# Ինչպես բուժել բրոնխիտը երեխաների մոտ. նշաններ և կանխարգելում

![Բրոնխիտի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-45874430.jpg "Բրոնխիտի բուժումը")

Բրոնխիտը շնչառական օրգանների տարածված հիվանդություն է։ Մանկական տարիքում այն հանդիպում է ավելի հաճախ և ընթանում է ավելի բարդ, քան մեծահասակների մոտ։ Ծնողները պետք է իմանան հիվանդության առաջին նշանների մասին, որպեսզի անմիջապես ճանաչեն և սկսեն բուժումը։ Սուր բրոնխիտի ամենահաճախ հանդիպող պատճառը ինֆեկցիաներն են, սակայն լինում են նաև ոչ ինֆեկցիոն հիվանդության դեպքեր։ Դիտարկենք ավելի մանրամասն, թե ինչ է իրենից ներկայացնում բրոնխիտը, նրա ախտանիշները և բուժումը երեխաների մոտ։

Բովանդակություն՝

- [Բրոնխիտի ախտանիշները երեխաների մոտ](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Հիվանդության տեսակները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչով է վտանգավոր հիվանդությունը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Բրոնխիտի բուժումը](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժումն առանց հակաբիոտիկների](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Նյութեր թեմայի վերաբերյալ՝- [Ինհալացիաներ բրոնխիտի բուժման համար տանը](%D5%AB%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4-5360 "Ինհալացիաներ բրոնխիտի բուժման համար տանը")
- [Արդյոք այցելե՞լ բաղնիք բրոնխիտի ժամանակ, թե ոչ. ինչպես ճիշտ շոգեբուժվել](%D5%A3%D5%B6%D5%A1%D5%AC-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%B6%D5%AB%D6%84-%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A9%D5%A5-%D5%B8%D5%B9-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%AB%D5%B7%D5%BF-%D5%B7%D5%B8%D5%A3%D5%A5%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%BE%D5%A5%D5%AC-4879 "Արդյոք այցելե՞լ բաղնիք բրոնխիտի ժամանակ, թե ոչ. ինչպես ճիշտ շոգեբուժվել")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Բրոնխիտի ախտանիշները երեխաների մոտ Երեխաների բրոնխաթոքային համակարգն ունի իր առանձնահատկությունները։ Շնչուղիները նեղ են, ուստի դրանք արագ փակվում են լորձաթաղանթի այտուցի ժամանակ։ Բնածին պաթոլոգիաները սովորաբար դրսևորվում են կյանքի առաջին տարում։ Իմունային համակարգը դեռ միայն զարգանում է, օրգանիզմը անկայուն է վիրուսների և բակտերիաների ազդեցության նկատմամբ, երեխաները հեշտությամբ հիվանդանում են։ Մանկական տարիքում թոքերի ծավալը փոքր է, ուստի ինֆեկցիան ավելի արագ է տարածվում, հաճախ առաջանում են բարդություններ։ Կարևոր է! Նորածինների մոտ հատկապես վտանգավոր է բրոնխոսպազմը և շնչուղիների այտուցը վիրուսային ինֆեկցիայի ժամանակ! Այս վիճակները հանգեցնում են շնչահեղձության! Ինչպե՞ս է դրսևորվում բրոնխիտը։ Այն սկսվում է մրսածության նշաններով, որոնց հետագայում միանում է հազը։ Պարզ ձևի բրոնխիտը դրսևորվում է հետևյալ ախտանիշներով՝ թուլություն մարմնում. 3. գլխացավ.
4. գրգռող հազ.
5. շնչառության ժամանակ լսվող խզզոցներ.
6. ջերմաստիճանի բարձրացում։
Ինչպիսի՞ հազ է լինում բրոնխիտի ժամանակ։ Սկզբում՝ չոր, այնուհետև այն դառնում է խոնավ։ Երեխայի կրծքավանդակում երբեմն լսվում են խզզոցներ։ Հիվանդության ծանրությունը կախված է տարիքից, ընդհանուր ինքնազգացողությունից և ֆիզիկական զարգացումից։

Օբստրուկտիվ բրոնխիտի ժամանակ երեխաների մոտ բրոնխների լուսանցքը նեղանում է սպազմի պատճառով։ Այս ձևը հաճախ հանդիպում է փոքր տարիքում։ Հիմնական հրահրող գործոններն են վիրուսային ինֆեկցիան և ալերգիան։ Հիվանդության հիմնական նշաններն են՝ դժվարացած արտաշնչում, կրծքավանդակում խզզոցներ, շչացող շնչառություն, հազի նոպաներ՝ մինչև փսխում։

![Ինչով է վտանգավոր հիվանդությունը](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit-erexaneri-mot-axtanishner-ev-bujum-103.jpg "Ինչով է վտանգավոր հիվանդությունը")

Որքա՞ն է տևում ջերմաստիճանը։ Մինչև բորբոքումը չի մեղմվում։ Հիվանդությունը միշտ չէ, որ ուղեկցվում է տենդով։ Առանց ջերմաստիճանի բրոնխիտի (բրոնխոսպազմի) նշանները հանկարծակի են ի հայտ գալիս ալերգիկ ռեակցիայի հետևանքով՝ կենդանու հետ շփումից, ներկի գոլորշիների կամ բույսերի փոշու ներշնչումից հետո։ Օբստրուկցիան կարող է նկատվել սուր շնչառական հիվանդության սկզբից չորրորդ օրը։

> Կարևոր է! Օբստրուկտիվ բրոնխիտն ախտանիշներով նման է ասթմային։ Սակայն այն ավարտվում է ապաքինմամբ, մինչդեռ ասթմային բնորոշ է ռեցիդիվող ընթացք!

### Հիվանդության տեսակները

Բժիշկներն առանձնացնում են հիվանդության մի քանի ձև։ Ըստ ծագման՝ բրոնխիտը լինում է առաջնային կամ երկրորդային (ՍՌՎԻ-ի, այլ վիճակների բարդություն)։

Ըստ ընթացքի բնույթի՝ առանձնացվում են հետևյալ տարբերակները՝

- սուր.
- քրոնիկական։

Մինչև մեկ տարեկան երեխաների մոտ պրոցեսը ախտահարում է փոքր բրոնխները՝ բրոնխիոլները։ Այս ձևը կոչվում է բրոնխիոլիտ։ Բուժումը պետք է սկսել անմիջապես, որպեսզի թույլ չտրվի բարդությունների՝ թոքաբորբի զարգացումը։

> Կարևոր է! Քրոնիկական բրոնխիտի ախտորոշումը դրվում է, եթե երեխան հիվանդանում է տարեկան 2-3 անգամ՝ երկու տարի անընդմեջ! Նույնիսկ ապաքինումից հետո երեխայի մոտ կարող է նկատվել հազ։

Ըստ տարածվածության աստիճանի՝ բրոնխիտը բաժանվում է հետևյալ տեսակների՝

- սահմանափակ՝ բորբոքումը ախտահարում է բրոնխային ծառի տեղային հատվածը.
- դիֆուզ՝ հիվանդությունը ախտահարում է բոլոր բրոնխները։

Ըստ բորբոքման բնույթի՝ բրոնխիտը լինում է՝

- կատարալ՝ պրոցեսին ներգրավվում է միայն լորձաթաղանթը.
- հեմոռագիկ՝ հայտնվում են արյունազեղումներ.
- թարախային՝ խորխում նկատվում է թարախ.
- նեկրոտիկ՝ բնորոշ են մահացած հյուսվածքների հատվածներ.
- խոցային՝ խոցերն ախտահարում են լորձաթաղանթը.
- ֆիբրոզ՝ ֆիբրինը ծածկում է բրոնխները.
- խառը։

Երեխաների մոտ ավելի հաճախ ախտորոշվում է կատարալ և կատարալ-թարախային տարբերակը։

### Ինչով է վտանգավոր հիվանդությունը

Բրոնխիտի ժամանակ նվազում է շնչուղիների անցանելիությունը և վատանում է թոքերի օդափոխությունը։ Եթե թոքերը բավարար քանակությամբ թթվածին չեն ստանում, ապա դրա պակասը զգում է նաև արյունատար համակարգը, որը սնում է բոլոր օրգանները։

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit-erexaneri-mot-axtanishner-ev-bujum-101.jpg "Դեղորայքային բուժում")

Բացի այդ, սուր բրոնխիտը հրահրում է թոքաբորբի զարգացում։ Միկրոօրգանիզմները թափանցում են թոքային հյուսվածք և արագ բազմանում են։ Երեխաների մոտ թոքաբորբը բրոնխիտից հետո հաճախակի բարդություն է, հատկապես ոչ ադեկվատ բուժման կամ բժշկի ցուցումները չպահպանելու դեպքում։

Բրոնխիտը հիվանդություն է, որը պարտադիր պետք է բուժել։ Երեխաների մոտ խորխը կուտակվում է բրոնխների խորքում, դժվարությամբ հեռանում է նեղացած բրոնխներով։ Հեռացման համար անհրաժեշտ է շնչառական մկանների ուժեղացված աշխատանք, իսկ փոքր երեխաների մոտ մկանները թույլ են զարգացած։ Հազը հաճախ անարդյունավետ է լինում, ուստի երեխայի մոտ բրոնխիտն ընթանում է ավելի բարդ և երկար։ Վարակի՞չ է արդյոք այս հիվանդությունը։ Ոչ, վարակվել կարելի է միայն վիրուսով, որն այն առաջացրել է։

## Բրոնխիտի բուժումը

Այս հիվանդությունը հիվանդանոցային բուժում չի պահանջում, սակայն թերապիան պետք է իրականացվի բժշկի խիստ հսկողության ներքո։ Հոսպիտալացում խորհուրդ է տրվում մինչև մեկ տարեկան նորածինների համար՝ թոքաբորբի զարգացման ռիսկի պատճառով։

![Բուժումն առանց հակաբիոտիկների](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit-erexaneri-mot-axtanishner-ev-bujum-140.jpg "Բուժումն առանց հակաբիոտիկների")

Բուժումը տևում է 10-14 օր, բարդությունների դեպքում՝ 3 շաբաթ և ավելի։ Այն ներառում է՝

1. Մահճակալային ռեժիմ հիվանդության զարգացման սկզբում։ Անհրաժեշտ է սահմանափակել ֆիզիկական ակտիվությունը, մինչև ջերմաստիճանը չի նորմալանա և ընդհանուր վիճակը չի բարելավվի։
2. Դիետիկ սնունդ։ Երեխային պետք է առաջարկել հեշտությամբ մարսվող սնունդ, նրա սիրած ուտեստները։ Խորհուրդ են տրվում բանջարեղեն, մրգեր, շիլաներ, ապուրներ և կաթնամթերք։ Անհրաժեշտ է նաև առատ ըմպելիք։
3. Բորբոքման ժամանակ կոկորդը պետք է ողողել դեղաբույսերի թուրմերով, որպեսզի մեղմացվի ցավը և կոկորդի գրգռվածությունը։
4. Խորխաբեր պատրաստուկներ են նշանակվում խորխի հեղուկացման և հեռացման համար։
5. Նեբուլայզերի միջոցով ինհալացիաներն ապացուցել են իրենց արդյունավետությունը բրոնխիտի բուժման ժամանակ։
6. Կրծքին տաքացնող կոմպրեսները և քսուքները շեղող թերապիա են։ Դրանք բուժիչ ազդեցություն չունեն, սակայն բարելավում են երեխայի ինքնազգացողությունը։ Եթերային յուղերով և բուսական էքստրակտներով քսուքները կարող են ալերգիա առաջացնել և հրահրել բրոնխոսպազմ։
7. Թրթռային մերսման և պոստուրալ դրենաժի կիրառումն օգնում է բրոնխների մաքրմանը։
8. Ջերմիջեցնող միջոցներ են նշանակվում բարձր ջերմաստիճանի դեպքում՝ 38,5 աստիճանից սկսած։
9. Քթի խցանման դեպքում անհրաժեշտ են անոթասեղմիչ պատրաստուկներ և քթանցքների լվացման համար նախատեսված լուծույթներ։

> Կարևոր է! Նորածիններին ինքնուրույն խորխաբեր միջոցներ չեն նշանակում! Նրանց մոտ հազը կարող է կապված լինել քթի լորձի հետահոսքի հետ! Անհրաժեշտության դեպքում դեղերը ընտրում է բժիշկը։

### Դեղորայքային բուժում

Բրոնխիտով հիվանդ երեխային դեղեր է նշանակում հսկող բժիշկը։ Հաշվի են առնվում ախտանիշները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Օգտագործվում են հետևյալ պատրաստուկները՝

1. Բրոնխալայնացնող միջոցներ՝ Վենտոլին, Սալբուտամոլ, Բերոդուալ, Պուլմիկորտ։ Դրանք կիրառում են ինհալացիաների տեսքով՝ նեբուլայզերի միջոցով, միայն բրոնխային օբստրուկցիայի դեպքում։
2. Հակաբիոտիկներ՝ ցուցումների առկայության դեպքում։
3. Հորմոնալ միջոցները (Պրեդնիզոլոն կամ Դեքսամետազոն) խորհուրդ են տրվում միայն հիվանդության ծանր ընթացքի դեպքում, երբ անհրաժեշտ է արագ հանել բորբոքումը և վերացնել բրոնխների սպազմը։
4. Խորխաբեր պատրաստուկներ։ Դրանց թվին են պատկանում Ամբրոքսոլը, Բրոմհեքսինը, Լազոլվանը, Ֆլավամեդը կամ թերմոպսիսի թուրմը։
5. Հակաբորբոքային պատրաստուկներն ևս արդյունավետ են։ Էրեսպալ օշարակը հիանալի հաղթահարում է բրոնխիտի ախտանիշները։

Սուր բրոնխիտի բուժումը կարող է իրականացվել հակաբիոտիկների կիրառմամբ։ Երեխաների մոտ այս հիվանդությունը գրեթե միշտ վիրուսային է, հակաբիոտիկներ նշանակվում են միայն բակտերիալ բարդությունների դեպքում։ Պարզ ձևի դեպքում օրգանիզմը պետք է ինքնուրույն հաղթահարի հիվանդությունը։

![Բուժում ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit-erexaneri-mot-axtanishner-ev-bujum-159.jpg "Բուժում ժողովրդական միջոցներով")

Եթե առանց հակաբիոտիկների հնարավոր չէ անել, բուժման համար խորհուրդ են տալիս Ֆլեմոքսին Սոլյուտաբ, Ամոքսիցիլին կամ Ամոքսիկլավ։ Ժամանակակից միջոցներից բժիշկները նախապատվությունը տալիս են Սուպրաքս, Աուգմենտին, Սումամեդ պատրաստուկներին, որոնք թողարկվում են պարկուճների կամ սուսպենզիայի տեսքով։

Հակաբիոտիկները բժիշկները նշանակում են բակտերիալ ինֆեկցիայի հաստատումից անմիջապես հետո։ Ավելի հաճախ այն հարուցում են պնևմոկոկները, streptococcus-ը և հեմոֆիլային ցուպիկը։

> Կարևոր է! Հակաբակտերիալ պատրաստուկներն ընդունում են բժշկի ցուցումներին համապատասխան, կուրսը խախտել չի կարելի, քանի որ դա կարող է առողջության լուրջ խնդիրներ առաջացնել։

### Բուժումն առանց հակաբիոտիկների

Հայտնի մանկաբույժ Ե. Կոմարովսկին խորհուրդ է տալիս երեխաների մոտ բրոնխիտը բուժել առանց հակաբիոտիկների օգտագործման։ Դրանք արդյունավետ կլինեն միայն բակտերիաների դեմ պայքարում, իսկ վիրուսների հետ չեն հաղթահարի։ Հենց դրա համար է կարևոր ճշգրիտ ախտորոշում կատարել։

Օբստրուկցիայով չբարդացած սուր բրոնխիտի բուժումը կայանում է շնչուղիների խոնավացման և ախտանիշների՝ հազի կամ դժվարացած շնչառության, հևքի մեղմացման մեջ։ Բարձր ջերմաստիճանի ժամանակ տաքացնող շփումները, տաք ինհալացիաները պետք է բացառել։

Եթե երեխայի ինքնազգացողությունը բավարար է, նրա մոտ տենդ չկա, ապա կուտակված խորխից ազատվելուն կօգնի մերսումը։ Պետք է երեխային դնել փորի վրա, որպեսզի հետույքը լինի գլխից բարձր, և մեջքին թեթև խփոցներով մերսում կատարել։ Այնուհետև երեխային նստեցնել և հնարավորություն տալ հազալով խորխը դուրս հանել։

Մրսածության, սուր շնչառական վիրուսային հիվանդության և բրոնխիտի ժամանակ դոկտոր Կոմարովսկին խորհուրդ է տալիս առատ ըմպելիք՝ չափավոր շաքարի պարունակությամբ կոմպոտներ և բուսական թեյեր, ջուր։ Երեխայի սենյակում անհրաժեշտ է թաց մաքրում անել և օրական 4-5 անգամ օդափոխել։

### Բուժում ժողովրդական միջոցներով

Բրոնխիտի ժամանակ օգտագործում են նաև ժողովրդական բուժման մեթոդներ։ Ահա մի քանի բաղադրատոմս, որոնք օգնում են բրոնխիտի բուժման ժամանակ՝

1. Կատվադեղի տերևները օգնում են խորխը հազալով դուրս հանել։ Թուրմը պատրաստելու համար՝ 1 ճ.գ. մանրացված տերևները լցնել 200 մլ ջրով, դնել ջրային բաղնիքի վրա 15 րոպե։ Հովացնել, հանել թավան և ընդունել 1 ճ.գ.-ով օրական 4-6 անգամ։
2. Խոնավ հազից ազատվելուն կօգնի կաղամբի հյութը։ Համը բարելավելու համար կարելի է ավելացնել մեղր, ընդունել 1 թ.գ.-ով օրական մինչև 6 անգամ։
3. Բրոնխիտի ժամանակ լավ է օգնում թուզի թուրմը կաթով։
4. Սև բողկի հյութը մեղրով օգնում է ախտանիշներից ազատվել, խմել 1 ճ.գ.-ով ուտելուց 15 րոպե առաջ։
5. Կարտոֆիլի կարկանդակը հազի դեմ տնային պայմաններում բուժման ևս մեկ հիանալի եղանակ է։ Բավական է կարտոֆիլը եփել, մանրացնել, փաթաթել շղարշի մեջ և տաք տեսքով դնել կրծքին։

![Ինչպես բուժել բրոնխիտը երեխաների մոտ. նշաններ և կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxit-erexaneri-mot-axtanishner-ev-bujum-144.jpg "Ինչպես բուժել բրոնխիտը երեխաների մոտ. նշաններ և կանխարգելում")

Ժողովրդական միջոցներով բուժումը լավ արդյունք է տալիս, եթե այն լրացնում է ավանդական թերապիան։ Միայն խոտաբույսերով հնարավոր չէ հաղթահարել հիվանդությունը։ Կարելի է նաև ավելացնել կետային և պերկուսիոն մերսումներ։

## Կանխարգելում

Կանխարգելիչ միջոցառումներն են՝ կարծրացում, ծովային լոգանքներ ամառային ժամանակահատվածում, ճիշտ սնուցում, օրվա ռեժիմի պահպանում։ Հաճախ ռեցիդիվող բրոնխիտի դեպքում երեխային խորհուրդ են տրվում վիտամիններ, ադապտոգեններ, պատվաստանյութ հեմոֆիլային ինֆեկցիայի դեմ։

Երբ բրոնխիտի պատճառը քթըմպանի քրոնիկական հիվանդություններն են, անհրաժեշտ է իրականացնել ինֆեկցիայի օջախների սանացիա։ Նաև թուլացած իմունիտետ ունեցող երեխաներին խորհուրդ է տրվում շնչառական մարմնամարզություն։

Բրոնխիտի ժամանակ ախտորոշման, կանխարգելման և բուժման հարցերով անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։ Ինքնաբուժումը հաճախ հանգեցնում է բարդությունների և հիվանդության ձգձգվող ընթացքի։
