# Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները և բուժումը

![Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-67855668.jpg "Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները")

Ծնկան հոդի տեղախախտումը վնասվածք է, որի հետևանքով ազդրոսկրի և սրունքոսկրերի գլխիկների, ինչպես նաև ծնկոսկրի հոդային մակերեսները տեղաշարժվում են միմյանց նկատմամբ: Նման վնասվածքը համեմատաբար հազվադեպ է հանդիպում՝ շնորհիվ այն ամուր կապանների, որոնք հուսալի պաշտպանություն են ապահովում ծնկան հոդին: Հենց դրա համար այն առանձնանում է մեծ լրջությամբ և պահանջում է բուժման նկատմամբ պատասխանատու մոտեցում: Այդ պատճառով կարևոր է իմանալ, թե ինչ պետք է անել ծնկան վնասվածքի բուժման համար:

Բովանդակություն:

- [Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները](#%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Առաջին օգնությունը ծնկան վնասվածքի դեպքում](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ծնկան վնասվածքի բուժումը](#%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Վերականգնում](#%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական բժշկությունը ծնկան տեղախախտման բուժման համար](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%AE%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80)

Հարակից հոդվածներ:- [Ինչպես որոշել կոճի տեղախախտումը - բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B3%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-6673 "Ինչպես որոշել կոճի տեղախախտումը - բուժում")
- [Ինչպես բուժել ուսի հոդի տեղախախտումը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-4985 "Ինչպես բուժել ուսի հոդի տեղախախտումը")
- [Ձեռքի մատի տեղախախտման պատճառները - բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B8%D5%BE%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%BE%D5%A1%D5%AE-%D5%B1%D5%A5%D5%BC%D6%84%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-7494 "Ձեռքի մատի տեղախախտման պատճառները - բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Որպես կանոն, ծնկան հոդի տեղախախտումն առաջանում է հետևյալ գործոնների հետ կապված. սպորտով զբաղվելը կարող է վնասվածքի պատճառ դառնալ. 3. ճանապարհատրանսպորտային պատահար - պատահարի ժամանակ հնարավոր է ծնկան հատվածին ուժեղ ուղիղ հարված հասցնել, ինչը հանգեցնում է տեղախախտման.
4. բարձրությունից ընկնելը հանգեցնում է հոդի և կապանների վնասման.
5. բնածին պաթոլոգիա, որի պատճառով նույնիսկ ծնկան հոդի վրա ոչ մեծ մեխանիկական ազդեցությունը հանգեցնում է տեղախախտման:
Ծնկոսկրի բնածին տեղախախտումը բավականին հազվադեպ է հանդիպում և հաճախ՝ աղջիկների մոտ: Այն բուժվում է վիրահատական ճանապարհով: Շատ հաճախ ծնկան հոդի բնածին տեղախախտումը զուգակցվում է ոտքի կարճացման հետ, ուստի զուգահեռաբար կիրառում են ստորին վերջույթի ձգում Իլիզարովի ապարատի միջոցով:

> Ուշադրություն! Եթե երեխայի մոտ նման խնդիրը անտեսվի, ապա ապագայում նա կկորցնի ինքնուրույն քայլելու ունակությունը:

Բժշկական պրակտիկայում հաճախ է հանդիպում նաև ծնկոսկրի սովորական (ներսովորություն ստացած) տեղախախտումը: Այն զարգանում է ծնկան կանոնավոր վնասվածքների դեպքում, ուստի ամենից հաճախ հանդիպում է մարզիկների մոտ: Ծնկոսկրի բազմակի տեղախախտումը հանգեցնում է հոդի արթրոզի առաջացմանը, որի բուժումը պահանջում է վիրահատություն:

Երբեմն ծնկան հոդի թեթև տեղախախտումը վերականգնվում է առանց բժշկական միջամտության: Սակայն նույնիսկ նման դեպքում խորհուրդ է տրվում դիմել մասնագետի, որպեսզի բժիշկը համոզվի բարդությունների բացակայության մեջ:

> Կարևոր է! Ծնկան հոդի տեղախախտումը առկա է Հիվանդությունների միջազգային դասակարգման (ՀՄԴ-10) ցանկում՝ S83.1 համարի տակ:

![Ժողովրդական բժշկությունը ծնկան տեղախախտման բուժման համար](https://lifeinfo.am/storage/images/cnkan-hodi-texaxaxtum-inchpes-bujel-ev-verakangnel-130.jpg "Ժողովրդական բժշկությունը ծնկան տեղախախտման բուժման համար")

## Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները

Ծնկան վնասվածքը համարվում է ամենածանրերից և ամենացավոտներից մեկը: Սա կապված է հոդը շրջապատող հյուսվածքներում գտնվող նյարդերի և անոթների հնարավոր վնասման հետ:

Ծնկան տեղախախտումը կարելի է որոշել հետևյալ հատկանիշներով.

- ուժեղ ցավ վնասված հատվածում.
- ծնկան հոդի դեֆորմացված ձև.
- զգայունության նվազում կամ կորուստ հոդի հատվածում.
- ծնկան ծավալի մեծացում և հոդի ուրվագծի հարթում այտուցի առաջացման հետևանքով.
- հոդի շարժունակության նվազում:

Եթե տուժածը բողոքում է թվարկված ախտանիշներից մի քանիսից, ապա ամենայն հավանականությամբ վնասվածքի արդյունքը ծնկան տեղախախտումն է:

Որոշ դեպքերում ծնկան հոդում ոսկրերի տեղաշարժման ժամանակ տեղի է ունենում անոթների սեղմում, ինչի արդյունքում ոտքի ստորին հատվածը ամբողջությամբ կորցնում է զգայունությունը և սառչում է:

![Առաջին օգնությունը ծնկան վնասվածքի դեպքում](https://lifeinfo.am/storage/images/cnkan-hodi-texaxaxtum-inchpes-bujel-ev-verakangnel-184.jpg "Առաջին օգնությունը ծնկան վնասվածքի դեպքում")

### Առաջին օգնությունը ծնկան վնասվածքի դեպքում

Առաջին օգնություն ցուցաբերելու ընթացքում չարժե մտածել այն մասին, թե ինչպես ինքնուրույն տեղավորել ծնկան հոդը: Տեղախախտումն ինքնուրույն ուղղելու ոչ որակյալ գործողությունները կարող են հանգեցնել հոդապարկի հետագա պատռման, մոտակա անոթների և նյարդաթելերի վնասման և տուժածի վիճակի լուրջ վատթարացման, իսկ հեռանկարում՝ ընթացքի ծանրացման և վնասվածքից հետո վերականգնողական շրջանի երկարացման:

Առաջին հերթին անհրաժեշտ է կանչել բժշկական օգնություն կամ ինքնուրույն հասնել տրավմատոլոգիական կետ: Նախքան դա անհրաժեշտ է ամբողջությամբ անշարժացնել վնասված ոտքը՝ կիրառելով ձող կամ այլ միջոցներ: Նաև ցավային զգացողությունները և այտուցը նվազեցնելու համար պետք է սառույց դնել: Այս գործողությունները բավարար են, որպեսզի ծնկան հոդի տեղախախտման դեպքում առաջին օգնություն ցուցաբերվի բուժհաստատություն այցելելուց առաջ:

## Ծնկան վնասվածքի բուժումը

Ստացիոնար պայմաններում ծնկան հոդի տեղախախտում ունեցող հիվանդին անհրաժեշտության դեպքում կատարում են պունկցիա: Բժիշկը զննակի միջոցով հանում է հոդի խոռոչում կուտակված սինովիալ հեղուկը և արյունը: Ընթացակարգը կարող է իրականացվել ցավազրկող միջոցների կիրառմամբ:

Հաջորդ փուլում տուժածին օգնություն է ցուցաբերում որակյալ մասնագետը՝ տրավմատոլոգը: Բժիշկը տեղավորում է վնասված հոդը և ամրացնում նրա դիրքը՝ կիրառելով գիպս կամ վերջույթի ամրացման այլ միջոցներ:

Անհրաժեշտության դեպքում հիվանդին անցկացվում է ախտորոշում, որը ենթադրում է հետևյալ ընթացակարգերի իրականացումը.

- ծնկան հոդի ռենտգենոգրաֆիա.
- ուլտրաձայնային հետազոտություն.
- զարկերակի և արյան շրջանառության ստուգում.
- նյարդաբանական հետազոտություն:

Հետազոտության արդյունքների հիման վրա բժիշկը ընտրում է համապատասխան բուժումը: Ծանր դեպքերում առաջանում է վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտություն: Վիրահատություն է նշանակվում, եթե տեղախախտման ժամանակ ջլերը և կապանները ուժեղ վնասվել են կամ ամբողջովին պատռվել են:

> Կարևոր է իմանալ! Վիրաբուժական օգնությունից հրաժարվելը կարող է հանգեցնել հոդի ամրացման կամ նույնիսկ ոտքի շարժունակության լրիվ կորստի:

![Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները և բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/cnkan-hodi-texaxaxtum-inchpes-bujel-ev-verakangnel-171.jpg "Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները և բուժումը")

## Վերականգնում

Ծնկան հոդը տեղավորելուց հինգ օր հետո անհրաժեշտ է սկսել ֆիզիոթերապևտիկ բուժումը: Այն ենթադրում է հետևյալ առաջարկություններին հետևելը.

- կանոնավոր կերպով այցելել բժշկին.
- անցնել ֆիզիոթերապիայի սեանսներ.
- կատարել բուժական մարմնամարզության դասընթացի վարժություններ.
- գրանցվել բուժական մերսման:

Հաճախ հանդիպում է տեղական պոլիկլինիկաներում տրավմատոլոգի բացակայության խնդիրը: Իսկ հիվանդանոց կանոնավոր ուղևորությունները կարող են միայն վնաս հասցնել: Այդպիսի դեպքում կարևոր է իմանալ, թե անհրաժեշտ մասնագետից բացի, որ բժիշկն է բուժում ծնկան հոդի տեղախախտումը: Որպես կանոն, ցանկացած վիրաբույժ ունի անհրաժեշտ գիտելիքներ տրավմատոլոգիայի բնագավառում և ընդունում է նմանատիպ խնդիրներով հիվանդների:

Բուժական ֆիզկուլտուրայով (ԲՖԿ) զբաղվելը պարտադիր է ծնկան հոդի բուժման ընթացքում: Վարժությունները կատարելը անհրաժեշտ է սկսել աստիճանաբար, անցնելով պարզից ավելի բարդի: Գլխավորը ոտքը մշակելն ու վերջույթի մկանների տոնուսը վերականգնելն է:

Վերականգնումն իրականացվում է 3-4 ամսվա ընթացքում: Վնասվածքից մեկ շաբաթ հետո հիվանդին խորհուրդ է տրվում բժշկի հսկողության ներքո սկսել քայլել: Դրա համար օգտագործում են հենակներ, որպեսզի ոտքը ամրացված դիրքում գտնվի:

> Կարևոր է! Նույնիսկ դուրսգրվելուց հետո չարժե անմիջապես փորձել ինքնուրույն քայլել: Առնվազն մեկ ամիս անհրաժեշտ է տեղաշարժվելու համար օգտագործել հենակներ:

Իսկ զգալի բարելավումից հետո չարժե մեծ ծանրաբեռնվածություն տալ վնասված հոդին: Սա կարող է միայն վատթարացնել վիճակը և հանգեցնել կրկնակի կոտրվածքի, ինչպես նաև առաջացնել ծնկան հոդի մենիսկի տեղախախտում: Խորհուրդ է տրվում բծախնդրորեն հետևել բժշկի ցուցումներին և միայն աստիճանաբար մշակել ոտքը. սկզբում քայլելով, հետո գրանցվել լողավազանում լողալու կամ զբաղվել հեծանվային մարզագործիքով:

Ծնկան հոդի տնային պայմաններում բուժումը կարելի է իրականացնել նաև քսուքների միջոցով: Առաջին շաբաթում խորհուրդ է տրվում օգտագործել հակաբորբոքային միջոցներ (Նավտալգին, Կետոնալ, Բեն-Գեյ): Ցավային զգացողությունները նվազեցնելու և հոդը սառեցնելու համար նրա վրա քսում են կամֆորայի և մենթոլի քսուքներ: Թրոմբների առաջացումը կանխել կարելի է Դոլոբենե և Լիոտոն 1000 միջոցների օգնությամբ:

![Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները և բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/cnkan-hodi-texaxaxtum-inchpes-bujel-ev-verakangnel-108.jpg "Ծնկան հոդի տեղախախտման ախտանիշները և բուժումը")

## Ժողովրդական բժշկությունը ծնկան տեղախախտման բուժման համար

Պարտադիր վերականգնողական դասընթացին հետևելուց բացի, կարելի է օգտագործել ոչ ավանդական բժշկության որոշ բաղադրատոմսեր: Ծնկան հոդի տեղախախտման բուժման համար կօգնեն հետևյալ ժողովրդական միջոցները.

1. Կաթով կոմպրես: Տաքացրած կաթի մեջ թաթախում ենք մարլը և կպցնում ենք այն վնասված հատվածին:
2. Սոխի շիլա: Մեկ քերած սոխի շիլայի մեջ ավելացնել 10 թեյի գդալ շաքար: Ստացված կոմպրեսը դնել ծնկան վրա և հանել միայն 6 ժամ հետո:
3. Սխտորի կոմպրես: 3 գլուխ սխտոր քերել և ավելացնել 100-150 մլ խնձորի քացախ: Ստացված թուրմը պահել 5-6 օր, այնուհետև օգտագործել վնասված ծունկը շփելու համար:
4. Կաղամբի կամ ճակնդեղի տերևից կոմպրես: Հումքը մի փոքր մատները ներքաշում են ձեռքերով, այնուհետև դնում են վնասված հատվածին: Դրանից հետո ցանկալի է տերևի վրայից փաթաթել տաք շարֆ կամ շալ:
5. Վրացու (օշանի) վիրակապ: Բույսի մանրացված տերևները դնում են ծնկան վրա և ծածկում վիրակապով:
6. Ցողունախոտի (ռեպեշոկի) կոմպրես: 3 ճ. գդալ դեղատան խոտը խառնում են 400 մլ եռացող ջրով կաթսայի մեջ, այնուհետև եռացնում են ջրային բաղնիքում: 20 րոպե անց թուրմը սառեցնում և քամում են: Դրանում թրջում են վիրակապը և կպցնում այն ծնկին:

Նշված բաղադրատոմսերը օգնում են ինչպես բուժել տեղախախտումը, այնպես էլ նվազեցնել այտուցը և թեթևացնել ցավային զգացողությունները ծնկում:

> Ուշադրություն! Խստիվ արգելվում է վնասվածքը բուժել միայն ժողովրդական բժշկության մեթոդներով՝ լուրջ հետևանքներից խուսափելու համար:

Այսպիսով, ծնկոսկրի տեղախախտումը պահանջում է պատասխանատու բուժում, որի շնորհիվ հոդը կվերադառնա նախկին վիճակին: Դրա համար անհրաժեշտ է խստորեն հետևել բժշկի առաջարկություններին, չծանրաբեռնել վնասված ոտքը և սահմանափակել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը առաջիկա ամիսների ընթացքում՝ կրկնակի տեղախախտումից խուսափելու համար:
