# Ինչպես բուժել երկարատև հարբուխը երեխայի մոտ տնային պայմաններում

![Ինչով բուժել երեխաների մոտ երկարատև հարբուխը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-72233207.jpg "Ինչով բուժել երեխաների մոտ երկարատև հարբուխը")

Հարբուխը (ռինիտը) բնութագրվում է քթի ծակերից արտադրությամբ: Երեխաների մոտ, հատկապես փոքր տարիքում, այն կարող է ունենալ ավելի ծանր և երկարատև ընթացք, քան մեծահասակների մոտ: Գոյություն ունի այսպիսի հասկացություն՝ երեխայի մոտ երկարատև հարբուխ: Ինչպես բուժել այն, պետք է իմանան բոլոր ծնողները՝ բարդությունների զարգացումը կանխելու համար:

Բովանդակություն:

- [Երեխաների մոտ երկարատև ռինիտի էթիոլոգիան](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BF%D6%87-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A7%D5%A9%D5%AB%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B6)
- [Հիվանդության նշանները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչով բուժել երեխաների մոտ երկարատև հարբուխը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BF%D6%87-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական միջոցներով](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Հնարավոր հետևանքները](#%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Առնչվող հոդվածներ:- [Կիրառում ենք Էվամենոլ հարբուխի քսուքը](%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D5%B6%D6%84-%D5%A7%D5%BE%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D6%84%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%84%D5%A8-5873 "Կիրառում ենք Էվամենոլ հարբուխի քսուքը")
- [Հարբուխի բուժումը ֆիզիոլոգիական լուծույթով մեծահասակների և երեխաների մոտ](%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%AC%D5%B8%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%AE%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%A9%D5%B8%D5%BE-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-8317 "Հարբուխի բուժումը ֆիզիոլոգիական լուծույթով մեծահասակների և երեխաների մոտ")
- [Ալերգիկ ռինիտի բուժում](%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%BC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6304 "Ալերգիկ ռինիտի բուժում")
- [Թանձր սպիտակ արտադրություն մեծահասակների և երեխաների մոտ - պատճառներ և բուժում](%D5%AD%D5%AB%D5%BF-%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D5%AF-%D5%AC%D5%B8%D6%80%D5%B1-%D6%84%D5%A9%D5%AB%D6%81-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-8592 "Թանձր սպիտակ արտադրություն մեծահասակների և երեխաների մոտ - պատճառներ և բուժում")
- [Կիրառում ենք ինհալյատոր հազի և հարբուխի բուժման համար](%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D5%B6%D6%84-%D5%AB%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AD%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-4865 "Կիրառում ենք ինհալյատոր հազի և հարբուխի բուժման համար")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Երեխաների մոտ երկարատև ռինիտի էթիոլոգիան Բոլոր երկարատև ընթացող ռինիտները՝ առաջացման պատճառով, բաժանվում են 3 խմբի. վարակային ծագման; 3. ալերգիկ ծագման;
4. վազոմոտոր.
Ալերգիկ տիպի հարբուխն առաջանում է, երբ երեխայի օրգանիզմ է ներթափանցում ալերգեն դրսից: Այս հակածնին ի պատասխան՝ արտադրվում են հակամարմիններ, որոնք հանգեցնում են ալերգիկ ռեակցիայի զարգացմանը: Դրա դրսևորումներից մեկը կլինի երկարատև ռինիտը: Այս տիպի հարբուխին բնորոշ է սեզոնայնությունը կամ երեխայի մոտակայքում կոնկրետ գրգռիչի առկայությունը: Ընդ որում՝ քթի ծակերից լորձային արտադրությունը չի ուղեկցվում մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացմամբ և փոքրիկի ընդհանուր վիճակի վատթարացմամբ:

Վարակային ծագման ռինիտն առաջանում է ՍԱՌՎ-ի, գրիպի և այլ հիվանդությունների ժամանակ, որոնց պատճառը մանրէներն են կամ վիրուսները: Նման հարբուխն ուղեկցվում է ինտոքսիկացիոն սինդրոմով, իսկ քթի ծակերից արտադրությունը կարող է ունենալ ոչ միայն ջրային կամ լորձային, այլև թարախային բնույթ:

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/erkaratev-harbux-erexaneri-mot-inchpes-bujel-176.jpg "Դեղորայքային բուժում")

Վազոմոտոր ռինիտի մասին կարելի է խոսել այն ժամանակ, երբ մնացած բոլոր տիպերը բացառված են: Վազոմոտոր բնույթի հարբուխի առաջատար տարրը պաթոլոգիական նյարդա-ռեֆլեկտոր ռեակցիաներն են: Դրանց մեկնարկային մեխանիզմը կարող են լինել սովորական կենցաղային գրգռիչները, որոնց հետ երեխան շփվում է ամեն օր: Դրանց թվին են պատկանում սառը կամ չոր օդը, կենցաղային քիմիկատների գոլորշիները, այլ սուր հոտեր:

> Կարևոր է! Երկարատև հարբուխը պայմանավորված է վերին շնչուղիների առանձնահատկություններով երեխաների մոտ, միջնապատի կորությամբ կամ անոթասեղմիչ պատրաստուկների հաճախակի օգտագործմամբ: Բացի այդ, երկարատև ռինիտը լինում է ադենոիդների առկայության դեպքում: Նորածինների մոտ հարբուխը զարգանում է նույն պատճառներով, ինչ ավելի մեծ երեխաների մոտ:

### Հիվանդության նշանները

Առանձնացվում են հետևյալ ախտանիշները, որոնք վկայում են երկարատև հարբուխի մասին.

- արտադրությունն ունի լորձային կամ թարախային բնույթ, տևում է ավելի քան երկու շաբաթ;
- քթով շնչելու դժվարություն - ինչպես գիշերը, այնպես էլ ցերեկը;
- հոտառության բթացում;
- քթի խոռոչում այրոցի կամ ուժեղ չորության զգացողություն;
- հազ;
- քնի խանգարումներ;
- ախորժակի հետ կապված խնդիրներ (հաճախ կարող են առաջանալ կրծքով կերակրվող փոքրիկի մոտ, քանի որ խցանված քթի դեպքում նրա համար դժվար է ծծել շիշը կամ մոր կուրծքը):

Վերոնշյալ ախտանիշների հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է երեխային ցույց տալ բժշկին՝ համապատասխան բուժում նշանակելու համար:

## Ինչով բուժել երեխաների մոտ երկարատև հարբուխը

Կլինիկական դրսևորումների արտահայտվածությունից կախված՝ բուժումն իրականացվում է կամ միայն ժողովրդական միջոցներով, կամ դեղորայքային պատրաստուկների կիրառմամբ:

> Կարևոր է! Վաղ տարիքի երեխաների մոտ անհրաժեշտ է կանոնավոր կերպով իրականացնել լորձի հեռացում քթի ծակերից, քանի որ երկարատև հարբուխը հարուցում է արտադրության լճացում և բորբոքման խորացում:

### Դեղորայքային բուժում

Բուժման բաղադրիչներից մեկն են քթի խոռոչի ոռոգման տարբեր լուծույթները: Դրանք խոնավացնում են քթի ծակերի լորձաթաղանթը և բարելավում լորձի դուրսբերումը: Այդպիսի լուծույթների թվում կարելի է առանձնացնել.

- Aquamaris;
- Aqualor;
- Dolphin.

![Ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/erkaratev-harbux-erexaneri-mot-inchpes-bujel-142.jpg "Ժողովրդական միջոցներով")

Քթի խցանման ծանր աստիճանի դեպքում արագ օգնել կարող են կաթիլները, որոնք ունեն անոթասեղմիչ և հակաբորբոքային ազդեցություն: Նման դեղերի թվին է պատկանում Nasivin-ը: Այն ունի ձև, որը նախատեսված է նույնիսկ նորածինների համար:

Եթե չանցնող հարբուխը բարդանում է հազով, հաճախ արդյունավետ է դառնում նատրիումի քլորիդի իզոտոնիկ լուծույթով ինհալացիաների կիրառումը: Նման ինհալացիաները փափկացնում են լորձաթաղանթը և նվազեցնում ցավային զգացողությունները:

Isofra պատրաստուկն օգտագործման համար խորհուրդ է տրվում ծանր դեպքերում 2 տարեկանից բարձր երեխաներին: Նրա բաղադրության մեջ մտնում է հակաբակտերիալ բաղադրիչ՝ ֆրամիցետին, որը պատկանում է լայն սպեկտրի ազդեցության հակաբիոտիկների շարքին: Երեխաների մոտ կիրառման համար կա շատ հարմար դեղաձև՝ սփրեյ:

Կիրառվում է այնպիսի պատրաստուկ, ինչպիսին ИРС 19-ն է: Այն ոչ միայն թույլ է տալիս պայքարել հարբուխի քրոնիկական ընթացքի դեմ, այլև բարձրացնում է տեղային իմունիտետի մակարդակը: Դրա կիրառումը թույլատրված է երեք ամսական տարիքից: 3 տարեկանից խորհուրդ է տրվում օգտագործել մեծահասակների դեղաչափը՝ ամեն մեկ քթածակ 1 կաթիլ, օրական 3-5 անգամ:

Կա նաև բազմաթիվ դեղորայքային պատրաստուկներ, որոնք կարելի է ներմուծել քիթ ինհալյատորի միջոցով: Դրանք կարող են լինել հակաբորբոքային, հակաայտուցային ազդեցություն ունեցող միջոցներ կամ իմունոմոդուլյատորներ: Ինհալացիոն թերապիան չպետք է իրականացվի առանց բուժման մնացած բաղադրիչների:

> Կարևոր է! Բժիշկ Կոմարովսկին, պատասխանելով հարցին, թե ինչպես բուժել չդադարող հարբուխը, նշում է, որ երկարատև ինքնաբուժումն անթույլատրելի է, չնայած դեղատներում պատրաստուկների լայն ընտրությանը: Անհրաժեշտ է այցելել գրագետ մասնագետի՝ համապատասխան թերապիան ընտրելու համար: Սա ճիշտ է ինչպես երեխայի, այնպես էլ մեծահասակի մոտ հարբուխի առկայության դեպքում:

### Ժողովրդական միջոցներով

Երկարատև ռինիտի ժամանակ լավ ազդեցություն ունի խոտաբույսերի և բույսերի թուրմերով ինհալացիաների իրականացումը, որոնք ունեն հակաբորբոքային և փափկեցնող ազդեցություն.

- մորի;
- մայրամածիկ;
- երիցուկ;
- ուրց (календула).

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/erkaratev-harbux-erexaneri-mot-inchpes-bujel-154.jpg "Կանխարգելում")

Դրանց պատրաստման համար կպահանջվի 1 թեյի գդալ չոր խոտ 1 բաժակ եռման ջրի հաշվով: Թողնել թրմվի 30 րոպե:

5 տարեկանից բարձր երեխայի մոտ հարբուխի բուժման համար կարելի է կիրառել ոտքերի և ձեռքերի տաք լոգանքներ, ինչպես նաև կրծքին և մեջքին մանանեխի սվաղների կիրառում: Վերջինների հետ հարկավոր է հատկապես զգույշ լինել՝ երեխայի նուրբ մաշկի վրա այրվածքների առաջացումը կանխելու համար: Այս պրոցեդուրաները թույլատրվում են միայն այն պայմանով, որ հիվանդությունն ընթանում է առանց ջերմության:

Քթի խոռոչի լորձաթաղանթը կարելի է փափկացնել չիչխանի յուղի միջոցով: Դրանով պետք է քսել քթի ծակերը ներսից՝ կեղևների առաջացումը կանխելու համար: Միջոցը կարելի է օգտագործել, եթե երեխան արդեն 4 տարեկան է:

## Հնարավոր հետևանքները

Ամենից հաճախ զարգանում են հարբուխի հետևյալ բարդությունները.

- երեխայի օրգանիզմի ընդհանուր իմունիտետի նվազում;
- շնչառական համակարգի այլ հատվածներում քրոնիկական վարակային պրոցեսներ;
- գայմորիտ;
- սինուսիտ.

Եթե անտեսվի հարբուխը, այս հիվանդությունները կվերածվեն քրոնիկական ձևի:

### Կանխարգելում

Երկարատև հարբուխի զարգացումը կանխելու հիմնական միջոցը հիվանդության սուր ձևի ժամանակին և համապատասխան բուժումն է:

Բացի այդ, կանխարգելման նպատակով խորհուրդ է տրվում.

- խուսափել երեխայի հիպոթերմիայից (սառչելուց);
- իրականացնել կարծրացման տարբեր պրոցեդուրաներ;
- օրգանիզմում պահպանել վիտամինների բավարար մակարդակ (հատկապես կարևոր են C և B վիտամինները);
- ամեն օր զբոսնել մաքուր օդում.

Նույնիսկ հարբուխի մեկ շաբաթը զգալիորեն նվազեցնում է կյանքի որակը՝ ինչպես երեխայի, այնպես էլ մեծահասակի մոտ: Իսկ երկարատև ռինիտը ոչ միայն վատթարացնում է երեխայի ընդհանուր ինքնազգացողությունը, այլև հանգեցնում է բարդությունների զարգացմանը: Նրա ախտանիշների հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկի:
