիջոցներ, որոնք նոսրացնում են խորխը, արագացնում են դրա արտազատումը բրոնխներից։ Հաճախ կիրառվում են հակաբիոտիկներ, որոնք ունակ են կարճ ժամանակում վերացնել հիվանդածին միկրոօրգանիզմները։ Նաև նշանակվում են օշարակներ, խառնուրդներ, հաբեր, կոնֆետներ, որոնք ունեն փափկացնող ազդեցություն։

Գիշերային ժամերին հաճախակի հանդիպող նոպաների հետ հաղթահարվելու համար օգտագործվում են հակաբիոտիկներ։ Ուժեղ հազի դեպքում խորհուրդ է տրվում առատ տաք հեղուկ, արդյունավետ է նաև տնային պայմաններում ժողովրդական մեթոդներով բուժումը՝

- կարագի և կաթի խմիչքի ընդունում;
- բուսական թեյեր, ցանկալի է կիտրոնով;
- մաքուր մեղր;
- ինհալացիաներ, հատկապես բուսական։

Եթե կան կրծքավանդակի վնասվածքներ, միջկողային նևրալգիա, որոնք հրահրում են ցավային զգացողություններով հազ, ինքնաբուժմամբ զբաղվելը վտանգավոր է։ Անհրաժեշտ է դիմել համապատասխան մասնագետների։ Որոշ վնասվածքների դեպքում ստիպված են լինում կատարել վիրահատություն, գնալ մերսման, զբաղվել շնչառական մարմնամարզությամբ։

Գոյություն ունեն բազմաթիվ պատճառներ, որոնք կարող են հրահրել կրծքավանդակի ցավով հազ։ Ճշգրիտ ախտորոշումը որոշելու համար անհրաժեշտ է դիմել բժիշկներին, նկարագրել ցավային զգացողությունների տեղակայման վայրը, անցնել ախտորոշում։ Բուժումը նշանակվում է՝ ելնելով դրված ախտորոշումից, եթե հազը հրահրված է մրսածային հիվանդություններով, հիմնական բուժմանը հնարավոր է ավելացնել ժողովրդական միջոցներ։
