# Ինչպես բուժել ուսի հոդի տեղախախտը

![Ուսի տեղախախտերի դասակարգումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-89898804.jpg "Ուսի տեղախախտերի դասակարգումը")

Ուսի հոդը մարդու օրգանիզմի ամենաշարժուն հատվածներից մեկն է: Հենց այս հոդի շնորհիվ է մարդը կարողանում կատարել բազմաթիվ ու բազմազան շարժումներ: Հետևաբար ուսի հոդի վնասվածքները միշտ շատ ծանր են ընթանում և զգալիորեն վատացնում հիվանդների կյանքի որակը: Նման վնասվածքներից է ուսի հոդի տեղախախտը, որը հանդիպում է բազմաթիվ հիվանդների մոտ: Արժե ավելի մանրամասն քննարկել, թե ինչ է ներկայացնում այս պաթոլոգիան և որոնք են դրա բուժման եղանակները: Այս հիվանդության ծածկագիրը ըստ ՀՄԴ-10-ի (ХБ-10) S43 է:

Բովանդակություն:

- [Ուսի տեղախախտ. ախտանիշներ](#%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Առաջին օգնությունը վնասվածքի ժամանակ](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ուսի տեղախախտերի դասակարգումը](#%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Վնասվածքի ախտորոշումը](#%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Տեղախախտի ուղղումը](#%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%AB-%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%B2%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժումը ուղղումից հետո](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%B2%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8)
- [Վերականգնումը տեղախախտից հետո](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8)
- [Ուսի հոդի տեղախախտը և բանակ](#%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ուսի վնասվածքի հետևանքները](#%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB-%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ:- [Ծնկան հոդի տեղախախտի ախտանիշները և բուժումը](%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5377 "Ծնկան հոդի տեղախախտի ախտանիշները և բուժումը")
- [Ինչպես որոշել կոճի տեղախախտը - բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B3%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6673 "Ինչպես որոշել կոճի տեղախախտը - բուժում")
- [Ինչ պատճառներով է առաջանում ձեռքի մատի տեղախախտը - բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%A1%D5%AE-%D5%B1%D5%A5%D5%BC%D6%84%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-7494 "Ինչ պատճառներով է առաջանում ձեռքի մատի տեղախախտը - բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ուսի տեղախախտ. ախտանիշներ Այս բնույթի վնասվածքը միշտ ուղեկցվում է հոդի շրջանում սուր ցավով: Տուժածի մոտ կարող են նաև դիտվել հետևյալ ախտանիշները. Ուսի հոդի սահմանափակ շարժունակություն: Հոդը կորցնում է իր ֆունկցիոնալությունը, հիվանդի համար դժվարանում է շարժվելը: 3. Հոդի շրջանում տեսողականորեն նկատելի դեֆորմացիա: Ուսերը կորցնում են իրենց սիմետրիկությունը, վնասված կողմում նկատվում է փոքր ցցվածք:
4. Ուսի հոդի այտուցվածություն: Այտուցը առաջանում է վնասվածքով հարուցված բորբոքային պրոցեսի զարգացման հետևանքով:
Ստացված ուսի վնասվածքի տեսակից կախված՝ տեսողական նշանները կարող են տարբերվել: Սա կապված է ուսի ոսկրի գլխիկի տեղաշարժի ուղղության հետ:

> Կարևոր է հիշել! Նման բնույթի վնասվածքի դեպքում տուժածին անհրաժեշտ է շտապ բժշկական օգնություն!

![Ուսի վնասվածքի հետևանքները](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82si-hodi-texaxaxt-axtanishner-ev-bujum-133.jpg "Ուսի վնասվածքի հետևանքները")

### Առաջին օգնությունը վնասվածքի ժամանակ

Ինչ պետք է անել ուսի տեղախախտի դեպքում: Հիվանդի վիճակը հնարավորինս թեթևացնելու համար անհրաժեշտ է օգնել նրան մինչև շտապ բժշկական օգնության ժամանումը: Պետք է կատարել հետևյալ միջոցառումները.

- առանց մասնագետի՝ ինքնուրույն հոդը ուղղելու որևէ փորձ չձեռնարկել.
- ֆիքսել հիվանդ ձեռքը վիրակապով.
- վնասված հատվածին սառը սեղմակ դնել, միայն եթե տեղախախտը տեղի է ունեցել առանց բաց վերքերի.
- եթե այնուամենայնիվ առկա է բաց վերք, անհրաժեշտ է մշակել այն հականեխիչով.
- եթե ցավը անտանելի է, հիվանդը պետք է ընդունի ցավազրկող դեղամիջոցներ վիճակը թեթևացնելու համար, այլ դեպքերում պետք է սպասել շտապ օգնության բրիգադի ժամանմանը.
- տուժածին տեղափոխել հիվանդանոցի տրավմատոլոգիական բաժանմունք:

> Կարևոր է հիշել! Հիվանդին հիվանդանոց տեղափոխելիս անհրաժեշտ է ապահովել նրա առավելագույն հանգիստը!

## Ուսի տեղախախտերի դասակարգումը

Ուսի վնասվածքի առաջացման պատճառից կախված՝ առանձնացնում են հետևյալ տեսակները.

1. Տրավմատիկ տեղախախտ: Այն դիտվում է որոշակի վնասվածքների հետևանքով՝ ընկնելու կամ հարվածի արդյունքում: Վնասող գործոնը հանգեցնում է հոդային պարկի պատռման:
2. Ուսի առաջնային տեղախախտ: Ինչպես անունն է հուշում, այս վնասվածքը տեղի է ունենում կյանքում առաջին անգամ: Միևնույն ժամանակ նրա պատճառը հատուկ նշանակություն չունի:
3. Հինացած տեղախախտ: Այս տերմինի տակ հասկացվում է ավելի քան 1 ամիս առաջ ստացված վնասվածքը: Սովորաբար դիտվում է ոչ ճիշտ կամ անբավարար բուժման դեպքում:
4. Ուսի սովորական (պարբերական) տեղախախտ: Բնութագրվում է ուսի հոդի կանոնավոր վնասվածքներով, ինչպես նաև առաջնային վնասվածքի ոչ ճիշտ բուժմամբ:
5. Հոդի բաց վնասվածք: Նման դեպքերում հոդի վրայի մաշկածածկույթը ենթարկվում է պատռման: Նման տեղախախտը վերացվում է բացառապես վիրաբուժական միջամտության միջոցով, որն ուղղված է այդ հյուսվածքների վերականգնմանը:
6. Պաթոլոգիական տեղախախտ: Դիտվում է շարակցական հյուսվածքի հիվանդության կամ բորբոքման ժամանակ: Նման դեպքում վնասվածք կարելի է ստանալ նույնիսկ ուսի վրա աննշան ծանրաբեռնվածության ժամանակ, որը առողջ մարդն անցկացնում է բացարձակապես առանց հետևանքների:
7. Կամայական տեղախախտ: Այս վնասվածքի առաջացման պատճառը ուսի հոդի անկայունությունն է:
8. Քրոնիկ պաթոլոգիական տեղախախտ: Զարգանում է հոդային հյուսվածքի վնասման հետևանքով, որը ունի քրոնիկական բնույթ:

> Կարևոր է հիշել! Անկախ վնասվածքի տեսակից, անհրաժեշտ է դիմել տրավմատոլոգի օգնությանը! Այս պաթոլոգիան ինքնուրույն չի անցնում:

![Առաջին օգնությունը վնասվածքի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82si-hodi-texaxaxt-axtanishner-ev-bujum-121.jpg "Առաջին օգնությունը վնասվածքի ժամանակ")

### Վնասվածքի ախտորոշումը

Ինչպես որոշել տեղախախտը: Տեսողական նշանները կարող են կասկածներ հարուցել ախտորոշում կատարելիս: Չէ՞ որ միայն մասնագետը կարող է ճշգրիտ որոշել պաթոլոգիան: Դրա համար տրավմատոլոգը հարցում է անցկացնում հիվանդի հետ, կատարում է հոդի մանրամասն զննում: Դրանից հետո ուղղորդում է ռենտգենագրության՝ վնասվածքի բոլոր նրբությունները որոշելու համար: Կատարված հետազոտությունների հիման վրա բժիշկը յուրաքանչյուր առանձին դեպքում նշանակում է առավելագույնս արդյունավետ և անվտանգ թերապիա:

### Տեղախախտի ուղղումը

Ուսի վնասվածքի բուժմանն ուղղված առաջին գործողությունը ուղղումն է: Գոյություն ունեն մի քանի եղանակներ նման թերապիայի համար: Դրանք պետք է իրականացվեն բացառապես տեղային անզգայացման տակ, քանի որ նման գործողությունները առաջացնում են անտանելի, տանջալից ցավ: Ուղղման եղանակները.

1. Ուսի տեղախախտի ուղղումը ըստ Կոխերի մեթոդի: Այս պրոցեդուրան իրականացվում է հիվանդի պառկած դիրքում: Մեթոդն օգտագործվում է ծանր հինացած տեղախախտերի դեպքում:
2. Ուսի տեղախախտի ուղղումը ըստ Ջանելիձեի մեթոդի: Համարվում է ամենաանվտանգ եղանակներից մեկը, օգտագործվում է առաջնային վնասվածքների դեպքում:
3. Հիպոկրատ-Կուպերի եղանակը: Բավականին հազվադեպ է կիրառվում, քանի որ պահանջվում է հատկապես ծանր դեպքերում:
4. Չակլինի մեթոդը: Ամենատրավմատիկ եղանակներից մեկն է:

Ուսի հոդի տեղախախտի ուղղումը անհրաժեշտ է հյուսվածքների նորմալ միացման համար՝ առանց պաթոլոգիական փոփոխությունների: Պրոցեդուրայի կատարումից հետո նշանակվում է կոմպլեքս բուժում:

![Վնասվածքի ախտորոշումը](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82si-hodi-texaxaxt-axtanishner-ev-bujum-142.jpg "Վնասվածքի ախտորոշումը")

## Բուժումը ուղղումից հետո

Տեղախախտի ուղղումից հետո անհրաժեշտ է սկսել թերապիա, որը կօգնի վերականգնել հոդի ֆունկցիաները: Բուժումն առանց վիրահատության ներկայացնում է ցավազրկող դեղամիջոցների, ինչպես նաև տեղային անզգայացման կիրառում: Ամենից հաճախ դրա համար օգտագործվում է Նովոկաին:

Ժամանակին մասնագիտական օգնության դիմելու դեպքում վնասվածքի կանխատեսումը բարենպաստ է: Եթե որակյալ օգնություն ցուցաբերված չի եղել, ապա կարող են զարգանալ տարբեր բարդություններ, որոնք կհաջողվի վերացնել միայն վիրաբուժական ճանապարհով: Վիրաբուժական միջամտություն անհրաժեշտ է նաև ջլերի, արյունատար անոթների և նյարդային վերջավորությունների պատռվածքով ուղեկցվող ծանր տեղախախտերի դեպքում:

Դրանից հետո կատարվում է վնասված վերջույթի իմմոբիլիզացիա, որպեսզի տեղի ունենա պատռված հյուսվածքների միացում: Այն ներկայացնում է ուսի հոդի ֆիքսում: Դրա համար օգտագործում են վիրակապ, որը ամուր սեղմում է հոդային շրթունքը ուսի ոսկրի հոդային մակերեսին: Որքա՞ն է տևում բուժումը: Վիրակապի կրումը կազմում է մոտավորապես 3 շաբաթ:

## Վերականգնումը տեղախախտից հետո

Վերականգնողական շրջանը լիարժեք ապաքինման ճանապարհին անբաժանելի մաս է կազմում: Ուսի հոդը նորմալ վիճակի բերելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ միջոցառումները.

1. Ֆիզիոպրոցեդուրաներ: Ներկայումս օգտագործվում են հետևյալ տեսակի ներգործությունները՝ մագնիսաթերապիա, ուլտրաձայնային բուժում, ֆոնոֆորեզ, էլեկտրոֆորեզ, լազերաթերապիա, մերսում:
2. Բուժական վարժություններ: Բուժական ֆիզկուլտուրան ուղղված է ուսի մկանային կառուցվածքների ամրապնդմանը, ինչպես նաև ուսի հոդի շարժունակության վերականգնմանը:
3. Մերսման կուրս: Դրա անցկացումը նպաստում է մկանների տոնուսի բարձրացմանը, ցավային սենսացիաները աստիճանաբար մեղմանում են:
4. Բանդաժի կրում: Հյուսվածքների ճիշտ միացման համար անհրաժեշտ է դրանք դարձնել անշարժ: Սրան կօգնի բանդաժի օգտագործումը:
5. Բուժում տնային պայմաններում: Ներկայացնում է ոչ ավանդական բժշկության բաղադրատոմսերի օգտագործում, որոնք ուղղված են վերականգնման ժամանակահատվածում ցավային սենսացիաների թեթևացմանը:

> Կարևոր է հիշել! Բուժող բժշկի բոլոր նշանակումների խիստ կատարումը կօգնի հնարավորինս արագ նորմալացնել հոդի հյուսվածքները և խուսափել հոդի կոշտացումից (կոնտրակտուրայից)!

![Տեղախախտի ուղղումը](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82si-hodi-texaxaxt-axtanishner-ev-bujum-105.jpg "Տեղախախտի ուղղումը")

### Ուսի հոդի տեղախախտը և բանակ

Արդյոք վերցնո՞ւմ են բանակ՝ ստացված վնասվածքից հետո: Շատ երիտասարդների մտահոգում է այս հարցը: Գոյություն ունի այս հարցի շուրջ բազմաթիվ նրբություններ, մասնավորապես.

1. Եթե երիտասարդի մոտ տեղի է ունեցել ուսի հոդի առաջնային տեղախախտ, ապա նրան տրվում է 6 ամսվա հետաձգում: Դրանից հետո նա պետք է անցնի բժշկական հանձնաժողով, որը կգնահատի բանակում ծառայության նպատակահարմարությունը:
2. Սովորական (պարբերական) տեղախախտը զինված ուժերում ծառայությունից ազատման հիմք է հանդիսանում:
3. Եթե երիտասարդի մոտ տեղախախտ է դիտվում ոչ պակաս, քան տարեկան 3 անգամ, ապա այդ դեպքում նույնպես նա բանակ չի զորակոչվում:

Այսինքն, եթե վնասվածքը կարող է դիտվել չափավոր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների հետևանքով, ապա երիտասարդը հաշվառվում է պահեստազորում՝ ստանալով զինվորական գրքույկ:

## Ուսի վնասվածքի հետևանքները

Այս պաթոլոգիայի ոչ ճիշտ կամ անբավարար բուժումը սովորաբար հանգեցնում է անախորժ հետևանքների, մասնավորապես.

- հոդային պարկի բորբոքում.
- հոդի բորբոքում.
- ուսի ոսկրի գլխիկի դեֆորմացիա:

Սա կարող է հանգեցնել ուսի մշտական տեղախախտերի՝ նույնիսկ աննշան ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների դեպքում: Հետևաբար շատ կարևոր է վերականգնողական շրջանում պատշաճ ուշադրություն դարձնել սեփական առողջությանը, ինչպես նաև կանոնավոր կերպով այցելել բուժող բժշկին, որը կվերահսկի ապաքինման գործընթացը:
