#  Խոլեցիստիտ

![Ինչո՞վ է վտանգավոր հիվանդությունը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-5791476.jpg "Ինչո՞վ է վտանգավոր հիվանդությունը")

Ցավային զգացողությունները, ծանրության զգացումը աջ կողում՝ ընդհանուր ինքնազգացողության վատթարացման ֆոնին, կարող են հանդիսանալ խոլեցիստիտի՝ լեղապարկում ընթացող բորբոքային պրոցեսի, զարգացման ախտանիշներ։ Այն կարող է առաջանալ տարբեր գործոնների ազդեցությունից՝ բակտերիալ, թունավոր, մեխանիկական։ Բուժման համար անհրաժեշտ է իմանալ ամեն ինչ խոլեցիստիտի մասին՝ դրա ախտանիշները, զարգացման պատճառները և ինչ միջոցներ կարելի է ձեռնարկել կանխարգելման համար։

Բովանդակություն:

- [Ինչո՞վ է վտանգավոր հիվանդությունը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության պատճառները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Խոլեցիստիտի տեսակները](#%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Քրոնիկական](#%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6)
- [Քարային](#%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A1%D5%AC%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B5%D5%B8%D5%A6)
- [Գանգրենոզ տեսակ](#%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF)
- [Սուր խոլեցիստիտ](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%BF)
- [Խոլեցիստիտը երեխաների մոտ](#%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Խոլեցիստիտը հղիության ժամանակ](#%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Բուժումը տնային պայմաններում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական միջոցներ հիվանդության բուժման համար](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)
- [Ճակնդեղի հյութ](#%D5%B3%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D5%B0%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%A9)
- [Դդումի սերմեր](#%D5%A4%D5%A4%D5%B4%D5%AB-%D5%BD%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%A5%D6%80)
- [Կտավատի սերմեր](#%D5%AF%D5%BF%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%BD%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%A5%D6%80)
- [Խոտաբույսեր](#%D5%AD%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%BD%D5%A5%D6%80)
- [Եգիպտացորենի մետաքս](#%D5%A5%D5%A3%D5%AB%D5%BA%D5%BF%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%AB-%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Խատուտիկ](#%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B7%D5%BF)
- [Կեչի](#%D5%AF%D5%A5%D5%B9%D5%AB)
- [Բուժումը դեղամիջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Դիետան խոլեցիստիտի ժամանակ - մենյու](#%D5%BD%D5%B6%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3-%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D6%81%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82)
- [Մթերքների ցանկ](#%D5%B4%D5%A9%D5%A5%D6%80%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A8)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Ինչո՞վ է վտանգավոր հիվանդությունը

Այս հիվանդության զարգացումը տեղի է ունենում պատում ընթացող դեստրուկտիվ-բորբոքային պրոցեսների հետևանքով, որոնք ազդում են լեղու արտահոսքի արագության և ինտենսիվության, ինչպես նաև դրա խտության վրա։

1. Դրա կուտակումը և բաղադրության փոփոխությունը հանգեցնում են քրոնիկական բորբոքային պրոցեսի։
2. Դժվարացած արտահոսքի պատճառով տեղի է ունենում պարկի պատերի գերձգում, դրանում լեղու թանձրացում։
3. Պինդ նստվածքի՝ ավազի և քարերի տեսքով, նստում։

Վերոնշյալ ամեն ինչը պայմաններ է ստեղծում բակտերիալ վարակի զարգացման համար, ինչը ծանրացնում է հիվանդությունը։

Խոլեցիստիտը վտանգավոր է բարդությունների հնարավորությամբ, որոնք կապված են կյանքին սպառնացող հետևանքների հետ, ինչպիսիք են վարակի տարածումը լեղապարկի սահմաններից դուրս, լեղու արտահոսքը որովայնի խոռոչ և լեղային պերիտոնիտի զարգացում։

## Ախտանիշները

Ախտանշանային պատկերը դրսևորվում է հետևյալով.

- ցավող բնույթի ցավ՝ աջ ենթակողային շրջանում.
- ծանրություն աջ կողմում.
- սրտխառնոցի և փսխման նոպաներ.
- փորլուծություն՝ կապված յուղոտ սննդի ընդունման հետ.
- դեղնություն.
- դառը և փչացած ձվի համով փորփրտոց.
- փքվածություն։

![Ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-136.jpg "Ախտանիշները")

Խոլեցիստիտի ախտանիշների հայտնվելու դեպքում անցկացվում են ախտորոշիչ միջոցառումներ.

- բժշկի զննում.
- որովայնի խոռոչի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտության նշանակում և անցկացում.
- մեզի ընդհանուր վերլուծություն.
- արյան կենսաքիմիական վերլուծություն.
- կղանքի վերլուծություն.
- ՖԷԳԴՍ - ֆիբրոգաստրոդուոդենոսկոպիա.
- բազմաֆունկցիոնալ դուոդենալ զոնդավորում։ Նշանակվում է միայն քարերի բացակայության պայմանով։

> Կարևոր է! Համապատասխան բուժման և բժշկի դիմելու բացակայության դեպքում, քրոնիկական ձևը հաճախ վերածվում է սուրի՝ դրանից բխող բոլոր բարդություններով։

## Հիվանդության պատճառները

Խոլեցիստիտն ընթանում է բորբոքային պրոցեսների ֆոնին և հանդիսանում է լեղապարկում ախտաբանական փոփոխությունների հետևանք։

Հիմնական պատճառները, որոնք կարող են հրահրել խոլեցիստիտի զարգացումը.

- լեղաքարային հիվանդություն.
- վարակիչ ախտահարումներ.
- բակտերիալ վարակ.
- զարակում [մակաբույծներով](%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%AE%D5%B6%D5%A5%D6%80).
- միզասեռական համակարգի բորբոքային հիվանդություններ.
- լեղապարկի զարգացման բնածին ախտաբանություն.
- նյութափոխանակության խանգարում.
- լեղապարկի վնասվածքներ.
- որովայնի խոռոչում տարբեր էթիոլոգիայի ուռուցքներ.
- ալերգիկ ռեակցիաներ։

![Հիվանդության պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-161.jpg "Հիվանդության պատճառները")

Բացի այդ, խոլեցիստիտի դրսևորմանը կարող են նպաստել ինչպես առանձին գործոններ, այնպես էլ դրանց համակցումը.

- հիպոդինամիա.
- յուղոտ սննդի չարաշահում.
- անհավասարակշիռ և անկանոն սնուցում.
- կղանքի խանգարում - [փորկապությունների](%D6%83%D5%B8%D6%80%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6) առաջացում.
- տարիք.
- բանավոր հակաբեղմնավորիչների ընդունում.
- հղիություն։

## Խոլեցիստիտի տեսակները

Խոլեցիստիտի ընթացքն ունի երկու ձև՝ սուր և քրոնիկական: Սուր ձևը զարգանում է արագ և հաճախ որպես պատասխան ինչ-որ արտաքին կամ ներքին գրգռիչի, ինչպես նաև ստամոքս-աղիքային տրակտի և լեղուղիների գործունեության ախտաբանական խանգարումների հետևանքով

> Կարևոր է! Բուժման բացակայությունը, ախտանիշների անտեսումը, ստամոքս-աղիքային տրակտի ուղեկցող հիվանդությունները հանգեցնում են այս հիվանդության բարդացած ձևերի զարգացման:

Առանձնացնում են քարային (կալկուլյոզ) խոլեցիստիտը, որի զարգացման պատճառը լեղաքարային հիվանդությունն ու քարերի առաջացումն է:

Ըստ ընթացքի ծանրության աստիճանի և լեղապարկի ախտահարման.

- կատառալ՝ հիվանդությունը կապված է բորբոքային գործընթացների տարածման հետ լորձաթաղանթի վրա,
- ֆլեգմոնային՝ բորբոքումն ընդգրկում է լեղապարկի ենթալորձային շերտը,
- գանգրենային՝ խոլեցիստիտի ընթացքի փուլ, որի ժամանակ դեստրուկտիվ գործընթացները տարածվում են լորձաթաղանթի բոլոր շերտերի վրա, և բորբոքումը դուրս է գալիս լեղապարկի սահմաններից:

Խոլեցիստիտի այս կամ այն տեսակի ախտանիշային պատկերն ունի մեծապես նման բնույթ: Ցավային համախտանիշը կարող է ունենալ և՛ սուր ձև, և՛ ընդհանրապես չդրսևորվել: Ախտահարման աստիճանը կարելի է գնահատել ախտորոշիչ հետազոտությունների միջոցով, որոնք ներառում են բժշկի զննում, ուլտրաձայնային ախտորոշում, արյան և մեզի անալիզներ և այլ հետազոտություններ՝ կախված հիվանդության ընթացքի բնույթից:

### Քրոնիկական

 ձևավորումն ունի երկարատև բնույթ և կարող է դրսևորվել զարգացման գործընթացի սկզբից մի քանի տարի անց: Սրացմանը կարող են նպաստել նյարդային գերլարվածությունը, սթրեսը, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, անհավասարակշիռ սնունդը և ալկոհոլը:

Ցավային զգացողություններն ունեն պարբերական բնույթ՝ կենտրոնանալով աջ ենթակողային շրջանում, ներառյալ որովայնի վերին հատվածը:

![Խոլեցիստիտի տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-157.jpg "Խոլեցիստիտի տեսակները")

> Կարևոր է! Չափահասների մոտ խոլեցիստիտի բուժման մասին կարելի է իմանալ :

### Քարային (կալկուլյոզ)

Լեղապարկում կարծր նստվածքի՝ քարերի ձևավորումը հանգեցնում է քարային խոլեցիստիտի առաջացմանը: Հիմնականում այս հիվանդությամբ տառապում են 40 տարեկանից բարձր չափահասները: Կանայք դրան ենթակա են ավելի հաճախ, քան տղամարդիկ: Հազվադեպ բացառություններով հիվանդանում են նաև երեխաները:

Կոնկրեմենտները՝ տարբեր ձևի և տրամագծի քարեր, կարող են տեղակայվել ինչպես լեղապարկում, այնպես էլ ծորաններում՝ դժվարացնելով լեղու արտահոսքը, ինչը հրահրում է լեղային կոլիկի նոպա և քրոնիկական բորբոքային գործընթաց: Քարերն առաջանում են լեղու հիմնական կազմի փոփոխության ֆոնին, ինչպես նաև որպես ուղեկցող ախտաբանություն ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների ժամանակ:

Քարաառաջացման ռիսկի բարձրացմանը նպաստող գործոններ կարող են լինել.

- սննդակարգի խախտում,
- կենդանական ճարպերի բարձր պարունակությամբ սննդի չափազանց օգտագործում,
- նստակյաց կենսակերպ,
- ժառանգականություն:

Քարային խոլեցիստիտի ախտանիշների հայտնվելիս հետազոտության առաջատար մեթոդը որովայնի խոռոչի օրգանների ուլտրաձայնային ախտորոշումն է: Հետազոտության այլ մեթոդներ նշանակվում են ցուցումների հիման վրա:

Որպես կանոն, պահանջվում է վիրաբուժական վիրահատություն՝ լեղապարկի հեռացում, քանի որ դրանում քարերի առկայությունը հանգեցնում է մշտական բորբոքման:

Քրոնիկական խոլեցիստիտի ժամանակ վիրահատությունն իրականացվում է ծրագրային կարգով, սուրի դեպքում՝ շտապ: Քարերի լուծմանն ուղղված դեղորայքային բուժման գոյություն ունեցող մեթոդները իրենց չեն արդարացնում:

### Գանգրենային տեսակ

Գանգրենային խոլեցիստիտը պատկանում է այս հիվանդության ընթացքի սուր ձևին: Որպես կանոն, այն դրսևորվում է հիմնականում տարեց մարդկանց մոտ: Նրա զարգացման պատճառ կարող են հանդիսանալ տարբեր վարակիչ ագենտներ, լեղուղիների խցանում, զարկերակների թրոմբոզ, լեղապարկի զարգացման անոմալիաներ և դիսկինեզիաներ՝ առաջացնելով լեղու լճացում:

![Խոլեցիստիտը երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-121.jpeg "Խոլեցիստիտը երեխաների մոտ")

Հիվանդությունը զարգանում է արագ, հաճախ՝ վաղ փուլերում ախտանիշների դրսևորման բացակայությամբ: Խոլեցիստիտի նոպան կարող է ուղեկցվել հետևյալ ախտանիշներով.

- մարմնի [ջերմաստիճանի](%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6) բարձրացում,
- սուր ինտենսիվ ցավ աջ ենթակողային շրջանում, որը կարող է ունենալ և՛ կարճատև, և՛ երկարատև բնույթ: Ուժեղանում է աջ կողի վրա գտնվելիս: Ցավային սպազմերը տարածվում են որովայնի խոռոչի վրա, տարածվում են ողնածուծ ստեռնաբազուկային հոդ, մեջք կամ ուսեր,
- սրտխառնոցի և փսխման նոպաներ,
- աղիքային ֆունկցիայի խանգարում՝ փորլուծություն կամ փորկապություն,
- օրգանիզմի ինտոքսիկացիայի ընդհանուր նշաններ՝ թուլություն, մկանային տկարություն, ախորժակի նվազում կամ բացակայություն, մաշկի գունատություն, սրտի ռիթմի խանգարում,
- մաշկի դեղնություն:

> Կարևոր է! Հաշվի առնելով հիվանդության ընթացքի սուր բնույթը՝ հիվանդը պահանջում է շտապ հոսպիտալացում: Ինքնուրույն բուժման փորձեր ձեռնարկել չի կարելի, անհրաժեշտ է որակյալ օգնություն՝ ստացիոնար պայմաններում:

### Սուր խոլեցիստիտ

Խոլեցիստիտի սուր ձևի ընթացքն իրականանում է արագ, և նրա ձևավորումը կրում է կարճատև բնույթ: Սուր վիճակի պատճառը լեղուղիների խցանումն է, որը խոչընդոտում է լեղու արտահոսքին, ինչի հետևանքով տեղի է ունենում դրա կուտակումը: Զարգանում է սուր բորբոքային գործընթաց:

Լեղապարկում ախտածին գործընթացների հայտնաբերման համար ախտորոշման առաջատար մեթոդը ուլտրաձայնային ախտորոշումն է: Ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքներից և անալիզների արդյունքների գնահատումից հետո նշանակվում է կամ դեղորայքային բուժում, կամ լեղապարկի հեռացում:

> Կարևոր է! առաջացման դեպքում անհրաժեշտ է պահպանել հանգիստը և նվազեցնել շարժողական ակտիվությունը, խորհուրդ է տրվում անկողնային ռեժիմ:

## Խոլեցիստիտը երեխաների մոտ

Երեխաների մոտ խոլեցիստիտի զարգացումը հանդիպում է ավելի հազվադեպ, քան մեծահասակների մոտ: Նրա զարգացման պատճառները, որպես կանոն, նույնն են: Այսօրվա հիմնական խնդիրը սննդակարգի սխալներն են՝ քաղցրավենիքի, յուղոտ սննդի, ֆասթ ֆուդի չարաշահումը, սննդակարգի անկանոնությունը և նստակյաց կենսակերպը: Այս գործոնների համակցումը հրահրում է ինչպես սուր, այնպես էլ քրոնիկական ձևի խոլեցիստիտի առաջացումը: Բացի այդ, պատճառ կարող են հանդիսանալ.

![Խոլեցիստիտը հղիության ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-110.jpg "Խոլեցիստիտը հղիության ժամանակ")

- լեղուղիների զարգացման ախտաբանություններ,
- վարակներ,
- ստամոքս-աղիքային տրակտի գործունեության խանգարում և դրա ուղեկցող հիվանդություններ,
- մակաբուծային վարակում՝ որդեր, ասկարիդներ,
- որոշ դեղորայքային միջոցների չարաշահում:

Երեխաների մոտ հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունն այն է, որ խոլեցիստիտի զարգացման ախտանիշները մեծապես նման են ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների՝ գաստրիտի, պանկրեատիտի դրսևորումներին: Ցավային համախտանիշը կարող է նման լինել ապենդիցիտի դրսևորմանը: Չափազանց կարևոր է, որ երեխայի՝ որովայնի շրջանում ցանկացած ցավային զգացողության մասին գանգատների դեպքում ժամանակին դիմեք բժշկի՝ պատճառը պարզելու համար:

> Կարևոր է! Չի խորհուրդ տրվում ինքնուրույն ցավազրկող միջոցներ ընդունել, քանի որ դա կարող է խեղաթյուրել հիվանդության կլինիկական պատկերը և բարդացնել բժշկի կողմից ախտորոշման սկզբնական հաստատումը:

## Խոլեցիստիտը հղիության ժամանակ

Լեղու արտահոսքի խախտումը հղիության ընթացքում բավականին հաճախ հանդիպող երևույթ է: Սա կապված է այն բանի հետ, որ այս շրջանում կնոջ օրգանիզմում արտադրվում է պրոգեստերոն հորմոն, որը պատասխանատու է արգանդի թուլացման համար: Սակայն այն կարող է ազդեցություն ունենալ նաև այլ օրգանների վրա: Այս պատճառով կարող է նվազել լեղապարկից լեղու արտահոսքի ինտենսիվությունը, նկատվում է դրա լճացում և կուտակում:

Աջ ենթակող շրջանում ցավերի պատճառի որոշման դժվարությունները սովորաբար կապված են այն բանի հետ, որ կանայք սխալ են գնահատում դրանց ծագումը՝ ենթադրելով, որ ցավերը առաջացել են պտղի շարժումից: Այդ պատճառով, սեփական վիճակի սխալ գնահատումից խուսափելու համար, անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել ուղեկցող ախտանիշներին, ինչպես նաև հղիության ընթացքն հետևող բժշկին տեղեկացնել ցավային զգացողությունների և հնարավոր խոլեցիստիտի այլ դրսևորումների հայտնվելու մասին:

> Կարևոր է! Հետաքրքիր է, : Կարդացեք մեր հոդվածում:

![Բուժումը տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-156.jpeg "Բուժումը տնային պայմաններում")

Ախտանիշներն կանանց մոտ հղիության ընթացքում.

- բերանի չորություն և դառնություն;
- փտած ձվի հետբուրմունքով կերտուկ;
- սրտխառնոցի, փսխման նոպաներ;
- փորի փքվածություն;

> Կարևոր է! Հղիության ընթացքում սննդակարգի վերաբերյալ առաջարկությունների պահպանումը կօգնի նվազեցնել խոլեցիստիտի զարգացման ռիսկը:

## Բուժումը տնային պայմաններում

 հնարավորության համար անհրաժեշտ է նախնական հետազոտություն գաստրոէնտերոլոգ բժշկի կողմից: Ախտորոշիչ ընթացակարգերի անցկացում՝ խոլեցիստիտի պատճառները և ընթացքի ձևը ճշտելու համար:

Բուժումը բաղկացած է հետևյալից.

- դիետայի և սննդային սահմանափակումների պահպանում;
- սպազմոլիտիկների ընդունում ցավային համախտանիշի առաջացման դեպքում;
- ֆերմենտների արտադրությունը բարելավող պատրաստուկներ՝ սննդի մարսման գործընթացը հեշտացնելու համար;
- հակաբիոտիկների կուրսային ընդունում, որոնց նշանակումը տեղի է ունենում հետազոտությունների արդյունքների հիման վրա:

> Կարևոր է! Պետք է հիշել, որ բուժման համար պատրաստուկների ընտրությունը կախված է լեղուղիների շարժունակությունից:

## Ժողովրդական միջոցներ հիվանդության բուժման համար

Ժողովրդական միջոցներով ֆիտոթերապիան կարող է օգնել հանել ցավային համախտանիշը և բարելավել լեղու արտահոսքը: Լեղու արտահոսք ապահովող միջոցների ընդունումը խորհուրդ է տրվում միայն սուր խոլեցիստիտի և քարերի առկայության կասկածների բացակայության դեպքում:

### Ճակնդեղի հյութ

Լեղու արտահոսքը բարելավելու համար օգտակար է ճակնդեղի հյութը: Այն պատրաստվում է եփած ճակնդեղից, որը պետք է հասցված լինի կիսապատրաստության: Այնուհետև անհրաժեշտ է այն մանրացնել և քամել: Հյութը պահվում է սառնարանում, խմում են մեկ կում յուրաքանչյուր ուտելուց առաջ:

![Ժողովրդական միջոցներ հիվանդության բուժման համար](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-176.jpg "Ժողովրդական միջոցներ հիվանդության բուժման համար")

### Դդմի սերմեր

Նաև օգտակար է սննդակարգում ներառել դդմի սերմեր, որոնք հատուկ պատրաստում չեն պահանջում, բավական է դրանք պարզապես չորացնել: Օրվա ընթացքում անհրաժեշտ է ընդունել մի փոքր բուռ՝ լեղու արտահոսքը խթանելու համար:

### Կտավատի սերմեր

Որպես հակաբորբոքային և լեղամուղ միջոց օգտագործում են սերմեր:

1. 1 թեյի գդալ սերմերը լցնում են մեկ բաժակ եռացող ջրով և թողնում են թրմվել, որպեսզի սերմերը ուռչեն և առաջանա լորձ:
2. Այնուհետև ստացված թուրմը անհրաժեշտ է խառնել և քամել:
3. Ընդունել օրը 3 անգամ՝ ուտելուց առաջ:

![Բուժումը դեղամիջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-181.jpg "Բուժումը դեղամիջոցներով")

Յուրաքանչյուր անգամ անհրաժեշտ է պատրաստել թարմ թուրմ, քանի որ լորձը արագ փչանում է և կորցնում իր բուժիչ հատկությունները:

### Խոտաբույսեր

Խոլեցիստիտի համալիր բուժումը կարող է ներառել ժողովրդական բժշկության միջոցների օգտագործումը: Ամենաարդյունավետը՝ լեղամուղ խոտաբուսական հավաքածուներն են, որոնք ընդունվում են թուրմերի տեսքով:

### Եգիպտացորենի խայտուկներ

Լյարդի և լեղապարկի տոնուսի բարձրացման միջոցով լեղու արտահոսքը բարելավելու համար խորհուրդ է տրվում վրա հիմնված թուրմ:

1. Դրա պատրաստման համար անհրաժեշտ է 50 գ եգիպտացորենի խայտուկները լցնել 1 բաժակ ջրով և դնել ջրային բաղնիքի վրա:
2. Եռացնել, նվազեցնել կրակը և թողնել 15-20 րոպե: Այնուհետև թուրմը սառչում և զտվում է: Ընդունել օրվա ընթացքում:

> Կարևոր է! Լեղամուղ միջոցների կիրառման բացարձակ հակացուցումն է «սուր խոլեցիստիտ» ախտորոշումը և լեղապարկում քարերի առկայությունը:

![Սննդակարգ խոլեցիստիտի դեպքում - մենյու](https://lifeinfo.am/storage/images/hepatiti-axtanishnery-patcharnery-ev-bujumy-128.jpg "Սննդակարգ խոլեցիստիտի դեպքում - մենյու")

### Հազարավուշտ

Ցավային համախտանիշի առաջացման դեպքում խորհուրդ է տրվում արմատների և տերևների թուրմ, որը ունի սպազմոլիտիկ ազդեցություն:

### Կեչի

Որպես հակաբորբոքային միջոց հանդես են գալիս տերևները: Դրանք անհրաժեշտ է եռացող ջրով եփել և թողնել թրմվել 2-3 ժամ:

1. Պատրաստման համար վերցվում է 50 գ մանրացված տերևներ և 200 մլ ջուր:
2. Օգտագործելուց առաջ զտել և ջրով հասցնել ծավալը՝ 1 բաժակի:
3. Խմել օրը 3 անգամ ուտելուց առաջ, կամ մեկ ընդունմամբ՝ առավոտյան ունդում:

## Բուժումը դեղամիջոցներով

Բուժիչ պատրաստուկների կիրառումը կախված է հիվանդության ընթացքի ձևից: Առաջին փուլում հիմնական խնդիրն է հանել ցավային համախտանիշը՝ հիվանդի վիճակը թեթևացնելու համար: Դրա համար նշանակվում են սպազմոլիտիկներ՝ но-шпа, դրոտավերին, որոնք կարող են կիրառվել ներարկումային և հաբային ձևով:

Խոլեցիստիտի տարբեր ձևերի դեպքում պարտադիր է հակաբիոտիկների ընդունումը: Հակաբակտերիալ թերապիան ուղղված է բորբոքային փոփոխությունների պատճառի՝ բորբոքված լեղապարկում գտնվող բակտերիաների ոչնչացմանը, ինչը վարակի դեմ պայքարում հիմնական գործոն է, ինչպես նաև նվազեցնում է բարդությունների ռիսկը:

Խոլեցիստիտի սուր ձևերի դեպքում հակացուցված է անալգետիկների ընդունումը, քանի որ դա կարող է առաջացնել հիվանդության կլինիկական պատկերի խեղաթյուրում, ինչը դժվարացնում է խոլեցիստիտի ախտորոշումը, ինչպես նաև կարող է մեղմացնել հիվանդի կյանքին սպառնացող զարգացող բարդությունների պատկերը:

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-105.jpg "Կանխարգելում")

> Կարևոր է! , կարդացեք մեր կայքի էջերում:

Հնարավոր է ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցների նշանակում, սակայն դրանք օգտագործել արժե զգուշությամբ, քանի որ այս պատրաստուկները կարող են ստամոքսի ցավեր առաջացնել:

Մարսողության գործընթացները բարելավելու համար նշանակվում են գեղձի ֆերմենտներ, ինչպիսիք են պանկրեատինը, ֆեստալը, կրեոնը: Վերոնշյալ պատրաստուկները անհրաժեշտ են նաև ենթաստամոքսային գեղձում երկրորդային բորբոքային փոփոխությունների դեպքում, որոնք կարող են առաջանալ տասներկումատնյա աղիք լեղու արտահոսքի խախտման հետևանքով: Այս վիճակը կոչվում է խոլեցիստոպանկրեատիտ:

Հիվանդի վիճակը թեթևացնելու, խոլեցիստիտի ծանր ձևերի դեպքում հնարավոր թունավորման երևույթները հանելու համար բուժումը կարող է լրացվել աղային լուծույթներով, գլյուկոզայով ինֆուզիոն թերապիայով՝ հակաբորբոքային էֆեկտը հանելու և արյան աղային ու ածխաջրային հավասարակշռությունը պահպանելու համար:

## Սննդակարգ խոլեցիստիտի դեպքում - մենյու

Խոլեցիստիտի բուժման արդյունավետությունը կախված է սննդակարգի պահպանումից և որոշակի մթերքների բացառումից սննդակարգից: Նշանակվում է թիվ 5 և թիվ 5ա բուժական սնունդը: Սնունդը պատրաստվում է միայն շոգեխաշված կամ եփած եղանակով, այնուհետև մանրացվում կամ քերվում է, հազվադեպ դեպքերում թույլատրվում է դրա թխումը: Սնունդը պետք է լինի տաք:

Սնունդն ընդունվում է հաճախակի և փոքր չափաբաժիններով, սննդի ընդունումների միջև ընկած ժամանակահատվածը չպետք է գերազանցի 3 ժամը: ժամանակ սննդակարգը կարող է սահմանափակվել կարճատև, 1-2 օր տևողությամբ քաղցով:

- 1-ին սննդի ընդունում: Հնդկացորենի շիլա, շոգեխաշված հավի կոտլետ, չորացրած ցորենի հացի կտոր;
- 2-րդ սննդի ընդունում: Կիսել և ոչ յուղոտ թխվածքաբլիթ - 1-2 հատ;
- 3-րդ սննդի ընդունում: Տավարի մսից պյուրե, ցորենի շիլա, մասուրի թուրմ՝ ուտելուց առաջ;
- 4-րդ սննդի ընդունում: Չճարպային կաթնաշոռ՝ 200 գ;
- 5-րդ սննդի ընդունում: Եփած հավի կրծքամիս, մակարոն՝ 10 գ կարագի ավելացումով:

> Կարևոր է! Ավելին իմանալ մասին կարող եք մեր հոդվածում:

### Մթերքների ցանկը

Խոլեցիստիտի դեպքում պահանջվում է սննդակարգի և բժշկի սննդային առաջարկությունների խիստ պահպանում: Մենյուում թույլատրվում են հետևյալ մթերքները.

- չճարպային միս և ձուկ;
- կաթ, ցածր ճարպայնությամբ կաթնամթերք և թթվասեր կաթնամթերք;
- բանջարեղենային ապուրներ, յուղեր;
- շիլաներ, մակարոնեղեն;
- բանջարեղեն, կանաչեղեն, ոչ թթու մրգեր և հատապտուղներ;
- ըմպելիքներ. չորացրած մրգերի կոմպոտ, կիսել, լոլիկի հյութ, թույլ թեյ և սուրճ կաթով, [մասուրի](%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80) թուրմ;
- չորացրած հաց. տարեկանի, ցորենի, ոչ յուղոտ թխվածքաբլիթ;
- 1 ձու օրական, բացառությամբ տապակած և կարծր եփած ձվերի;
- փոքր քանակությամբ շաքար և մեղր:

![Քրոնիկական](https://lifeinfo.am/storage/images/xolecistit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-196.jpg "Քրոնիկական")

Սննդակարգից պետք է բացառել բոլոր յուղոտ, թխվածքային, աղի մթերքները, քաղցրավենիքը, ապխտածն ու մարինադները, ալկոհոլը բացարձակապես արգելված է: Մթերքները պետք է լինեն բնական, ցածր կենդանական ճարպայնությամբ, շոգեխաշված կամ եփած եղանակով պատրաստված: Նաև անհրաժեշտ է սննդակարգում սահմանափակել ձվերի քանակը մինչև 1 հատ օրական՝ օմլետի տեսքով, ինչպես նաև բակլազգիները, ավելուկը, բողկը, կծու համեմունքներն ու արոմատիկ ստեբլները, սուրճը և թունդ թեյը:

## Կանխարգելում

Խոլեցիստիտի զարգացման ռիսկի կանխարգելումն առաջին հերթին կապված է սննդային սովորությունների փոփոխման անհրաժեշտության հետ.

- կարևոր է կանոնավորությունն ու հավասարակշռվածությունը: Սննդի ընդունումների քանակը պետք է լինի օրական ոչ պակաս, քան 4 անգամ: Պետք է ուտել փոքր չափաբաժիններով;
- սահմանափակել յուղոտ, ապխտած, մարինացված, քաղցր և թխվածքային սննդի օգտագործումը;
- ալկոհոլի օգտագործումը պետք է սահմանափակվի կամ ամբողջովին բացառվի;
- չպետք է մոռանալ, որ ամեն օր անհրաժեշտ է օգտագործել մինչև 2 լիտր մաքուր խմելու ջուր;
- կարևոր է նաև բարձրացնել ֆիզիկական ակտիվությունը, կանոնավոր կերպով զբաղվել ֆիզկուլտուրայով և զբոսնել մաքուր օդում:

Գիրության առկայության դեպքում արժե մտածել քաշի իջեցման մասին: Այդ նպատակների համար անհրաժեշտ է ցածրկալորիական սննդակարգ և սննդակարգի ու ակտիվության փոփոխություն՝ հաշվի առնելով նշված պահանջները:

Խոլեցիստիտի ծանր ձևերի զարգացման նվազեցմանը կարող է նպաստել միայն բժշկի ժամանակին դիմելը: