# Ինչպես է արվում ծակումը գայմորիտի ժամանակ - հետևանքները

![Ընթացակարգի կատարման կարգը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-99412959.jpg "Ընթացակարգի կատարման կարգը")

Գայմորիտը վերին ծնոտային ծոցի բորբոքումն է, որը բուժվում է կոնսերվատիվ մեթոդներով (դեղորայքային թերապիա, ֆիզիոպրոցեդուրաներ): Քթի ծոցերի ծակումը գայմորիտի ժամանակ հիվանդության բուժման վիրաբուժական եղանակ է և կիրառվում է թարախային հիվանդության դեպքում: Ընթացակարգը բարդ չէ, չափավոր ցավոտ է, ուղղված է վերին ծնոտային սինուսի պաթոլոգիական պարունակության հեռացմանը:

Բովանդակություն:

- [Ինչ է քթի ծակումը գայմորիտի ժամանակ](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D6%84%D5%A9%D5%AB-%D5%AE%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Վերին ծնոտային ծոցի պունկցիայի ցուցումները](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6-%D5%AE%D5%B6%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AE%D5%B8%D6%81%D5%AB-%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ում համար է վտանգավոր ծոցի ծակումը](#%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%AE%D5%B8%D6%81%D5%AB-%D5%AE%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ընթացակարգի կատարման կարգը](#%D5%A8%D5%B6%D5%A9%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A8)
- [Կուլիկովսկու ասեղը](#%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%AB%D5%AF%D5%B8%D5%BE%D5%BD%D5%AF%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%B2%D5%A8)
- [Արժե՞ արդյոք ծակում անել](#%D5%A1%D6%80%D5%AA%D5%A5-%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B5%D5%B8%D6%84-%D5%AE%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC)
- [Պունկցիայի հնարավոր բարդությունները](#%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հետվիրահատական շրջանը](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%A8)
- [Վերին ծնոտային ծոցի պունկցիան հղիության ժամանակ](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6-%D5%AE%D5%B6%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AE%D5%B8%D6%81%D5%AB-%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D6%81%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ծակմանն այլընտրանք](#%D5%AE%D5%A1%D5%AF%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6-%D5%A1%D5%B5%D5%AC%D5%A8%D5%B6%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%B6%D6%84)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Մեծահասակների մոտ գայմորիտի ի հայտ գալու ինչպիսի՞ նշաններ կան](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A5%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%BF%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-3288 "Մեծահասակների մոտ գայմորիտի ի հայտ գալու ինչպիսի՞ նշաններ կան")
- [Վտանգավո՞ր է արդյոք գայմորիտը մարդու համար](%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%A3%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-5916 "Վտանգավո՞ր է արդյոք գայմորիտը մարդու համար")
- [Գայմորիտի ախտանիշները հղիության ժամանակ և բուժման մեթոդները](%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-5852 "Գայմորիտի ախտանիշները հղիության ժամանակ և բուժման մեթոդները")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչ է քթի ծակումը գայմորիտի ժամանակ Քթի ծոցերից թարախային արտադրության հեռացման և դրան հաջորդող լվացման վիրահատությունը կոչվում է սինուսի ծակում (պունկցիա): Սա նաև գայմորիտի ախտորոշման մեթոդներից մեկն է: Տվյալ ընթացակարգը հիվանդի մոտ անախորժ զգացողություններ է առաջացնում, սակայն հիվանդության ծանր ձևի դեպքում դա միակ հնարավոր բուժման մեթոդն է: Վերին ծնոտային ծոցի պունկցիայի ցուցումները Ծոցի ծակումը նշանակվում է հետևյալ դեպքերում. դեղորայքային թերապիայի անարդյունավետություն, 3. բարդությունների զարգացման վտանգ,
4. իմունային պաշտպանության ցածր մակարդակ (ՄԻԱՎ-վարակ, շաքարային դիաբետ),
5. սուր ինֆեկցիոն պրոցեսներ,
6. օրգանիզմի արտահայտված ինտոքսիկացիա,
7. ինտենսիվ ցավային համախտանիշ,
8. առատ, տհաճ հոտով թարախային հարբուխ, ռենտգենոգրամայում ծոցում հեղուկի առկայություն (թարախային գայմորիտ),
9. ախտորոշիչ նպատակով կատարում - հակադրիչ նյութի ներմուծում, որպեսզի բացառվեն այլ պաթոլոգիական գոյացումներ:
Ծոցի ծակումը վերացնում է թարախային գայմորիտի հիմնական խնդիրը - հեռացնում է արտադրությունները: Վիրաբուժության հիմնական սկզբունքը թարախը դուրս բաց թողնելն է: Հիվանդի վիճակը արագ բարելավվում է:

### Ում համար է վտանգավոր ծոցի ծակումը

Տվյալ վիրահատությունը չի նշանակվում հետևյալ դեպքերում.

- 1 տարեկանից փոքր երեխաներին,
- տարեց մարդկանց,
- թուլացած և հյուծված հիվանդներին,
- շաքարային դիաբետի դեկոմպենսացված ձև ունեցող հիվանդներին,
- ծոցի անատոմիական դեֆորմացիա ունեցող հիվանդներին,
- արյան մակարդելիության խանգարման դեպքում,
- հոգեկան խանգարումներ ունեցող հիվանդներին:

Այս դեպքերում տվյալ ընթացակարգի կատարումը կարող է վատթարացնել հիվանդի վիճակը: Անհրաժեշտ է ընտրել բուժման այլ մեթոդներ:

## Ընթացակարգի կատարման կարգը

Վիրահատությունը կատարվում է ստացիոնարում ԼՕՌ-բժշկի կողմից: Ծակումից առաջ քիթը լվանում են ֆուրացիլինի լուծույթով կամ ֆիզիոլոգիական լուծույթով (NaCl 0,9%): Եթե քիթը խցանված է, կիրառում են անոթասեղմիչ կաթիլներ - Նաֆթիզին, Նազիվին, Օտրիվին:

![Ում համար է վտանգավոր ծոցի ծակումը](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymoriti-jamanak-qti-cakum-inchpes-e-arvum-116.jpg "Ում համար է վտանգավոր ծոցի ծակումը")

Շատ հիվանդներ բժշկին հարցնում են պունկցիայի ցավոտության մասին: Այս ընթացակարգը անախորժ զգացողություններ է առաջացնում: Ցավազրկման համար քթի խոռոչ են ներմուծում տեղային անզգայացուցիչ (Դիկաին, Լիդոկաին): Զուգահեռաբար ցավազրկող միջոցի հետ ներմուծում են ադրենալինի լուծույթ, որպեսզի հանվի լորձաթաղանթի այտուցը և դյուրացվի ծոցի պարունակության արտահոսքը: Նախքան դա պարտադիր պարզվում է դեղորայքային ալերգիայի առկայությունը: Համարժեք անզգայացումը վերացնում է ցավային զգացողությունները:

### Կուլիկովսկու ասեղը

Քթի ծոցերի ծակումը կատարվում է Կուլիկովսկու ասեղով, որը ծայրին ծռված է, ունի կանյուլա և հատուկ բռնակ: Հաջողված ծակման ժամանակ բժիշկը զգում է ասեղի ընկղմվելու զգացողություն, ինչը նշանակում է ծոցի խոռոչ հասնելը, այնուհետև այն առաջ են մղում ևս 5 մմ խորության մեջ:

Ասեղին միացվում է ներարկիչ, բժիշկը մխոցը իր վրա քաշում է: Հանված նյութը ուղարկվում է բակտերիոլոգիական լաբորատորիա՝ միկրոֆլորայի և հակաբիոտիկների հանդեպ զգայունության հետազոտման համար:

Սովորաբար ծոցի պարունակությունը ազատ դուրս է գալիս քթի անցքով, սակայն երբեմն դա շատ խիտ լորձ է և պահանջում է լուծում: Այդ նպատակով ներարկիչով ներմուծվում է ֆիզիոլոգիական լուծույթ՝ 100 մլ քանակությամբ, պարունակությունը պասիվ ձևով դուրս է գալիս տաշտակի մեջ:

> Կարևոր է! Ծակումից հետո քիթը պետք է լվանալ հակասեպտիկ լուծույթով (Ֆուրացիլին, Քլորհեքսիդին)՝ 10 մլ քանակությամբ, կամ հակաբիոտիկով (Ցեֆազոլին, Աուգմենտին):

Լինում են դեպքեր, երբ թարախը այնքան խիտ է, որ անհրաժեշտ է պրոտեոլիտիկ ֆերմենտների ներմուծում (Քիմոտրիպսին, Լիդազա, Լիզոցիմ): Պատրաստուկները թողարկվում են փոշու ձևով՝ լուծույթների պատրաստման համար: Ստացված հեղուկը ներմուծում են ծոցի խոռոչ և թողնում այնտեղ 10-15 րոպե: Դրանից հետո սինուսը լվանում են հակաբակտերիալ պատրաստուկով:

![Կուլիկովսկու ասեղը](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymoriti-jamanak-qti-cakum-inchpes-e-arvum-194.jpg "Կուլիկովսկու ասեղը")

Քանի՞ ծակում են անում: Սովորաբար մեկ ընթացակարգը բավարար է, իսկ ծոցի լվացումը դյուրացնելու համար նրա մեջ թողնում են դրենաժ: Լրիվ ապաքինման համար անհրաժեշտ է 7-10 սեանս:

## Արժե՞ արդյոք ծակում անել

Թարախային օջախը գտնվում է դեմքի գանգի շրջանում և հարևանում է ակնախորշին, բերանի խոռոչին: Թարախը ունակ է լուծարել օրգանիզմի ցանկացած հյուսվածք, այդ թվում՝ ոսկրը, տարածվել արյան հոսքով գլխուղեղ:

Եթե հիվանդությունը թողնել ինքնահոսի, հնարավոր են լուրջ հետևանքներ, օրինակ.

- մենինգիտ, էնցեֆալիտ, ուղեղի թարախակույտ,
- սեպսիս,
- ակնախորշի թարախային ախտահարում,
- վերին ծնոտի օստեոմիելիտ,
- հիվանդության անցում քրոնիկական ձևի:

> Կարևոր է! Վտանգավոր հետևանքներից խուսափելու հարցում կօգնի ծոցի ծակումը: Չարժե վախենալ այս ընթացակարգից:

### Պունկցիայի հնարավոր բարդությունները

Բարդություններ զարգանում են չափազանց հազվադեպ, եթե ընթացակարգը կատարում է որակավորված բժիշկ: Դրանց թվին են պատկանում հետևյալ վիճակները.

1. Ծակումից հետո քթից արյուն է գալիս: Արյունահոսության աստիճանը աննշան է, հեշտությամբ վերացվում է քթի տամպոնադայով:
2. Ծոցի վերին պատի ծակում և թարախային պարունակության անցում ակնախորշ:
3. Վարակված արտադրության թափանցում դեմքի փափուկ հյուսվածքներ և թարախակույտի ձևավորում:
4. Ալերգիկ ռեակցիա անզգայացուցիչի կամ հակամանրէային պատրաստուկի նկատմամբ:

### Հետվիրահատական շրջանը

Գայմորիտը ծակումից հետո ինքնուրույն չի անցնում, անհրաժեշտ է հակաբակտերիալ թերապիա (7-14 օր): Սկզբում նշանակվում են ազդեցության լայն սպեկտրի հակաբիոտիկներ, իսկ բակտերիոլոգիական արդյունքը ստանալուց հետո՝ ըստ միկրոֆլորայի հակաբիոտիկների հանդեպ զգայունության:

Ծակումից հետո կարող է պահպանվել ջերմությունը, վիճակը թեթևացնում են ջերմիջեցնող միջոցների օգնությամբ: Եթե գլուխն է ցավում, օգտագործում են հակաբորբոքային պատրաստուկներ: Նաև կարող է պահպանվել քթի խցանվածությունը, այդ դեպքում նշանակում են անոթասեղմիչ քթի կաթիլներ: Լորձաթաղանթի ուժեղ այտուցի դեպքում կարող են կիրառվել գլյուկոկորտիկոստերոիդներով (հորմոնալ) կաթիլներ:

![Պունկցիայի հնարավոր բարդությունները](https://lifeinfo.am/storage/images/gaymoriti-jamanak-qti-cakum-inchpes-e-arvum-120.jpg "Պունկցիայի հնարավոր բարդությունները")

Շատերին հետաքրքրում է հարցը՝ քթի ծակումն արդյոք փակվո՞ւմ է: Այո, ոսկրային հյուսվածքը հակված է վերականգնման: Անցքը փակվում է մի քանի օրվա ընթացքում: Անհրաժեշտ է 3 ամիս շարունակ լվանալ քթի անցքերը Ֆուրացիլինի լուծույթով: Պահանջվում է վերին ծնոտային ծոցերի ուղիղ պրոյեկցիայով հսկիչ ռենտգենագրության կատարում:

Նաև նշանակվում է ֆիզիոբուժում սինուսների պրոյեկցիայի տեղում՝ բորբոքումը վերացնելու համար: Պրոցեսի հանդարտվելուց հետո իրականացվում են առողջարարական միջոցառումներ (կոփում, իմունամոդուլացնող թերապիա, վիտամինների ընդունում):

### Վերին ծնոտային ծոցի պունկցիան հղիության ժամանակ

Գայմորիտի կոնսերվատիվ դեղորայքային թերապիան վտանգավոր է պտղի զարգացման համար, հետևաբար վիրահատությունը դրա այլընտրանքը կդառնա: Տվյալ ընթացակարգը հղիության ժամանակ հակացուցված չէ: Բուժումը կլինի տեղային, պտուղը չի տուժում:

Երեխաների մոտ քթի ծոցերի ծակումը գայմորիտի ժամանակ սովորաբար կատարվում է ընդհանուր անզգայացման ներքո: Այս վիրահատությունը փոքրիկներին նշանակվում է միայն հատկապես ծանր դեպքերում, երբ բուժման այլ մեթոդները չեն կարող դրական արդյունք տալ:

> Կարևոր է! Ապահովագրական բժշկության պայմանները թույլ են տալիս վիրահատությունն անվճար կատարել: Եթե մարդուն ավելի հարմար է բժշկական ծառայություններ ստանալ մասնավոր կլինիկաներում, ապա ընթացակարգի գինը կկազմի 2000-4000 ռուբլի:

## Ծակմանն այլընտրանք

Գոյություն ունեն գայմորիտի բուժման ոչ ինվազիվ մեթոդիկաներ.

1. «Կկու» մեթոդ: Մի քթանցքի մեջ ներմուծվում է հակասեպտիկ լուծույթ, իսկ մյուսի մեջ դրվում է էլեկտրաօդահան: Կիրառվում է գայմորիտի թեթև ձևերի դեպքում:
2. Լազերային թերապիա, որը վերացնում է բորբոքումը, սակայն ծոցի պաթոլոգիական պարունակությունը (թարախ, լորձ) դուրս չի բերում:
3. «ՅԱՄԻԿ» սինուս-կաթետերի օգտագործումը, որի միջոցով սկզբում հեռացվում է ծոցի պարունակությունը, իսկ հետո ներմուծվում են լուծույթներ:

Եթե հաստատված է գայմորիտի ախտորոշումը, ապա պարտադիր չէ, որ բուժումը ավարտվի ծոցի ծակումով: Գայմորիտը լավ է ենթարկվում կոնսերվատիվ թերապիայի, սակայն հակաբիոտիկների հանդեպ դիմադրողականության զարգացման հետ սինուսի ծակումը մոտ ապագայում նորից կզբաղեցնի առաջատար դիրքը:
