# Հազ կանաչ խորխով: պատճառներ և բուժում

![Կանաչ արտադրուկներ ջերմության ֆոնին](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-71679787.jpg "Կանաչ արտադրուկներ ջերմության ֆոնին")

Հազի բնույթը և դրա ժամանակ անջատվող խորխը կարևորագույն ախտանիշներ են, որոնք օգնում են ավելի ճշգրիտ ախտորոշել հիվանդությունը և ժամանակին հայտնաբերել առաջացած բարդությունները: Եթե հազի ժամանակ հայտնվում է կանաչ խորխ, դա վկայում է շնչուղիներում լճացման երևույթների մասին:

Բովանդակություն:

- [Առաջացման պատճառները](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կանաչ արտադրուկներ ջերմության ֆոնին](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9-%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D6%86%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%B6)
- [Կանաչ արտադրուկներ առանց ջերմության](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9-%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%A1%D5%A4%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6)
- [Ում դիմել և ախտորոշումը](#%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A4%D5%AB%D5%B4%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Հազի ժամանակ կանաչ խորխի բուժումը](#%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9-%D5%AD%D5%B8%D6%80%D5%AD%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Բուժումը հակաբիոտիկներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%B0%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%BF%D5%AB%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Բուժումը ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Նյութեր նույն թեմայով:- [Խոնավ հազ առանց ջերմության մեծահասակի մոտ. պատճառներ և բուժում](%D5%A9%D5%A1%D6%81-%D5%B0%D5%A1%D5%A6-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5542 "Խոնավ հազ առանց ջերմության մեծահասակի մոտ. պատճառներ և բուժում")
- [Doctor Mom օշարակ հազի դեմ. ազդեցությունը և կիրառումը](%D5%A4%D5%B8%D5%AF%D5%BF%D5%B8%D6%80-%D5%B4%D5%B8%D5%B4-%D5%B0%D5%A1%D5%A6%D5%AB-%D6%85%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF-%D5%B6%D6%80%D5%A1-%D5%A1%D5%A6%D5%A4%D5%A5%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-5090 "Doctor Mom օշարակ հազի դեմ. ազդեցությունը և կիրառումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Առաջացման պատճառները Խորխը մարդու օրգանիզմում առկա է միշտ: Սա բնական սեկրետոր լորձ է, որն ունի պաշտպանական ֆունկցիա՝ խոնավացնել շնչուղիների լորձաթաղանթը, պայքարել մանրէների դեմ: Երբ մարդը հիվանդանում է, փոխվում է՝ անջատվող լորձի քանակը; 3. դրա գույնը;
4. հյուսվածքը;
5. հոտը:
Նորմայում արտադրվում է թափանցիկ, անգույն լորձի փոքր քանակություն: Պղտոր խորխում արյան շիթերի առկայությունը վկայում է շնչառական համակարգում արյունատար անոթների վնասման մասին: Սա տեղի է ունենում ուռուցքների քայքայման կամ տուբերկուլյոզի ժամանակ թոքային հյուսվածքի քայքայման դեպքում: Երեխայի մոտ առատ, արյան խառնուրդով լորձ հաճախ առաջանում է այն բանից հետո, երբ շնչուղիներ է ընկել օտար մարմին: Այս դեպքում խորխը հոտ չունի, ի տարբերություն այն խորխի, որը դուրս է գալիս ուռուցքաբանական հիվանդության ժամանակ:

Ամենից հաճախ շնչառական հիվանդությունների ժամանակ անջատվում է դեղնավուն լորձ: Սա նշանակում է, որ հիվանդությունը ինֆեկցիոն է՝ վիրուսային կամ բակտերիալ: Բակտերիալ ինֆեկցիայի ժամանակ խորխը դառնում է խիտ, դեղին գույնի, կանաչավուն երանգը վկայում է թարախային բորբոքման, շնչուղիներում լճացման մասին:

Հազը կանաչ խորխով կարող է ուղեկցել՝

- ծնոտակմախքային ծոցաբորբ (գայմորիտ);
- բրոնխիտ (սուր և քրոնիկական);
- տրախեիտ;
- թոքերի բորբոքում կամ թարախակույտ;
- պլևրիտ (թարախային):

![Հազի ժամանակ կանաչ խորխի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/kanach-xorx-hazi-jamanak%D5%9D-patcharner-ev-bujum-171.jpg "Հազի ժամանակ կանաչ խորխի բուժումը")

Այս հիվանդությունների պատճառները բակտերիաներն են՝ գրամդրական և գրամբացասական կոկկեր, բջջիներակյաց մակաբույծներ, սնկեր: Այս բոլոր հարուցիչները մարդու օրգանիզմ են ներթափանցում օդակաթիլային ճանապարհով: Սնկային հիվանդությունների ժամանակ խորխը մոխրագույն-կանաչավուն է, յուրահատուկ հոտով:

> Կարևոր է! Մեկ այլ պատճառ կարող է լինել երկարամյա ծխելը: Երկարատև ծխողների մոտ առավոտյան հազի ժամանակ դուրս է գալիս մեծ քանակությամբ դեղնականաչավուն խորխ՝ բնորոշ տհաճ հոտով: Գոյություն ունի նույնիսկ հետևյալ հասկացությունը՝ ծխողի առավոտյան հազ:

Հազի և խորխի ևս մեկ պատճառ են հելմինթային ինվազիան և ալերգիկ ռեակցիան:

## Կանաչ արտադրուկներ ջերմության ֆոնին

Կանաչ գույնի խորխը երբեք հիվանդության սկզբից չի անջատվում: Դրան նախորդում են վաղ ախտանիշներ՝

- ռինիտ;
- կոկորդի ցավ;
- ցավոտ չոր հազ;
- գլխացավ;
- ջերմության բարձրացում:

Նման ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում անհրաժեշտ է բուժումը սկսել անմիջապես, որպեսզի կանխվեն բարդությունները և հիվանդության անցումը քրոնիկական ձևի: Հազի բնույթը, ցավոտությունը և այլ ուղեկցող ախտանիշները ցույց են տալիս բորբոքային օջախի տեղը: Այսպես, թարախային ծոցաբորբի ժամանակ կանաչավուն-դեղին խիտ խորխը դուրս է գալիս առանց հազի, այն իջնում է քթըմպան ծնոտային ծոցերից՝ չհասնելով ստորին շնչուղիներին: Այս դեպքում բարձր ջերմությունը ուղեկցվում է քթի խցանմամբ և ուժեղ գլխացավով: Թարախային բրոնխիտի ժամանակ դուրս է գալիս կանաչ խորխ:

> Կարևոր է! Բարձր ջերմությունը, կրծքավանդակի ցավը և շնչառական դժվարությունը թոքաբորբի, թարախակույտի կամ պլևրիտի նշաններ են: Այս դեպքում դուրս է գալիս խիտ կանաչ խորխ:

## Կանաչ արտադրուկներ առանց ջերմության

Ջերմությունը բորբոքման բնական ուղեկիցն է, վկայություն այն մասին, որ միացել են օրգանիզմի պաշտպանական ուժերը: Շնչառական ինֆեկցիաների ժամանակ մարդը հիվանդանում է սուբֆեբրիլ (37-38°C) և ֆեբրիլ ջերմությամբ (38-39°C): 39°C-ից բարձր ցուցանիշը նշանակում է, որ բորբոքումը դարձել է թարախային:

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/kanach-xorx-hazi-jamanak%D5%9D-patcharner-ev-bujum-149.jpg "Կանխարգելում")

Սակայն լինում են դեպքեր, երբ կա կանաչ խորխ, բայց ջերմություն չկա: Եթե կանաչ գույնի խորխի անջատումը կապված չէ տենդի հետ, դա վկայում է իմունային կարգավիճակի նվազման մասին: Նաև առանց ջերմության է ընթանում ալերգիկ ռեակցիան, օտար մարմնի ընկնելը:

## Ում դիմել և ախտորոշումը

Կանաչ խորխի հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է դիմել թերապևտի, որը առաջնային զննումից և անամնեզ հավաքելուց հետո կպարզի, թե ինչ է նշանակում գույնի նման փոփոխությունը, կուղղորդի համապատասխան մասնագետի մոտ: Եթե խորխը կանաչ է, արյան հետ, հիվանդով կզբաղվի ֆտիզիատրը՝ տուբերկուլյոզի կասկածի դեպքում, կամ օնկոլոգը՝ չարորակ նորագոյացության կասկածի դեպքում: Թոքային պաթոլոգիաների ժամանակ բուժումն իրականացնում է պուլմոնոլոգը: Թարախակույտի դեպքում կուղղորդեն վիրաբույժի մոտ:

> Կարևոր է! Ամեն տարի անհրաժեշտ է անցնել ֆլյուորոգրաֆիա: Այս ընթացակարգը կօգնի վաղ փուլերում հայտնաբերել լուրջ հիվանդություններ:

![Բուժումը հակաբիոտիկներով](https://lifeinfo.am/storage/images/kanach-xorx-hazi-jamanak%D5%9D-patcharner-ev-bujum-198.jpg "Բուժումը հակաբիոտիկներով")

Թերապևտը պարզում է ախտանշանները, լսում է թոքերը և բրոնխները, զննում է կոկորդը և վերցնում է քսուք կոկորդից: Ավելի մանրամասն պարզելու համար, թե ինչու է հազի ժամանակ դուրս գալիս կանաչ խորխ, կօգնի ռենտգենյան հետազոտությունը և խորխի, մեզի ու արյան պարտադիր անալիզը: Ախտորոշումը ճշգրտում են ուլտրաձայնային հետազոտության, տոմոգրաֆիայի միջոցով: Անհրաժեշտության դեպքում կատարում են բրոնխոսկոպիա, իսկ չարորակ ուռուցքի կասկածի դեպքում՝ կենսազննում (բիոպսիա)՝ հյուսվածքաբանական հետազոտությամբ:

## Հազի ժամանակ կանաչ խորխի բուժումը

Լճացման երևույթներով բարդացած վիրուսային և բակտերիալ ինֆեկցիաների բուժման ժամանակ կիրառվում է դեղորայքային բուժում, ֆիզիոթերապիա, անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է վիրահատական միջամտություն (բացվում են թարախակույտերը, հեռացվում են ուռուցքները):

> Կարևոր է! Միկոզները (սնկային ինֆեկցիաները) հիմնականում առաջանում են հակաբիոտիկների անվերահսկելի, ինքնուրույն կիրառումից: Նման բուժումը հանգեցնում է ռեզիստենտ ախտածին բակտերիաների առաջացմանը, օգտակար միկրոֆլորայի ոչնչացմանը և դիսբակտերիոզի զարգացմանը: Սակայն ավելի հաճախ սնկային հիվանդությունները բնածին կամ ձեռքբերովի (ՁԻԱՀ) իմունային անբավարարության հետևանք են: Դրանք բուժվում են երկարատև, հատուկ սխեմաներով:

Պարտադիր կիրառվում են հակաբիոտիկներ, մուկոլիտիկներ (Ամբրոբենե, Մուկոբենե, Լազոլվան), բրոնխոլիտիկներ (Թեոֆիլին, Ատրովենտ, Բերոտեկ), խորխաբեր միջոցներ (Ամբրոքսոլ, Կոդելակ Բրոնխո), հակաբորբոքային և ջերմիջեցնող միջոցներ (Իբուպրոֆեն, Պարացետամոլ), իմունախթանիչներ (Բրոնխոմունալ):

Մեծահասակի և երեխայի մոտ բուժումը, հիմնական սկզբունքների նմանության պարագայում, տարբերվում է մանրամասներով. մանկաբուժության մեջ կիրառվում են ավելի մեղմ մեթոդիկաներ, դեղերի ավելի ցածր կոնցենտրացիաներ և փոքրացված դեղաքանակներ:

### Բուժումը հակաբիոտիկներով

Եթե հետազոտության ժամանակ հայտնաբերվել է բակտերիալ էթիոլոգիա, բուժման համար կիրառվում են հակաբիոտիկներ: Առավել արդյունավետ են համարվում մակրոլիդային շարքի դեղերը, ինչպիսիք են Ազիթրոմիցինը և Կլարիթրոմիցինը: Դրանց առավելությունը կայանում է հակամանրէային լայն ակտիվության մեջ, դրանք ճնշում են լեգիոնելլայի, միկոպլազմայի, քլամիդիայի կենսագործունեությունը:

![Բուժումը ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/kanach-xorx-hazi-jamanak%D5%9D-patcharner-ev-bujum-146.jpg "Բուժումը ժողովրդական միջոցներով")

Հակաբիոտիկային թերապիայի ժամանակ խստիվ պետք է պահպանել դեղաքանակը և պահպանել բուժման ողջ կուրսը: Եթե խորխը չի փոխում իր գույնը (կանաչ, մուգ կանաչ) և ինքնազգացողությունը չի բարելավվում, պետք է ընտրել այլ դեղեր:

> Կարևոր է! Բուժման ընթացքում կարող է առաջանալ բարդություն՝ հակաբիոտիկների հետ կապված փորլուծություն: Շատ դեպքերում աղիների աշխատանքը վերականգնվում է թերապիայի կուրսն ավարտելուց հետո:

### Բուժումը ժողովրդական միջոցներով

Եթե հիվանդի մոտ ջերմություն չկա, կարելի է կիրառել ջերմացնող միջոցներ: Սրանք կարող են լինել և՛ մանանեխի սպեղանալաթեր, և՛ ջերմացնող կոմպրեսներ: Ցանկացած վիճակում օգտակար են թուրմերը, ներքինները և բուսական թեյերը, առատ տաք և ալկալային ըմպելիքը:

> Կարևոր է! Կանաչ խորխի ի հայտ գալու ժամանակ կիրառվող ցանկացած տնային միջոց նախատեսված է միայն ախտանշանները մեղմելու համար! Այն չի ազդում այս երևույթի բակտերիալ բնույթի վրա:

#### Կաթ և ոչխարի ճարպ

Շատ օգտակար է թեյը կաթով, աղով և կարագով: Արդյունավետ միջոց է ոչխարի ճարպը՝ պոչապուրի կամ ներքին: Այս էկոլոգիապես մաքուր արտադրանքը կիրառվում է, երբ հակացուցված է դեղորայքային թերապիան (օրինակ՝ հղիության ժամանակ կամ ալերգիկների մոտ բուժման ժամանակ): Դրանով քսում են կուրծքը և մեջքը ջերմացման և խորխի արտադրումը դյուրացնելու համար, կարելի է նման քսուքին ավելացնել մեղր և ալոե:

![Կաթ և ոչխարի ճարպ](https://lifeinfo.am/storage/images/kanach-xorx-hazi-jamanak%D5%9D-patcharner-ev-bujum-172.jpg "Կաթ և ոչխարի ճարպ")

Կրծքավանդակը մերսում են թեթև, շրջանաձև շարժումներով, որից հետո ճարպով քսված տեղերը ծածկում են գործվածքով և փաթաթում են հիվանդին, որպեսզի քրտնի: Իսկ մաքուր ճարպը ներքին ընդունում են թոքային և բրոնխային լճացման երևույթների ժամանակ: Պետք է իմանալ, որ ջերմացնող ընթացակարգերի հիմնական ազդեցությունը շեղող է, դրա շնորհիվ մեղմանում է հիվանդի վիճակը: Կենդանական ճարպերի ներքին ընդունումը կարող է հրահրել խոլեցիստիտ կամ պանկրեատիտ:

#### Մանանեխի սպեղանալաթեր և ջերմացնող կոմպրես

Եթե հիվանդությունն ընթանում է առանց ջերմության, կարելի է օրական մեկ անգամ դնել մանանեխի սպեղանալաթեր: Օգնում է նաև կարտոֆիլի կոմպրեսը. եփում են չմաքրած կարտոֆիլը, հետո ջարդում և դնում են կրծքին՝ նախապես մի քանի շերտ գործվածքով ծածկված, որպեսզի հիվանդը մեղմացման փոխարեն այրվածք չստանա: Պահում են, մինչև սառի:

#### Եթերային յուղեր

Օգտակար է եթերային յուղերի կիրառմամբ մերսումը. այն տաքացնում է, բարելավում է արյան շրջանառությունը և մեղմացնում հազը: Կիրառվում են այնպիսի յուղեր, ինչպիսիք են՝ էվկալիպտի, թեյի ծառի, լավանդայի, խնկունու, սոճու եթերային յուղը:

#### Ինհալացիաներ

Ուժեղ հազը կմեղմացնեն աղային լուծույթով, սոճու եթերային յուղով, կամ սոդայի լուծույթի գոլորշիով ինհալացիաները: Մեծահասակների համար ինհալացիայի կարելի է օգտագործել թե՛ ինհալյատոր, թե՛ նեբուլայզեր, իսկ երեխաների համար ավելի լավ և անվտանգ է երկրորդը, որի մեջ կարելի է լցնել պարզապես հանքային թույլ ալկալային ջուր: Նման ընթացակարգերը բարելավում են խորխաբեր ընդունակությունը, նվազեցնում են բրոնխներում և թոքերում լճացման երևույթները: Յուղային ինհալացիաների համար նեբուլայզերի կիրառումը խստիվ արգելված է: Սա հրահրում է յուղային թոքաբորբի զարգացում:

#### Բողկ մեղրով

Միջին չափի սև բողկը քերում են մանր քերիչով, հյութը քամում և խառնում են մեղրի հետ՝ մինչև միատարրացում: Այս խառնուրդն ընդունում են 1 ճ.գ. օրական երեք անգամ: Բողկի հյութը մեղմացնում է հազը և դյուրացնում խորխի արտադրումը:

#### Բուսական հավաքածուներ

Բուսական դեղատներում վաճառվում են հազի դեմ պատրաստի հավաքածուներ: Կանաչ խորխի դեպքում անհրաժեշտ են դեղամիջոցներ, որոնց մեջ առկա են ալթեյ, դեղատու հովտաշուշան (երիցուկ), թիմոլ (չամբր), քաղցր արմատ (սոսի) և սամիթի սերմեր:

## Կանխարգելում

Որպեսզի շնչառական համակարգում լճացման երևույթներ չառաջանան, անհրաժեշտ է ամբողջովին բուժել շնչառական հիվանդությունները: Կանաչ խորխի առաջացման հավանականությունը մեծացնում է տարածքում սնկի առկայությունը, նիկոտինային ծխով օդը: Այս երևույթի ռիսկը կնվազեցնի բնակարանի տարրական հիգիենայի պահպանումը՝ թաց մաքրում, սնկի դեմ մշակում, տարածքի օդափոխություն և օդի խոնավացում:

Կանաչ խորխը լուրջ հիվանդության նշան է, հետևաբար դրա գույնի փոփոխության առաջին իսկ հայտնաբերման ժամանակ անհրաժեշտ է դիմել բժշկի: Ինքնաբուժումը միայն կսրի հիվանդի վիճակը: Երբեմն կարևոր են շաբաթները, նույնիսկ օրերը:
