# Ինչպիսի՞ բարդություններ կարող են առաջանալ բրոնխային ասթմայի ժամանակ մեծահասակների և երեխաների մոտ

![Բրոնխային ասթմայի հետևանքների տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxayin-astmayi-bardutyunnery-ev-dranc-hetevanqnery-136.jpg "Բրոնխային ասթմայի հետևանքների տեսակները")

Ասթման շնչուղիների տարածված հիվանդություն է։ Նրա նոպաները կարող են հարձակվել ցանկացած պահի։ Հիվանդությունից ամբողջությամբ ազատվելը դժվար է, սակայն կարևոր է պահպանել առողջության կայուն վիճակը և թույլ չտալ բարդությունների առաջացումը։

Բովանդակություն:

- [Սրացումների աստիճանները](#%D5%BD%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Բրոնխային ասթմայի հետևանքների տեսակները](#%D5%A2%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Շնչառական օրգանների խանգարումները](#%D5%B7%D5%B6%D5%B9%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D6%85%D6%80%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Նյարդային համակարգի վնասվածքները](#%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%AB-%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ինչպես է ասթման ազդում սրտի վրա](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%A6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%BD%D6%80%D5%BF%D5%AB-%D5%BE%D6%80%D5%A1)
- [Հետևանքները մարսողական օրգանների համար](#%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%BD%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D6%85%D6%80%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Հարակից հոդվածներ:- [Ասթմայի բուժումը ինհալյատորով](%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%BE-6662 "Ասթմայի բուժումը ինհալյատորով")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Սրացումների աստիճանները Բրոնխային ասթման դասվում է քրոնիկ հիվանդությունների շարքին։ Այն կապված է շրջակա միջավայրի տարբեր ալերգեններին գերզգայունության հետ։ Նոպան առաջանում է բրոնխների սպազմի և շնչուղիներում լորձի ավելորդ արտադրության հետևանքով։ Թթվածինը բավարար քանակությամբ չի մտնում թոքեր։ Հիվանդությունը լայն տարածում ունի երեխաների մոտ, նախատրամադրվածությունը նրան հաճախ ժառանգական է լինում։ Ատոպիկ (կամ ոչ ինֆեկցիոն-ալերգիկ) ասթմայով տառապում է փոքրիկների 10%-ը։ Ըստ ծանրության աստիճանի՝ առանձնացնում են ասթմայի երեք ձև՝ թեթև, միջին և ծանր։ Թերապիայի բացակայության դեպքում թեթև աստիճանը վերաճում է միջինի։ Ծանր ընթացքի ժամանակ հիվանդությունը կարող է բարդանալ ասթմատիկ կարգավիճակով։ Սա չափազանց վտանգավոր երևույթ է, որը պահանջում է անհապաղ հոսպիտալացում։ Այն առաջանում է այն ժամանակ, երբ թերապիան այլևս ոչ մի արդյունք չի տալիս։ Եթե ստացիոնարում հնարավոր չէ կանգնեցնել նոպան, հիվանդին հարկադրաբար միացնում են կենսապահովման սարքերին (արհեստական շնչառության սարքին)։ Թեթև աստիճանի ասթման հաճախ հանդիպում է մեծահասակների և երեխաների մոտ։ Երբեմն նրա առաջացումը հրահրում են արտաթոքային պաթոլոգիաները (պոլիպոզներ, էկզեմա, եղնջացան)։ Ախտանշանները կանոնավոր չեն, հանդիպում են ոչ ավել, քան շաբաթը մեկ անգամ։ Առաջին նոպայից հետո հիվանդության դրսևորումները երկար ժամանակ իրենց մասին չեն հիշեցնում։ Թեթև աստիճանի սրացումը չի ազդում մարդու ֆիզիկական ակտիվության վրա։ 1-ին աստիճանի սրացման ախտանիշներն են՝ հաճախացած սրտխփոց, առիթմիա; 3. կոպիտ շնչառություն, որը հիշեցնում է խռմփոցը;
4. լիարժեք ներշնչելու անկարողություն;
5. արտաշնչման ժամանակ հնչում է սուլոցով ձայն;
6. թեթև գլխապտույտ.
Թոքային բարդություններն են հրահրում շրջակա միջավայրի ալերգենները։ Հիվանդության սկզբնական աստիճանը հեշտ է ճնշել, եթե հայտնաբերվեն և վերացվեն հնարավոր գրգռիչները։ Դրանց թվին են պատկանում տնային փոշին, ընտանի կենդանիների բուրդը, սեզոնային բույսերի ծաղկումը, ծխախոտի ծուխը, օծանելիքի սուր հոտը։ Հատկապես կարևոր է պաշտպանել երեխային այս գործոններից, քանի որ մանկական օրգանիզմը օժտված է բարձրացված զգայունությամբ։

2-րդ աստիճանի սրացման ախտանիշներն են՝

- հաճախակի շնչակարճություն, դժվարացած շնչառություն;
- մաշկի գունատություն, շուրթերի կապտություն;
- նոպաներ ամիսը 4-ից մինչև 10 անգամ;
- բրոնխների վատ անցանելիություն, խոնավ հազ;
- կրծքավանդակի ձևի փոփոխություն;
- լսելիս հայտնաբերվում են չոր խզզոցներ թոքերում և բնորոշ խուլ ձայն կրծքավանդակը թակելիս;
- սրացումներ են առաջանում նաև գիշերը.

> Կարևոր է! Միջին ծանրության ասթմայի համար բնորոշ են սուր դրսևորումներ՝ մարդու խեղդամահ լինելու վտանգով! Նոպաները կարող են պատահել ցանկացած պահի։ Անհրաժեշտ է հսկել հիվանդության ընթացքը, թույլ չտալ բարդություններ։ Դրա համար օգտագործում են կանոնավոր թերապիա։ Նշանակում են կանխարգելիչ միջոցներ, ինհալյատորներ, վիտամիններ։ Գիշերային սրացումների ժամանակ փրկում են բրոնխներն ընդարձակող պատրաստուկները՝ բրոնխոդիլատատորները։

![Նյարդային համակարգի վնասվածքները](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxayin-astmayi-bardutyunnery-ev-dranc-hetevanqnery-164.jpg "Նյարդային համակարգի վնասվածքները")

3-րդ աստիճանի սրացման ախտանիշներն են՝

- բարձրաձայն սուլոց արտաշնչելիս;
- բարձր զարկերակային ճնշում;
- շնչառության խանգարում, ուժեղ խզզոցներ թոքերում;
- հարկադիր դիրք նոպայի ժամանակ, որով հեշտանում է շնչառությունը;
- խուճապային վիճակ, դյուրագրգռություն, ագրեսիա;
- ճակատին և քունքերին սառը քրտինքի հայտնվելը.

> Կարևոր է! Բրոնխային ասթմայի 3-րդ աստիճանի ժամանակ բարձրացած է ասթմատիկ կարգավիճակի ռիսկը։ նոպաները հաճախ են պատահում։ Դրանք կանխել գրեթե անհնար է, սա ամենաբնորոշ ախտանիշն է։ Թոքային խզզոցներն այնքան ուժեղ են, որ դրանք կարելի է լսել նույնիսկ մեծ հեռավորությունից։ Հիվանդությունը բուժում են ինհալացիոն և հաբերի ձևով կորտիկոստերոիդների, ինչպես նաև երկարատև ազդեցության բրոնխոդիլատատորների միջոցով։

## Բրոնխային ասթմայի հետևանքների տեսակները

Լավ է, եթե հիվանդությունը ժամանակին հայտնաբերվել է, և ձեռնարկվել են միջոցներ նրա ախտանիշները վերացնելու համար։ Սակայն վաղ փուլում միշտ չէ, որ հնարավոր է ճշգրիտ ախտորոշում հաստատել։ Փոքր երեխաների մոտ հանդիպում են ալերգիաներ, բրոնխիտներ, որոնք բարձրացնում են բրոնխային ասթմայի զարգացման ռիսկը։ Տարեց մարդկանց մոտ իմունիտետը թուլացած է, նրանց մոտ ավելի հաճախ են հանդիպում բարդություններ։ Երբ հիվանդությունը խոցելի վիճակում է, հետևանքներն ամբողջ օրգանիզմի համար ծանր են լինում։ Դրանք մշտական թթվածնային քաղցի (հիպոքսիայի) հետևանք են։

Այսպիսին են բարդությունները.

- գլխուղեղի աշխատանքի խանգարումներ;
- շնչուղիների քրոնիկ պաթոլոգիաներ;
- սրտանոթային համակարգի հիվանդություններ;
- ստամոքս-աղիքային տրակտի խնդիրներ;
- նյարդային համակարգի գործունեության խափանումներ.

Ամենատարածված բարդություններն են՝ պնևմոթորաքսը (թոքերի հյուսվածքների պատռման հետևանքով առաջացող սուր ցավ), սուր շնչառական անբավարարությունը (թոքերի հիպոքսիա), թոքաբորբը (ասթման հրահրում է երկրորդային ինֆեկցիաների միացումը)։

### Շնչառական օրգանների խանգարումները

Շնչուղիների պաթոլոգիաները բրոնխային ասթմայից հետո բաժանվում են երկու խմբի՝ սուր և քրոնիկ։ Համառոտ սուր բարդությունների մասին. դրանց են պատկանում ատելեկտազները (թոքի հատվածի փլուզումը) և պնևմոմեդիաստինումները (օդի թափանցումը միջնորմնություն)։ Դրանք բնութագրվում են ուժեղ շնչակարճությամբ, կրծքավանդակում սուր ցավով, թուլությամբ, ուժասպառությամբ։

![Ինչպես է ասթման ազդում սրտի վրա](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-52924448.jpg "Ինչպես է ասթման ազդում սրտի վրա")

Բրոնխային ասթմայի ժամանակ քրոնիկ խանգարումները հանդիպում են ավելի հաճախ։ Մարդիկ անհարմարություն են զգում դժվարացած արտաշնչման պատճառով։ Եվս մի քանի բարդություն՝ թոքային էմֆիզեմա և պնևմոսկլերոզ։ Դրանք հրահրում են շնչառական անբավարարություն, ընդհանուր թուլություն, աշխատունակության նվազում, թմբիրային վիճակ։

Առաջանում է տհաճ ճնշող հազ՝ շնչակարճությամբ։ Մաշկը կորցնում է առաձգականությունը, դառնում գունատ-կապտավուն։ Թթվածնի անբավարար ստացման պատճառով զարգանում են մշտական գլխացավեր։ Ասթմայով տառապողների մեծամասնությունը նաև բախվում է քրոնիկ բրոնխիտների և տոնզիլիտների հետ։

Թթվածնի ստացումը կենսական անհրաժեշտություն է, հատկապես հղիության ժամանակ։ Պտղի լիարժեք զարգացումը հնարավոր է միայն ապագա մոր բոլոր օրգանների ու համակարգերի համաձայնեցված աշխատանքի դեպքում։ Ասթմայով տառապող, երեխա կրող կինը պետք է գտնվի իր գինեկոլոգի հսկողության ներքո։

### Նյարդային համակարգի վնասվածքները

Բրոնխային ասթմայի սուր նոպաները վնասակար ազդեցություն են թողնում նյարդային համակարգի և գլխուղեղի կարևոր բաժինների աշխատանքի վրա։ Օրգանիզմի ճիշտ աշխատանքն ապահովում է արյան շրջանառությունը, որի շնորհիվ թթվածինը մտնում է մարդու բոլոր կենսականորեն կարևոր օրգանները։ Երբ տեղի է ունենում նոպա, նրա ստացումը էականորեն պակասում է։ Դրա պատճառով խանգարվում է կատարվողի ընկալումը, տուժում է հիշողությունը։ Մարդը կարող է դրսևորել անպատճառ ագրեսիա, դյուրագրգռություն։ Հայտնվում է հոգնածություն, ապատիա։

Նյարդային համակարգի լուրջ խանգարում է բետտոլեպսիան, որն առաջանում է ուղեղի արյունամատակարարման խափանումների պատճառով։ Հազի գագաթնակետին նկատվում է ուժեղ գլխապտույտ, մինչև գիտակցության կորուստ, ջղաձգություններ։ Այդպիսի դեպքերում նշանակում են հորմոնալ թերապիա կամ ադրենոբլոկատորներ։

### Ինչպես է ասթման ազդում սրտի վրա

Սիրտը տուժում է ասթմատիկ յուրաքանչյուր նոպայի ժամանակ։ Կրծքավանդակի ներսում բարձր ճնշումը բարձրացնում է բեռը միոկարդի վրա։ Թթվածնի պակասը հանգեցնում է զարկերակային ճնշման կտրուկ բարձրացման, հրահրում է առիթմիա։ Հիպերտոնիային հաջորդում են թոքերի անոթների նեղացումը։ Դրանք վատ են հաղթահարում արյան շրջանառությունը, սա բարձրացնում է սրտային անբավարարության, նույնիսկ ինֆարկտի ռիսկը։

![Հետևանքները մարսողական օրգանների համար](https://lifeinfo.am/storage/images/bronxayin-astmayi-bardutyunnery-ev-dranc-hetevanqnery-145.jpg "Հետևանքները մարսողական օրգանների համար")

Հիվանդների մոտ հաճախ նկատվում են ախտանիշներ, որոնք հիշեցնում են ստենոկարդիա։ Սիրտը արագացնում է իր ռիթմը, մարդը զգում է ուժեղ ծանրություն կրծքավանդակում, այրոց։ Հատկապես ծանր ասթմատիկ նոպաների ժամանակ կարող է տեղի ունենալ սրտի կանգ։

### Հետևանքները մարսողական օրգանների համար

Ստամոքս-աղիքային տրակտի զգայուն համակարգը միշտ առաջինն է արձագանքում օրգանիզմում տեղի ունեցող փոփոխություններին։ Աղիների և ստամոքսի աշխատանքի վրա ազդում է ոչ միայն կրծքավանդակի բարձր ճնշումը, այլև հորմոնալ պատրաստուկների կանոնավոր ընդունումը։ Դրանք քայքայում են նորմալ միկրոֆլորան՝ առաջացնելով գաստրիտներ կամ խոցեր։ Հիվանդների մոտ նկատվում են աղեստամոքսային խնդիրներ, կարող են լինել ցավային զգացողություններ դեֆեկացիայի ժամանակ,

Վերոնշյալ դեղերի երկարատև ընդունումը հանգեցնում է ներքին արյունահոսությունների առաջացման։ Սա չափազանց վտանգավոր է, սպառնում է մահացու ելքով։ Հնարավորության դեպքում համակարգային հորմոնալ թերապիան (հաբեր) ավելի լավ է չկիրառել, ցանկալի է սահմանափակվել ինհալացիոն պատրաստուկներով։

## Կանխարգելում

Կանխարգելման հիմնական նպատակն է կանխել բրոնխային ասթմայի նոպաները, հիվանդությունը տեղափոխել ռեմիսիայի վիճակի։ Պետք է պաշտպանել ոչ միայն շնչառական համակարգը, այլև ամբողջ օրգանիզմը։ Բոլոր եղանակները մատչելի են, չեն պահանջում մեծ ուժերի ծախս։

Ինչպես պաշտպանվել բարդություններից.

- թողնել ծխելը;
- իրականացնել կարծրացման պրոցեդուրաներ;
- ձմեռ-գարուն սեզոնին ընդունել վիտամինային համալիրներ;
- խուսափել հերթական սառեցումից;
- ազատվել վտանգավոր ալերգեններից;
- ժամանակին բուժել շնչառական օրգանների ռեսպիրատոր հիվանդությունները;
- խոնավացնել սենյակում օդը, կանոնավոր օդափոխություն անել;
- ավելի հաճախ մաքուր օդում լինել.

Ասթմայով լիարժեք ապրելն ամբողջովին հնարավոր է, ժամանակակից բժշկությունը դրա համար ստեղծում է բոլոր պայմանները։ Իսկ հաջողության գրավականը կդառնա առաջին ախտանիշների ժամանակին բուժումը՝ հետագա բարդությունները կանխելու համար։
