# Ինչպիսի դիետա պետք է պահպանել լեղապարկի հեռացման վիրահատությունից հետո

![Ինչպես ճիշտ սնվել վիրահատությունից հետո](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-63244927.jpg "Ինչպես ճիշտ սնվել վիրահատությունից հետո") Սննդակարգի կարգավորում անհրաժեշտ է ներքին օրգանների վրա կատարված ցանկացած վիրաբուժական միջամտությունից հետո։ Այն սթրես է օրգանիզմի համար, ուստի ստիպված ես սահմանափակել սնունդն ընդունելիս։ Լեղապարկի հեռացումից հետո դիետա նշանակվում է ամբողջ կյանքի համար։ Սկզբում այն խիստ է, այնուհետև սննդի ընդունման կանոնները փոփոխվում են բժշկի առաջարկությամբ։

Բովանդակություն:

- [Լեղապարկի գործառույթները և դրա հեռացումը](#%D5%AC%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%AB-%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%A9%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A4%D6%80%D5%A1-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ինչպես ճիշտ սնվել վիրահատությունից հետո](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%AB%D5%B7%D5%BF-%D5%BD%D5%B6%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8)
- [Դիետան առաջին օրերին](#%D5%A4%D5%AB%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D6%80%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6)
- [Ինչ կարելի է ուտել](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A5%D5%AC)
- [Ինչ չի կարելի ուտել](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B9%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%AB-%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A5%D5%AC)
- [Դիետիկ ուտեստների բաղադրատոմսեր](#%D5%A4%D5%AB%D5%A5%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A2%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%BD%D5%A5%D6%80)
- [Կյանքը առանց լեղապարկի](#%D5%AF%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%A8-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%AC%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%AB)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Լեղապարկում քարերի առաջացում - առաջին ախտանիշները և բուժումը](%D5%AC%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5922 "Լեղապարկում քարերի առաջացում - առաջին ախտանիշները և բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Լեղապարկի գործառույթները և դրա հեռացումը Լեղը օրգանիզմի համար բնական նյութ է, որը թթուների միացություն է, նրա արտադրությունն իրականացվում է լյարդի կողմից։ Այնտեղից այն արտազատվում է պարկ, այնուհետև տասներկումատնյա աղիք։ Մարսողական համակարգի ակտիվ աշխատանքի ընթացքում լեղապարկն արտազատում է անհրաժեշտ քանակությամբ լեղի։ Սննդակարգի կանոնների խախտման դեպքում լեղապարկը տուժում է։ Հաճախ դրա հիվանդությունները հրահրվում են վնասակար սովորություններով. չոր սննդով սնվելով; 3. սննդի ընդունումների միջև չափից ավելի մեծ ընդմիջումներով, չափից ավելի ուտելով;
4. սննդակարգի կանոնների չպահպանմամբ. յուղոտ, տապակած, ապխտած, աղի մթերքների մշտական օգտագործմամբ:
Դրա հետևանքները ազդում են լեղապարկի կառուցվածքի վրա - պատերը խտանում և բորբոքվում են։ Սա հանգեցնում է աջ ենթակող շրջանում ցավերի առաջացման։ Գրեթե միշտ լեղապարկի բորբոքմանը (խոլեցիստիտ) ուղեկցում է ենթաստամոքսային գեղձի պաթոլոգիան (պանկրեատիտ)։ Սխալ սնունդը հանգեցնում է քարերի առաջացման։ Լեղապարկի պարանոց հասնելով՝ դրանք փակում են լեղու հոսքը - զարգանում է մեխանիկական դեղնախտ։ Քարերի տեղաշարժը ուժեղ ցավ է առաջացնում։ Դրանք հրահրում են լեղապարկի պատռվածք՝ ծանր բարդության՝ պերիտոնիտի զարգացմամբ։ Առանց անհապաղ վիրահատության այս դեպքում տեղի է ունենում մահ։

Մեծ չափի անշարժ քարերը առաջացնում են լեղապարկի պատի պառկախոց։ Դրա հետևանքն է նաև պատռվածքը և լեղային պերիտոնիտը։ Բուժման միակ մեթոդը պարկի վիրաբուժական հեռացումն է։

![Կյանքը առանց լեղապարկի](https://lifeinfo.am/storage/images/dieta-lexaparki-heracumic-heto%D5%9D-inch-utel-106.jpg "Կյանքը առանց լեղապարկի")

Հեռացումից հետո լեղը դեռ կշարունակի արտադրվել օրգանիզմում բնական ճանապարհով, սակայն դրա կուտակման համար տեղ չի լինի։ Առանց լեղապարկի այն անմիջապես ընկնում է լեղուղիներ։ Դիետա նշանակվում է մարսողական համակարգի բնականոն աշխատանքի համար։ Վիրահատությունը կատարվում է սուր քարային խոլեցիստիտի, լեղաքարային հիվանդության (ԼՔՀ), ինչպես նաև լեղապարկի բորբոքմամբ կապված այլ հիվանդությունների ժամանակ։

> Հետաքրքիր է! Վիրաբույժները հաճախ են կատարում նման վիրահատություններ։ Եթե ժամանակին դիմել բուժօգնության, փորովի միջամտության փոխարեն կկատարեն լապարոսկոպիկ խոլեցիստէկտոմիա։ Այս պրոցեդուրան ավելի քիչ վնասող է, հետվիրահատական վերականգնման ժամկետը ավելի կարճ է։

## Ինչպես ճիշտ սնվել վիրահատությունից հետո

Նման վիրահատությունից հետո բուժական դիետան տարբերվում է առողջ ապրելակերպի կողմնակիցների հետևող ճիշտ սննդակարգից։ Այն կոչվում է թիվ հինգ սեղան (սեղան 5)։ Եթե մարդը վիրահատությունից հետո որոշ ժամանակ գտնվում է հիվանդանոցում, նրան կկերակրեն այս սեղանի կանոններով։

> Խորհուրդ! Հաշվի առնելով, որ դիետան ցմահ է, վիրահատությունից հետո կարելի է մեկնել առողջարան, պանսիոնատ, որտեղ հիվանդներին կերակրում են 5-րդ սեղանին համապատասխան։ Սա կօգնի հասկանալ, որ այն խիստ չէ։ Օգտագործման համար թույլատրված մթերքներից կարելի է պատրաստել համեղ ուտեստներ, սովորել կազմել շաբաթվա ճաշացանկ։

Եթե վիրահատությունից հետո առաջին շաբաթում օգտագործել արգելված մթերքներ (նույնիսկ փոքր քանակությամբ), դա կհանգեցնի լուրջ հետևանքների։ Արդեն 1 ամիս հետո թույլատրված մթերքների ցանկը ընդլայնվում է, դիետան պահպանելն ավելի հեշտ է դառնում։ Կան նաև հիմնական կանոններ, որոնք մնում են ողջ կյանքի ընթացքում.

- ուտեստները պատրաստվում են գոլորշու վրա, եփվում կամ շոգեխաշվում են;
- սնվել պետք է մասնատված - հաճախ և քիչ-քիչ;
- պետք է ձգտել ուտել ժամանակացույցով:

![Ինչ կարելի է ուտել](https://lifeinfo.am/storage/images/dieta-lexaparki-heracumic-heto%D5%9D-inch-utel-189.jpg "Ինչ կարելի է ուտել")

Այս մեթոդով դիետիկ սնունդը կօգնի ոչ միայն կանխել աղիքներում լեղու չափից ավելի քանակությամբ առաջացած բորբոքումը, այլև կանխարգելել մարսողական համակարգի շատ այլ հիվանդություններ։

## Դիետան առաջին օրերին

Առաջին օրը ուտել չի կարելի, կարելի է ջուր խմել, բերանի խոռոչը ողողել երիցուկի կամ սուսամբարի թուրմով։ Սովորաբար բժիշկները խորհուրդ են տալիս խուսափել սնունդ ընդունելուց նաև երկրորդ օրը՝ հետվիրահատական բարդություններից խուսափելու համար։ Այս ժամանակահատվածում թույլատրվում է միայն անշաքար թեյ, կեֆիր, չորամրգից պատրաստված կիսել։ Բարդությունների բացակայության և նորմալ ինքնազգացողության դեպքում վիրահատությունից երրորդ օրվանից ճաշացանկն ընդլայնվում է.

1. 3-ից 5-րդ օրերին։ Սովորական ջրին ավելացնել կարելի է այլ օգտակար հեղուկներ։ Սա չայն է, որին ավելացվում է մի փոքր շաքար, կեֆիր, չորամրգից կիսել, բնական հյութեր։ Ճաշացանկում նաև թույլատրվում է ներմուծել բանջարեղենային ապուր (բլենդերով մանրացված), կարտոֆիլի պյուրե։ Եթե ցանկանում եք քաղցրավենիք, թույլատրվում է մի փոքր ժելե։
2. Այս թեթև սննդի մարսման ժամանակ բարդությունների բացակայության դեպքում 6-րդ օրից կարելի է ընդլայնել մթերքների ցանկը։ Ճաշացանկում ներառվում են հեղուկ շիլաներ, քիչ յուղոտ եփած միս, քիչ յուղայնությամբ թթվապատ մթերքներ, եփած ձուկ։ Կարելի է ավելացնել մի փոքր հաց, բայց պարտադիր՝ հին, օրական ոչ ավելի 100 գ։
3. Երկրորդ շաբաթից սկսած թույլատրված մթերքներից կարելի է ուտեստներ պատրաստել. քիչ յուղոտ միսը ոչ միայն եփել, այլ դրանից պատրաստել գոլորշու կոտլետներ, քյուֆթա։ Ապուրները պատրաստվում են արգանակի հիման վրա, շիլաները՝ կաթի։ Կաթնամթերքն անհրաժեշտ է ընդունել պարբերաբար - պանիր, կաթնաշոռ, կեֆիր։ Կարևոր է մաքուր ջուր խմել, օրական առաջարկվող նորման - 1,5 լ։ Նաև կարելի է օգտագործել դեղաբուսական թեյեր, չորամրգի կոմպոտ, կիսել։

> Խորհուրդ! Վիրահատությունից հետո թուլացած օրգանիզմի համար ամենաօգտակարը բանջարեղենային հյութերն են՝ լոլիկի, ճակնդեղի։ Համի համար դրանց մեջ կարելի է ավելացնել մի փոքր աղ։

Այս առաջարկությունները անհրաժեշտ է խստորեն պահպանել վիրահատությունից հետո մոտակա ժամանակահատվածում։ 4 ամիս հետո, կախված հիվանդի օրգանիզմի անհատական առանձնահատկություններից և վերականգնման գործընթացից, կարելի է բազմազանեցնել ճաշացանկը, սակայն սննդակարգի հիմնական սկզբունքներին հարկ կլինի հետևել մշտապես։ Խիստ դիետայի տևողությունը կարող է ավելանալ, մեղմ դիետայի են անցնում 6 ամիս հետո։

### Ինչ կարելի է ուտել

Լեղապարկի հեռացումից հետո թույլատրված մթերքների ցանկն այսպիսին է.

- քիչ յուղոտ մսի, ձկան տեսակներ;
- ցանկացած բանջարեղեն, միայն 2 ամիս հետո;
- կանաչեղեն, բնական համեմունքներ;
- կաթնամթերք, թթվապատ մթերք՝ քիչ յուղայնությամբ;
- շիլաներ;
- չորահաց;
- թեյեր;
- թարմ քամված հյութեր, կոմպոտներ:

![Ինչ չի կարելի ուտել](https://lifeinfo.am/storage/images/dieta-lexaparki-heracumic-heto%D5%9D-inch-utel-125.jpg "Ինչ չի կարելի ուտել")

### Ինչ չի կարելի ուտել

Վիրահատությունից հետո, ինչպես մարսողական համակարգի շատ օրգանների հիվանդությունների ժամանակ, խստիվ արգելվում է ուտել հետևյալ մթերքները.

- յուղոտ մսի, ձկան տեսակներ;
- խոզի ճարպ;
- երշիկեղեն, այլ ապխտած մթերքներ;
- թթու դրած մթերքներ;
- սունկ;
- ենթամթերքներ;
- հատիկաընդեղեն;
- կծու համեմունքներ, մանանեխ, պղպեղար;
- բարձր յուղայնությամբ կաթնամթերք;
- թարմ հաց, բուլկեղեն, ալրային ուտեստներ;
- շոկոլադ;
- սուրճ:

![Ինչպիսի դիետա պետք է պահպանել լեղապարկի հեռացման վիրահատությունից հետո](https://lifeinfo.am/storage/images/dieta-lexaparki-heracumic-heto%D5%9D-inch-utel-170.jpg "Ինչպիսի դիետա պետք է պահպանել լեղապարկի հեռացման վիրահատությունից հետո")

Ալկոհոլ օգտագործելը նույնպես խստիվ արգելվում է։ Շատերին հետաքրքրում է, թե ինչ կարելի է թույլ տալ իրենց տոների ժամանակ։ Բժիշկները թույլատրում են երբեմն խմել մեկ բաժակ հում, ոչ գազավորված գինի։ Սակայն դա կարելի է անել միայն վիրահատությունից 1 տարի հետո։ Եթե ալկոհոլ խմել ավելի շուտ, կարող է առաջանալ թունավորում, վիճակը կվատանա, նորից կպահանջվի կոշտ դիետա։

## Դիետիկ ուտեստների բաղադրատոմսեր

Հետվիրահատական շրջանում ճիշտ սնունդը կարող է լինել ոչ միայն օգտակար, այլև համեղ։ Հանրաճանաչ են հետևյալ բաղադրատոմսերը.

1. Բանջարեղենային սուֆլե։ Պետք է վերցնել կարծր բանջարեղեն, կարելի է ճակնդեղ, գազար, քերել մանր քերիչով, շոգեխաշել փոքր քանակությամբ ջրի մեջ 5-7 րոպե։ Ավելացնել 1 ճ.գ. ոչ ավելի քան 2,5% յուղայնությամբ կաթ, մեկ ձվի հարած սպիտակուց։ Խառնել, լցնել թխման ձևի մեջ, թողնել ջեռոցում 20 րոպե։
2. Թխած հորթի միս։ Վերցնում են թարմ միս, կտրատում, լցնում են շիճուկով, ավելացնում մի փոքր աղ և թողնում մարինացվելու նվազագույնը 12 ժամ։ Այնուհետև այն թխում են ջեռոցում, կարելի է հրատակնոցին ավելացնել բանջարեղեն։ Շիճուկում մարինացված հորթի միսը կարելի է նաև ուղարկել չոր տապակի մեջ։
3. Ռագու։ Այս ուտեստը համընդհանուր է, քանի որ դրա պատրաստման համար կարելի է օգտագործել ցանկացած բանջարեղեն. սպիտակագլուխ կամ ծաղկակաղամբ, կարտոֆիլ, գազար, լոլիկ, դդմիկ, սմբուկ։ Բոլոր բաղադրիչները կտրատում են, ուղարկում են կաթսայի մեջ փոքր քանակությամբ ջրով կամ միկրոալիքային վառարան։ Համեմունքներից սովորաբար անհրաժեշտ է միայն աղ, ուտեստն առանց այն էլ հագեցած համ ունի։

Շատ տնային տնտեսուհիներ սովորել են թույլատրված մթերքներից այնպիսի ախորժելի ուտեստներ պատրաստել, որ դրանցով սնվում է ողջ ընտանիքը։ Դրանց պատրաստման հիմնական սկզբունքը ճիշտ մեթոդի կիրառումն է։ Դրանք կարելի է եփել, շոգեխաշել, պատրաստել ջեռոցում։

> Խորհուրդ! Սննդակարգի մոտավոր աղյուսակը կարող է կազմել հսկող բժիշկը։ Եթե հիվանդը սովոր չէ առողջարար սնունդ պատրաստել, բժիշկը կարող է կամ ինքը տալ առաջարկություններ, կամ ուղղորդել դիետոլոգի մոտ։

## Կյանքը առանց լեղապարկի

Ոմանց վախեցնում է հենց վիրահատության մասին մտածելը։ Սակայն վիրաբուժական միջամտությունը միակ միջոցն է բարելավել կյանքի որակը, ազատվել ցավոտ զգացողություններից, անհարմարությունից։ Հաճախ պարկի հեռացումը կատարվում է կենսական ցուցումներով։

Վիրահատությունը տարած մարդը իրեն հիանալի կզգա, եթե պահպանի առաջարկվող դիետան, ընդունի հսկող բժշկի նշանակած դեղամիջոցները։ Անհրաժեշտ է նաև պահպանել մյուս առաջարկությունները, որոնք թույլ են տալիս վարել առողջ ապրելակերպ.

- հրաժարվել վնասակար սովորություններից;
- զբաղվել սպորտով;
- պահպանել օրվա, քնի, սննդի ռեժիմը;
- առողջության հետ կապված առաջին իսկ խնդիրների դեպքում դիմել բժշկի:

> Խորհուրդ! Վերականգնման առաջին ժամանակահատվածում լավ միջոց է մասնագետների հսկողության ներքո իրականացվող բուժական մարմնամարզությունը։

Լեղապարկի հեռացումից հետո դիետան օրգանիզմի վերականգնման համար հարկադիր ռեաբիլիտացիայի պարտադիր մասն է։ Առաջին մի քանի օրերին թույլատրվում է ջուր խմել, այնուհետև մթերքների ցանկը աստիճանաբար ընդլայնվում է, այնպես որ մեկ տարի հետո այն դառնում է մեղմ։ Գլխավորը ճիշտ սննդակարգի, սննդի պատրաստման սկզբունքները հասկանալն է, թույլատրված մթերքներից ինքնատիպ, համեղ ուտեստներ պատրաստելը։
