#  Ծծմբային խցան

![Ինչ է ծծմբային խցանը ականջում](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-62997728.jpeg "Ինչ է ծծմբային խցանը ականջում")

Լսողության վատացումը, ականջի խցանվածության զգացումը, մշտական աղմուկն ու հնչյունը ականջներում ծծմբային խցանի առաջացման նշաններ են։ Լրացուցիչ կարող են առաջանալ նաև գլխացավեր, գլխապտույտ։ Խցանի ճիշտ և ժամանակին հեռացումը զգալի թեթևացում կբերի և կվերականգնի նորմալ լսողությունը։

Բովանդակություն:

- [Ինչ է ծծմբային խցանը ականջում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Առաջացման պատճառները](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ականջի ծծմբային խցանի ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%AB-%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ծծմբային խցանները երեխաների մոտ](#%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ինչպես հեռացնել ծծմբային խցանը երեխայի մոտ](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ինչպես են բժիշկները հեռացնում խցանը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A5%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%A8)
- [Ականջների լվացում](#%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%AC%D5%BE%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես ազատվել ծծմբային գոյացությունից չոր եղանակով](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A3%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D6%81-%D5%B9%D5%B8%D6%80-%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D5%BE)
- [Ինչպես վերացնել խնդիրը տնային պայմաններում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%AD%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%80%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես մաքրել ականջը ծծմբային խցանից ձեռքի տակ եղած միջոցներով](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B4%D5%A1%D6%84%D6%80%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%A8-%D5%AE%D5%AE%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AD%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D6%81-%D5%B1%D5%A5%D5%BC%D6%84%D5%AB-%D5%BF%D5%A1%D5%AF-%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AE-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Ինչպես հեռացնել ինքնուրույն](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B0%D5%A5%D5%BC%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%AB%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Ինչ է ծծմբային խցանը ականջում

Ծծումբը նախատեսված է ականջի ներքին մասը փոշու, կեղտի և մանր առարկաների ավելցուկից պաշտպանելու համար։ Սակայն դրա ավելցուկը հանգեցնում է խցանների առաջացման։ Խցանները կարող են ունենալ տարբեր գույն և խտություն։

Ականջի ծծմբային խցանի տեսակները.

- մածուկանման - փափուկ, հեշտությամբ հեռացվող, բաց դեղին գույնի ծծումբ;
- պլաստիլինանման - կպչուն գոյացություն, շագանակագույն;
- քարացած - չոր, կարծր ծծմբային կուտակումներ, ունեն շագանակագույն կամ սև երանգ;
- էպիդերմալ - խիտ խցան՝ էպիդերմիսի և թարախի մասնիկներով:

![Առաջացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-111.jpg "Առաջացման պատճառները")

> Կարևոր է! Ծծմբային խցանները կրկնվող հիվանդություն են։ Բուժումից բացի անհրաժեշտ է վերացնել հիվանդության հիմնական պատճառը։

## Առաջացման պատճառները

Գեղձերի նորմալ գործունեության ժամանակ ականջախեցիները ինքնուրույն մաքրվում են խոսելու և սնունդ ընդունելու ընթացքում։ Սակայն երբեմն ինքնամաքրման գործընթացը դժվարանում է։

Հիմնական պատճառը ականջի ծծմբի բարձրացած խտությունն է, գենետիկական նախատրամադրվածությունը և լսողական անցուղու կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Նման դեպքերում ականջներին անհրաժեշտ է ավելի մանրակրկիտ խնամք։

Մարդկանց մեծամասնությունը ականջները մաքրելու համար օգտագործում է բամբակյա փայտիկներ։ Սակայն սա ծծումբը հրում է դեպի խորքը, և առաջանում է խցան։ Սահմանափակիչներով փայտիկները նույնպես չեն կարող երաշխավորել 100% արդյունք։ Ցանկացած օտար առարկա գրգռում է ականջախեցին, առաջանում են միկրովնասվածքներ։ Հետևաբար հիգիենիկ բամբակյա պարագաները կարելի է օգտագործել միայն ականջը դրսից մաքրելու համար։

![Ականջի ծծմբային խցանի ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-156.jpg "Ականջի ծծմբային խցանի ախտանիշները")

1. Խցաններ կարող են առաջանալ նաև բորբոքային գործընթացի ֆոնին։ Ականջները մաքրելու համար լուցկու, շպիլկայի, գնդասեղի օգտագործման ժամանակ հյուսվածքները վնասվում են, սկսվում է բորբոքում։
2. Ճարպագեղձերի ուժեղացած գործունեությունը հանգեցնում է մեծ քանակությամբ ծծմբի առաջացման, և ականջախեցին ի վիճակի չէ ինքնուրույն մաքրվել։ Հաճախ ավելացած սեկրեցիան առաջանում է խոլեստերինի բարձր մակարդակի ֆոնին։
3. Ականջակալների, լսողական սարքի մշտական օգտագործման, ինչպես նաև ականջի ներսում մազերի ուժեղացած աճի դեպքում խցանների առաջացման հավանականությունը մի քանի անգամ մեծանում է։
4. Ականջային գոյացությունները կարող են առաջանալ նաև անբարենպաստ արտաքին գործոնների ֆոնին՝ օդի բարձրացած փոշոտություն, անբավարար խոնավություն։

> Կարևոր է! Տարեց մարդկանց մոտ ականջային խցանները հաճախ են առաջանում։

## Ականջի ծծմբային խցանի ախտանիշները

Ծծմբային գոյացությունը երկար ժամանակ կարող է առանձնահատուկ նշաններով չդրսևորվել։ Գոյացումը կարող է ձևավորվել մինչև 6 ամիս՝ առանց մարդուն հատուկ անհարմարություն պատճառելու։ Խնդիրը կարելի է տեսողականորեն որոշել՝ ականջը մի փոքր ներքև քաշելով։ Եթե անցուղու խորքում կոշտուկներ են երևում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։

Կարո՞ղ է ականջը ցավել ծծմբային խցանից։ Հիվանդությունը սովորաբար անցնում է ցավազուրկ։ Սակայն եթե կարծր գոյացումը մոտենում է թմբկաթաղանթին, կարող է առաջանալ ճռճռոց և պուլսացող բնույթի ցավ։

Խցանված ականջով հիվանդների այլ գանգատների շարքում կարելի է նշել այնպիսի .

- լսողության վատացում;
- հնչյուն և զնգոց հիվանդ ականջում;
- հիվանդը լսում է սեփական ձայնը;
- սրտխառնոց և փսխում;
- գլխացավ, գլխապտույտ;
- հազ:

![Ծծմբային խցանները երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-171.jpg "Ծծմբային խցանները երեխաների մոտ")

## Ծծմբային խցանները երեխաների մոտ

Երեխաների մոտ խցանները բավականին հաճախ են առաջանում՝ կարճ լսողական անցուղու պատճառով։

Երեխան կարող է բողոքել ականջներում հաճախակի զնգոցից և աղմուկից, լսողության որակը վատանում է։ Խցանված ականջի նշանների հայտնաբերման դեպքում ավելի լավ է դիմել քիթ-կոկորդ-ականջաբանի։

### Ինչպես հեռացնել ծծմբային խցանը երեխայի մոտ

Երեխային բուժելու համար կարելի է օգտագործել հատուկ դեղատնային պատրաստուկներ (Remo-Vax)։

Ջրածնի պերօքսիդն օգտագործվում է կարծր ծծմբային գոյացությունները նախապես փափկացնելու կամ աննշան խցանները հեռացնելու համար։ Այրվածքներից խուսափելու համար կարելի է օգտագործել միայն 3% պերօքսիդ։ Հեղուկը 3-4 կաթիլ չափով կաթեցվում է բորբոքված ականջի մեջ՝ օրական մինչև 4 անգամ։ Փրփուրը և ծծմբի մասնիկները, որոնք երևում են դրսում, անհրաժեշտ է անմիջապես հեռացնել։

![Ինչպես են բժիշկները հեռացնում խցանը](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-118.jpg "Ինչպես են բժիշկները հեռացնում խցանը")

Պերօքսիդով բուժման ընթացքում կարող է առաջանալ լսողության ժամանակավոր վատացում, քանի որ խցանը կներծծի հեղուկը և կմեծանա չափսերով։ Երեխայի մոտ խցանների առաջացումից խուսափելու համար անհրաժեշտ է կանոնավոր կերպով ականջները լվանալ տաք ջրով, իսկ ավելորդ ծծումբը հեռացնել մատներով։

> Կարևոր է! Խցանը, հատկապես կարծրը, ինքնուրույն հեռացնելու փորձ կատարել չարժե։ Արգելվում է այն հանելու փորձ կատարել պինցետի կամ այլ առարկաների օգնությամբ։

## Ինչպես են բժիշկները հեռացնում խցանը

Խցանը պետք է հեռացնի բժիշկը, քանի որ տարբեր խտության գոյացությունները պահանջում են տարբեր բուժում։ Սխալ թերապիայի դեպքում հնարավոր է խցանն ավելի խորը մղել կամ վնասել թմբկաթաղանթը։

### Ականջների լվացում

Ընթացակարգը տանը կատարել չի խորհուրդ տրվում, քանի որ մեծ է թմբկաթաղանթը վնասելու հավանականությունը։ Լվացումն իրականացվում է հատուկ ներարկիչի միջոցով, որին ամրացված է ռետինե փոքրիկ խողովակ։ Մանիպուլյացիայի համար օգտագործվում է ջուր, ֆուրացիլինի լուծույթ կամ ֆիզիոլոգիական լուծույթ։

![Ինչպես վերացնել խնդիրը տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-165.jpg "Ինչպես վերացնել խնդիրը տնային պայմաններում")

Ընթացակարգի ընթացքում հիվանդը նստում է ուղիղ, հեղուկը պետք է ազատորեն դուրս հոսի։ Լվացումից հետո բժիշկը զոնդի վրա փաթաթում է բամբակ, մանրակրկիտ չորացնում ականջախեցին։

Բորբոքումը կանխելու համար ականջի մեջ քառորդ ժամով դրվում է հականեխիչով (բոր սպիրտ) թուրունդա։

> Կարևոր է! Խցանը լվալու համար կարող է օգտագործվել իրիգատոր։

### Ինչպես ազատվել ծծմբային գոյացությունից չոր եղանակով

Թմբկաթաղանթի արատների դեպքում լվացումն արգելվում է կիրառել։ Բուժման համար օգտագործում են վակուումային ասպիրատոր, որը բացասական ճնշման միջոցով մաքրում է ականջը։ Ընթացակարգի ժամանակ հիվանդը կարող է անհարմարություն զգալ սարքի բարձր ձայնից, հնարավոր են վեստիբուլյար ապարատի խանգարումներ։

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-165.jpg "Կանխարգելում")

Եթե հիվանդը տառապում է քրոնիկ օտիտով, կամ անամնեզում կա թարախային օտիտ, խցանի հեռացումը հնարավոր է միայն հատուկ գործիքների միջոցով։ Ընթացակարգն իրականացվում է տեղային անզգայացմամբ, մանրադիտակի մշտական հսկողության ներքո։

> Կարևոր է! Ականջների ցանկացած բուժման համար հեղուկը պետք է ունենա մարմնի ջերմաստիճան։ Հակառակ դեպքում տեղի կունենա վեստիբուլյար ապարատի գրգռում, ինչը կբերի սրտխառնոցի, փսխման, գլխապտույտի։

## Ինչպես վերացնել խնդիրը տնային պայմաններում

Կարո՞ղ է ծծմբային խցանն ինքնուրույն դուրս գալ։ Հազվադեպ դեպքերում կարծր գոյացությունը փափկում է երկար ժամանակ ցնցուղ ընդունելիս, և խցանը դուրս է գալիս ինքնուրույն։ Սակայն ամենից հաճախ անհրաժեշտ է ճիշտ բուժում՝ խնդիրը վերացնելու համար։

### Ինչպես մաքրել ականջը ծծմբային խցանից ձեռքի տակ եղած միջոցներով

Խցանի գոյացման դեպքում առաջին օգնությունը կայանում է ծծմբի վրա ջերմային ազդեցության մեջ։ Դրա համար անհրաժեշտ է ականջը դնել տաք ջեռուցիչի վրա, պառկել քառորդ ժամ։ Դրանից հետո անհրաժեշտ է լվանալ ականջը ծծումբն ամբողջությամբ հեռացնելու համար։

1. Կաթիլների փոխարեն կարելի է օգտագործել տաքացրած ձիթապտղի, արևածաղկի ձեթ, գլիցերին։ Կաթեցնել 2-3 կաթիլ, մաքրել ականջները 5 րոպե հետո։
2. Խցանները լավ փափկացնում է սոխի հյութը, օղու հետ խառնված 4:1 հարաբերությամբ։ Միջոցն անհրաժեշտ է օգտագործել օրական երկու անգամ, 2 կաթիլ։

![Ինչպես հեռացնել ծծմբային խցանը երեխայի մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-161.jpg "Ինչպես հեռացնել ծծմբային խցանը երեխայի մոտ")

### Ինչպես հեռացնել ինքնուրույն

Բուժման և համար, կանխարգելիչ նպատակներով կարելի է օգտագործել ականջի կաթիլներ, հրահանգին ճշգրիտ հետևելու պայմանով։ Դրանք օգնում են ծծմբային խցանին լուծվել, որից հետո այն հեշտությամբ կարելի է հեռացնել։ Նման ընթացակարգը կոչվում է ցերումենոլիզ։

> Կարևոր է! Ականջի կաթիլները խցանի ուռչելու պատճառ չեն դառնում, ուստի տհաճ զգացողություններ չեն առաջանում, լսողությունը վերադառնում է գրեթե անմիջապես։

Ականջներից ծծմբային խցանների հեռացման համար առավել արդյունավետ պատրաստուկներն են ա-ցերումենը (թույլատրված է 30 ամսից բարձր երեխաների բուժման համար) և ռեմո-վաքսը, ցերումեքսը։ Բուժման տևողությունը՝ 3-4 օր։ Կանխարգելման համար բավական է կաթիլներն օգտագործել ամսվա ընթացքում երկու անգամ։

![Ականջների լվացում](https://lifeinfo.am/storage/images/ccmbayin-xcan-axtanishner-patcharner-heracum-153.jpg "Ականջների լվացում")

Ինչպես մաքրել ականջը ծծմբային խցանից՝ օգտագործելով կաթիլներ.

1. Դեղամիջոցն նախապես անհրաժեշտ է տաքացնել մինչև 37 աստիճան։ Դա կարելի է անել ջրային բաղնիքի վրա, կամ տարան 5-10 րոպե ձեռքերում պահելով։
2. Գլուխը թեքել, բորբոքված ականջը պետք է նայի դեպի վեր։
3. Լուծույթը պետք է հոսի լսողական անցուղու հետևի կամ վերին պատով, ուստի կաթեցնելիս անհրաժեշտ է փոքր-ինչ շեղվել կենտրոնից։
4. Մնալ դիրքում՝ հրահանգով նախատեսված ժամանակով։ Ականջը ոչնչով չփակել։
5. Այնուհետև թեքվել, թողնել, որ լուծույթը հոսի։

Ականջը լվանալ դրսից՝ օգտագործելով տաք ջուր կամ ֆիզիոլոգիական լուծույթ։ Կաթիլներն օգտագործել չի կարելի թմբկաթաղանթի ամբողջականության խախտման դեպքում, քրոնիկ [օտիտի](%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%BB%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2) ժամանակ։

> Կարևոր է! Բնակչության միայն 15%-ն է գիտի ականջների խնամքի ճիշտ կանոնները։

## Կանխարգելում

Խցանների կանխարգելումը կայանում է ականջախեցու ճիշտ մաքրման մեջ։

Ականջների հաճախակի մաքրումը հաճախ խցանների առաջացման պատճառ է հանդիսանում։ Ընթացակարգը պետք է կատարել ոչ ավելի հաճախ, քան 10-15 օրը մեկ անգամ։ Ծծումբը պետք է հեռացնել միայն դրսից, հարկավոր չէ ցուպիկները խորը մտցնել։

Կանխարգելման համար կարելի է օգտագործել յոգերի Կապալաբհատի (Ջալա Նետի) մեթոդը՝ շաբաթը մեկ անգամ։ Ընթացակարգի համար հարմար է զով ջուրը, այն կգրգռի նյարդային ընկալիչները, կվերացնի հոգնածությունը, կավելացնի զվարթություն։

1. Գլուխը թեքել, ականջը պետք է նայի դեպի ներքև։
2. Թրջել ճկույթը ջրի մեջ, մի քանի անգամ պտտել այն ականջի անցուղում։
3. Վարժությունը կատարել ցուցամատով։

Լողավազանում լողալու ժամանակ անհրաժեշտ է ականջները պաշտպանել սառը ջրի ներթափանցումից՝ գլխարկի կամ բամբակյա տամպոնների միջոցով։

1. Ծովափ մեկնելուց առաջ անհրաժեշտ է մանրակրկիտ լվանալ ականջները, հատկապես ծծմբի ուժեղացված արտազատման դեպքում։
2. Խուսափել ջերմաստիճանի կտրուկ տատանումներից. սառը օդը հանգեցնում է ականջային արտազատուկի ավելացման։
3. Սենյակում խոնավությունը պետք է լինի 45-60% սահմաններում։ Չափազանց չոր օդի դեպքում ականջներում կարող են առաջանալ կարծր գոյացություններ։
4. Լսողական սարքի, հեդսեթի, ականջակալների մշտական օգտագործման դեպքում անհրաժեշտ է պարբերաբար կաթեցնել ծծմբի կուտակումը լուծող կաթիլներ։

Ծծմբի ավելորդ կուտակումը բազմաթիվ տհաճ զգացողություններ է պատճառում։ Հիգիենիկ նորմերն ու կանոնները պահպանելով՝ հեշտությամբ կարելի է խուսափել այս հիվանդությունից։ Ականջները պետք է մաքրել ճիշտ և ժամանակին։