# Ինչպես ազատվել կակազության խնդրից - արդյունավետ եղանակներ

![Ինչպես բուժել կակազությունը տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/kakazutyunic-azatvelu-ardyunavet-exanakner-194.jpg "Ինչպես բուժել կակազությունը տնային պայմաններում")

Կակազությունը (լոգոնևրոզ) - խոսքային ակտի խանգարում է, որն արտահայտվում է հնչյունների, վանկերի, բառերի կրկնությամբ։ Խախտվում է խոսքի սահունությունը, տեմպը, մարդը ստիպված է դադարներ անել խոսելիս։ Զուգահեռաբար նկատվում է արտահայտված ընդհանուր լարվածություն, կաշկանդվածություն, ելույթից առաջ վախ։ Այս բոլոր նշանները մեծ մասամբ հանգեցնում են հոգեբանական խնդիրների (սոցիոֆոբիա, ինքնամեկուսացում)։ Ինչպես ազատվել կակազությունից, կքննարկենք ավելի մանրամասն։

Բովանդակություն:

- [Կակազության պատճառները](#%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կակազության տեսակները](#%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ո՞ր բժիշկը կօգնի](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%A8-%D5%AF%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%AB)
- [Ինչպես բուժել կակազությունը տնային պայմաններում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Դեղորայքային բուժում և մեթոդիկաներ](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Կանխարգելիչ միջոցառումներ](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B9-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նյութեր թեմայի շուրջ.- [Երեխաների կակազության պատճառները - ինչպես բուժել հիվանդությունը](%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-3635 "Երեխաների կակազության պատճառները - ինչպես բուժել հիվանդությունը")
- [Ինչպես ազատվել քրոնիկ դեպրեսիայից](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D6%81-6572 "Ինչպես ազատվել քրոնիկ դեպրեսիայից")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Կակազության պատճառները Ճշգրիտ էթիոլոգիան ուսումնասիրված չէ։ Կակազության համար բնորոշ է գենետիկական և նյարդաբանական խանգարումների համադրություն. Ուղեղում խոսքային կենտրոնների սպազմոդիկ պատրաստակամություն։ 3. Խոսքի խանգարում ադենոիդների դեպքում, որոնք խոչընդոտում են քթով շնչելուն, ուղեղը զգում է թթվածնային քաղց։ Տուժում են խոսքային կենտրոնները։
4. Չափազանց հուզական տիպի մարդիկ (շփոթմունք, ամաչկոտություն, հրապարակավ խոսելու վախ), որոնք ամեն ինչ իրենց միջով են անցկացնում։ Հուզմունքը մեկնարկում է խոսքային ապարատի սպազմը։
5. Վերապրած ուժեղ վախ կամ հոգեբանական տրավմա։
6. Քրոնիկական սթրեսի հետևանք։
7. Ուղեղի կապտվածքներ, ցնցում, կոնտուզիա։
8. Խոսքի զարգացման տեմպերի խախտում (արագացում կամ դանդաղում)։ Նկատվում է երեխաների մոտ, երբ խոսքային ապարատը չի հասցնում ապահովել բառապաշարի ձևավորման թափանցիկ հոսքը («լեքսիկական պայթյուն»)։ Բնորոշ է 3 տարեկան երեխային, որը երկար ժամանակ լուռ է եղել և առաջին անգամ սկսել է խոսել։
9. Ընտանիքում անբարենպաստ մթնոլորտ (վեճեր, գոռոցներ, կռիվներ)։
10. Նյարդային համակարգի հիվանդություններ (էնցեֆալիտներ, ուղեղային կաթված, մենինգիտներ)։
11. Ընտանիքի կակազող անդամին ընդօրինակելը։
### Կակազության տեսակները

Առանձնացնում են հիվանդության հետևյալ տեսակները.

1. Կլոնիկ - հնչյունների, վանկերի, բառերի կրկնություն («շ-շ-շ-շ-շ-շ-շ-ուն», «մե-մե-մե-մե-քենա»)։
2. Տոնիկ - հնչյունները, վանկերը, բառերը ձգվում են («ռ…….ետինե», «հ……աց»)։
3. Խառը։
4. Նևրոզանման։ Առկա է կենտրոնական նյարդային համակարգի օրգանական փոփոխություն։ Երեխաները հետ են մնում ֆիզիկական և հոգեկան զարգացումից։
5. Նևրոտիկ։ Առաջանում է առողջ նյարդային համակարգի դեպքում։ Հայտնվում է սթրեսային իրավիճակի, վախի ժամանակ։ Հանգիստ միջավայրում կակազության ախտանիշներ չեն նկատվում։ Այս տիպի դեպքում մարդիկ ելույթից առաջ ուժեղ վախ են ապրում, չափազանց լարվածություն։

Կակազությունը հաճախ ուղեկցվում է դեմքի մկանների սպազմից առաջացած գրիմասներով, նյարդային տիկով - սրանք պաշտպանական մեխանիզմներ են, որոնց միջոցով մարդը փորձում է արագ հաղթահարել տատանումը։

### Ո՞ր բժիշկը կօգնի

Հիվանդությունը բուժվում է մի քանի մասնագետների մասնակցությամբ.

1. Նյարդաբան։ Գնահատում է նյարդային համակարգի վիճակը և նշանակում համապատասխան միջոց (հանգստացնողներ, նոոտրոպներ)։
2. Հոգեթերապևտ։ Կօգնի հետևել խոսքային ակտի խանգարման պահին, հաղթահարել հուզմունքը։ Այս մասնագետը տիրապետում է հիպնոզին, որը կակազության բուժման արդյունավետ մեթոդ է։
3. Լոգոպեդ։ Կսովորեցնի ճիշտ խոսել, առանց տատանումների, պահպանելով անհրաժեշտ տեմպն ու արտասանության սահունությունը։
4. Ռեֆլեքսոթերապևտ բժիշկ։ Մանուալ թերապիա ասեղնաբուժության միջոցով։

## Ինչպես բուժել կակազությունը տնային պայմաններում

Կակազությունը նևրոզ է, հետևաբար բուժման մեթոդները կուղղված կլինեն նյարդային համակարգի հանգստացմանը, հոգեկանի ամրապնդմանը։ Հնարավո՞ր է վերջնականապես հրաժարվել կակազելուց։ Ուժեղ լոգոնևրոզից ազատվելու հարցում կօգնեն բժիշկները - նյարդաբանը, լոգոպեդը, հոգեբանը, հոգեբույժը։

### Բուժում ժողովրդական միջոցներով

Այս բաղադրատոմսերն օգտագործվում են որպես ազդեցության լրացուցիչ մեթոդ.

1. Կիրառում են ֆիտոթերապիա։ Բուսական հավաքածուների կազմում սովորաբար ընդգրկված են մելիսան, անանուխը, սպիտակ հասենը (ясенец), ուրցը, երիցուկը։ Պատրաստում են թուրմեր կամ եփուկներ, որոնք կիրառում են օրը երկու անգամ։ Դասընթացը կազմում է մոտ մեկ ամիս։
2. Արոմաթերապիա։ Օգտագործում են նարդոսի, նարնջի, մելիսայի, պաչուլիի, բերգամոտի, վալերիանի յուղեր։ Կիրառում են լոգանքի ժամանակ, կարելի է ավելացնել արոմալամպի մեջ, մերսման կրեմի մեջ։

Ժողովրդական միջոցները հանգստացնող ազդեցություն ունեն նյարդային համակարգի վրա։ Տանը կակազության դեմ պայքարել կարելի է նաև այլ մեթոդների միջոցով։

![Ո՞ր բժիշկը կօգնի](https://lifeinfo.am/storage/images/kakazutyunic-azatvelu-ardyunavet-exanakner-188.jpg "Ո՞ր բժիշկը կօգնի")

Տնային պայմաններում կարելի է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները.

1. Երգեցողություն։ Շատ արդյունավետ եղանակ է խոսքը կատարելագործելու համար։ Երգելու ժամանակ կակազությունը բացառվում է։ Կարելի է վերցնել այս հնարքը և փորձել խոսել երգեցողաբար։
2. Շնչառական մարմնամարզություն։ Շատ հայտնի են Ստրելնիկովայի մեթոդները։ Վարժությունները հասանելի են և՛ երեխային, և՛ մեծահասակին։ Նպաստում են շնչառության համակարգման բարելավմանը, դիֆրագմայի հանգստացմանը։ Հանգիստ շնչառությունը անհրաժեշտ պայման է սահուն խոսքի համար։
3. Դադար հաղորդակցության մեջ։ Անհրաժեշտ է որոշ ժամանակ դադարեցնել այլ մարդկանց հետ բանավոր հաղորդակցվելը՝ փոխարինելով այն գրավորով։ Գրելու ընթացքում տատանումներ չկան, մտովի մարդը արտասանում է բառերն ու նախադասությունները։ Մեթոդը սովորեցնում է հստակ արտահայտել սեփական մտքերը։
4. Չշտապել իրադարձություններից առաջ։ Ժամանակակից ծնողները ցանկանում են մեծացնել հրաշամանուկ և բեռնում են նրան տեղեկատվության հոսքով։ Նրանք ուզում են, որ երեխան իմանա մի քանի լեզու, սովորի բանաստեղծություններ, հաճախի մի քանի զարգացնող խմբակներ։ Աճող օրգանիզմը միշտ չէ, որ կարողանում է հաղթահարել նման ծավալը։ Անհրաժեշտ է դադար տալ հանգստի համար։
5. Լիարժեք հանգիստ։ Եթե հնարավորություն կա, կարելի է փոխել միջավայրը և մեկնել ճամփորդության։ Շատ օգտակար են հանգստացնող գործունեության տեսակները՝ յոգա, լողալը, մերսում, մեդիտացիա, մաքուր օդում զբոսանքներ։
6. Լեզվի համար վարժություններ։ Այն հիմնական խոսքային մկանն է։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ վարժություններ լեզվի բոլոր մկանային խմբերի համար։ Շատ օգտակար են շուտասելուկները։

### Դեղորայքային բուժում և մեթոդիկաներ

Դեղերը կարող է նշանակել միայն բժիշկը։ Օգտագործում են երկու խմբի պատրաստուկներ՝ տրանքվիլիզատորներ և հակացնցումային։ Կակազության բուժման մեջ վառ ներկայացուցիչ է Ֆենիբուտը։ Հաբերը նպաստում են անհանգստության, վախի, լարվածության զգացումի նվազեցմանը կամ անհետացմանը, նորմալացնում են քունը։

Կակազության բուժման մեթոդիկաներ.

1. Սնեժկոյի մեթոդով հիվանդությունից եռօրյա ազատման ծրագիր, որը հիմնված է այն համոզման վրա, որ խոսքը հմտություն է, այն չեն բուժում, այլ զարգացնում։ Բուժման ծրագրում կա խոսքի հատուկ մարզումների համալիր։
2. Ի՞նչ է Մելքոմ Ֆրեյզերի մեթոդը։ Ծրագիրը կազմված է այնպես, որ մարդն ինքնուրույն կարողանա շտկել իր խոսքը։ Ներկայացված են հատուկ վարժությունների փաթեթ, որոնք ապացուցել են իրենց արդյունավետությունը և օգնել են շատերին բուժվել կակազությունից։
3. Բջջային հավելվածներ։ Օրինակ՝ «Голос закрепитель»։ Օգնում է դանդաղեցնել կակազողի խոսքի տեմպը և ավելի հասկանալի դարձնել նրան ուրիշների համար։ Աստիճանաբար մարդը սովորում է նոր տեմպին և ավելի լավ է խոսում։ Ներկայացնում է հոգեբանական երևույթ։

Կակազությունից տառապող յուրաքանչյուր մարդ կյանքի ընթացքում հորինում է պաթոլոգիայի դեմ պայքարի իր միջոցները։ Օրինակ՝ բռունցքը գրպանում սեղմելը։ Մկանային կծկումը շեղում է հուզմունքից և խոսքային ապարատի սպազմից։ Ոմանք մատների փոշին կամ ցանկացած այլ մանր իր պտտեցնում են։ Հիանալի եղանակ է հորինել Դեյլ Քարնեգին՝ կոշիկների մեջ ոտքերի մատները ուժեղ սեղմել։ Ոմանց հանգստացնում է թղթի թերթ ծալելը։

## Կանխարգելիչ միջոցառումներ

Անհրաժեշտ է հետևել երեխայի խոսքային զարգացմանը։ Բառերի արտասանության փոքրագույն խեղաթյուրումների, խոսքի տեմպի խախտման, արտահայտությունների ձգման, զրույցի ժամանակ դադարների դեպքում անհրաժեշտ է դիմել լոգոպեդի։ Պետք է պարզել՝ արդյոք պաթոլոգիան առաջանում է միայն հուզմունքի ժամանակ, թե ոչ։ Մասնագետի օգնությունը հիվանդության վաղ փուլում կօգնի երեխային կանխել հաղորդակցության դժվարությունները։ Դեռահասի համար ավելի դժվար է հաղթահարել կակազությունը, քանի որ սեռահասունացման տարիքում երեխաները ավելի հաճախ ապրում են հուզմունք և տառապում են նևրոզներից։

![Բուժում ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-76612874.jpg "Բուժում ժողովրդական միջոցներով")

Լավագույն կանխարգելումը լոգոնևրոզի կանխումն է։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նպաստավոր պայմաններ երեխայի զարգացման համար, ընտանիքի մթնոլորտը զարդարել հանգստությամբ և սիրով։ Շատ կարևոր դեր են խաղում ծնողները և նրանց փոխհարաբերությունները։

1. Պետք է երեխային պաշտպանել հեռուստացույցի, սարքերի, համակարգչային խաղերի տեսքով տեղեկատվության գերբեռնվածությունից։
2. Անհրաժեշտ է ապահովել աշխատանքի և հանգստի ճիշտ ռեժիմ։ Երեխան պետք է քնի 8-9 ժամ։
3. Կազմակերպել լիարժեք սնուցում՝ վիտամինների և միկրոտարրերի բավարար քանակությամբ։
4. Շատ օգտակար է երգեցողությունը և լավ երգերի լսումը։
5. Խորհուրդ է տրվում հանգիստ խաղեր, բարի սյուժեով գրքերի ընթերցում, մաքուր օդում զբոսանքներ։

Երեխայի խոսքի ճիշտ զարգացումը հիմնվում է հետևյալի վրա.

- աշխարհայացքի ընդլայնում, առարկաների, դրանց հատկությունների մասին գիտելիքների ձևավորում, բնության երևույթների ուսումնասիրություն և վերլուծություն;
- չափավոր խոսքի տեմպի ուսուցում, դրա համար պետք է ուշադիր լսել երեխային, որպեսզի նա չշտապի կիսվել իր ապրումներով ու մտքերով;
- բառերի ճիշտ արտասանություն, պետք է ուղղել նրան, չծանրաբեռնել ավելորդ տեղեկատվությամբ։

Կակազության հիմնական խնդիրն այն է, որ ապաքինումից հետո հիվանդության ախտանշանները կարող են նորից հայտնվել։ Չպետք է դրան ուշադրություն սևեռել։ Կակազությունից ազատված մարդիկ կրկին կհաղթահարեն այն։
