# Կոկորդում գնդիկի զգացողություն նյարդային հողի վրա

![Ախտանշային դրսևորումները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-99143427.jpg "Ախտանշային դրսևորումները")

Շնչառության կտրվելու զգացողությունը ապրել է յուրաքանչյուր մարդ՝ հույզերի բարձրացման պահին, ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական: Բայց երբ կոկորդում գնդիկ է հայտնվում նևրոզի ժամանակ, դա հիվանդության ախտանիշ է: Այն նշանակում է, որ մարդը բուժման կարիք ունի:

Բովանդակություն:

- [Սպազմի զարգացման պատճառները](#%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D5%A6%D5%B4%D5%AB-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ախտանշային դրսևորումները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A4%D6%80%D5%BD%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Հիվանդության ախտորոշումը](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Կոկորդի նևրոզի բուժումը](#%D5%AF%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%AB-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Դեղորայքային թերապիա](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%AB%D5%A1)
- [Ժողովրդական բժշկություն](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)
- [Կանխարգելիչ միջոցառումներ](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B9-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նմանատիպ հոդվածներ:- [Ինչ է հիստերիկ նևրոզը. ախտանիշներ և բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%B0%D5%AB%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-8559 "Ինչ է հիստերիկ նևրոզը. ախտանիշներ և բուժում")
- [Ինչպես ինքնուրույն բուժել նևրոզը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%AB%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%A8-3624 "Ինչպես ինքնուրույն բուժել նևրոզը")
- [Ինչ է բուլիմիկ նևրոզը. ախտանիշներ և բուժում](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%AB%D5%B4%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%A8-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-4582 "Ինչ է բուլիմիկ նևրոզը. ախտանիշներ և բուժում")
- [Նևրոզի նշանները կանանց մոտ. բուժում](%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%B8%D5%A6%D5%AB-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-5117 "Նևրոզի նշանները կանանց մոտ. բուժում")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Սպազմի զարգացման պատճառները Սպազմային վիճակի զարգացման բնույթը կարող է լինել՝ հոգենևրոլոգիական, 3. սոմատիկ:
Հոգենևրոլոգիական էթիոլոգիան հիմնական դեր է խաղում սպազմի դեպքում ինչպես առողջ մարդկանց, այնպես էլ հոգեկան խանգարումներ ունեցող անձանց մոտ (շիզոֆրենիա, մանիակալ վիճակներ, դեպրեսիա): Այսպես կոչված հիստերիկ գնդիկը նկատվում է լաբիլ, անկայուն նյարդային համակարգ ունեցող մարդկանց մոտ: Տարբեր ինտենսիվության սպազմը հայտնվում է նյարդային հողի վրա հիմնականում կանանց մոտ: Կանանց մոտ հոգեսոմատիկան նույն երևույթը պայմանավորում է նաև դաշտանադադարի շրջանում, երբ տեղի են ունենում հորմոնալ ֆոնի փոփոխություններ, հղիության ընթացքում կամ կրիտիկական օրերի նախօրեին (նախադաշտանային համախտանիշ):

Սոմատիկ ոլորտը ներառում է՝

- վարակիչ հիվանդություններ,
- հորմոնալ հիվանդություններ,
- հենաշարժողական համակարգի հիվանդություններ,
- սրտանոթային համակարգի աշխատանքի խանգարումներ,
- կոկորդում նորագոյացությունների հայտնվելը:

Լարինգոսպազմը և կոկորդում գնդիկը ուղեկցում են քթըմպանի հաճախակի հիվանդություններին: Լորձաթաղանթների քրոնիկ բորբոքումը հանգեցնում է նրան, որ շնչուղիների խոնավացման համար անհրաժեշտ լորձը արտադրվում է անբավարար քանակով: Կայուն streptococcus վարակը կարող է առաջացնել ֆարինգոնևրոզ և լարինգոնևրոզ:

> Կարևոր է! Կոկորդի սպազմը ինքնուրույն հիվանդություն չէ, սակայն այն կարող է լինել տագնապալի ազդանշան, լուրջ հիվանդության ախտանիշ:

Վահանագեղձի հիպերֆունկցիայով պայմանավորված տիրեոտոքսիկոզը նույնպես հանգեցնում է կոկորդում գնդիկի զգացողության: Կուլ տալու հետ կապված խնդիրները սրվում են, քանի որ գեղձի ծավալը մեծանում է և ճնշում է շրջակա հյուսվածքների ու օրգանների վրա:

Կուլ տալու ֆունկցիայի խանգարում և սպազմային վիճակ կարող են առաջացնել նաև այլ գործոններ՝ օստեոխոնդրոզ, ուռուցքային հիվանդություններ, վեգետատիվ-անոթային դիստոնիա (ՎԱԴ), հիպերացիդ գաստրիտ: Սպազմը երբեմն հայտնվում է կոկորդի որոշ դեղամիջոցներով ոռոգումից հետո, օրինակ՝ ֆիբրոգաստրոդուոդենոսկոպիայի ընթացքում, երբ ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու հետազոտման համար կերակրափող է ներմուծվում օպտիկական զոնդ: Փսխման ռեֆլեքսը կանխելու համար քիմքը ոռոգում են նովոկաինի լուծույթով: Պրոցեդուրայից հետո որոշ ժամանակ հիվանդը զգում է կոկորդում գնդիկ:

## Ախտանշային դրսևորումները

Կոկորդի սպազմի ժամանակ առաջացող ախտանիշները՝

- կոկորդի քորվածք,
- կուլ տալու դժվարություն,
- ծանր շնչառություն,
- ցավի, կոկորդի և կրծոսկրի սեղմվածության զգացողություն,
- դեմքի գույնի փոփոխություն (գունատություն, ծանր դեպքերում՝ ցիանոզ),
- առատ քրտնարտադրություն,
- թելանման զարկերակ:

![Կանխարգելիչ միջոցառումներ](https://lifeinfo.am/storage/images/kokordum-gndik-nyardayin-hoxi-vra%D5%9D-patcharner-ev-bujum-126.jpg "Կանխարգելիչ միջոցառումներ")

Կոկորդում գնդիկ առաջացնող պատճառից կախված, փոխվում է ախտանիշների տևողությունն ու ինտենսիվությունը:

Սպազմի ժամանակ ինհալացիան դժվարանում է: Մարդու մոտ կարող են առաջանալ խուճապային նոպաներ, խեղդվելու վախ: Ինչպես մկանների լարվածությունը թուլանում է, մարդը սկզբում կատարում է աղմկոտ, սուլող ինհալացիա, որը կոչվում է ստրիդոր, որից հետո շնչառությունը վերականգնվում է:

Եթե գնդիկը նևրոտիկ է, տալիս է մեջքին, դա կարող է լինել ռադիկուլոպաթիա պարեստեզիայով՝ նյարդային վերջավորությունների սեղմման հետևանքով իներվացիայի խախտում: Այս դեպքում ուղեկցող ախտանիշները կլինեն մրջիւնների վազվզոցի, թեթև այրոցի զգացողություն, նվազած շոշափելիքային զգայունություն կամ տեղային թմրածություն:

## Հիվանդության ախտորոշումը

Բժիշկը հարցազրույց է անցկացնում հիվանդի հետ՝ պարզելով, թե ինչով է նա հիվանդացել, կա՞ արդյոք ժառանգական հիվանդություններ, կանանց մոտ ճշտվում է վերջին դաշտանի ամսաթիվը: Զննվում է կոկորդը, անհրաժեշտության դեպքում վերցվում է քսուք:

Սոմատիկ գործոնները բացառելու համար անհրաժեշտ է հիվանդի հետազոտում՝ պարտադիր արյան լաբորատոր վերլուծությամբ: Այն կօգնի հայտնաբերել վարակիչ հարուցիչը: Ալերգապրոբները անհրաժեշտ են ալերգիկ ռեակցիայի կամ անաֆիլաքսիայի կասկածի դեպքում:

> Կարևոր է! Կոկորդի սպազմը և կուլ տալու ֆունկցիայի խանգարումը կարող են լինել կատաղության ախտանիշ՝ ամենավտանգավոր հիվանդություն, որը միշտ ավարտվում է մահացու ելքով: Ուստի հիվանդության կասկածի դեպքում հիվանդը պետք է անհապաղ տեղափոխվի վարակիչ մեկուսարան:

Անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է ռենտգենագրություն, տոմոգրաֆիա, ուլտրաձայնային հետազոտություն: Սա հայտնաբերում է ստամոքս-աղիքային տրակտի պաթոլոգիաներ, օստեոխոնդրոզ, ուռուցքներ և այլ հիվանդություններ: Եթե սոմատիկ բնույթը բացառված է, հիվանդով հետագայում կզբաղվի հոգեթերապևտը:

Կոկորդում գնդիկը նյարդային հողի վրա ախտորոշվում է, երբ՝

- մարդը հակված է հիստերիայի,
- գտնվում է դեպրեսիայի մեջ,
- ենթարկվում է հաճախակի սթրեսների:

Առանձին պետք է հիշատակել յատրոգեն գործոնը. մարդը կարող է սխալ մեկնաբանել բժշկական աշխատակցից լսված բառերը, վախենալ անհասկանալի տերմիններից: Այդ ժամանակ ինքնաներշնչման հողի վրա հիվանդի մոտ զարգանում են հիվանդության տարբեր ախտանիշներ, որը նա իրականում չունի: Օրինակ, հիվանդը կարող է իրեն ներշնչել, որ ունի կոկորդի քաղցկեղ, որից հետո սկսում է դժվարություններ ունենալ կուլ տալու հետ, թեև դրա համար օբյեկտիվ նախադրյալներ չկան:

## Կոկորդի նևրոզի բուժումը

Լավագույնն է դրա հետ պայքարել համալիր միջոցառումներով, որոնք կներառեն՝

- հոգեթերապիա,
- դեղորայքային բուժում,
- ֆիզիոթերապիա:

![Դեղորայքային թերապիա](https://lifeinfo.am/storage/images/kokordum-gndik-nyardayin-hoxi-vra%D5%9D-patcharner-ev-bujum-170.jpg "Դեղորայքային թերապիա")

Օգտակար է աշխատանքային թերապիան՝ ոչ ծանրաբեռնող աշխատանքով զբաղվելը, դա օգնում է դեպրեսիայի դեմ: Համառ վիճակներից՝ քաղցկեղի վախից (կանցերոֆոբիա) և այլն ազատվելու համար հաճախ բավական է հարգալից վերաբերմունքը և բուժող բժշկի մանրամասն բացատրությունը: Այն դեպքում, երբ այս վիճակը պայմանավորված է հոգեկան խանգարումներով, նշանակվում է հատուկ բուժում:

### Դեղորայքային թերապիա

Հաճախակի սթրեսների, գերհոգնածության, անքնության դեպքում նշանակվում են բուսական ծագման հանգստացնող դեղամիջոցներ (վալերիանի արմատ, մայրամուկ, հագենակ), հոմեոպաթիկ դեղամիջոցներ (Tenoten), անքսիոլիտիկ խմբի տրանքվիլիզատորներ (Afobazol), հակադեպրեսանտներ (Triptizol, ամիտրիպտիլին, Ludiomil), նեյրոլեպտիկներ (ամենից հաճախ Aminazin), նոոտրոպ միջոցներ (Nootropil, պիրիտինոլ): Տրանքվիլիզատորների, հակադեպրեսանտների և բոլոր հոգեխթանիչ դեղամիջոցների կիրառումն ունի մի շարք սահմանափակումներ, որոնց մասին պետք է իմանալ:

> Կարևոր է! Միայն բուժող բժիշկն է որոշում, թե որ դեղերը խմել, ինչ չափաբաժնով և որքան է տևում բուժման կուրսը:

Մեծահասակների մոտ հիստերիկ ռեակցիայի հակվածության դեպքում նշանակվում են հանգստացնող դեղամիջոցներ, մերսում, հնարավոր է ավանդական բժշկության ոչ ավանդական մեթոդների կիրառում (ասեղնաբուժություն, շնչառական մարմնամարզություն, յոգա): Կրծքի երեխաների մոտ կոկորդի սպազմը բացատրվում է նրանով, որ նրանց մոտ դեռ ձևավորված չէ նյարդային համակարգը, և կոկորդի նյարդամկանային ապարատը չափազանց դյուրագրգիռ է: Բուժել պետք չէ, երեխան կհաղթահարի տարիքով:

Եթե ավելի մեծ երեխայի մոտ նկատվում են կոկորդի նևրոզի հետ կապված հիստերիկ նոպաներ, անհրաժեշտ է բացատրական զրույց ծնողների հետ, որպեսզի հետագայում նրանք նման պահվածքի համար պատճառներ չստեղծեն: Հաճախ հանդիպում է այնպիսի մանկական հիստերիայի տեսակ, ինչպիսին է պրովոկացիոն հիստերիան, երբ երեխան ուզում է հասնել իրենը՝ ծնողներին վախեցնելով: Այս դեպքում նրանք պետք է ցուցաբերեն համառություն և համբերություն: Դեղորայքային բուժումը նվազագույն է, օգտագործվում են բուսական դեղամիջոցներ տարիքային չափաբաժնով:

### Ժողովրդական բժշկություն

Կոկորդում գնդիկի բուժումը ժողովրդական միջոցներով իրականացվում է հանգստացնող ազդեցություն ունեցող տարբեր ֆիտոպատրաստուկների օգնությամբ: Դրանք կիրառվում են ներքին և արտաքին կերպով: Կոկորդի գնդիկի համախտանիշն անցնելու համար պետք է սուրճից և սև թեյից անցնել կանաչ թեյի կամ դեղաբուսական թեյի: Ամենաարդյունավետ բուսական միջոցներն են երիցուկի, եղեսպակի, անանուխի, հասմիկի թուրմերը:

![Ժողովրդական բժշկություն](https://lifeinfo.am/storage/images/kokordum-gndik-nyardayin-hoxi-vra%D5%9D-patcharner-ev-bujum-129.jpeg "Ժողովրդական բժշկություն")

Սպազմը հանելուն օգնում են վարդի և այլ եթերային յուղերի ավելացմամբ տաք լոգանքները, ինչպես նաև այդ նյութերով մերսումը, արոմաթերապիան: Օգտակար է իրենց հետ կրել նման յուղի փոքրիկ շիշ կամ գրպանի ինհալյատոր, պարբերաբար ներշնչել միջոցը: Դիտարկենք ժողովրդական բժշկության հանրաճանաչ բաղադրատոմսերը.

1. Լոգանք մատիտեղով: Տաք ջրին ավելացնում են մատիտեղի թուրմ, որը պատրաստվում է 4 ճ. գ. չոր ծաղկաբույլերից և 1 լ եռման ջրից: Թրմվում է կես ժամ, որից հետո քամվում և լցվում է լոգարանը: Պրոցեդուրայի տևողությունը՝ 20 րոպե, լավ է լոգանք ընդունել քնելուց առաջ:
2. Երիցուկի թեյ: Պատրաստվում է դեղատու երիցուկի չոր ծաղկահավաքից: Մեկ բաժակ եռման ջրին՝ 0,5 ճ. գ. ծաղիկներ: Քամել թուրմը, խմել քնելուց առաջ: Երեխաներին կարելի է անուշացնել մեղրով:
3. Լվացումներ ուրցագույն փթուլիով: Փափկացնում և ախտազերծում են կոկորդի լորձաթաղանթը: Մեկ բաժակ եռման ջրով լցնում են 2 ճ. գ. չոր ուրցագույն ծաղիկներ (կարելի է պատրաստել լուծույթ՝ վերցնելով 1-ական ճ. գ. երիցուկ և ուրցագույն ծաղիկ), թրմել, քամել և նոսրացնել մեկ բաժակ եռացրած ջրով: Կոկորդը ողողել յուրաքանչյուր 4 ժամը մեկ՝ կես բաժակ:
4. Ծովի աղ: Վերցվում է 1/3 թ. գ. ծովի աղ և լուծվում 0,5 լ ջրում: Ողողել օրը 5-6 անգամ:

Սկսված սպազմը հեռացնել կարելի է սովորական ցողիչով կամ նույնիսկ ջրով կամ բուժիչ թուրմով ծավալուն ամանով օդի խոնավացման միջոցով:

## Կանխարգելիչ միջոցառումներ

Դյուրագրգռությունը նվազեցնելու և կոկորդի սպազմի զարգացման հավանականությունը նվազեցնելու համար պետք է սահմանափակել սուրճի, ուժեղ թեյի, շոկոլադի օգտագործումը (հատկապես երեխաների դեպքում): Մեծահասակներին խորհուրդ է տրվում հրաժարվել ծխելուց և ուժեղ ալկոհոլից: Պետք է խուսափել սթրեսային իրավիճակներից և բացասական հույզերից, եթե դրանք հրահրում են կոկորդի նևրոտիկ սպազմեր (հեռուստատեսային նորություններ, դետեկտիվ ֆիլմեր, «սարսափ ֆիլմեր» և այլն): Երեխաներին անցանկալի է քնելուց առաջ խաղալ համակարգչով:

Սպազմների հակվածության դեպքում անհրաժեշտ է ձևավորել սննդի մշակույթ.

- չկուլ տալ մեծ, չծամված կտորներ,
- չսնվել չոր սննդով,
- սննդի հետ օդ չկուլ տալ:

Օրվա ռեժիմը, լիարժեք վիտամինային սնունդը, ֆիզկուլտուրայով զբաղվելը, օդափոխվող և խոնավացված սենյակում բավարար քնելը. այս ամենը կօգնի կայունացնել նյարդային համակարգը, կարծրացնել օրգանիզմը և ազատվել կոկորդում պարբերաբար հայտնվող գնդիկից:
