# Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում

![Ինչպես բուժել](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-84530167.jpg "Ինչպես բուժել")

Ռեակտիվ դեպրեսիան դեպրեսիայի տարատեսակ է, որը, ի տարբերություն էնդոգեն ձևի, զարգանում է ծանր հոգեբանական տրավմայի կամ ավելի մեղմ բնույթի սթրեսների շարունակական ազդեցության հետևանքով՝ որոշակի ժամանակահատվածում: Ռեակտիվ ձևի դեպքում հիվանդի վիճակը սովորաբար կայուն ընկճված է, ընդ որում այն կարող է լինել չափազանց ծանր:

Բովանդակություն:

- [Ինչ է սա](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BD%D5%A1)
- [Ռեակտիվ դեպրեսիաները երեխաների և դեռահասների մոտ](#%D5%BC%D5%A5%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ախտանիշներ](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ինչպես բուժել](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Հարակից հոդվածներ:- [Ինչ է դիմակավորված դեպրեսիան, ախտանիշներն ու բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A4%D5%AB%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%A1%D5%AE-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-8478 "Ինչ է դիմակավորված դեպրեսիան, ախտանիշներն ու բուժումը")
- [Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում](%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%B1%D5%B4%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-5247 "Դեպրեսիան ձմեռային ժամանակաշրջանում")
- [Ինչ է կլինիկական դեպրեսիան - պատճառները, ախտանիշներն ու բուժումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-6066 "Ինչ է կլինիկական դեպրեսիան - պատճառները, ախտանիշներն ու բուժումը")
- [Իմացեք հետծննդյան դեպրեսիայի պատճառներն ու ախտանիշները, ինչպես բուժել](%D5%AB%D5%B4%D5%A1%D6%81%D5%A5%D6%84-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%AE%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-6572 "Իմացեք հետծննդյան դեպրեսիայի պատճառներն ու ախտանիշները, ինչպես բուժել")
- [Դեպրեսիան հղիության ընթացքում - պատճառները և ինչպես ազատվել](%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D6%81-7742 "Դեպրեսիան հղիության ընթացքում - պատճառները և ինչպես ազատվել")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչ է սա Դեպրեսիան ունի մի քանի տարբեր ձևեր, որոնք տարբերվում են իրենց հրահրող պատճառներով, ընթացքի բնույթով, ծանրությամբ, այլ խանգարումների առկայությամբ: Ռեակտիվ դեպրեսիան տարածված ձևերից մեկն է, որը սովորաբար առաջանում է արտաքին գործոնների հետևանքով և զարգանում է բավականին արագ, գրեթե անմիջապես հոգեբանական տրավմայից հետո: Այս հիվանդության ձևը կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում, այն կախված չէ սեռից կամ այլ առանձնահատկություններից: Հիվանդության զարգացման վրա, բացի տրավմատիկ իրավիճակից, կարող են ազդել մարդու ընդհանուր առողջական վիճակը, նմանատիպ խանգարումների նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածությունը: Ռեակտիվ դեպրեսիան հրահրող ամենատարածված գործոնների թվում են մտերիմ մարդու մահը, կյանքին ու առողջությանը սպառնացող ծայրահեղ իրավիճակում հայտնվելը: Ռեակտիվ դեպրեսիվ խանգարումը կարող է զարգանալ նաև աշխատանքում կամ ուսման ընթացքում մշտական լարված սթրեսային իրավիճակի, ինչպես նաև աշխատանքի կորստի պատճառով: Հիվանդության ամենատարածված տարբերակը չափավոր արտահայտված հոգեախտաբանական ախտանիշներով ռեակտիվ դեպրեսիան է: Կախված այս հիվանդության դրսևորումների ծանրությունից՝ կարող են նշանակվել բուժման տարբեր տարբերակներ՝ նվազագույն քանակությամբ դեղամիջոցներով հոգեթերապիայից մինչև լիարժեք հոսպիտալացում և բավականին ծանր դեղամիջոցներ: Դեպրեսիվ խանգարումների ՀԴԴ-10 կոդը F30 - F39 է: Հոգեբուժական հիվանդությունների մեծ մասը կոչվում է հենց ՀԴԴ կոդերով, առանց հենց հիվանդության անվանման հիշատակման: Կարևոր է: Դեպրեսիայի ախտորոշման ժամանակ չափազանց կարևոր է դիֆերենցիալ մոտեցումը, քանի որ դեպրեսիվ փուլեր հանդիպում են նաև այլ խանգարումների դեպքում, որոնք ընդ որում ունեն բոլորովին այլ ծագում և զարգացման մեխանիզմներ: ![Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/reaktiv-depresia-axtanishner-ev-bujum-146.jpg "Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում") Ռեակտիվ դեպրեսիաները երեխաների և դեռահասների մոտ Խանգարման ռեակտիվ ձևը բավականին հաճախ հանդիպում է մանկական և դեռահասության տարիքում: Սովորաբար հիվանդության զարգացման վրա ազդում են դպրոցում և տանը առկա խնդիրները: Եթե ծնողները ճնշում են իրենց երեխային, կիրառում են ոչ ամենադրական դաստիարակության մեթոդներ, ընտանիքը անբարեկեցիկ է, հիվանդության առաջացման հավանականությունը մեծանում է: Դպրոցում այս ձևի դեպրեսիան կարող է առաջանալ ուսուցիչների հետ խնդիրների, երեխայի համար անպատրաստ չափազանց ծանրաբեռնվածության, ինչպես նաև այլ աշակերտների հետ կոնֆլիկտային իրավիճակների առկայության պատճառով: Ռեակտիվ դեպրեսիայով երեխան կարող է թողնել չափազանց անկիրթ, ծույլ, ագրեսիվ տպավորություն: Երեխաների մոտ հիվանդության ախտանշանները դրսևորվում են մի փոքր ավելի ցայտուն, քան մեծահասակների մոտ: Երեխաներին հաճախ ավելի շատ է անհրաժեշտ հոգեթերապևտի օգնությունը՝ ընկճված վիճակի դեմ պայքարելու համար: Կարևոր է: Հարկ է նաև հաշվի առնել, որ մանկական տարիքում կրած հոգեբանական տրավմաները կարող են հետագայում դառնալ մեծահասակ տարիքում տարբեր հոգեբուժական խանգարումների զարգացման գործոն: Ախտանիշներ Ախտորոշում կատարելիս սովորաբար ուշադրություն են դարձնում հետևյալ նշանների առկայությանը: Դրանք պետք է այս կամ այն չափով գրեթե բոլորն էլ առկա լինեն, ընդ որում դրանք կարող են ունենալ տարբեր արտահայտվածություն: Շոկային ռեակցիայի ախտանիշներ: Դրանց թվին կարող են պատկանել տագնապը, երբեմն՝ առանց ակնհայտ պատճառների, ֆոբիաների արագ զարգացումը, մուտիզմը, վախի մշտական զգացումը: Կարող է առաջանալ շարժողական դանդաղեցում կամ, հակառակը, մշտական շարժունակություն, տիկեր: Նման վիճակը կարող է պահպանվել մի քանի շաբաթների ընթացքում: 5. Այնուհետև զարգանում է դեպրեսիայի երկրորդ փուլը: Սովորաբար առաջանում է ավելացած լացկանություն, մշտական ուժեղ հոգնածություն, դյուրագրգռություն: Տագնապն ու մշտական վախը պահպանվում են, ծանր փուլերում զարգանում են ինքնասպանության մտքեր և հակումներ, երբեմն առաջանում են լսողական հալյուցինացիաներ: Դեպրեսիայի ժամանակ նվազում է ինքնագնահատականը, առաջանում են սեփական անպետքության մասին մտքեր: Խանգարվում են քունը և ախորժակը:
![Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/reaktiv-depresia-axtanishner-ev-bujum-165.jpg "Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում")

Սրանք են այս հիվանդության հիմնական ախտանիշները: Բացի այդ, ռեակտիվ դեպրեսիայով հիվանդները կարող են մտքում մշտապես վերարտադրել տեղի ունեցած տրավմատիկ իրադարձությունների հիշողությունները: Հիվանդները կարող են զգալ մեղքի, զղջման զգացում, մտածել ուղիներ, որոնք կօգնեին խուսափել բացասական իրավիճակից, դրա հետևանքներից: Հիվանդի մտքերը կարող են մշտապես պտտվել հոգետրավմա առաջացրած իրադարձությունների շուրջ:

> Կարևոր է: Սակայն երբեմն հոգեբանական տրավման ինքնին չի ամրագրվում հիվանդի հիշողության մեջ, ուստի անհրաժեշտ է հոգեթերապևտի օգնություն՝ հիշողության մեջ տրավմատիկ իրադարձությունները վերականգնելու և դրանց հետ աշխատելու համար:

Սովորաբար կիրառվում է նաև դիֆերենցիալ ախտորոշում, քանի որ նմանատիպ ախտանշանային պատկեր կարող է առաջանալ նաև հոգեկան այլ խանգարումների դեպքում: Դրա համար անհրաժեշտ է նևրոլոգի խորհրդատվություն, տարբեր թեստերի և հարցումների անցկացում, հիվանդի վիճակի դիտարկում որոշակի ժամանակահատվածում:

## Ինչպես բուժել

Թերապիայի համար կիրառվում են ուղղման տարբեր մեթոդներ: Արտահայտված հոգեբանական տրավմայի դեպքում սովորաբար անհրաժեշտ է հոգեթերապևտի մոտ թերապիա: Կարևոր է աշխատել տրավմայի հետ, հասկանալ ինքդ քեզ, հոգեթերապևտի հետ աշխատանքը կօգնի ազատվել ապրումների վրա ֆիքսվածությունից, գտնել խնդրի լուծման ուղիներ:

Եթե վիճակը չափազանց ծանր է, կարող են նշանակվել տարբեր դեղամիջոցներ, որոնք կօգնեն հանել դեպրեսիայի հիմնական ախտանիշները:

1. Սովորաբար կիրառվում են տարբեր տրանկվիլիզատորներ, օրինակ՝ Դիազեպամ, Ֆենազեպամ, Ատարաքս և այլն: Դեղամիջոցն ընտրվում է՝ կախված ախտանշանների ծանրությունից:
2. Կարող են կիրառվել հակադեպրեսանտներ, օրինակ՝ Ֆլուօքսետին: Նման դեղամիջոցները կարող են բացասաբար ազդել օրգանիզմի վրա ոչ ճիշտ ընդունման դեպքում, ուստի դրանք նշանակում է բացառապես բուժող բժիշկը:

Ինքնասպանության փորձերի կամ չափազանց ինտենսիվ ինքնասպանական մտքերի առկայության դեպքում կարող է անհրաժեշտ լինել հոսպիտալացում և հիվանդանոցում մնալ: Սակայն դեպքերի մեծ մասում ռեակտիվ դեպրեսիայի ախտանիշները սկսում են անհետանալ հոգեթերապևտի հետ ճիշտ աշխատանքի դեպքում: Նաև լավ արդյունքի հասնելուն նպաստում են բուժման համակցված մեթոդները:

![Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/reaktiv-depresia-axtanishner-ev-bujum-187.jpg "Ինչ է ռեակտիվ դեպրեսիան - ախտանիշներ և բուժում")

## Կանխարգելում

Այս խանգարումից ապահովագրվելը չափազանց դժվար է, քանի որ հնարավոր չէ ամբողջությամբ խուսափել հոգեկանը տրավմատացնող սթրեսային իրավիճակներից: Սակայն սթրեսներն ունեն կուտակվելու հատկություն, ուստի հոգեկանի վրա բացասաբար ազդող իրավիճակի կամ միջավայրի մեջ հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ դուրս գալ դրանից, օրինակ՝ փոխել աշխատանքի վայրը, եթե այնտեղ բացասական մթնոլորտ է տիրում:

Նաև անհրաժեշտ է ժամանակին պայքարել սթրեսների հետևանքների դեմ, չպետք է ճնշել ագրեսիան, զայրույթը, վիրավորանքը: Պետք է կարողանալ ազատվել բացասական ապրումներից, անհրաժեշտ է ընտրել սթրեսների հետ աշխատելու հարմար մեթոդիկաներ:
