# Ինչպես բուժել արմունկի հոդի վնասվածքը - ախտանիշներ և բարդություններ

![Կապտուկի ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/armunki-hodi-vnasvacq-axtanishner-ev-bujum-190.jpg "Կապտուկի ախտանիշները")

Արմունկի հոդը գրեթե պաշտպանված չէ ճարպային շերտով, ուստի այս հատվածում հաճախ են առաջանում տարբեր վնասվածքներ: Արմունկի կապտուկը կարող է լինել մակերեսային կամ բարդացած, երբ լրացուցիչ վնասվում են աճառային հատվածը և հոդային պարկը: ՀՄԴ 10-ով այս վնասվածքի կոդը S50 է:

Բովանդակություն:

- [Արմունկի կապտուկի էթիոլոգիան](#%D5%A1%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%A7%D5%A9%D5%AB%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B6)
- [Ինչ է կատարվում հոդում կապտուկի պահին](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%B0%D5%AB%D5%B6)
- [Կապտուկի ախտանիշները](#%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Վնասվածքի բարդությունները](#%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Առաջին օգնությունը](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Ավանդական բժշկության մեթոդները](#%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսեր](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%BD%D5%A5%D6%80)
- [Վերականգնողական թերապիա](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%AB%D5%A1)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Ինչպես բուժել ծնկի կապտուկը անկման ժամանակ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8-%D5%A8%D5%B6%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%BD-5517 "Ինչպես բուժել ծնկի կապտուկը անկման ժամանակ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Արմունկի կապտուկի էթիոլոգիան Արմունկի վնասվածքին կարող են հանգեցնել հետևյալ գործոնները. արմունկի վրա ընկնելը, 3. ուժեղ սեղմումը,
4. հոդի հատվածին տարբեր առարկաներով հարվածելը:
Երեխաների մոտ արմունկի կապտուկները հանդիպում են զգալիորեն ավելի հաճախ, քան մեծահասակների մոտ: Սա պայմանավորված է երեխաների բարձր շարժունակությամբ և այս տարիքում ընկնելու մեծ հաճախականությամբ:

### Ինչ է կատարվում հոդում կապտուկի պահին

Կապտուկի ժամանակ առաջանում է արյան ուժեղ հոսք դեպի վնասված հատված, անոթային հեղուկը անցնում է շրջակա հյուսվածքներ: Արդյունքում ձևավորվում է այտուց: Դրա հիմնական դրսևորումն ուժեղ ցավն է: Եթե կապտուկի ժամանակ տուժել են ենթամաշկային բջջանքում անցնող արյունատար անոթների մեծ քանակություն, ապա վնասվածքի տեղում արագորեն ձևավորվում է հեմատոմա: Արմունկի հոդի արտահայտված վնասվածքի դեպքում արյունը կարող է թափանցել հենց հոդախոռոչ՝ հանգեցնելով հեմարթրոզի ձևավորման:

> Կարևոր է! Վնասվածքից որոշ ժամանակ անց պարկուճի կառուցվածքը սկսում է քայքայվել, նորմալ բջիջների փոխարեն ձևավորվում են շարակցական հյուսվածքի թելեր: Սա գրեթե անդառնալի գործընթաց է, որը հանգեցնում է օստեոարթրոզի ձևավորման: Նշված հիվանդությունները հաշմանդամության պատճառ են հանդիսանում ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ:

## Կապտուկի ախտանիշները

Արմունկի վնասվածքի կլինիկական ախտանիշները ուղղակիորեն կախված են անկման կամ հարվածի ժամանակ ազդող վնասող գործոնի ուժից, ինչպես նաև վնասման խորությունից: Աջ և ձախ հոդերի կապտուկի ախտանշանագրությունը նույնական է:

![Ավանդական բժշկության մեթոդները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-64334466.jpg "Ավանդական բժշկության մեթոդները")

Հիմնական նշանները հետևյալն են.

- արմունկի ցավոտություն շարժումների ժամանակ,
- կապտուկի տեղը շրջապատող փափուկ հյուսվածքների այտուցվածություն,
- մկանային հյուսվածքում կամ ենթամաշկային ճարպաբջջանքում արյունազեղումների հետևանքով առաջացած կապտուկ,
- վնասված հատվածի ջերմաստիճանի բարձրացում,
- հոդախոռոչ արյան թափանցման հետևանքով հոդի շարժունակության սահմանափակում,
- հոդակապի հարթված ձև և ծավալի մեծացում:

Այս ախտանիշներից թեկուզ մեկի առաջացման դեպքում տուժածին անհրաժեշտ է ցուցաբերել առաջին օգնություն:

## Վնասվածքի բարդությունները

Ուժեղ վնասվածքի դեպքում բնութագրական ախտանիշների հետ մեկտեղ առաջանում են բարդություններ, որոնք դանդաղեցնում են հոդի վերականգնման գործընթացը.

1. Արմունկի հոդի հեմարթրոզ: Հեմարթրոզը հոդային պարկի մեջ արյունազեղում է: Դրան բնորոշ է սուր ցավը՝ ուղեկցվող ճնշման զգացումով: Ինքը՝ հոդը, մեծանում է, իսկ նրա շարժունակությունը կտրուկ սահմանափակվում է:
2. Վնասվածքային բնույթի բուրսիտ: Այս պաթոլոգիայի դեպքում հեղուկը կուտակվում է հոդային պարկում, ինչը հանգեցնում է արմնկային ելունի հատվածում այտուցվածության ձևավորմանը: Մի շարք դեպքերում հեղուկը կարող է վարակվել և ծանրացնել բուրսիտի ընթացքը:
3. Արմնկային նյարդի կապտուկ: Արմնկային նյարդն անցնում է մակերեսային և նման վնասվածքի դեպքում բավականին հաճախ վնասվում է: Առաջացող ցավը տարածվում է ողջ ձեռքով: Լրացուցիչ առաջանում է ծակոցի, թմրածության զգացում: Ձեռքը թուլանում է, չի կարողանում կատարել իր գործառույթները:
4. Հետվնասվածքային բնույթի արթրոզ: Արթրոզին բնորոշ է հոդի կառուցվածքի քայքայումը, այն զարգանում է արտահայտված վնասվածքի կամ կրկնակի կապտուկների հետևանքով: Կապտուկի հատվածում նկատվում է մեծ ուռուցք կամ կոշտուկ: Այս պաթոլոգիայի ժամանակ կարող են լրացուցիչ առաջանալ ոսկրի ճաքեր, ոսկրենթաղանթի քայքայում:
5. Արմունկի կապանների վնասվածք: Կապտուկի ժամանակ կարող է տեղի ունենալ արմնկային կապանների մասնակի պատռվածք կամ ամբողջական ընդերք: Մի շարք դեպքերում հանդիպում է կապանային ապարատի ձգում: Վնասվածքին բնորոշ է արտահայտված ցավային զգացողությունները, այտուցի և կապտուկի ձևավորումը: Վնասվածքը հայտնաբերելու համար ռենտգենագրությունն ինֆորմատիվ չէ:

> Կարևոր է! Կապտուկի բարդությունների ախտորոշման համար տուժածին ուղարկում են ռենտգենագրության: Կապանային ապարատի պատռվածքները հաստատում են ՄՌՏ-ի միջոցով (անհրաժեշտության դեպքում):

## Առաջին օգնությունը

Հիվանդ մարդուն անհրաժեշտ է ցուցաբերել առաջին նախաբժշկական օգնություն տնային պայմաններում, մինչև բուժհաստատություն դիմելը:

![Վերականգնողական թերապիա](https://lifeinfo.am/storage/images/armunki-hodi-vnasvacq-axtanishner-ev-bujum-197.jpg "Վերականգնողական թերապիա")

Առաջին օգնության միջոցառումները.

- ամրացնել վերջույթը «խաչբուռ» տիպի վիրակապով,
- վնասված հատվածին դնել սառը առարկա,
- ընդունել ցավազրկող դեղամիջոց (ուժեղ ցավային համախտանիշի դեպքում),
- դիմել բժշկի՝ հետազոտության և բարդությունների հայտնաբերման համար:

> Կարևոր է! Բուժական միջոցառումների ժամանակին սկսելը թույլ է տալիս թեթևացնել տուժածի վիճակը, նվազեցնել հոդի համար բացասական հետևանքները:

## Ավանդական բժշկության մեթոդները

Դեղորայքային թերապիա սկսելուց առաջ անհրաժեշտ է սահմանափակել վնասված հոդի շարժունակությունը: Վերջույթն ամրացվում է ֆիզիոլոգիական կիսածալված դիրքում առաձգական վիրակապով: Ծանր դեպքերում շարժունակությունը սահմանափակելու համար օգտագործում են գիպս: Խորհուրդ է տրվում բացառել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը մեկից երկու շաբաթ ժամկետով: Դրան զուգահեռ անհրաժեշտ է մշակել հարևան հոդերը (ուս և դաստակ) միկրոշրջանառությունը բարելավելու նպատակով:

Եթե հոդը ուժեղ ցավում է, արդյունավետ կլինի ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցների ընդունումը: Ցավազրկող միջոցը կարելի է կիրառել տեղային կերպով (Ինդոմետացինային քսուք) կամ ներքին ընդունման ձևով (Diclobrel, Nise, Nurofen):

> Կարևոր է! Հեմարթրոզը հաստատելու դեպքում անհրաժեշտ է հոդախոռոչի պունկցիա կատարել, դրա պաթոլոգիական պարունակության ասպիրացիա, որին հաջորդում է նովոկաինի և հականեխիչ լուծույթով սանացիա, որոնք օժտված են ոչ միայն ցավազրկող ազդեցությամբ, այլև կանխարգելում են վարակային բարդությունների զարգացումը:

![Ինչ է կատարվում հոդում կապտուկի պահին](https://lifeinfo.am/storage/images/armunki-hodi-vnasvacq-axtanishner-ev-bujum-183.jpg "Ինչ է կատարվում հոդում կապտուկի պահին")

Վնասվածքից հետո օգտագործում են հակաբորբոքային քսուքներ, գելեր, կրեմներ կամ կոմպրեսներ: Այս դեղամիջոցները նվազեցնում են բորբոքումը և ցավը, հանում են այտուցը: Նման պատրաստուկների թվին են պատկանում Ketonal կրեմը, Fastum գելը, Nise գելով կոմպրեսները:

Ֆիզիոթերապիան նույնպես համարվում է արդյունավետ ուժեղ կապտուկների դեպքում: Առավել հաճախ կիրառվող մեթոդներն են մագնիսաթերապիան և լազերաթերապիան:

### Ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսեր

Ժողովրդական բժշկության մեջ կան միջոցներ, որոնք կարելի է ինքնուրույն պատրաստել և դրանց օգնությամբ նվազեցնել կլինիկական դրսևորումների արտահայտվածությունը:

#### Ոսկե բեղ

Արդյունավետ միջոց է համարվում ոսկե բեղի վրա հիմնված քսուքը: Դրա պատրաստման համար անհրաժեշտ է ջարդված տերևները և այս բույսի ցողունի փափուկ հատվածը խառնել վազելինի հետ 2:3 հարաբերությամբ: Ստացված քսուքը քսել վնասված հատվածին քնելուց առաջ:

#### Ծովաբողկ

Լավ ազդեցություն ունի ծովաբողկի հյութից և սպիրտից պատրաստված կոմպրեսը: Վիրակապը թրջում են լուծույթով, այնուհետև դնում են կապտուկի տեղում, ամրացնում խիտ գործվածքով՝ թողնելով ամբողջ գիշեր:

## Վերականգնողական թերապիա

Արմունկի կապտուկի դեպքում հիվանդության թերթիկի մոտավոր տևողությունը կազմում է 2,5 շաբաթ: Այս ժամանակը նախատեսված է մարդու վերականգնման, վնասված վերջույթի շարժունակության ամպլիտուդի վերականգնման համար:

Հոդը մշակել խորհուրդ է տրվում բուժական մարմնամարզության հատուկ վարժությունների համալիրի միջոցով: Սակայն վնասվածքն ավելի արագ է ապաքինվում, եթե մարմնամարզության հետ մեկտեղ հիվանդ մարդը ստանում է նաև ֆիզիոթերապիա:

Արմունկի հոդի կապտուկը լուրջ վնասվածք է: Առանց պատշաճ բուժման այն կարող է հանգեցնել մարդու հաշմանդամության: Ընդ որում, բարդացած կապտուկը չբարդացածից տարբերակելը դժվար է: Հետևաբար, նման վնասվածքի դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկի՝ ախտորոշում հաստատելու և համապատասխան թերապիա իրականացնելու համար:
