# Ինչպես բուժել ծնկի կապտուկը ընկնելիս

![Առաջին օգնությունը ընկնելու դեպքում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-92922843.jpg "Առաջին օգնությունը ընկնելու դեպքում")

Մանկական և մեծահասակների շրջանում ամենատարածված վնասվածքներից մեկը ընկնելիս ծնկի կապտուկն է։ Բուժումը և ժամանակին ցուցաբերված առաջին օգնությունը կօգնեն արագ ազատվել տհաճ զգացողություններից։ Համարժեք բուժման բացակայության դեպքում կարող են առաջանալ բարդություններ, որոնք բացասաբար կանդրադառնան շարժողական ֆունկցիայի վրա։

Բովանդակություն:

- [Ծնկի կապտուկի նշանները](#%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Առաջին օգնությունը ընկնելու դեպքում](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%A8%D5%B6%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչով է վտանգավոր կապտուկը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8)
- [Ո՞ր բժիշկն է բուժում](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ախտորոշումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կապտուկի բուժումը](#%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ֆիզիոթերապիա](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%AB%D5%A1)
- [Արդյունավետ ժողովրդական միջոցներ](#%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%BF-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Վերականգնողական շրջան](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Ինչպես բուժել կոճի հոդի կապտուկը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B3%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8-5306 "Ինչպես բուժել կոճի հոդի կապտուկը")
- [Ոտքի կապտուկից հետո առաջացած հեմատոմայի բուժումը](%D5%B8%D5%BF%D6%84%D5%AB-%D5%BE%D6%80%D5%A1-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%AE-%D5%B0%D5%A5%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7011 "Ոտքի կապտուկից հետո առաջացած հեմատոմայի բուժումը")
- [Ոտքի մատի կապտուկ - ախտանշանները և ինչ անել](%D5%B8%D5%BF%D6%84%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-3289 "Ոտքի մատի կապտուկ - ախտանշանները և ինչ անել")
- [Քթի կապտուկ - ախտանշանները և բուժումը](%D6%84%D5%A9%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-8353 "Քթի կապտուկ - ախտանշանները և բուժումը")
- [Կողոսկրերի կապտուկ - ախտանշանները և ինչպես բուժել](%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-8803 "Կողոսկրերի կապտուկ - ախտանշանները և ինչպես բուժել")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ծնկի կապտուկի նշանները Ծնկի կապտուկի դեպքում առաջին հերթին տուժում են փափուկ հյուսվածքները, ընկնելիս կարող են առաջանալ քերծվածքներ - այս բոլոր վնասվածքները արագ անցնում են։ Ուժեղ կապտուկի դեպքում վնասվածքը ազդում է ոսկրերի, մկանների, անոթների, աճառային հյուսվածքի վրա - այդպիսի վնասվածքները դրսևորվում են ուժեղ և երկարատև ցավով, այտուցով։ Ծնկի հոդի կապտուկի ծածկագիրը ըստ ՀՄԴ-10-ի՝ S80-S89։ Ախտանշանները. սուր ցավ - առաջանում է ընկնելիս, այնուհետև աստիճանաբար մեղմանում է, եթե լուրջ վնասվածքներ չկան. 3. ծալվելիս առաջացող տհաճ զգացողություններ, որոնք պայմանավորված են քերծվածքներով և կեղտոտվածքներով.
4. այտուց, ծնկի հոդի ուրվագծի հարթեցում.
5. հոդի շարժունակության նվազում - ուժեղ կապտուկից հետո ոտքը ծալելիս, քայլելիս առաջանում է նկատելի անհարմարություն.
6. անոթների վնասման դեպքում առաջանում են կապտուկներ, տարբեր ինտենսիվության արյունահոսություններ.
7. բորբոքային պրոցեսը դրսևորվում է տեղային ջերմաստիճանի բարձրացման տեսքով, վնասված հատվածում մաշկը դառնում է ավելի տաք։
Ինչպե՞ս տարբերել կապտուկը փակ կոտրվածքից։ Ինքնուրույն մի վնասվածքը մյուսից տարբերել դժվար է, քանի որ կլինիկական պատկերը նման է։ Հնարավոր տարբերություններ - կոտրվածքի դեպքում ցավն ավելի ինտենսիվ բնույթ ունի, բացի այդ, կոտրվածքի դեպքում հնարավոր է հոդի բնական ուրվագծերի խախտում՝ բեկորների մաշկի միջով դուրս ցցվելու հաշվին, պաթոլոգիական շարժունակություն, որը նորմայում չի լինում։ Կոտրվածքի դեպքում հաճախ նկատվում է ջերմաստիճանի աննշան բարձրացում։

> Կարևոր է! Աննշան կապտուկի ախտանշանները անհետանում են մեկ օրվա ընթացքում, սակայն եթե վնասվածքի նշանները արտահայտված բնույթ ունեն, չեն անցնում, անհրաժեշտ է դիմել տրավմատոլոգի։

## Առաջին օգնությունը ընկնելու դեպքում

Ընկնելուց հետո ճիշտ և ժամանակին ցուցաբերված առաջին օգնությունը թույլ է տալիս խուսափել բարդությունների առաջացումից, արագացնել վերականգնման պրոցեսը։

![Վերականգնողական շրջան](https://lifeinfo.am/storage/images/cnki-kaptuk-ynknelis%D5%9D-bujum-ev-arajin-ognutyun-176.jpg "Վերականգնողական շրջան")

Ինչ անել ծնկի կապտուկի դեպքում.

1. Անշարժացնել վնասված վերջույթը, ոտքին տալ ֆիզիոլոգիական դիրք - ծնկի տակ դնել փոքր բարձ։
2. Քերծվածքները և վերքերը մշակել հականեխիչներով։
3. Կիրառել ցուրտ - սառույցը պետք է պահել քառորդ ժամ, այնուհետև անել 5-10 րոպե ընդմիջում։ Նախապես այն պետք է փաթաթել բարակ գործվածքի մեջ։
4. Մեղմել ցավը - ընդունել Ketorolac, Analgin, Ibuprofen, անել Diclofenac-ի ներարկում։
5. Վիրակապ դնել - այն պետք է լինի բավականաչափ ամուր, սակայն միևնույն ժամանակ չխոչընդոտի նորմալ արյունաշրջանառությանը։ Վիրակապման համար լավագույնս օգտագործել առաձգական բինտ։

Ծունկը ուժեղ ուռել է, նկատելի է հեմատոմա, այտուց, ցավն ունի ինտենսիվ բնույթ - հեմարթրոզի նշան է, այդպիսի ախտանշաններով տուժածին անհրաժեշտ է տեղափոխել տրավմատոլոգիական կետ։

## Ինչով է վտանգավոր կապտուկը

Ծնկի վնասման դեպքում կարող են առաջանալ տարբեր բարդություններ, որոնցից ամենաանվտանգը ենթամաշկային հեմատոման է - մաշկային ծածկույթները և հոդը վնասված չեն, առաջանում է միայն ուռուցք։

Ծնկի վնասվածքի հետևանքները.

1. Մենիսկի պատռում կամ ձգվածություն - աճառը կատարում է ամորտիզատորի գործառույթ, դրա վնասման դեպքում առաջանում է սուր ցավ, որը ուժեղանում է վերջույթը ծալելիս և բացելիս։ Հոդն ուռչում է, վատանում են շարժողական ֆունկցիաները։ Ոտքը կարող է ֆիքսված մնալ կիսածալված դիրքում, այն բացել չի հաջողվում։ Մենիսկի վնասվածքի դեպքում հաճախ առաջանում է հեմարթրոզ։
2. Կապանների ձգում, պատռում - բնորոշ են ծնկի հոդի վնասմանը ընդհանուր նշանները՝ ցավ, այտուց, շարժունակության սահմանափակում, հաճախ արյուն հոդային խոռոչում։
3. Ծնկակապի տեղահանում, ճաքվածք, կոտրվածք - մարզիկների շրջանում տարածված վնասվածք է, կարող է դառնալ աճառային հյուսվածքի քայքայման, մկանների թուլացման, շարժողական ֆունկցիաների խախտման պատճառ։ Վնասված ծունկը «ցավում է եղանակից»։
4. Ծնկակապի կապանի տենդինիտ («ցատկորդի ծունկ») - պաթոլոգիական պրոցես է, որը զարգանում է մշտական ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների և կրկնվող վնասվածքների ազդեցության տակ։ Տեղի է ունենում շարակցական հյուսվածքի դեգեներացիա, ինչը հանգեցնում է կապանի պատռման կամ նույնիսկ ծնկակապի կոտրվածքի։
5. Ծնկակապի կոտրվածք - առաջանում է ծնկակապի հարվածից կամ դրա վրա ընկնելուց, բնութագրվում է հոդի ուրվագծերի հարթեցմամբ, հեմարթրոզով։ Ծանր դեպքերում կոտրվածքը կարող է ուղեկցվել ծնկակապի կապանի պատռումով։ Այս դեպքում հիվանդը չի կարող կամովին ուղղել ոտքը ծնկում։ Առաջանում է «կպած կրունկի» ախտանշանը - երբ հիվանդին խնդրում են բարձրացնել ոտքը, կրունկը սահում է մահճակալի երկայնքով։

![Ո՞ր բժիշկն է բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/cnki-kaptuk-ynknelis%D5%9D-bujum-ev-arajin-ognutyun-137.jpg "Ո՞ր բժիշկն է բուժում")

> Կարևոր է! Ընկնելիս ամենից հաճախ տուժում է ծնկի հոդի առաջային մակերեսը։ Եթե հարվածը ընկնում է շոշափող ուղղությամբ, մեծ է մենիսկի վնասման հավանականությունը։

### Ո՞ր բժիշկն է բուժում

Վնասվածքների ախտորոշմամբ և բուժմամբ զբաղվում է տրավմատոլոգը, օրթոպեդը, վիրաբույժը։ Զննումից հետո նա կկարողանա ընտրել արդյունավետ դեղամիջոցներ, օրթոպեդիկ թեյփեր՝ կապտած ծնկի թեյփավորման (ֆիքսման) համար։

### Ախտորոշումը

Ծնկի կապտուկը որոշելը դժվար չէ, քանի որ վնասվածքից անմիջապես հետո հայտնվում են բնորոշ ախտանշաններ։ Ախտորոշումն ուղղված է ոսկրերի, աճառների և կապանների վնասման աստիճանը բացահայտելուն։ Կապտուկը որոշելու հիմնական մեթոդները՝ ռենտգեն, ՄՌՏ, ծնկի հոդի ուլտրաձայնային հետազոտություն, արտրոսկոպիա, թույլ են տալիս գնահատել մենիսկի, կապանների վիճակը։

> Կարևոր է! Ցանկացած վնասվածք, դժբախտ պատահար ըստ Սինելնիկովի աղյուսակի - ուժեղ զայրույթի, մեղքի զգացումի, ատելության, գրգռվածության, վիրավորանքի հետևանք է։

![Ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/images/cnki-kaptuk-ynknelis%D5%9D-bujum-ev-arajin-ognutyun-120.jpg "Ախտորոշումը")Լուսանկարը «Մարդու անատոմիայի ատլաս» գրքից։ Հեղինակ՝ Սինելնիկով

## Կապտուկի բուժումը

Ծնկի վնասվածքի բուժումն ուղղված է ցավի, այտուցի, հեմատոմայի վերացմանը։ Ամենից հաճախ բուժման մեջ օգտագործվում են տեղային ազդեցության պատրաստուկներ, հաբեր և ներարկումներ պահանջվում են վնասվածքի ցայտուն արտահայտված ախտանշանների դեպքում։

Կապտուկի բուժման պատրաստուկներ.

- ցավազրկող և հակաբորբոքային պատրաստուկներ՝ հաբերի և ներարկումների տեսքով - Movalis, Naklofen.
- հակաբորբոքային, սառեցնող ազդեցություն ունեցող քսուքներ և գելեր - Nise gel, Fastum gel, Voltaren, Menovazin.
- հակաայտուցային, ներծծող միջոցներ - հեպարինային քսուք, Troxevasin.
- խոնդրոպրոտեկտորներ - Dona, Artra.

Դեղամիջոցների ազդեցությունն ուժեղացնել, արագ հանել այտուցը կօգնի Vitafon սարքը - բուժումը կայանում է ձայնային հաճախականություններով միկրովիբրացիայի ստեղծման մեջ, ինչը թույլ է տալիս արագացնել հյուսվածքների և հոդերի վերականգնման պրոցեսը։ Սարքն անվտանգ է, գործնականում հակացուցումներ չունի, կարելի է օգտագործել վնասվածքների հետևանքների վերացման համար նույնիսկ փոքր երեխաների մոտ։

Ծնկի հոդում արյան կուտակման դեպքում անհրաժեշտ է կատարել պունկցիա։ Մենիսկի վնասվածքը թեթև դեպքերում բուժվում է կոնսերվատիվ եղանակով՝ ծնկի հոդի անշարժացմամբ մոտավորապես 2 շաբաթ ժամկետով։ Այնուհետև հիվանդին ուղղորդում են ֆիզիոթերապևտիկ բուժման, որը տևում է ևս 2-3 շաբաթ։ Մենիսկի ծանր վնասվածքները բուժվում են վիրահատական եղանակով, անհրաժեշտ կլինի որոշ ժամանակ անցկացնել հիվանդանոցում։

> Կարևոր է! Կարելի՞ է տաքացնել կապտուկի տեղը։ Տաքացնող կոմպրեսները և քսուքները կարելի է կիրառել միայն վնասվածքից 2-3 օր հետո։

### Ֆիզիոթերապիա

Վնասվածքից 7-9 օր հետո բժիշկը նշանակում է ֆիզիոպրոցեդուրաներ, որոնք օգնում են բարելավել արյունաշրջանառությունը, հոդի շարժունակությունը, վերականգնել շարժողական ֆունկցիաները։

![Ֆիզիոթերապիա](https://lifeinfo.am/storage/images/cnki-kaptuk-ynknelis%D5%9D-bujum-ev-arajin-ognutyun-144.jpg "Ֆիզիոթերապիա")

Արդյունավետ պրոցեդուրաներ են՝ պարաֆինային կիրառումները, հակաբորբոքային քսուքներով և գելերով ֆոնոֆորեզը, ցավազրկողներով և հիդրոկորտիզոնով էլեկտրոֆորեզը, ԲՀԴ-ն (UHF), մագնիսաթերապիան։

### Արդյունավետ ժողովրդական միջոցներ

Տնային պայմաններում ծնկի հոդի ցավին, այտուցին, բորբոքմանը հաղթահարել կօգնեն կոմպրեսներն ու լոսյոնները, դրանք պետք է կիրառել որպես բուժման օժանդակ մեթոդ։ Դրանք արդյունավետ են նաև երեխաների մոտ կապտուկների բուժման ժամանակ։

Ինչով բուժել ծնկի կապտուկը.

1. Օղու կոմպրես - բարակ գործվածքը թրջել օղիով կամ պատրաստել հավասար քանակությամբ սպիրտի և ջրի լուծույթ, կարելի է ավելացնել մի փոքր ծովային կամ սովորական աղ։ Լոսյոնները դնել վնասված ծնկին 20-30 րոպե, դրանք լավ են օգնում, եթե առաջացել է կարծրացում։ Պրոցեդուրան կատարել օրը 2-3 անգամ։
2. Dimexide-ը նոսրացնել ջրով 1:3 հարաբերությամբ, մի փոքր տաքացնել։ Լուծույթի մեջ թրջել բինտը, ամրացնել վնասված հատվածին, պահել մինչև լրիվ չորանալը։
3. Միացնել 15 մլ ջուր, խնձորի քացախ և ձիթապտղի յուղ՝ հավասար քանակություններով, խառնել, քսել բարակ գործվածքի վրա։ Վիրակապը ամրացնել վնասված հատվածին, փաթաթել թաղանթով և տաք գործվածքով, թողնել 4 ժամ։ Ծունկը քսել պետք է օրը երկու անգամ՝ մինչև տհաճ զգացողությունների լրիվ անհետացումը։
4. Խառնել 50 գ-ական ալոեի միջուկ և մեղր, ձեռքով զգուշորեն շփելով, քսուքը քսել վնասված ծնկին, դնել մարլայե վիրակապ, թողնել 3 ժամ։

![Արդյունավետ ժողովրդական միջոցներ](https://lifeinfo.am/storage/images/cnki-kaptuk-ynknelis%D5%9D-bujum-ev-arajin-ognutyun-132.jpg "Արդյունավետ ժողովրդական միջոցներ")

Ամենապարզ և արագ բուժման եղանակը կաղամբի տերևն է, այն պետք է թեթևակի ծեծել, քսել տաք մեղրով, ամրացնել կապտած ծնկին, փաթաթել թաղանթով կամ տաք գործվածքով։ Կոմպրեսը կարելի է թողնել ողջ գիշեր։

## Վերականգնողական շրջան

Սովորական կապտուկի դեպքում վերականգնման ժամկետը կազմում է 10-12 օր, եթե վնասվածքն ուղեկցվում է հեմարթրոզով՝ 2 ամիս։ Երբեմն լրիվ շարժունակությունը վերադառնում է մեկ տարի անց։ Հիվանդության թերթիկը տրվում է մինչև վնասվածքի հետևանքների լրիվ վերացումը։

Վերականգնման ժամկետը կրճատելու, ծանր բարդությունների զարգացումից խուսափելու համար անհրաժեշտ է վնասվածքից 10 օր հետո սկսել հատուկ բուժական մարմնամարզություն կատարել, լավ է օգնում լողը, պիլատեսը, յոգան, չափավոր տեմպով քայլքը։

Առավոտյան պետք է անել թեթև մարզանք՝ «հեծանիվ», ծնկների բարձր բարձրացում, կիսաթեքումներ։ Բավական է անել 7-10 կրկնություն, եթե տհաճ զգացողություններ չկան։

Ծնկի հոդի վնասվածքները մարդկանց մոտ բավականին հաճախ են պատահում, աննշան կապտուկները արագ անցնում են։ Վտանգ են ներկայացնում ուժեղ ուռուցքները, ընդարձակ հեմատոմաները, որոնք վկայում են հյուսվածքների լուրջ ներքին վնասման մասին։ Նման վնասվածքներից խուսափելու համար ակտիվ մարզաձևերով զբաղվելիս անպայման պետք է օգտագործել պաշտպանիչ ծնկակալներ։
