# Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ

![Հետևանքները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-76840783.jpg "Հետևանքները") Շաքարային դիաբետը էնդոկրին բնույթի քրոնիկ հիվանդություն է, որը վերջին ժամանակներս լայն տարածում ունի։ Տղամարդկանց մոտ հիվանդության զարգացման մեջ դեր ունեն ինչպես ժառանգական գործոնը, այնպես էլ սեփական առողջության հանդեպ անփույթ վերաբերմունքը։ Ո՞րոնք են շաքարային դիաբետի հիմնական նշանները տղամարդկանց մոտ, ինչպե՞ս ճանաչել հիվանդությունը վաղ փուլում։

Բովանդակություն:

- [Շաքարային դիաբետի առաջին նշանները](#%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [1-ին տիպի դիաբետի նշանները](#1-%D5%AB%D5%B6-%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [2-րդ տիպի դիաբետի նշանները](#2-%D6%80%D5%A4-%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հետևանքները](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտորոշումը և բուժումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կանխարգելման մեթոդները](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ:- [Կոճապղպեղի օգտակար հատկությունները 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ](%D5%AB%D5%B4%D5%A2%D5%AB%D6%80%D5%AB-%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-2-%D6%80%D5%A4-%D5%BF%D5%AB%D5%BA%D5%AB-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-5920 "Կոճապղպեղի օգտակար հատկությունները 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ")
- [Ինչպիսի՞ նշաններ և ախտանիշներ ունի շաքարային դիաբետը երեխաների մոտ, բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB%D5%B6-%D5%A5%D5%B6-%D5%B7%D5%A1%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5521 "Ինչպիսի՞ նշաններ և ախտանիշներ ունի շաքարային դիաբետը երեխաների մոտ, բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Շաքարային դիաբետի առաջին նշանները Բժիշկները հաճախ շաքարային դիաբետը անվանում են «լուռ մարդասպան» - հիվանդությունը երկար ժամանակ կարող է ընթանալ առանց հատուկ նշանների կամ քողարկվել որպես այլ հիվանդություն։ 1-ին տիպի հիվանդության հիմնական պատճառը ենթաստամոքսային գեղձի արտադրած ինսուլին հորմոնի սինթեզի նվազումն է։ Այս օրգանը նուրբ կերպով է արձագանքում սթրեսային իրավիճակներին, նյարդային ցնցումներին, ավելորդ քաշին։ Ինչպես ճանաչել հիվանդությունը վաղ փուլում. քաշի կտրուկ փոփոխություն՝ մեծացման կամ նվազման ուղղությամբ - ածխաջրերը դադարում են մասնակցել փոխանակման գործընթացներին, արագանում է ճարպերի և սպիտակուցների այրումը; 3. մշտական սովի զգացում, որը չի վերանում նույնիսկ ուտելուց հետո - ինսուլինի բացակայության պայմաններում բջիջները չեն կարողանում յուրացնել արյան գլյուկոզան, ինչն էլ հանգեցնում է ախորժակի ավելացմանը;
4. ծարավ, հաճախակի միզարձակում գիշերային ժամերին - օրգանիզմը փորձում է միզով դուրս բերել ավելցուկային շաքարը;
5. հոգնածություն, քնկոտություն - հյուսվածքները տառապում են էներգիայի պակասից։
![1-ին տիպի դիաբետի նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/shaqarayin-diabeti-nshannery-txamardkanc-mot-155.jpg "1-ին տիպի դիաբետի նշանները")

Դիաբետով հիվանդները տառապում են տարվա ցանկացած եղանակին ուժեղացած քրտնարտադրությունից։ Շաքարի բարձր պարունակության դեպքում հաճախ տուժում է տեսողությունը - առաջանում է կրկնատեսություն, պատկերը դառնում է աղոտ։ Տղամարդկանց մոտ շաքարային դիաբետը երբեմն դառնում է անպտղության և իմպոտենցիայի պատճառ, խնդիրները կարող են սկսվել վաղ, մինչև 30 տարեկանում։

> Կարևոր է! Տղամարդկանց մոտ շաքարային դիաբետի արտաքին նշանները սկզբնական փուլում հազվադեպ են դրսևորվում - հիվանդությունը սկսում է քայքայել ներքին օրգանները։

### 1-ին տիպի դիաբետի նշանները

1-ին տիպի դիաբետի ժամանակ ենթաստամոքսային գեղձը դադարում է սինթեզել ինսուլին, ուստի մարդը պետք է ամեն ուտելուց առաջ, օրական մի քանի անգամ, հորմոնի ներարկումներ անի։ Հակառակ դեպքում կարող է առաջանալ հիպերգլիկեմիկ կոմա և մահացու ելք։

Հիվանդությունն ունի ժառանգական գործոն, ցեղում դիաբետով հիվանդների առկայությունը մեծացնում է հիվանդության զարգացման հավանականությունը։ Հիվանդության այլ պատճառներ են մշտական հուզական գերբեռնվածությունը, վիրուսային բնույթի ախտաբանությունները, գլխուղեղի վնասվածքները, քաղցր սննդի նկատմամբ չափից ավելի հետաքրքրվածությունը։

Ինսուլինազավիր շաքարային դիաբետի ախտանիշները տղամարդկանց մոտ.

- մշտական և ուժեղ ծարավ - մարդը օրական խմում է ավելի քան 5 լ ջուր;
- քոր;
- հաճախակի միզարձակում, հատկապես գիշերային հանգստի ժամանակ;
- քրոնիկ հոգնածություն;
- քաշի նվազում՝ ախորժակի աճի ֆոնին։

![2-րդ տիպի դիաբետի նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/shaqarayin-diabeti-nshannery-txamardkanc-mot-124.jpg "2-րդ տիպի դիաբետի նշանները")

Հիվանդության զարգացման ընթացքում ախորժակը անհետանում է, առաջանում է բերանից յուրահատուկ հոտ, սկսվում են պոտենցիայի խնդիրներ։ Հաճախ հիվանդությունն ուղեկցվում է սրտխառնոցով, փսխումով, աղիքների շրջանում անախորժ զգացողություններով։

> Կարևոր է! Ինսուլինազավիր ձևի դիաբետն ավելի հաճախ ախտորոշվում է երիտասարդ տղամարդկանց մոտ։ Առաջին ախտանիշները կարող են հայտնվել 35 տարեկանում, իսկ 40 տարեկանից հետո մարդն արդեն չի կարող անել առանց ինսուլինի ներարկումների։

### 2-րդ տիպի դիաբետի նշանները

2-րդ տիպի դիաբետի ժամանակ ինսուլինն արտադրվում է օրգանիզմում, սակայն խախտված է նրա փոխազդեցությունը բջիջների հետ, ինչի հետևանքով արյան մեջ պարունակվող գլյուկոզան չի յուրացվում բջիջների կողմից։ Անհրաժեշտ է վերանայել սննդակարգը, հրաժարվել վնասակար սովորություններից, ընդունել պատրաստուկներ, որոնք իջեցնում են շաքարը։ Հիվանդության հիմնական պատճառներն են ժառանգական գործոնը, գիրությունը, վնասակար սովորությունները։

2-րդ տիպի դիաբետի նշանները.

- վերքերը և քերծվածքները երկար են ապաքինվում, հաճախ սկսում են թարախակալել;
- առաջանում են տեսողության խնդիրներ, 60 տարեկանից հետո դիաբետով հիվանդների մոտ գրեթե միշտ ախտորոշվում է կատարակտ;
- թուլություն, քնկոտություն;
- հիշողության վատացում;
- մազաթափություն;
- ուժեղացած քրտնարտադրություն։

Դիաբետի ժամանակ ախտաբանական գործընթացներ են տեղի ունենում մանր հոդերում - սա ազդում է ձեռքերի և ոտքերի մատների ճկունության վրա։ Դիաբետով հիվանդի համար դժվար է ոտքի բութ մատը մակերևույթի նկատմամբ 45 աստիճան անկյան տակ բարձրացնելը։ Ձեռքերի մատները չեն շիտակվում ամբողջությամբ, ուստի ափերը միացնելիս ճեղքեր են մնում։

> Կարևոր է! 2-րդ տիպի դիաբետն ավելի հաճախ ախտորոշվում է 50 տարեկանից հետո տղամարդկանց մոտ, այն զարգանում է ինսուլինազավիր ձևից զգալիորեն դանդաղ։

![Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/shaqarayin-diabeti-nshannery-txamardkanc-mot-104.jpg "Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ")

## Հետևանքները

Շաքարային դիաբետը վտանգավոր ախտաբանություն է, անհանգստացնող ախտանիշների անտեսումը կարող է հանգեցնել երիկամների ամբողջական դիսֆունկցիայի, սրտի կաթվածի, տեսողության կորստի, մահացու ելքի։

Ինչով է վտանգավոր հիվանդությունը.

1. Տեսողության վատացում։ Շաքարի բարձր մակարդակի ֆոնին ախտաբանական փոփոխություններ են տեղի ունենում աչքի հատակի և ցանցաթաղանթի մանր անոթներում, վատանում է հյուսվածքների արյունամատակարարումը։ Հետևանքները՝ ոսպնյակի պղտորում (կատարակտ), ցանցաթաղանթի անջատում։
2. Ախտաբանական փոփոխություններ երիկամներում։ Դիաբետի ժամանակ տուժում են երիկամային գլոմերուլները և խողովակները - զարգանում է դիաբետիկ նեֆրոպաթիա, երիկամային անբավարարություն։
3. Էնցեֆալոպաթիա - արյունամատակարարման խախտման պատճառով տեղի է ունենում նյարդային բջիջների մահ։ Հիվանդությունը դրսևորվում է հաճախակի գլխացավերի, տեսողության վատացման, ուշադրության թուլացման, քնի որակի վատացման տեսքով։ Հիվանդության զարգացման ընթացքում մարդու մոտ հաճախ սկսում է գլուխը պտտվել, խախտվում է համակարգվածությունը։
4. Դիաբետիկ ոտք։ Ծայրամասային անոթների և նյարդերի վնասման հետևանքով խախտվում է ստորին վերջույթների արյունամատակարարումը և նյարդավորումը։ Ոտքը աստիճանաբար կորցնում է զգայունությունը, առաջանում են պարեստեզիաներ («սողացող մրջյունների» զգացողություն), հաճախակի ցնցումներ։ Խիստ ծանրացած ձևի դեպքում առաջանում են չապաքինվող խոցեր, կարող է զարգանալ գանգրենա, ոտքը ստիպված կլինեն անդամահատել։
5. Սիրտ-անոթային ախտաբանություններ։ Դիաբետը և սրտի ու անոթների հիվանդությունները սերտորեն փոխկապակցված են։ Դիաբետով հիվանդների մոտ զարգանում է աթերոսկլերոզ, ստենոկարդիա, ինֆարկտ, բարձրանում է ճնշումը, հաճախ առաջանում են ախտաբանություններ, որոնք վիրահատական միջամտություն են պահանջում։

![Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/shaqarayin-diabeti-nshannery-txamardkanc-mot-118.jpg "Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ")

Դիաբետ ունեցող տղամարդկանց մոտ նվազում է տեստոստերոնի սինթեզը - մարում է սեռական ցանկությունը, առաջանում են պոտենցիայի խնդիրներ։ Հիվանդության զարգացման ընթացքում նվազում է սերմնահեղուկի քանակը և որակը, զարգանում է անպտղություն։

> Կարևոր է! Ժամանակին ախտորոշման, ճիշտ բուժման և դիետայի դեպքում հնարավոր է հասնել կյանքի համեմատաբար բարձր որակի և բավարար տևողության։

## Ախտորոշումը և բուժումը

Դիաբետի նշանների հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է անցնել բժշկական հետազոտություն։ Ախտորոշման մեթոդներն են՝ արյան և մեզի անալիզ՝ գլյուկոզայի մակարդակը ստուգելու համար, գլիկոզիլացված հեմոգլոբինի քանակի որոշում, գլյուկոզայի նկատմամբ հանդուրժողականության թեստ, պլազմայում հատուկ պեպտիդների և ինսուլինի հայտնաբերում։

Արյան մեջ շաքարի նորման քաղց ժամանակ՝ 3,3-5,5 մմոլ/լ, ուտելուց 2 ժամ հետո շաքարի մակարդակը կարող է բարձրանալ մինչև 6,2 միավոր։ Դիաբետի հնարավոր զարգացման մասին են վկայում 6,9-7,7 մմոլ/լ ցուցանիշները։ Դիաբետի ախտորոշումը դրվում է, երբ ցուցանիշները գերազանցում են 7,7 միավորը։

Տարեց տղամարդկանց մոտ շաքարի ցուցանիշները որոշ չափով ավելի բարձր են - քաղց ժամանակ արյուն հանձնելու պայմանով վերին նորմա է համարվում 5,5-6 մմոլ/լ ցուցանիշը։ Տնային գլյուկոմետրը ցույց է տալիս արյան մեջ շաքարի մի փոքր իջեցված մակարդակ, լաբորատոր արդյունքների հետ տարբերությունը կազմում է մոտավորապես 12%։

1-ին տիպի դիաբետի բուժման համար օգտագործում են միայն ինսուլինային ներարկումներ։ Հաբեր և բուժման այլ մեթոդներ նման ձևի հիվանդության դեպքում չեն օգնի։ Դիաբետով հիվանդը պետք է հետևի դիետային, պարբերաբար կատարի անհատական ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություններ։

2-րդ տիպի հիվանդության բուժման հիմքը կազմում է ճիշտ սնունդը, որն օգնում է պահպանել շաքարի մակարդակը նորմայի սահմաններում։ Լրացուցիչ բժիշկը նշանակում է հաբեր, որոնք իջեցնում են արյան մեջ շաքարի մակարդակը - Siofor, Glucophage, Maninil։ Բուժման մեջ օգտագործվում են նաև ԳՊՊ-1 ընկալիչների ագոնիստ պատրաստուկներ - Victoza, Byetta։ Դեղամիջոցները թողարկվում են ներարկիչ-գրչի տեսքով, ներարկումները պետք է արվեն ամեն ուտելուց առաջ կամ օրը մեկ անգամ, ընդունման բոլոր կանոնները նշված են հրահանգում։

![Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/shaqarayin-diabeti-nshannery-txamardkanc-mot-125.jpg "Ինչպես որոշել՝ ինչ նշաններ ունի շաքարային դիաբետը տղամարդկանց մոտ")

## Կանխարգելման մեթոդները

Դիաբետի զարգացումը կանխելը բարդ չէ - սկսել պետք է կենսակերպի և սննդակարգի փոփոխությունից։ Անհրաժեշտ է հրաժարվել վնասակար սովորություններից, նվազեցնել թեյի, սուրճի, գազավորված ըմպելիքների, թարմ քամած հյութերի օգտագործումը։

1. Սննդակարգում պետք է ավելի շատ լինեն բնական, մանրաթելով հարուստ մթերքներ։ Հեշտ ածխաջրեր պարունակող սննդի օգտագործումը պետք է հասցնել նվազագույնի։
2. Ջրային հավասարակշռության պահպանումը շաքարային դիաբետի կանխարգելման հիմնական միջոցառումներից մեկն է։ Հեղուկի անբավարար քանակության դեպքում խախտվում է ինսուլինի սինթեզը, սկսվում է ջրազրկում, օրգանները չեն կարողանում չեզոքացնել բոլոր բնական թթուները։
3. Կանոնավոր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունները բժիշկներն անվանում են դիաբետի առաջացումը կանխելու ամենաարդյունավետ միջոցը։ Մարզումների ժամանակ ակտիվանում են օրգանիզմի բոլոր նյութափոխանակության գործընթացները։

Դիաբետը քրոնիկ հիվանդություն է, որի ժամանակ զարգանում են տարբեր ուղեկցող ախտաբանություններ։ Լավագույն կանխարգելումը ժամանակին ախտորոշումն է, 40 տարեկանից հետո տղամարդիկ պետք է 6 ամիսը մեկ ստուգեն արյան մեջ շաքարի մակարդակը։ Դիաբետի նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածության դեպքում անհրաժեշտ է կրճատել ածխաջրերով հարուստ մթերքների օգտագործումը - դրանք մեծապես ծանրաբեռնում են ենթաստամոքսային գեղձը։
