#  Կոնյունկտիվիտ

![Հիվանդության տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-21912083.jpg "Հիվանդության տեսակները")

Կոնյունկտիվիտը աչքի լորձաթաղանթի բորբոքային պրոցես է, որը ընթանում է որպես կոնյունկտիվայի ռեակցիա արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցության նկատմամբ։ Ամենից հաճախ հիվանդությունը հանդիպում է երեխաների մոտ, սակայն հաճախ գանգատներով դիմում են նաև մեծահասակները։ Վերջին ժամանակներս հաճախացել են հիվանդացության դեպքերը նորածինների մոտ։ Երեխաների ավելի քան 30%-ը ծնվում է արդեն ձեռք բերված կոնյունկտիվիտով կամ վարակվում է ծննդաբերության ընթացքում։

Բովանդակություն՝

- [Հիվանդության տեսակները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ալերգիկ կոնյունկտիվիտ](#%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Հիվանդության ախտանիշները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Երեխաների և մեծահասակների սուր ալերգիկ կոնյունկտիվիտի բուժումը](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A1%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%AF-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Վիրուսային կոնյունկտիվիտ](#%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Ախտանիշները](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ադենովիրուսային կոնյունկտիվիտ](#%D5%A1%D5%A4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Հերպեսային կոնյունկտիվիտ](#%D5%B0%D5%A5%D6%80%D5%BA%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Համաճարակային կերատոկոնյունկտիվիտ](#%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B3%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Մեծահասակների և երեխաների վիրուսային կոնյունկտիվիտների բուժումը](#%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Բակտերիալ կոնյունկտիվիտ](#%D5%A2%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Ստաֆիլոկոկային](#%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D6%86%D5%AB%D5%AC%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Սուր համաճարակային կոնյունկտիվիտ](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B3%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Պնևմոկոկային կոնյունկտիվիտ](#%D5%BA%D5%B6%D6%87%D5%B4%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Բլեննոռեա (գոնոբլեննոռեա)](#%D5%A2%D5%AC%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%A5%D5%A1-%D5%A3%D5%B8%D5%B6%D5%B8%D5%A2%D5%AC%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%A5%D5%A1)
- [Քլամիդիային կոնյունկտիվիտ](#%D6%84%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF)
- [Երեխաների և մեծահասակների բակտերիալ կոնյունկտիվիտի բուժումը](#%D5%A2%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Հղիների մոտ կոնյունկտիվիտների բուժումը](#%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE%D5%AB%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)

Կոնյունկտիվիտը լուրջ հիվանդություն է, որը ժամանակին և ճիշտ չբուժվելու դեպքում հաճախ հանգեցնում է տեսողության կորստի։ Այդ պատճառով, բորբոքային պրոցեսի առաջին նշանների հայտնաբերման դեպքում, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել ակնաբույժ բժշկի խորհրդատվության։

> Կարևոր է! Կարդացեք . թե որ բժիշկն է բուժում կոնյունկտիվիտը։

## Հիվանդության տեսակները

Կոնյունկտիվիտների զարգացման վրա ազդող գործոնները թույլ են տալիս դրանք բաժանել երկու խմբի.

- էնդոգեն - ընթանում են որպես կոնյունկտիվայի բորբոքային ռեակցիա օրգանիզմում արդեն գտնվող առաջացման պատճառների նկատմամբ,
- էկզոգեն - առաջանում են լորձաթաղանթի ռեագենտի հետ ուղղակի շփման ժամանակ և հանդիսանում են ինքնուրույն հիվանդություն։

Էնդոգեն ծագման կոնյունկտիվիտներին են դասվում ընդհանուր հիվանդությունների ֆոնի վրա ընթացող պաթոլոգիաները, ինքնաալերգիկ կոնյունկտիվիտները։

Հիվանդության էկզոգեն ծագումը դրսևորվում է ինֆեկցիոն (բակտերիալ, ադենովիրուսային, սնկային), որոշ ալերգիկ էկզոգեն կոնյունկտիվիտների զարգացման ժամանակ. գարնանային, տուբերկուլոզա-ալերգիկ և ֆոլիկուլյար։ Նման պաթոլոգիային կարելի է դասել նաև այն կոնյունկտիվիտները, որոնք առաջացել են քիմիական և ֆիզիկական ծագման վնասակար գործոնների ազդեցությունից։

> Կարևոր է! Ավելի մանրամասն տեղեկություն այն մասին, թե և դրա տեսակների մասին, կարող եք գտնել մեր հոդվածում։

Կախված առաջացման պատճառներից, առանձնացվում են.

- բակտերիալ,
- ինֆեկցիոն,
- ալերգիկ։

Ըստ հիվանդության ընթացքի բնույթի, առանձնացվում են.

- սուր,
- խրոնիկական։

Սուր կոնյունկտիվիտները առաջանում են հանկարծակի։ Լորձաթաղանթի վառ արտահայտված բորբոքումը ուղեկցվում է աչքերի շրջանում ուժեղ կտրող ցավերով, շիճուկա-թարախային կամ թարախային հեղուկի՝ էքսուդատի արտազատմամբ**։** Հիվանդության սուր ընթացքը բնորոշ է էկզոգեն ծագման կոնյունկտիվիտներին։ Կերատիտը այս ձևի պաթոլոգիայի ամենահաճախ հանդիպող բարդությունն է։ Դրա զարգացումը կարող է հանգեցնել տեսողության կորստի։

Խրոնիկականները ունեն ավելի դանդաղ սկիզբ, հիվանդության երկարատև ընթացք, հաճախ ռեցիդիվավորվում են։ Աչքերի արագ հոգնածությունը ուղեկցվում է [քորով](%D6%84%D5%B8%D6%80), այրոցով, աչքերում «ավազի» առկայության զգացողությամբ։ Հաճախ խրոնիկական ձև են անցնում չբուժված, արհամարհված սուր կոնյունկտիվիտները։

## Ալերգիկ կոնյունկտիվիտ

Այս տեսակի կոնյունկտիվիտի առաջացման պատճառները բազմազան են։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը որոշ դեպքերում տևում է բավականին երկար ժամանակ, մեկ տարվա ընթացքում կամ ավելի։ Կարող է նաև սեզոնային բնույթ կրել։ Հիվանդացության աճ նկատվում է գարուն-ամառ ժամանակաշրջանում։

![Ալերգիկ կոնյունկտիվիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-137.jpg "Ալերգիկ կոնյունկտիվիտ")

Հիվանդության սեզոնային տեսակը լայնորեն տարածված է երիտասարդների շրջանում։ Հիմնականում հիվանդանում են տղաները, 5-ից 20 տարեկան երիտասարդները։ Պատանիների մեծամասնությունը սեռային հասունացման շրջանում «դուրս է գալիս» այս պաթոլոգիայից։ Կարևոր է նաև նշել, որ բրոնխային [ասթմայով](%D5%A1%D5%BD%D5%A9%D5%B4%D5%A1) և ռեցիդիվավորվող ինֆեկցիոն հիվանդություններով տառապող հիվանդներն առավել ենթակա են ալերգիկ կոնյունկտիվիտի առաջացման ռիսկին։

Կախված առաջացման պատճառներից՝ տարբերակում են.

- դեղորայքային;
- տուբերկուլյոզ-ալերգիկ;
- հիպերպապիլյար (պտկիկային);
- ինֆեկցիոն-ալերգիկ;
- գարնանային;
- խոտային տենդ (ցողունացավ)։

Եկեք մանրամասն քննարկենք դրանք։

1. Դեղորայքային կոնյունկտիվիտն առաջանում է լորձաթաղանթի ալերգիկ ռեակցիայի արդյունքում՝ ալերգիկ բաղադրիչներ պարունակող դեղամիջոցների ընդունման ժամանակ։ Դրա առաջացման ամենամեծ հավանականությունը կապված է հակաբիոտիկներով և անզգայացնող դեղամիջոցներով երկարատև տեղային բուժման հետ։
2. Ինֆեկցիոն-ալերգիկ կոնյունկտիվիտը դրսևորվում է որպես բորբոքային ռեակցիա տարբեր տեսակի բակտերիաների և սնկերի կենսագործունեության ու նյութափոխանակության արդյունքների նկատմամբ։ Ամենատարածված՝ ինֆեկցիոն-ալերգիկ կոնյունկտիվիտի խրոնիկական ձևն առաջանում է որպես լորձաթաղանթի ուշացած բորբոքային ռեակցիա ռեագենտի նկատմամբ։
3. Տուբերկուլյոզ-ալերգիկ կերատոկոնյունկտիվիտը **-** կոնյունկտիվիտի ֆոլիկուլային ձև է, որը բորբոքային գործընթացի մեջ է ներգրավում աչքի եղջերաթաղանթը։ Ունի հիվանդության յուրահատուկ դրսևորումներ։ Լուսավախությունից և արցունքահոսությունից բացի, բնութագրվում է աչքերի մկանների թարթող կծկումների առաջացմամբ՝ կոպերի մաշկի բնորոշ թաց այտուցներով։ Երկրորդային ինֆեկցիայի միացման դեպքում հիվանդի տեսողությունը միշտ զգալիորեն վատանում է։
4. Խոտային տենդը և գարնանային կոնյունկտիվիտը առաջանում են գարնանային ամիսներին ծառերի, թփերի և ծաղիկների ծաղկման ժամանակ ուժեղ արևի լույսի և ծաղկափոշու լորձաթաղանթի վրա ունեցած ազդեցության հետևանքով։ Որպես կանոն, ալերգիկ կոնյունկտիվիտի ժամանակ պաթոլոգիական գործընթացն ընդգրկում է միանգամից երկու աչքերը։

### Հիվանդության ախտանիշները

Ալերգիկ կոնյունկտիվիտի ախտանիշները՝

- կոնյունկտիվան և աչքի գնդիկը հիպերեմիկ են (վառ կարմիր գույնի);
- աչքերի շրջանում մշտական այրոցի, քորի զգացողություն;
- առատ ջրային արտադրություն;
- ուժեղ [հազ](%D5%B0%D5%A1%D5%A6);
- ալերգիկ ռինիտ;
- քթըմպանում թեթև քորի զգացողություն։

### Երեխաների և մեծահասակների սուր ալերգիկ կոնյունկտիվիտի բուժումը

Առավել արդյունավետ բուժման հասնել հնարավոր է միայն հիվանդությունը հրահրող ռեագենտը հայտնաբերելու դեպքում։ Այդ նպատակով հիվանդին նշանակվում է արյան անալիզ հատուկ ալերգիկ իմունոգլոբուլինների հայտնաբերման համար կամ կոնյունկտիվայից քերուկ։ 4 տարեկանից բարձր երեխաներին կատարվում են մաշկային ալերգոթեստեր։ Նշանակվում է նաև քերուկ էնտերոբիոզի համար, կղանքի անալիզ որդնակերպերի ձվերի հայտնաբերման համար։ Արդյունքը ստանալուց հետո հիվանդին ուղարկում են ալերգոլոգի խորհրդատվության։ Հնարավորության դեպքում սահմանափակվում է հայտնաբերված ալերգենի հետ շփումը, նշանակվում է համալիր թերապիա.

- աչքերի վրա սառեցնող կոմպրեսներ;
- հակահիստամինային, անոթասեղմիչ դեղահաբեր՝ դիբազոլ, ցետրին, լորատադին, կլարիտին, քսիզալ։ Փոքր տարիքի երեխաներին նշանակվում են հակահիստամինային նյութեր պարունակող օշարակներ՝ 1-ից 3 տարեկան երեխաներին - Տավեգիլ; 2-ից 12 տարեկան երեխաներին - Կլարիտին, Էրիուս։ 12 տարեկանից հետո խորհուրդ է տրվում ընդունել դեղահաբեր՝ Ալերգոդիլ, Օպատանոլ;
- հակահիստամինային նյութեր պարունակող աչքի կաթիլներ՝ ալերգոդիլ, հիստիմետ, օպատանոլ;
- դեքսամետազոն և հիդրոկորտիզոն կորտիկոստերոիդային նյութեր պարունակող աչքի քսուքներ, կաթիլներ, որոնք օգտագործվում են ավելի ծանր դեպքերի բուժման համար;
- ալերգիկ ռեակցիայի ախտանշային դրսևորումները վերացնելու համար խորհուրդ է տրվում աչքերի լվացում «արհեստական արցունք» պատրաստուկով։

Հիվանդի բուժումն իրականացվում է տնային պայմաններում։ Ինֆեկցիայի միացումը և հիվանդության բարդացումը կանխելու համար անհրաժեշտ է հիգիենայի կանոնների խիստ պահպանում։

> Ուշադրություն! Ալերգիկ կոնյունկտիվիտի բուժման համար ժողովրդական բժշկության միջոցների օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում։ Դրանք կարող են հիվանդության սրացում առաջացնել, քանի որ պարունակում են բուժիչ խոտաբույսեր։

## Վիրուսային կոնյունկտիվիտ

Հիվանդությունը կարող է զարգանալ ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ՝ հավասարապես։ Կարող է ընթանալ մեկուսացված կամ զուգահեռաբար համակարգային վարակիչ հիվանդությունների հետ՝ կարմրուկ, խոզուկ, կարմրախտ, ջրծաղիկ, ։

![Վիրուսային կոնյունկտիվիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-196.jpg "Վիրուսային կոնյունկտիվիտ")

Լորձաթաղանթի ախտահարումը տեղի է ունենում երկու աչքերում, թեև հաճախ սկզբում ախտանշանային պատկերը հայտնվում է մեկ աչքում։ Մի քանի օր անց այն հայտնվում է նաև երկրորդում։ Փոխանցվում է կենցաղային-կոնտակտային ճանապարհով, և շատ ավելի հազվադեպ՝ օդակաթիլային ճանապարհով։

### Ախտանիշներ

 դրսևորվում են վերին շնչուղիների վարակման ախտանիշների հետ միասին։ Պրոցեսի մեջ ներգրավվում են երկու աչքերը։ Հայտնվում են առատ շճային արտադրություններ աչքից, աչքը հիպերեմացված է, բորբոքված։ Աչքի մակերեսին կարելի է տեսնել մեծացած անոթներ, ֆոլիկուլներ։ Առատ արցունքահոսությունը ուղեկցվում է ուժեղ քորով։ Առաջանում է «ավազի» զգացողություն աչքում։ Կարող է առաջանալ լուսավախություն։ Ականջային ավշահանգույցները նկատելիորեն մեծանում են։ Առաջանում է եղջերաթաղանթի պղտորում, տեսողության սրությունը նվազում է, նման ախտանիշները կարող են պահպանվել մինչև 2 տարի։

### Ադենովիրուսային կոնյունկտիվիտ

Վարակիչ հիվանդություն, որը փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով։ Առաջացման պատճառ են հանդիսանում ադենովիրուսային վարակի վիրուսները։ Սկզբնական փուլերում պաթոլոգիական փոփոխությունները ախտահարում են միայն մեկ աչքը, փոքր ժամանակահատված անց վարակվում է նաև երկրորդը։ Վիրուսը ախտահարում է ոչ միայն աչքերի շրջանը, այլև քթըմպանը։ Ունի համաճարակների հակում։ Սրացում նկատվում է աշնանային շրջանում։

#### Հիվանդության ախտանիշները և տեսակները

Հիվանդությունը սկսվում է սուր ձևով։ Աչքի լորձաթաղանթի բորբոքումը ուղեկցվում է հիվանդության ընդհանուր ախտանիշներով՝ մարմնի թուլություն, [գլխացավ](%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%BE), անտարբերություն, հայտնվում է [կոկորդի ցավ](%D5%AF%D5%B8%D5%AF%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%AB-%D6%81%D5%A1%D5%BE), ։ Մարմնի [ջերմաստիճանի](%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6) բարձրացման ժամանակ հիվանդին դող է բռնում։ Ընդհանուր ախտանիշների ֆոնին դրսևորվում են տեղային ախտանիշներ՝ լորձաթաղանթի կարմրություն և այտուցվածություն, , աչքից սակավ շճային արտադրություններ, արցունքահոսություն, ավելի ուշ՝ լուսավախություն։ Երեխաների մոտ ընթանում է շատ ավելի թեթև, քան մեծահասակների մոտ։

Կլինիկական պատկերից կախված առանձնացվում են հետևյալ ձևերը.

1. Կատարալ - այս պաթոլոգիայի ամենաթեթև ձևերից մեկն է։ Ամենատարածվածը։ Ընթացքի տևողությունը 5-ից 7 օր է։ Վերջնական ապաքինումը տեղի է ունենում երկու շաբաթ անց։
2. Թաղանթային - բնութագրվում է կեղծաթաղանթի՝ նուրբ, գունատ, սպիտակ-մոխրագույն թաղանթի առաջացմամբ։ Հիվանդության սկզբնական փուլերում հեշտությամբ անջատվում է՝ հեռացվելով աչքի մակերեսից բամբակյա սկավառակների կամ հակասեպտիկ լուծույթով թրջված մարլյա անձեռոցիկների միջոցով։ Ավելի բարդ դեպքերում թաղանթի հեռացումը դժվար է, դրա հեռացման համար անհրաժեշտ է որոշակի ջանք գործադրել։ Նման գործողությունների հետևանքով վնասված լորձաթաղանթը սկսում է արյունահոսել։ Բարդանում է կոնյունկտիվայի մասնակի սպիացումով։
3. Ֆոլիկուլային - բնութագրվում է ստորին անցումային ծալքի լորձաթաղանթի վրա բավականին խոշոր չափի մեկուսացված նորագոյացությունների (ֆոլիկուլների) առաջացմամբ։ Կիսաթափանցիկ, վարդագույն երանգով ֆոլիկուլները տեղակայվում են մակերեսային։ Ներծծվելիս, սպիներ չեն առաջացնում։

Կոնյունկտիվիտի ընթացքը ֆոլիկուլային և թաղանթային ձևերի ախտանշանատիպով, սխալ բուժման կամ հիվանդության անտեսվածության դեպքում կարող է հանգեցնել ծանր բարդությունների և հաճախ դառնալ աչքի մեկ այլ պաթոլոգիայի՝ կերատիտի, առաջացման պատճառ։

> Կարևոր է! մասին մենք արդեն գրել ենք ավելի վաղ։

### Հերպեսային կոնյունկտիվիտ

Բնութագրվում է երկարատև ընթացքով՝ աղոտ կլինիկական պատկերով և դանդաղ սկզբով։ Կոպերի մաշկին առաջանում են շճային պարունակությամբ բշտիկների ցանավորումներ։ Հիվանդության հարուցիչը հերպես վիրուսն է, լայնորեն տարածված է երեխաների շրջանում։ Ընթանում է ֆոլիկուլային կամ կատարալ ձևի կոնյունկտիվիտի տեսքով։ Սովորաբար առաջանում է մեկ աչքում։

![Բակտերիալ կոնյունկտիվիտի բուժումը երեխաների և մեծահասակների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-178.jpg "Բակտերիալ կոնյունկտիվիտի բուժումը երեխաների և մեծահասակների մոտ")

### Համաճարակային կերատոկոնյունկտիվիտ

Հիվանդությունը առավելապես տարածված է մեծահասակ բնակչության շրջանում։ Փոխանցվում է կենցաղային-կոնտակտային ճանապարհով։ Հիվանդության սկզբում հայտնվում են մրսածության ախտանիշներ՝ անտարբերություն, արագ հոգնածություն, գլխացավ։ Առատ արցունքահոսությունը առաջացնում է աչքերում «ավազի» զգացողություն։ Լորձաթաղանթը հիպերեմացված է, նկատվում է կոպերի այտուցվածություն։ Հնարավոր է լորձաթաղանթի վրա բարակ թաղանթների առաջացում, որոնք հեռացվում են առանց հատուկ ջանքերի։

Մեկ շաբաթ անց տեղի է ունենում ընդհանուր վիճակի և հիվանդության արտաքին դրսևորումների տեսանելի բարելավում։ Մի քանի օրվա ընթացքում ախտանիշները կրկին հայտնվում են, ավելի ցայտուն ցավային զգացողություններով։ Առաջանում է լուսավախություն։ Մեծանում են ենթածնոտային և ականջային ավշահանգույցները, որոնց սեղմելիս առաջանում են ցավոտ զգացողություններ։ Հիվանդությունից հետո ձեռք բերված իմունիտետը պահպանվում է ողջ կյանքի ընթացքում։

### Վիրուսային կոնյունկտիվիտների բուժումը մեծահասակների և երեխաների մոտ

Վիրուսային կոնյունկտիվիտի ժամանակ նշանակվում է տեղային բուժում՝ կիրառելով աչքի կաթիլներ, որոնք պարունակում են մարդու ինտերֆերոն (օֆթալմերոն, պոլուդան, ակիպտոլ)։ Կաթիլներն ունեն հակավիրուսային, հակաբորբոքային, իմունախթանիչ ազդեցություն։

Ադենովիրուսային ձևի բուժումը պահանջում է հակավիրուսային քսուքների (բոնաֆտոն, ֆլորեալ, թեբրոֆենային) կիրառում։ Նախքան քսուքի օգտագործումը, աչքը լվացվում է ցանկացած հակասեպտիկ լուծույթով, կաթեցվում են ինտերֆերոն պարունակող ցանկացած աչքի կաթիլներ։ Վարակի միանալու դեպքում, ակնաբույժ բժշկի նշանակմամբ, ցուցված է հակաբիոտիկներ պարունակող քսուքների կիրառում։

Հերպեսային կոնյունկտիվիտի դեպքում բժիշկը նշանակում է հակավիրուսային, հակաբորբոքային ինտերֆերոնային աչքի կաթիլներ և քսուքներ։ Հերպեսային բնույթի ցանավորումները կոպերի մակերեսին մշակվում են կանաչուկով։ Հականերպեսային քսուքները (զովիրաքս, ացիկլովիր) և իմունոմոդուլյատոր քսուքները անհրաժեշտ է դնել ստորին կոպի տակ, նախապես աչքի հակասեպտիկ մշակում կատարելով։ Եթե [հերպեսի](%D5%B0%D5%A5%D6%80%D5%BA%D5%A5%D5%BD) վիրուսը ախտահարել է ոչ միայն աչքի լորձաթաղանթը, այլև շրջակա մաշկը, նշանակվում են հականերպեսային պատրաստուկներ (վալտրեքս, ացիկլովիր), իմունոմոդուլյատորներ (ցիկլոֆերոն) ներքին՝ պերորալ, օգտագործման համար։

> Կարևոր է! Ավելին կարող եք իմանալ մեր հոդվածից։

### Բակտերիալ կոնյունկտիվիտ

Բակտերիալ կոնյունկտիվիտի հարուցիչները բակտերիաներն են՝ դիֆտերիայի ցուպիկը, քլամիդիաները, կոկկային ֆլորան, Մորաքս-Աքսենֆելդի և Կոխ-Ուիքսի դիպլոբացիլները։ Առավել հաճախ հանդիպող և լայնորեն տարածված են ստաֆիլոկոկային, պնևմոկոկային, Կոխ-Ուիքսի բակտերիայով առաջացած սուր համաճարակային կոնյունկտիվիտները։ Դիֆտերիային և գոնոկոկային ձևերը ավելի քիչ են տարածված։

### Ստաֆիլոկոկային

Հիվանդության սկիզբը սուր է և միշտ անսպասելի։ Նկատվում է ամբողջ կոնյունկտիվայի և դրա հատվածների կարմրություն։ Բորբոքված լորձաթաղանթը խտանում, այտուցվում է։ Սկզբնական փուլերում դրանից անջատվում է պղտոր, մածուցիկ հյուսվածքով էքսուդատ, ավելի ուշ արտադրությունները դառնում են առատ, թարախային։ Միևնույն ժամանակ աչքը և շրջակա մաշկը չոր են։

Թարախային արտադրությունները, կուտակվելով և դուրս հոսելով կոպի արտաքին մակերեսին, առավոտյան թարթիչների վրա ստեղծում են կեղևներ, որոնք խոչընդոտում են կոպերի ազատ բացմանը։ Աչքի շրջանը ցավոտ է։ Մշտական այրոցի զգացողություն, անընդհատ «ավազի» զգացողություն, քոր։ Սուր շրջանը տևում է մոտավորապես մինչև 7 օր, հետագայում ախտանիշները թուլանում են։ Հաճախ հիվանդանում են կրծքով կերակրվող երեխաները և նորածինները՝ նրանց նկատմամբ սխալ խնամքի դեպքում։ Չբուժված կոնյունկտիվիտն ունի սուրից քրոնիկական ձև անցնելու հատկություն։

### Սուր համաճարակային կոնյունկտիվիտ

Համաճարակաբանական բնույթի սուր վարակիչ հիվանդություն։ Վարակի հարուցիչ է հանդիսանում Կոխ-Ուիքսի բակտերիան։ Տարածված է հիմնականում տաք կլիմայով երկրներում, փոխանցման ճանապարհը կենցաղային-կոնտակտային է՝ վարակված իրերի և կենցաղային օգտագործման առարկաների, վարակված չլվացված ձեռքերի միջոցով։ Միջատները նույնպես կարող են հանդիսանալ հիվանդության փոխանցողներ։

Վարակվելու դեպքում ի հայտ են գալիս ընդհանուր թուլության ախտանշաններ, բարձրանում է ջերմությունը։ Լորձաթաղանթը բորբոքվում և այտուցվում է, առավելագույն այտուցը նկատվում է ստորին ծալքի շրջանում։ Տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ աչքի խնձորակի կոնյունկտիվի վրա առաջանում են բազմաթիվ մանր արյունազեղումներ։ Հիվանդությունը կարող է տևել մոտ մեկ ամիս, սակայն ժամանակին և ճիշտ բուժումը զգալիորեն կրճատում են այդ ժամկետը։

### Պնևմոկոկային կոնյունկտիվիտ

Հիվանդությունը բնութագրվում է սրընթաց սկզբով։ Ընթանում է սուր ձևով, կարող է հարուցել համաճարակ, փոխանցվում է կենցաղային-կոնտակտային ճանապարհով։ Բորբոքումն առաջանում է օրգանիզմում առկա վարակի ֆոնի վրա՝ ընդհանուր ախտանշանների դրսևորմամբ։ Արցունքահոսության և լույսի նկատմամբ զգայունության կտրուկ սկիզբը պնևմոկոկային կոնյունկտիվիտի զարգացման առաջին նշաններն են։ Բորբոքային պրոցեսն սկզբում զարգանում է մեկ աչքի վրա, որոշ ժամանակ անց՝ նաև մյուսի վրա։

Բորբոքումը հաճախ տարածվում է աչքի եղջերաթաղանթի վրա՝ տեղ-տեղ ներթափանցելով դրա մակերեսային շերտերը։ Ինֆիլտրատների առաջացման տեղում կարող է առաջանալ էրոզիա, որը որևէ լուրջ բարդություն չի թողնում։ Այս ախտաձևի դեպքում կոնյունկտիվան կարմիր գույնի է, դրա մակերեսին նկատվում են մանր կետային արյունազեղումներ։ Հիվանդությունը լայն տարածում ունի մինչև 7 տարեկան երեխաների շրջանում։

4-ից 7 տարեկան՝ թուլացած երեխաների շրջանում ամենից տարածվածը կեղծթաղանթի (պսևդոմեմբրանի) առաջացմամբ կոնյունկտիվիտի թաղանթային ձևն է։ Հիվանդության ընթացքն ունի ենթասուր բնույթ՝ առանց վառ արտահայտված ընդհանուր ախտանշանների։ Սուր պնևմոկոկային կոնյունկտիվիտն ավարտվում է նույնքան հանկարծակի, որքան սկսվում է։

### Բլենորեա (գոնոբլենորեա)

Հիվանդության այս ձևը զարգանում է ինչպես նորածինների, այնպես էլ երեխաների և մեծահասակների մոտ։ Երեխան վարակվում է՝ անցնելով գոնորեայով հիվանդ մոր ծննդաբերական ուղիներով։ Նրան կարելի է վարակել նաև խնամքի վարակված իրերի միջոցով։ Նորածինների մոտ վարակման առաջին նշանները դրսևորվում են ծնվելուց 2-3 օր հետո՝ աչքից առատ ջրանման արտադրության տեսքով։ Երրորդ օրը երեխայի կոպերը գերարյունալցվում և այտուցվում են։

![Հղիների մոտ կոնյունկտիվիտների բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-151.jpg "Հղիների մոտ կոնյունկտիվիտների բուժումը")

Աչքերը գրեթե չեն բացվում։ Աչքը բացելիս կուտակված արտադրությունը (արյունային, մսի լվացքաջրի հիշեցնող) շիթով ցայտում է դուրս։ Շաբաթվա վերջին նկատվում է կոպերի այտուցի և գերարյունալցման նվազում։ Արյունային հեղուկ արտադրությունը ստանում է մածուցիկ հյուսվածք՝ դառնալով թարախային, դեղին գույնի։ 20-րդ օրը դեղին էքսուդատը ստանում է բնորոշ կանաչավուն երանգ։

Այս դեպքում սուր կոնյունկտիվիտը կարող է ձգձգվող բնույթ ստանալ և վերածվել քրոնիկական ձևի։ Որպես կանոն, 30-րդ օրը այտուցներն ու կարմրությունը նվազում են, և հիվանդությունը վերածվում է ֆոլիկուլային ձևի՝ ֆոլիկուլների առաջացմամբ։ Հիվանդության առաջին շաբաթվա ընթացքում եղջերաթաղանթում տրոֆիկ փոփոխությունները կարող են հանգեցնել լուրջ բարդությունների, հնարավոր է խոցի առաջացում, որը բերում է աչքի կորստի։

Մեծահասակների վարակումն առավել հաճախ տեղի է ունենում սեռական օրգանների արտադրությամբ վարակված չլվացված ձեռքերի միջոցով։ Հիվանդության ընթացքը ծանր է։ Ինտենսիվ բորբոքային պրոցեսը կարճ ժամանակահատվածում նպաստում է եղջերաթաղանթի վրա ինֆիլտրատների առաջացմանը։ Քայքայվող ինֆիլտրատների միջով վարակը ներթափանցում է աչքի ներսը՝ ոչնչացնելով այն ներսից։ Աչքը կորչում է։ Մեծահասակների մոտ գոնորեային կոնյունկտիվիտի դեպքում խախտվում է սիրտանոթային համակարգի, հոդերի և մկանների աշխատանքը։ Երեխաների մոտ գոնոբլենորեայով հիվանդությունը ավելի տարածված է աղջիկների, քան տղաների շրջանում։ Նման դեպքերում վարակի աղբյուր է հանդիսանում վարակված մայրը։ Վարակումը տեղի է ունենում անձնական հիգիենայի ընդհանուր ընդունված կանոնների խախտման ժամանակ։

### Քլամիդիային կոնյունկտիվիտ

Հիվանդությունը լայն տարածում ունի լողավազանների, հասարակական բաղնիքների այցելուների շրջանում, հնարավոր է վարակում երկար ժամանակ փակ տարածքներում գտնվող անձանց շրջանում։ Վարակը փոխանցվում է անձնական հիգիենայի միջոցների միջոցով, վարակված սեռական օրգաններից (չլվացված ձեռքերի միջոցով), վարակված աչքից առողջ աչքին։ Վարակման, որպես կանոն, ենթարկվում է սկզբում մեկ աչքը, որոշ ժամանակ անց վարակը ներթափանցում է երկրորդ աչքը։

![Հիվանդության ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-168.jpg "Հիվանդության ախտանիշները")

Ախտանշանային դրսևորումների վառությունը կախված է հիվանդի իմունային համակարգի դիմացկունությունից։ Բնորոշ է հիվանդության սուր ընթացքը։ Լույսի նկատմամբ բարձրացած զգայունություն, լորձաթաղանթի կարմրություն և առատ արցունքահոսություն սովորաբար առաջանում են վարակվելուց 14-րդ օրը։ Ավելի ուշ արտադրությունը ստանում է թարախային բնույթ։ Կոպի տակ կուտակված և աստիճանաբար գիշերային ժամերին մակերես ներծծվող թարախային էքսուդատը կեղևիկներ է առաջացնում՝ սոսնձելով թարթիչները։

> Կարևոր է! Կարդացեք մեզ հետ միասին՝ ։

Ավելի ուշ եղջերաթաղանթի և ստորին կոպի լորձաթաղանթի մակերեսին հայտնաբերվում են ֆոլիկուլային կոնյունկտիվիտի դրսևորումներ։ Հետագայում ֆոլիկուլային հանգույցները քայքայվում են՝ առաջացնելով սպիացման պրոցես։ Բարդություն կարող է դառնալ կոպի ոլորումը կամ եղջերաթաղանթի պղտորումը։

Հիվանդության քրոնիկական ձևն ընթանում է ավելի թույլ կլինիկական պատկերով։ Աչքերի գերարյունալցումը երբեմն-երբեմն է առաջանում։ Ախտաբանության կրկնակի դրսևորման դեպքում մեծանում են ականջային ավշահանգույցները։ Այսօր ծնվելուց 2-3 օր հետո մոտավորապես ամեն երրորդ նորածնի մոտ առաջանում են քլամիդիային կոնյունկտիվիտի ախտանշաններ։

## Բակտերիալ կոնյունկտիվիտի բուժումը երեխաների և մեծահասակների մոտ

Բակտերիալ կոնյունկտիվիտի համալիր թերապիան բաղկացած է հակամանրէային դեղամիջոցների տեղային կիրառումից (աչքի կաթիլներ՝ ցիլոքսան, ցիֆրան, ցիպրոմեդ) և համակարգային հակաբիոտիկներից՝ ներքին ընդունմամբ կամ միջմկանային եղանակով։ Գոնորեային վարակի դեպքերում, երբ այն զուգակցվում է քլամիդիային վարակի հետ, բուժող բժիշկը կարող է նշանակել հակաքլամիդիային դեղամիջոցներ։

![Երեխաների և մեծահասակների սուր ալերգիկ կոնյունկտիվիտի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/konyunktivit%D5%9D-patcharner-tesakner-axtanishner-123.jpg "Երեխաների և մեծահասակների սուր ալերգիկ կոնյունկտիվիտի բուժումը")

Նորածնի մոտ հիվանդության կայծակնային զարգացման դեպքում բուժումը սկսվում է ընդհանուր ազդեցության հակաբիոտիկներով, քանի որ նման դեպքերում տեղային բուժումը բավարար արդյունավետ չէ։

> Ուշադրություն! Հակաբիոտիկներն ինքնուրույն ընդունելը խստիվ խորհուրդ չի տրվում։ Հակաբակտերիալ թերապիա նշանակելու համար անհրաժեշտ է հատուկ հետազոտություն։ Դրա արդյունքների հիման վրա որոշվում է, թե հարուցիչը որ տեսակի հակաբիոտիկների նկատմամբ է զգայուն։

Երեխաների և մեծահասակների բուժումը տարբեր է**.** Բուժման համար օգտագործվող բազմաթիվ դեղամիջոցներ ունեն տարիքային սահմանափակումներ կիրառման մեջ։

## Հղիների մոտ կոնյունկտիվիտների բուժումը

Հղիության շրջանում կնոջ իմունային համակարգը զգալիորեն թուլանում է, ապագա մոր օրգանիզմը ենթակա է դառնում տարբեր տեսակի վարակների առաջացմանը։ Չի բացառվում օրգանիզմում երկար տարիներ գոյություն ունեցող լատենտ վարակների դրսևորման հնարավորությունը։ բուժումը բարդանում է արդյունավետ մեթոդների ընտրության առումով, քանի որ դեղամիջոցների մեծ մասն արգելված է կիրառման համար։

Հղիների մոտ հիվանդության բուժման հիմնական կանոններն են, անկախ դրա առաջացման պատճառներից.

- չօգտագործել կոսմետիկա.
- չօգտագործել կոնտակտային ոսպնյակներ.
- մի՛ շփեք և մի՛ քորեք աչքերը.
- ամեն օր օգտագործեք նոր մաքուր սրբիչ.
- ավելի հաճախ լվացեք ձեռքերը օճառով։

Աչքերում անհարմարության զգացումը նվազեցնելու համար կարելի է կիրառել կոմպրեսներ՝ սառը՝ ալերգիկ ձևի դեպքում, տաք՝ վիրուսային և բակտերիալ ձևերի դեպքում։ Օրական մի քանի անգամ մանրակրկիտ լվացեք աչքերը բաց վարդագույն գույնի կալիումի պերմանգանատի լուծույթով։ Եթե աչքերի վրա կեղևներ են առաջացել, դրանք զգուշորեն հեռացրեք կոսմետիկ սկավառակների կամ անձեռոցիկների միջոցով։

Սննդակարգում ներառեք վիտամիններով հարուստ բանջարեղեն և մրգեր։ Ալերգիկ կոնյունկտիվիտի դեպքում բացառեք ախտաբանությունն առաջացնող ալերգենի հետ շփումը։ Կաթիլներն ու քսուքները նշանակվում են միայն նման հիվանդություններով զբաղվող ակնաբույժ բժշկի կողմից։ Ինքնուրույն բուժումը կարող է վնասել ապագա երեխային։