# Ինչպես բուժել 2-րդ աստիճանի ադենոիդները երեխայի մոտ

![Կլինիկական պատկերը և ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/2-rd-astichani-adenoidneri-bujumy-erexaneri-mot-144.jpg "Կլինիկական պատկերը և ախտանիշները")

Մանկական տարիքում ադենոիդների բուժման մոտեցումները մշտապես վերանայվում են մասնագետների կողմից։ Նախկինում 2-րդ աստիճանի ադենոիդները երեխաների մոտ խորհուրդ էին տալիս անմիջապես հեռացնել, սակայն հետագայում մարտավարությունը փոխվեց։ Դիտարկենք այս պաթոլոգիայի կլինիկական պատկերը և բուժման սկզբունքները փոքրիկների մոտ։ Իմանանք, թե ինչ ասպեկտներով են առաջնորդվում բժիշկները, երբ որոշում են հեռացնել թե ոչ երեխայի ադենոիդները։

Բովանդակություն՝

- [Պատճառները](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության հնարավոր բարդություններն ու հետևանքները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կլինիկական պատկերը և ախտանիշները](#%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտորոշումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժման սկզբունքները](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BD%D5%AF%D5%A6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Վիրաբուժական մեթոդներ](#%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բուժում առանց վիրահատության](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6)
- [Այլընտրանքային մեթոդներ](#%D5%A1%D5%B5%D5%AC%D5%A8%D5%B6%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Հարակից հոդվածներ՝- [Ադենոիդները մարդու մոտ - որտեղ են գտնվում](%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%A4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%AB%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B8%D6%80%D5%BF%D5%A5%D5%B2-%D5%A5%D5%B6-%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B6%D6%84-%D5%A3%D5%BF%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-8107 "Ադենոիդները մարդու մոտ - որտեղ են գտնվում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Պատճառները Ըմպանային նշագեղձի մեծացումը բնորոշ է 1-ից 14 տարեկան երեխաներին։ Ադենոիդները կարող են պահպանվել նաև մեծահասակների մոտ, սակայն ավելի հաճախ դրանք աստիճանաբար փոքրանում և ատրոֆիայի են ենթարկվում։ Ըմպանային նշագեղձը ավշային հյուսվածքի կուտակում է։ Սա իմունային համակարգի օրգան է, որի հիմնական խնդիրն է պայքարել քթըմպանի վարակի դեմ։ Նշագեղձի մեծացումը կոչվում է ադենոիդներ կամ ադենոիդային բուսականություն (վեգետացիա)։ Կարևոր է! Ադենոիդներն ինքնին հիվանդություն չեն, այլ նշագեղձի պաթոլոգիական հիպերտրոֆիա։ Սակայն զգալի մեծացման և երկրորդային վարակի միացման դեպքում զարգանում են բարդություններ՝ շնչառության և լսողության խանգարում, հաճախակի մրսածություններ, ադենոիդիտ։ Նշագեղձի մեծացման պատճառներից մեկը մանկական իմունային համակարգի անհասունությունն է։ Ի պատասխան պաթոգեն մանրէների և վիրուսների ազդեցության՝ երեխայի իմունիտետը ռեագում է ավշային հյուսվածքի մեծացմամբ։ ![Ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-42981509.jpg "Ախտորոշումը") Ադենոիդների առաջացումը հրահրում են հետևյալ գործոնները. Ընդհանուր իմունիտետի նվազում։ Ադենոիդային բուսականությունն ավելի հաճախ հանդիպում է այն երեխաների մոտ, ովքեր հաճախ և երկար են հիվանդանում։ 5. Վարակի այլ օջախներ (կարիես ունեցող ատամներ, ֆարինգիտ, տոնզիլիտ, օտիտ)։ Քրոնիկ բորբոքման հաճախակի սրացումները հրահրում են քթըմպանային նշագեղձի աճը։
6. Գենետիկական նախատրամադրվածություն։ Եթե ծնողների մոտ նկատվել են նման խնդիրներ, երեխայի մոտ ադենոիդների հիպերտրոֆիայի ռիսկը մեծանում է։
7. Ալերգիա։ Անբարենպաստ էկոլոգիական իրավիճակը, քիմիական, սննդային և այլ ալերգեների տարածվածությունը հանգեցնում են հյուսվածքների այտուցի, մեծացած նշագեղձի երկրորդային վարակման։
> Հետաքրքիր է! Բերանի և քթըմպանի շրջանում կենտրոնացած են ավշային հյուսվածքի այլ կուտակումներ ևս! Սրանք քիմքային, փողային, լեզվային նշագեղձերն են։ Դրանք նույնպես կարող են մեծանալ։ Բժշկի համար նշանակություն ունի ոչ թե ինքնին մեծացումը, այլ դրա աստիճանը և զարգացող բարդությունները։

### Հիվանդության հնարավոր բարդություններն ու հետևանքները

Լիարժեք քթային շնչառությունը կարևոր է ցանկացած տարիքի մարդու համար։ Սակայն լուրջ հետևանքներն ավելի հաճախ հանդիպում են փոքր երեխաների, քան դեռահասների և մեծահասակների մոտ։

Բարդությունները կարելի է բաժանել մի քանի խմբի.

1. Մանկական տարիքում նորմալ քթային շնչառության բացակայությունը հանգեցնում է կծվածքի, ատամների և դեմքի գանգոսկրերի ձևավորման խանգարումների։ Բերանով շնչառությունը հրահրում է հաճախակի և երկարատև մրսածություններ, խռմփոց։
2. Միջին ականջի խնդիրներ։ Ադենոիդների մոտ տեղակայված լսողական փողը կարևոր դեր է խաղում միջին ականջի նորմալ աշխատանքում։ Եթե մեծացած ադենոիդները փակում են լսողական փողերի բացվածքները, առաջանում են հաճախակի օտիտներ։ Արդյունքը կարող է լինել կայուն լսողության կորուստ։
3. Սոմատիկ հիվանդություններ։ Թթվածնի պակասը հանգեցնում է գլխուղեղի հիպոքսիայի։ Երեխան ավելի արագ է հոգնում, հետ է մնում զարգացման մեջ, նրա մոտ խախտվում են քունն ու ախորժակը։

![Վիրաբուժական մեթոդներ](https://lifeinfo.am/storage/images/2-rd-astichani-adenoidneri-bujumy-erexaneri-mot-154.jpg "Վիրաբուժական մեթոդներ")

Ծանր դեպքերում սխալ շնչառության պատճառով փոքրիկի մոտ կարող է դեֆորմացվել կրծքավանդակը, խանգարվել խոսքը, ստամոքս-աղիքային տրակտի և էնդոկրին գեղձերի աշխատանքը։ Ներկայումս նման բարդություններ գրեթե չեն հանդիպում։

## Կլինիկական պատկերը և ախտանիշները

Հիվանդության ախտանիշները կախված են նշագեղձերի հիպերտրոֆիայի աստիճանից։ «Երկրորդ աստիճանի ադենոիդներ» ախտորոշումը նշանակում է, որ մեծացած բուսականությունը կեսով փակում է ցախավեկը (քթըմպանի հետին հատվածներում տեղակայված ոսկորը)։

Ծնողները պետք է ուշադրություն դարձնեն հետևյալ ախտանիշներին.

- խռմփոց կամ ճռինչ ձայներ քնի ժամանակ,
- 2-5 տարեկան երեխաների մոտ ձայնի տեմբրի փոփոխություն, քթահնչության հայտնվելը,
- միջին ականջի կանոնավոր հիվանդություններ (խցանում, օտիտներ),
- քթային շնչառության բացակայություն,
- հոտառության հետ կապված խնդիրներ,
- հաճախակի մրսածություններ և ՍՌՎԻ-ներ,
- երեխայի ընդհանուր վիճակի փոփոխություն - քմահաճություն, քնկոտություն, հոգնածություն, ախորժակի խանգարում։

![Բուժում առանց վիրահատության](https://lifeinfo.am/storage/images/2-rd-astichani-adenoidneri-bujumy-erexaneri-mot-144.jpg "Բուժում առանց վիրահատության")

2 և ավելի նշանների համադրությունը պետք է զգուշացնի ծնողներին ադենոիդների վերաբերյալ և դառնա ականջ-կոկորդ-քթաբան բժշկի այցելության առիթ։

### Ախտորոշումը

Ադենոիդները տեղակայված են քթըմպանում, ուստի ծնողները չեն կարող տեսնել դրանք։ Արտաքինից նշագեղձը հիշեցնում է ծաղկակաղամբի հաստաբողբոջ կամ աքլորի կատար։

Ադենոիդային բուսականությունը կարելի է ախտորոշել մի քանի եղանակով.

1. Քթըմպանային հայելիով զննում։ Կատարվում է թուլացած փսխման ռեֆլեքս ունեցող ավելի մեծ տարիքի երեխաների մոտ։ Զննման համար բժիշկը երեխայի բերանը մտցնում է փոքրիկ հայելի և զննում քթըմպանը։
2. Էնդոսկոպիկ հետազոտություն։ Ավելի մեծ տարիքի երեխաների մոտ կատարվում է առանց անզգայացման, փոքրիկների մոտ՝ կարճատև սեդացիայի տակ։ Այս ախտորոշման եղանակը թույլ է տալիս ոչ միայն գնահատել ադենոիդների աստիճանը, այլև դիտարկել այլ կառուցվածքներ՝ լսողական փողերի բացվածքները, ստորին քթային խեցիների հետին ծայրերի հիպերտրոֆիայի առկայությունը, կորացումները, պոլիպները և այլն։
3. Հակադրումով ռենտգեն նկարներ։

> Կարևոր է! Նախկինում լայնորեն կիրառվող մատնային հետազոտության մեթոդը բժշկին չի տալիս քթըմպանի փոփոխությունների ամբողջական պատկերը։ Բացի այդ, մանիպուլյացիան տհաճ և ցավոտ է երեխաների համար։

## Բուժման սկզբունքները

2-րդ աստիճանի ադենոիդների բուժումը կախված է ականջների և քթի կողմից ուղեկցող բարդություններից։ Ծնողների մեծամասնությանը հայտնի մանկաբույժ Կոմարովսկին կարծում է, որ յուրաքանչյուր դեպք պետք է դիտարկվի անհատապես։ Ծնողների հարցին, թե արդյոք հեռացնում են 2-րդ աստիճանի ադենոիդները, միանշանակ պատասխան չկա։ Հաճախակի էքսուդատիվ օտիտների, ադենոիդիտների, ուժեղ խռմփոցի, քթահնչության դեպքում դրանք պարտադիր հեռացվում են։ Բարդությունների բացակայության դեպքում խորհուրդ է տրվում դինամիկ դիտարկում և կոնսերվատիվ թերապիա։

### Վիրաբուժական մեթոդներ

Երկրորդ աստիճանի ադենոիդային բուսականության հեռացման ցուցումներն են.

1. Քթային շնչառության խանգարում։
2. Լսողության օրգանի պաթոլոգիա։
3. Կծվածքի փոփոխություններ, դեմքի գանգոսկրերի դեֆորմացիա։
4. Ավշային հյուսվածքի հիպերպլազիայի հետ կապված շնչառական համակարգի կանոնավոր մրսածային հիվանդություններ։

![Այլընտրանքային մեթոդներ](https://lifeinfo.am/storage/images/2-rd-astichani-adenoidneri-bujumy-erexaneri-mot-144.jpg "Այլընտրանքային մեթոդներ")

Նման իրավիճակներում վիրահատությունը հիվանդության բուժման օպտիմալ մեթոդն է։ Վիրաբուժական միջամտությունը կատարվում է ընդհանուր կամ տեղային անզգայացման տակ։ Դասականորեն ադենոիդները հեռացվում են հատուկ գործիքի (ադենոտոմի) միջոցով։ Ժամանակակից կլինիկաները առաջարկում են հեռացում լազերով կամ շեյվերով։ Օտոլարինգոլոգները նախընտրում են էնդոսկոպիկ վիրահատություններ։

### Բուժում առանց վիրահատության

Բարդությունների բացակայության դեպքում բժիշկը խորհուրդ է տալիս արդյունավետ կոնսերվատիվ թերապիա։ Բուժումն առանց վիրահատության իրականացվում է հետևյալ դեղամիջոցներով.

- ծովի ջրի հիմքով քթի կաթիլներ (Aqualor, Salin),
- հակահիստամինային դեղեր (Zodak, Erius) ալերգիկ այտուցը վերացնելու համար,
- հորմոնալ սփրեյներ (Nasonex՝ 2,5 տարեկանից, Avamys՝ 6 տարեկանից),
- իմունոմոդուլյատորներ (Derinat),
- հոմեոպաթիկ միջոցներ (Sinupret, Tonsipret)։

Զուգահեռաբար երեխային սովորեցնում են քիթն ինքնուրույն լվանալ աղային լուծույթներով, կամ կատարում են պրոցեդուրան բժշկի հսկողության ներքո ("կկու" մեթոդ կամ Պրոետցի հեղուկների տեղափոխման մեթոդ)։

Ադենոիդների բուժման սխեման ներառում է ֆիզիոպրոցեդուրաների նշանակում՝ խոնավացնող և հականեխիչ լուծույթներով (ֆիզիոլոգիական լուծույթ, սեպտոմիրին) ինհալացիաներ, էլեկտրոֆորեզ, մագնիթո- կամ լազերոթերապիա։

![Ինչպես բուժել 2-րդ աստիճանի ադենոիդները երեխայի մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/2-rd-astichani-adenoidneri-bujumy-erexaneri-mot-194.jpg "Ինչպես բուժել 2-րդ աստիճանի ադենոիդները երեխայի մոտ")

> Կարևոր է! Ադենոիդները կոնսերվատիվ բուժել նշանակում է՝ փոքրացնել դրանց չափը և վերացնել բուսականության հետ կապված բարդությունները! Նշագեղձի ամբողջական հեռացումը հնարավոր է միայն վիրահատության ժամանակ։

### Այլընտրանքային մեթոդներ

Ժողովրդական միջոցների արդյունավետությունը վիճարկվում է բժիշկների կողմից։ Երկրորդ աստիճանի ադենոիդների դեպքում, առանց բարդությունների, կարելի է փորձել ոչ ավանդական բժշկության մեթոդներով բուժում։ Այս դեպքում կարևոր է հասկանալ, որ դրանց կլինիկական արդյունավետությունն ապացուցված չէ։ Ալերգիայի հակված երեխաների մոտ նման թերապիան կարող է հակառակ էֆեկտ տալ։

Երկրորդ աստիճանի ադենոիդների դեպքում կիրառվում են ինչպես վիրաբուժական, այնպես էլ կոնսերվատիվ բուժման մեթոդներ։ Մարտավարության ընտրությունը կախված է երեխայի վիճակից և ուղեկցող բարդությունների առկայությունից։ Ծնողների խնդիրն է ժամանակին նկատել փոփոխությունները երեխայի օրգանիզմում և բուժել ըստ բժշկի առաջարկած սխեմայի։
