# Ինչպես արագ պարզել, որ դեպրեսիա ունես

![Մտքեր և զգացմունքներ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-91918527.jpg "Մտքեր և զգացմունքներ")

Երբեմն մարդը երկար ժամանակ վատ տրամադրություն ունի, չի հետաքրքրվում կյանքով, չի շփվում ընկերների հետ: Ինչպե՞ս հասկանալ, որ դու դեպրեսիա ունես, այլ ոչ թե պարզապես վատ տրամադրություն: Անհրաժեշտ է ուշադիր վերլուծել վարքագիծը և դրա առանձնահատկությունները համեմատել դեպրեսիվ վիճակի ախտանիշների հետ: Եթե իրավիճակը լուրջ է, պետք է օգնության դիմել բժշկին:

Բովանդակություն:

- [Ինչ է դեպրեսիան](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6)
- [Մտքեր և զգացմունքներ](#%D5%B4%D5%BF%D6%84%D5%A5%D6%80-%D5%A6%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Վարքագծի փոփոխություններ](#%D5%BE%D5%A1%D6%80%D6%84%D5%A1%D5%A3%D5%AE%D5%AB-%D6%83%D5%B8%D6%83%D5%B8%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Դեպրեսիայի առաջացման պատճառները](#%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Խորացած և քրոնիկ դեպրեսիայի նշանները](#%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%AE-%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Դեռահասների դեպրեսիայի նշանները](#%D5%A4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչպես բուժել դեպրեսիան](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ:- [Դեպրեսիան հղիության ժամանակ - պատճառները և ինչպես ազատվել](%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D6%81-7742 "Դեպրեսիան հղիության ժամանակ - պատճառները և ինչպես ազատվել")
- [Ինչպես ազատվել քրոնիկ դեպրեսիայից](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D6%81-6572 "Ինչպես ազատվել քրոնիկ դեպրեսիայից")
- [Բիպոլյար մանիակալ դեպրեսիա - ախտանիշներ և բուժում](%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A2%D6%87%D5%A5%D5%BC-%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%AC-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4349 "Բիպոլյար մանիակալ դեպրեսիա - ախտանիշներ և բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչ է դեպրեսիան Դեպրեսիան հոգեկան խանգարում է, զգացմունքների պաթոլոգիա: Այս հիվանդությամբ տառապող մարդկանց մոտ կատարվողի նկատմամբ անադեկվատ հոռետեսական հայացք է ձևավորվում: Հիվանդությունը նաև բնութագրվում է մտածողության խանգարումով և շարժողական արգելակվածությամբ: Դեպրեսիայի ենթարկվող մարդկանց մոտ իջնում է ինքնագնահատականը, կորչում է կյանքի նկատմամբ հետաքրքրությունը և իր աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրվածությունը: Մարդը սկսում է չարաշահել ալկոհոլային խմիչքները, ընդունել թմրանյութեր: Դեպրեսիան հաճախ ընկալվում է որպես ծուլության, չար բնավորության, երկարատև հոռետեսության կամ նույնիսկ եսասիրության դրսևորում: Իրականում սա լուրջ հոգեսոմատիկ հիվանդություն է, որը բուժում է պահանջում: Հիվանդությունը տարբեր կերպ է դրսևորվում, ամեն ինչ կախված է հիվանդության ծանրությունից: Դեպրեսիայի զգացմունքային նշանները. ընկճված տրամադրություն, վիշտ, 3. անպատճառ տառապանք, տխրություն և մելամաղձություն,
4. դժգոհություն սեփական արտաքինից, կյանքից, աշխատանքից,
5. ապատիա,
6. դյուրագրգռություն,
7. ինքնամեղադրանք մերձավոր մարդու հիվանդության կամ մահվան կապակցությամբ,
8. մշտական ճնշող վախ:
![Ինչպես բուժել դեպրեսիան](https://lifeinfo.am/storage/images/depresiayi-nshannern-u-axtanishnery%D5%9D-inchpes-chanachel-111.jpg "Ինչպես բուժել դեպրեսիան")

Հիվանդության ֆիզիոլոգիական ախտանիշները.

- քնի հետ կապված խնդիրներ,
- սեռական դիսֆունկցիա,
- ախորժակի կորուստ կամ, ընդհակառակը, մշտական սովի զգացում,
- ստամոքս-աղիքային տրակտի հետ կապված խնդիրներ,
- թուլություն, արագ հոգնածություն:

Վարքագծային նշանները.

- ցանկացած զվարճանքից հրաժարում,
- միայնությանը հակվածություն,
- մոտիվացիայի բացակայություն,
- սոցիալական պասիվություն,
- ալկոհոլիզմ, թմրանյութերի ընդունում:

Մտածողական գործընթացի հետ կապված դեպրեսիայի նշանները.

- մռայլ, բացասական մտքերի գերակշռում,
- ուշադրության կենտրոնացման դժվարություններ,
- ուշադրության կորուստ,
- ինքնասպանության մասին մտքեր,
- կարևոր որոշումներ կայացնելու դժվարություն:

> Կարևոր է! Եթե երկար ժամանակահատվածում պահպանվում են բազմաթիվ նշաններ, ուրեմն մարդը դեպրեսիայի մեջ է: Հիվանդությունը կարելի է ինքնուրույն հայտնաբերել, եթե ուշադիր վերլուծել սեփական վիճակը: Կարևոր է հասկանալ, որ դու դեպրեսիա ունես և հնարավորինս շուտ դուրս գալ դրանից:

## Մտքեր և զգացմունքներ

Որպեսզի հասկանաս, որ դու դեպրեսիա ունես, պետք է մի փոքր խորանալ սեփական վիճակի մեջ: Մարդիկ շատ հաճախ իրենց ընկճված են զգում: Նրանք մշտապես տխրում են, ցանկացած կենսական դժվարություն նրանց հավասարակշռությունից հանում է, ուժ չի հերիքում ապատիայից դուրս գալու, նոր ինչ-որ բանով զբաղվելու համար: Հուզական առումով` լրիվ լճացում: Ոչ մի զբաղմունքից ուրախություն չեն ստանում, ընկերների հետ շփվելը նրանց չի հետաքրքրում, ոչինչ նրանց չի ուրախացնում, միտքը զբաղված է միայն բացասական մտքերով, կատարվողը ընկալում են սև գույներով: Մարդուն երկար ժամանակ կարող է հետապնդել մտերիմ ազգականի մահվան կամ հիվանդության պատճառով մեղքի զգացումը:

Դեպրեսիվ վիճակում հաճախ փոքր բաների համար կոտրվում են, բղավում են շրջապատողների վրա, մշտապես ինչ-որ մեկի հետ կոնֆլիկտի մեջ են մտնում և վիճում: Զգացմունքների կտրուկ բռնկումը փոխարինվում է ապատիայի զգացումով և անզորությամբ: Հիվանդը սպորտով չի զբաղվում, հոգնում է ցանկացած ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից: Եթե անհրաժեշտ է ինչ-որ կարևոր որոշում կայացնել, նա հապաղում է: Մարդը երկար ժամանակ չի կարողանում կենտրոնանալ և հասկանալ, թե ինչ պետք է անի, ինչպես ավելի լավ վարվի:

Դեպրեսիայով տառապողները դադարում են շփվել ընկերների հետ: Նրանք փորձում են բոլորից մեկուսանալ, չեն մասնակցում զանգվածային միջոցառումների և հասարակական հաստատություններին, չեն գնում համերգների, թատրոններ, չեն սիրում ռեստորաններ և սրճարաններ այցելել: Կամավոր մեկուսացումից բացի, հիվանդների մտքին հաճախ գալիս են ինքնասպանության մասին մտքեր: Նրանց թվում է, թե փակուղում են և հնարավորություն չունեն իրենց կյանքը փոխելու:

> Կարևոր է! Եթե այս բոլոր մտքերը և արարքները ծանոթ են թվում, ուրեմն սա դեպրեսիա է: Անհրաժեշտ է անհապաղ օգնության դիմել մասնագետին:

## Վարքագծի փոփոխություններ

Դեպրեսիայի նշան կարող է լինել քնի և ախորժակի խանգարումը, ընդ որում մարդն արագ նիհարում է: Երբեմն ձգձգվող հիվանդությունը հանգեցնում է մշտական սովի զգացման, այս դեպքում հիվանդը շատ է ուտում և ավելորդ քաշ հավաքում: Հիվանդության ստույգ նշանը` արտաքինի փոփոխությունն է:

![Խորացած և քրոնիկ դեպրեսիայի նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/depresiayi-nshannern-u-axtanishnery%D5%9D-inchpes-chanachel-115.jpg "Խորացած և քրոնիկ դեպրեսիայի նշանները")

Հիվանդը կարող է կտրուկ սկսել էքստրեմալ տեսակի սպորտով զբաղվել: Նա դադարում է իր կյանքի համար վախենալ, նրան գրավում է վտանգը, և միայն դրա մեջ է տեսնում իր գոյության նպատակը: Այդ ընթացքում մարդը կարող է ճանապարհին անզգուշորեն վարել մեքենան, չարաշահել ալկոհոլային խմիչքները, կասկածելի ծանոթություններ ստեղծել, անկարգ սեռական կապեր ունենալ:

Մարդուն մշտապես լաց լինել է ուզում, նույնիսկ եթե ոչ մի առիթ չկա: Նա արցունքներ է թափում կոտրված բաժակի համար, եթե տխուր ֆիլմ է դիտում, իսկ երբեմն պարզապես պառկում է մահճակալին, մտածում ինչ-որ բանի մասին և լաց է լինում: Լացկանությունը հաճախ ուղեկցվում է ալկոհոլ խմելու, բազմոցին պառկելու և ամբողջությամբ վերմակով ծածկվելու ցանկությամբ: Հատկապես խոցելի են կանայք, նրանք կարող են հեկեկալ, եթե ամուսինը իրենց չի հասկանում:

Դեպրեսիայի ժամանակ մարդիկ ցավեր են զգում սրտի շրջանում (իրենց վիճակը նկարագրում են «քար է ընկել սրտին», «սիրտը սեղմվեց» արտահայտություններով), լյարդի կամ ստամոքսի շրջանում: Այս զգացողությունները կարող են լինել տարբեր քրոնիկ հիվանդությունների ախտանիշներ և միայն ուժեղացնել մարդու ցավոտ վիճակը: Պետք է ոչ միայն բացահայտել կյանքի իրավիճակին նման ախտանիշները, այլև պարզել, թե որն է դեպրեսիայի պատճառը: Հիվանդության հանգեցրած գործոնները անհրաժեշտ է հաշվի առնել և փորձել հաղթահարել դրանք:

## Դեպրեսիայի առաջացման պատճառները

Շատ մարդիկ դեպրեսիան ընկալում են որպես վատ տրամադրության հոմանիշ: Իրականում սա լուրջ հիվանդություն է: Այն կարող է ունենալ ռեակտիվ կամ էնդոգեն ծագում: Ռեակտիվ ձևի առաջացման պատճառը ինչ-որ բարդ իրավիճակն է, որում գտնվում է մարդը, կամ հոգեկանը վնասող տխուր իրադարձությունը: Ճակատագրի ծանր հարվածները անգործունակ են դարձնում բոլորովին առողջ մարդուն:

Ռեակտիվ վիճակի պատճառները.

- երեխայի կամ մերձավոր մարդու մահ,
- եկամտի կորուստ,
- դատավարություն,
- ամուսնալուծություն,
- առողջական վիճակի վատթարացում:

![Դեռահասների դեպրեսիայի նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/depresiayi-nshannern-u-axtanishnery%D5%9D-inchpes-chanachel-122.jpg "Դեռահասների դեպրեսիայի նշանները")

Հիվանդության էնդոգեն ծագման դեպքում մարդու մոտ նկատվում է մռայլ տրամադրություն, դանդաղեցված շարժումներ, մտածողական արգելակվածություն: Հուզական խանգարումը կարող է գենետիկորեն պայմանավորված լինել: Էնդոգեն վիճակի զարգացման մեկնարկ կարող է հանդիսանալ հոգեբանական տրավման, ներքին օրգանների հիվանդությունը, պատրաստուկների ընդունումը կամ նյարդաբանական հիվանդությունները:

Շատ մարդկանց հետաքրքրում է, թե ինչպես հասկանալ հիվանդության պատճառը, քանի որ ոչ միայն տխուր կենսական իրավիճակները կարող են մարդուն տխրահոգության և կատարվողի նկատմամբ լրիվ անտարբերության վիճակի մեջ գցել: Երբեմն հիվանդության պատճառ է դառնում այնպիսի ուրախալի իրադարձություն, ինչպիսին երեխայի ծնունդն է: Ծննդաբերությունից հետո մոր մոտ կարող են առաջանալ տրամադրության տատանումներ, երբեմն նրան ցանկանում է սպանել իրեն և իր փոքրիկին, հալյուցինացիաներ են հայտնվում: Նման վիճակը կապված է ծննդաբերությունից հետո հորմոնալ խանգարումների հետ: Ի՞նչ անել, եթե հետծննդյան դեպրեսիան սկսվել է: Այս դեպքում պետք է անհապաղ օգնության դիմել մասնագետին:

> Կարևոր է! Հիվանդի մոտ կարող են ինքնասպանության մասին մտքեր առաջանալ: Այս դեպքում մարդուն անհրաժեշտ է ոչ միայն բուժում, այլև մերձավորների և ընկերների օգնություն:

### Խորացած և քրոնիկ դեպրեսիայի նշանները

Խորացած դեպրեսիան մարդու հոգեկանի ծանր խանգարում է, երբ սովորական ախտանշանագումարը քրոնիկ ձև է ստանում: Պատճառները կարող են ունենալ հոգեբանական, էնդոգեն կամ սոմատիկ բնույթ:

Հոգեբանական պատճառներին են պատկանում ծանր իրավիճակները, օրինակ` մերձավոր մարդու մահը, բանտարկությունը, հրդեհը: Էնդոգեն հիվանդության դեպքում հիվանդի մոտ անհրաժեշտ հորմոնները ամբողջովին չեն արտադրվում: Սոմատիկ ձևը բնորոշ է ծանր, հաճախ անբուժելի հիվանդությամբ տառապող մարդկանց` ՁԻԱՀ-ով, քաղցկեղով, շաքարային դիաբետով, լյարդի ցիրոզով:

Խորացած դեպրեսիվ վիճակի նշանները.

- տխուր տրամադրություն երկար ժամանակահատվածում,
- կյանքի նկատմամբ հետաքրքրության բացակայություն,
- թուլություն և ավելացած հոգնածություն:

![Ինչպես արագ պարզել, որ դեպրեսիա ունես](https://lifeinfo.am/storage/images/depresiayi-nshannern-u-axtanishnery%D5%9D-inchpes-chanachel-143.jpg "Ինչպես արագ պարզել, որ դեպրեսիա ունես")

Մարդը տառապում է ցածր ինքնագնահատականից, դառնում է անվճռական, նրան այցելում են ինքնասպանության մասին մտքեր: Վատ է քնում, չափազանց վաղ արթնանում: Քրոնիկ դեպրեսիվ վիճակում գտնվող որոշ մարդիկ չեն հաղթահարում իրենց մասնագիտական խնդիրները, չեն կարողանում տրամաբանորեն մտածել և ճիշտ արտահայտվել:

### Դեռահասների դեպրեսիայի նշանները

Սեռական հասունացման շրջանում երեխաները ագրեսիվ են պահում իրենց, կոնֆլիկտի մեջ են մտնում շրջապատողների հետ, հաճախ փակվում են իրենց մեջ և գտնվում ընկճված տրամադրության մեջ: Նրանց մոտ կարող է դիտվել դեռահասային դեպրեսիա: Նման վիճակը կապված է հորմոնալ փոփոխությունների հետ:

Ինչպե՞ս հասկանալ, որ դեռահասը դեպրեսիա ունի: Անհրաժեշտ է ուշադիր ուսումնասիրել նրա վարքագիծը: Եթե դեռահասը փակվել է իր մեջ, չի շփվում ընկերների հետ, չափից դուրս ագրեսիվ է, արագ գրգռվում է ցանկացած մանրուքից, մշտապես հոգնած է` սա արդեն պատճառ է մասնագետին օգնության դիմելու համար:

## Ինչպես բուժել դեպրեսիան

Անհրաժեշտ է դիմել բժշկին, հետազոտություն անցնել և պարզել ախտորոշումը: Դեպրեսիվ վիճակների բուժմամբ զբաղվում են հոգեթերապևտները կամ հոգեբույժները: Կախված հիվանդության պատճառից և վիճակի ծանրությունից, բժիշկը նշանակում է պատրաստուկներ:

Բուժման ընթացքում անհրաժեշտ է փոխել կենսակերպը, բացահայտել տխրության պատճառը, կիսվել դրանով մերձավորների հետ: Խորհուրդ է տրվում ընկերներ գտնել, հետաքրքիր զբաղմունքով տարվել, սպորտով զբաղվել: Կարելի է կամավոր դառնալ և օգնել դժվարության մեջ հայտնված մարդկանց:

Կարևոր է անպայման զրուցել հոգեթերապևտի հետ և պատմել նրան սեփական խնդիրների մասին: Հիվանդության հետ ինքնուրույն հաղթահարելը հաճախ դժվար է լինում: Դրական փոփոխությունները միշտ չէ, որ ակնթարթորեն են առաջանում, անհրաժեշտ է ոչ միայն ժամանակ, այլև բուժվելու ցանկություն հենց հիվանդի մոտ: Հասկանալ, որ դեպրեսիան նահանջում է, կարելի է, եթե հայտնվել են հետևյալ ախտանիշները. մարդուն այլևս տխուր մտքեր չեն տանջում, նրա մոտ մեկուսանալու ցանկություն չկա, նրան աշխատելու, ուրախանալու և ընկերների հետ շփվելու ցանկություն է առաջանում:
