# Լամբլիաների ախտանիշները և բուժումը լյարդում

![Հիվանդության նշանները](https://lifeinfo.am/storage/images/lamblianer-lyardum-axtanishner-patcharner-bujum-146.jpg "Հիվանդության նշանները")

Լամբլիոզը (ժիարդիոզ) մակաբուծային պաթոլոգիա է, որն առաջանում է լամբլիա կոչվող նախակենդանիներով: Հիվանդությունը տարածված է ամենուր, ախտահարում է մեծահասակներին, սակայն ավելի հաճախ՝ երեխաներին: Ախտահարվում են բարակ աղիքը (85%) և լյարդը: Օրգանիզմ թափանցելուց հետո լամբլիաները սկսում են ակտիվորեն բազմանալ, մակաբուծել և խաթարել մարդու ինքնազգացողությունը: Դիտարկենք, թե ինչու են լամբլիաները առաջանում լյարդում, այս հիվանդության նշանները և բուժման մեթոդները:

Բովանդակություն:

- [Լամբլիաների կենսաձևերը](#%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%A2%D5%AC%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AF%D5%A5%D5%B6%D5%BD%D5%A1%D5%B1%D6%87%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության նշանները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Լամբլիոզը լյարդում երեխաների մոտ](#%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%A2%D5%AC%D5%AB%D5%B8%D5%A6%D5%A8-%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ախտորոշում](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Լամբլիոզի բուժումը](#%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%A2%D5%AC%D5%AB%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Նույն թեմայով հոդվածներ:- [Հաբեր ասեղնաճիճուների դեմ մեծահասակների և երեխաների համար](%D5%BD%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-6906 "Հաբեր ասեղնաճիճուների դեմ մեծահասակների և երեխաների համար")
- [Էնտերոբիոզը երեխաների մոտ - հիվանդության ախտանիշները և բուժումը](%D5%A7%D5%B6%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%A6-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7534 "Էնտերոբիոզը երեխաների մոտ - հիվանդության ախտանիշները և բուժումը")
- [Մարդու ասկարիդները՝ զարգացման կենսացիկլը](%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%A1%D5%BD%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%AF%D5%A5%D5%B6%D5%BD%D5%A1%D6%83%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%A8-6134 "Մարդու ասկարիդները՝ զարգացման կենսացիկլը")
- [Ասկարիդների ախտանիշները երեխաների մոտ - ինչպես ազատվել նրանցից](%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A1%D5%BD%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%B6%D6%81%D5%AB%D6%81-7581 "Ասկարիդների ախտանիշները երեխաների մոտ - ինչպես ազատվել նրանցից")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Լամբլիաների կենսաձևերը Մակաբույծն ունի կյանքի երկու ձև. Շարժուն: Դրոշակների առկայության շնորհիվ այն ունակ է տեղաշարժվել, իսկ ծծող սկավառակն օգնում է նրան ամրանալ աղիքի պատին: Մանրադիտակով զննելիս հիշեցնում է տանձ: Ապրում է բարակ աղիքում: 3. Անշարժ (ցիստա): Ձևավորվում է անբարենպաստ պայմաններում, օրինակ՝ լեղու ազդեցության տակ: Բնակվում է լյարդում:
Հիվանդության լյարդային ձևը առաջանում է, երբ մակաբույծի շարժուն ձևերը լեղուղիներով միգրացվում են դեպի օրգան: Միկրոօրգանիզմը լյարդում ստանում է ցիստայի ձև: Մարդու օրգանիզմը գործարկում է իմունային պատասխան օտար մարմնի ներթափանցման նկատմամբ: Տեղային մակարդակում առաջանում է բորբոքային ռեակցիա, որը կարող է տարածվել ստամոքս-աղիքային տրակտի այլ օրգանների վրա: Բացի այդ, խախտվում է լեղու արտահոսքը, ինչը կարող է հանգեցնել մեխանիկական դեղնախտի զարգացմանը:

> Կարևոր է! Լամբլիաները կարող են լյարդ թափանցել դռների երակի միջոցով, որն արյուն է հավաքում որովայնի խոռոչի բոլոր կենտ օրգաններից! Մակաբույծները չեն ուտում լյարդը, այլ միայն ազդում են նրա նորմալ գործունեության վրա:

## Հիվանդության նշանները

Լյարդում մակաբույծի ինվազիան կարող է երկար ժամանակ դրսևորում չունենալ, մինչդեռ մարդը լամբլիաների կրող է: Հիվանդության ընթացքը լինում է սուր և քրոնիկ:

Սուր փուլը և դրա ախտանիշները.

- անհարմարության և ծանրության զգացում աջ թուլնային շրջանում.
- որովայնի ցավեր, որոնք ուժեղանում են շոշափելիս.
- ախորժակի խանգարում.
- բերանում դառնություն.
- սրտխառնոց և փսխում.
- լյարդի չափերի մեծացում.
- սննդի մարսողության խանգարում.
- աղիքների գործունեության խանգարում (փորլուծության և փորկապության հերթագայում).
- մաշկի և աչքերի սպիտակուցների դեղնացում.
- մաշկի քոր.
- լեզվի և փափուկ քիմքի վրա դեղին փառակալում.

![Լամբլիոզը լյարդում երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-53123155.jpg "Լամբլիոզը լյարդում երեխաների մոտ")

Կենսագործունեության ընթացքում լամբլիաները արտազատում են տոքսիններ, որոնք թունավորում են օրգանիզմը, ինչն արտահայտվում է մի շարք ախտանիշներով.

- ապատիա, թուլություն, դյուրագրգռություն.
- աշխատունակության նվազում.
- մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում մինչև 38°C.
- գլխացավ և գլխապտույտ.
- մկանների և հոդերի ցավեր.
- տարբեր աստիճանի ալերգիկ ռեակցիաներ.

Սուր ձևը տևում է 7-10 օր և ունի երկու հնարավոր ելք՝ ապաքինում կամ անցում քրոնիկ փուլի:

Գործընթացի քրոնիկացմանը նպաստում է հիվանդության ուշացած հայտնաբերումը, որը ընկալվում է որպես սուր շնչառական վիրուսային վարակ կամ ալերգիկ ռեակցիա: Մարդիկ հաճախ չեն դիմում մասնագետի, այլ ինքնուրույն բուժվում են տանը:

Լամբլիոզի քրոնիկ ընթացքի նշանները.

1. Մաշկի, մազերի և եղունգների վիճակի խանգարում: Նկատվում է պիգմենտացիայի խանգարում, մաշկաթեփվածքի հատվածներ, մաշկը գունատ է՝ դեղնավուն երանգով: Բերանի անկյուններում կարող են լինել ճաքեր: Սա պայմանավորված է սննդանյութերի դեֆիցիտով, որոնք լամբլիաները օգտագործում են իրենց զարգացման համար:
2. Մարմնի քաշի կորուստ, ինչը բացատրվում է սննդի մարսողության և սննդանյութերի ներծծման գործընթացների խանգարմամբ:
3. Նյարդային խանգարումներ: Լամբլիաների տոքսինները բացասաբար են ազդում գլխուղեղի վրա, կարող են առաջացնել ապատիա, դյուրագրգռություն, ընդհանուր թուլություն: Մարդը արագ հոգնում է, նրա քունը խախտվում է:

Մեծահասակի մոտ հիվանդությունն ընթանում է ավելի թեթև ձևով, քան երեխայի մոտ:

### Լամբլիոզը լյարդում երեխաների մոտ

Երեխաները ավելի հակված են հիվանդությանը, քանի որ աշխարհը ճանաչում են համտեսելով: Վտանգը կայանում է նրանում, որ երեխայի իմունային համակարգը դեռ կատարյալ չէ: Այն ունակ չէ համարժեք արձագանքել օտար գործակալներին: Եթե զարգանում է մարսողության խանգարում, ապա փորլուծությունը արագ հանգեցնում է մանկական օրգանիզմի ջրազրկման: Հաճախ զարգանում են ալերգիկ ռեակցիաներ:

![Ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/lamblianer-lyardum-axtanishner-patcharner-bujum-102.jpg "Ախտորոշում")

Փոքրիկ հիվանդները գանգատվում են որովայնի ցավերից՝ առանց հստակ տեղայնացման, ինչը ախտորոշիչ փնտրտուքը տանում է այլ ուղղությամբ (ապենդիցիտ, պանկրեատիտ, գաստրիտ, կոլիտ): Երեխաները պարտադիր կարգով անցնում են բժշկական զննումներ մանկապարտեզներում և դպրոցներում՝ մակաբուծային ինվազիաների վաղ հայտնաբերման նպատակով, սակայն խնդիրն այն է, որ լամբլիաները ցիստաներ են արտազատում ցիկլային կերպով: Միկրոօրգանիզմները միշտ չէ, որ հնարավոր է անմիջապես հայտնաբերել, անհրաժեշտ է համալիր հետազոտություն մարսողական տրակտի խանգարումների առկայության դեպքում:

### Ախտորոշում

Անհրաժեշտ է համալիր մոտեցում, քանի որ լամբլիաների հայտնաբերման 100% հուսալի մեթոդ գոյություն չունի:

Ո՞ր հետազոտությունն են հանձնում առաջինը.

1. Կղանքի հետազոտություն ճիճվի ձվերի հայտնաբերման համար: Թույլ է տալիս հայտնաբերել լամբլիաների ցիստաները: Լինում են իրավիճակներ, երբ կղանքում հնարավոր է հայտնաբերել նաև շարժուն ձևերը:
2. Տասներկումատնյա աղիքի զոնդավորում: Ստացված լեղին ուսումնասիրվում է մակաբույծների առկայության համար:
3. ԻԺՖԱ (ֆերմենտային իմունային անալիզ) լամբլիաների հանդեպ հակամարմինների հայտնաբերման համար: Արյունը հանձնվում է երակից՝ դատարկ ստամոքսի վրա:
4. Կղանքի ՊՇՌ (պոլիմերազային շղթայական ռեակցիա)՝ լամբլիաների գենետիկական նյութը հայտնաբերելու նպատակով:
5. Կղանքի հետազոտություն դիսբակտերիոզի համար, որը բնորոշ է տվյալ հիվանդությանը:
6. Բարակ աղիքի բիոպսիա: Գնահատվում է օրգանի կառուցվածքի փոփոխությունը, մանրադիտակային եղանակով հայտնաբերվում է վեգետատիվ ձևերի առկայությունը:
7. Էնտերոթեստ: Կուլ է տրվում նեյլոնե թել՝ ժելատինե պատիճի մեջ, որը լուծվում է ստամոքսում: Թելի վրա նստում են լամբլիաները, այն դուրս է գալիս բնական ճանապարհով, ապա ուսումնասիրվում է մանրադիտակով:

Լրացուցիչ հետազոտություններ.

1. Արյան ընդհանուր անալիզ, որը կարող է ցույց տալ լեյկոցիտների, ԷՆԱ-ի, էոզինոֆիլների մակարդակի բարձրացում: Նման պատկերը վկայում է օրգանիզմում բորբոքային գործընթացի և ալերգիկ ռեակցիայի առկայության մասին:
2. Արյան կենսաքիմիական անալիզը թույլ կտա գնահատել լյարդի ֆունկցիոնալ ակտիվությունը: Կբարձրանա բիլիրուբինի, ԱլԱՏ-ի, ԱսԱՏ-ի մակարդակը:
3. Լյարդի ուլտրաձայնային հետազոտություն: Կօգնի գնահատել լյարդի կառուցվածքը և լեղուղիների վիճակը:

Իրականացված հետազոտությունների արդյունքների հիման վրա հաստատվում է ճշգրիտ ախտորոշումը և նշանակվում անհրաժեշտ բուժումը:

## Լամբլիոզի բուժումը

Հիվանդությունից ազատվել հնարավոր է միայն որակյալ բժշկի օգնությամբ: Լյարդից մակաբույծները ինքնուրույն հեռացնելը խորհուրդ չի տրվում: Բուժման մոտեցումը պետք է լինի համալիր: Կարևոր է ոչ միայն ազատվել մակաբույծից, այլ նաև վերացնել օրգանիզմում նրա գտնվելու հետևանքները:

![Լամբլիաների ախտանիշները և բուժումը լյարդում](https://lifeinfo.am/storage/images/lamblianer-lyardum-axtanishner-patcharner-bujum-184.jpg "Լամբլիաների ախտանիշները և բուժումը լյարդում")

Բուժման էությունը հետևյալն է.

1. Անհրաժեշտ է նորմալացնել սնունդը, սննդակարգից բացառել կծու ուտեստները և ածխաջրերը:
2. Հակամանրէային թերապիա: Կիրառվում է կուրսերով, երեխաների համար դեղաչափը հաշվարկվում է մարմնի քաշի հիման վրա: Կիրառվում է Օռնիդազոլ դեղամիջոցը և նրա անալոգները:
3. Վերջին սերնդի հակաալերգիկ դեղամիջոցներ՝ Zyrtec, Zodak, որոնք կարող են օգտագործվել երեխաների բուժման համար:
4. Էնտերոսորբենտներ: Օգտագործվում են տոքսինների չեզոքացման համար՝ Smecta, Enterosgel:
5. Ցավային համախտանիշի դեպքում նշանակվում են սպազմոլիտիկ (No-Shpa, Spazmalgon) և ցավազրկող (Nurofen) միջոցներ:

> Կարևոր է! Ժողովրդական միջոցներով բուժումը քիչ արդյունավետ է և բարձրացնում է գործընթացի քրոնիկ ձևի անցման ռիսկը:

## Կանխարգելում

Լամբլիոզը կանխելու համար անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ կանոնները.

- անձնական հիգիենայի կանոնների պահպանում.
- սենյակի ամենօրյա խոնավ մաքրում և օդափոխում.
- եռացրած ջրի, լվացված բանջարեղենի և մրգերի օգտագործում.
- խուսափել բաց ջրավազաններում լողանալուց.
- մակաբուծային ինվազիայի կանոնավոր հետազոտություն:

Լամբլիոզը բուժել դժվար չէ, սակայն պարզել, թե որ միջոցներն են արդյունավետ կոնկրետ դեպքում, հնարավոր է միայն մասնագետից:
