#  Միջկողային նևրալգիա

![Ախտանիշներ և նշաններ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-69969679.jpg "Ախտանիշներ և նշաններ") Միջկողային նևրալգիան հիվանդություն է, որը ծանոթ է 25 տարեկանից բարձր տղամարդկանց և կանանց մեծամասնությանը: Որքան մարդը մեծանում է, այնքան մեծանում է այս հիվանդությամբ հիվանդանալու հավանականությունը: Միջկողային նևրալգիայի վտանգավորությունը կայանում է շատ ուժեղ ցավային համախտանիշի մեջ, որը նման է կյանքի համար վտանգավոր բազմաթիվ հիվանդությունների:

## Ախտանիշներ և նշաններ

Միջկողային նևրալգիայի գլխավոր ախտանիշը նյարդի ողջ ընթացքով առաջացող սեղմման հետևանքով ուժեղագույն ցավն է (հիմնականում կողերի շրջանում): Այն կարող է քողարկվել որպես այլ հիվանդությունների ցավ:

Բովանդակություն:

- [Ախտանիշներ և նշաններ](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ողնաշարի ստորին հատված](#%D5%B8%D5%B2%D5%B6%D5%A1%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A1%D5%AE)
- [Ողնաշարի վերին հատված](#%D5%B8%D5%B2%D5%B6%D5%A1%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A1%D5%AE)
- [Թիակա-կողային հատված](#%D5%A9%D5%AB%D5%A1%D5%AF%D5%A1-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A1%D5%AE)
- [Կողերի միջև](#%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D6%87)
- [Նևրալգիայի պատճառները](#%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Արտաքին գործոններ](#%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%A1%D6%84%D5%AB%D5%B6-%D5%A3%D5%B8%D6%80%D5%AE%D5%B8%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ողնաշարի հիվանդություններ](#%D5%B8%D5%B2%D5%B6%D5%A1%D5%B7%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)
- [Վարակիչ հիվանդություններ](#%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%AB%D5%B9-%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Թունավորումներ](#%D5%A9%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Իմունային համակարգի խանգարումներ](#%D5%AB%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%AB-%D5%A1%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%AB-%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Նյարդային համակարգի խանգարումներ](#%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%AB-%D5%A1%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%AB-%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ջերմությունը միջկողային նևրալգիայի ժամանակ](#%D5%BB%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Նևրալգիան սրտի շրջանում](#%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1-%D5%BD%D6%80%D5%BF%D5%AB-%D5%B7%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ո՞ր բժիշկն է բուժում](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես բուժել միջկողային նևրալգիան](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B6)
- [Երեխաների մոտ](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Հղիության ժամանակ](#%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Բուժումը տնային պայմաններում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում օստեոպաթի կողմից](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B8%D5%BD%D5%AF%D6%80%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%AA%D5%AB-%D6%85%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%AB%D6%81)
- [Ալմագ](#%D5%A1%D5%AC%D5%B4%D5%A1%D5%A3)
- [Հաբեր նևրալգիայի դեպքում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Քսուքներ նևրալգիայի դեպքում](#%D6%84%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Ներարկումներ միջկողային նևրալգիայի դեպքում](#%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Բուժում ժողովրդական միջոցներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Սալվիա](#%D5%BD%D5%A1%D5%AC%D5%A2%D5%AB)
- [Սոճու կոներ](#%D5%BD%D5%B8%D5%B3%D5%B8%D6%82-%D5%AF%D5%B8%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Կարտոֆիլ](#%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%B8%D6%86%D5%AB%D5%AC)
- [Օշինդր](#%D6%85%D5%B7%D5%AB%D5%B6%D5%A4%D6%80)
- [Գերանի](#%D5%B0%D5%B8%D5%BE%D5%BF%D5%A1%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B7%D5%A1%D5%B6-%D5%A3%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում բանկաներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A2%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Մանանեխի սպեղանիներ](#%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AD%D5%AB-%D5%BD%D5%BA%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ցեխեր](#%D6%81%D5%A5%D5%AD%D5%A5%D6%80)
- [Տզրուկներ](#%D5%BF%D5%A6%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Մերսում միջկողային նևրալգիայի դեպքում](#%D5%B4%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D6%87%D6%80%D5%A1%D5%AC%D5%A3%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Վարժություններ](#%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)

> Կարևոր է! Ախտանիշները և ցավային զգացողությունները մեծապես կախված են ողնաշարի և կողերի դասավորության ընթացքում նյարդաթելերի սեղմման վայրից:

### Ողնաշարի ստորին հատված

Ողնաշարի ամենաստորին հատվածում նյարդաթելերի գրգռումը կամ սեղմումը հրահրում է սուր, պարբերական ցավ անրակների շրջանում՝ դրանց տակ և վերևում, կրծքավանդակի ողջ վերին հատվածում:

Դրանց համար բնորոշ է գլխի շրջադարձի ժամանակ տհաճ զգացողությունների ուժեղացումը, ցավի իրադիացումը (ցավը տարածվում է) դեպի ձեռք, ուս, պարանոցի հատված:

![Նևրալգիայի պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-106.jpg "Նևրալգիայի պատճառները")

### Ողնաշարի վերին հատված

Վերին հատվածի ախտահարման դեպքում կրծոսկրի հետևում առաջանում է երկարատև, ցավող ցավ, որը շատ նման է սրտային հիվանդությունների (ինֆարկտ, սրտային անբավարարություն) նշաններին: Հաճախ ցավում է նաև թիակների միջև:

> Ուշադրություն! Ի տարբերություն սրտային հիվանդությունների՝ նևրալգիայի նոպաները, որը այս դեպքում կոչվում է կարդիալգիա, չեն անցնում նիտրոգլիցերինով: Սրտային հիվանդությունների դեպքում նկատվում է թեթևացում, իսկ նևրալգիայի դեպքում՝ ոչ:

### Թիակա-կողային հատված

Եթե նյարդային արմատների սեղմումը տեղի է ունեցել թիակա-կողային հատվածում, ապա առաջանում են սուր, ծակող կամ ցավող, կարճատև ցավեր: Դրանց տեղակայման վայրը թիակների միջև է, թևատակերից մի փոքր ներքև, պտուկների շրջանում: Ցավերն ավելի հաճախ հայտնվում են ձախ կողմում և ուժեղանում են խորը ներշնչման ու արտաշնչման ժամանակ: Դրանք նման են կրծքավանդակի վարակիչ հիվանդությունների ժամանակ առաջացող ցավային զգացողություններին:

### Կողերի միջև

Դասական միջկողային նևրալգիան, որը ախտահարում է նյարդային արմատները կողերի միջև ընկած ընթացքով, բնութագրվում է ցավող ցավով կրծոսկրի և թևատակերի շրջանում (առջևից): Հաճախ այն նման է ստամոքս-աղիքային տրակտի, հատկապես ստամոքսի հիվանդություններին:

> Կարևոր է! Նևրալգիաների ժամանակ ցավերի տարբերակիչ հատկանիշը դրանց ուժեղացումն է որոշակի շարժումների, իրանի կամ գլխի շրջադարձերի, ուժեղ ներշնչման ու արտաշնչման, փռշտալու, հազի ժամանակ:

Միջկողային նևրալգիայի նշաններից է նաև մարմնի բնորոշ դիրքը՝ թեքում առողջ կողմի ուղղությամբ: Հիվանդը, ձգելով միջկողային տարածությունը, կարողանում է նվազեցնել ծանրաբեռնվածությունը հիվանդ նյարդի վրա, ինչը նպաստում է ցավային զգացողությունների նվազմանը:

Նևրալգիայի տեղակայման վայրերում կարող է առաջանալ թմրածություն կամ այրոցի զգացողություն, ցավոտ է դիպչել: Մաշկը գունատվում է կամ, ընդհակառակը, կարմրում:

> Կարևոր է! Քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող մարդկանց մոտ ուժեղ ցավի ֆոնին առաջանում են սրացումներ:

## Նևրալգիայի պատճառները

Մարդու նյարդային համակարգը «կապի համակարգ» է մարդու օրգանիզմում, որը կոչված է ապահովելու իմպուլսների փոխանցումը յուրաքանչյուր օրգանից դեպի ուղեղ և հակառակը: Հիմնական «տրանսպորտային ուղիները» ծառայում են նյարդաթելերը, նրանք ձգվում են ողնուղեղից, որին կպչում են արմատիկների միջոցով և ուղղվում են դեպի բոլոր օրգանները կողային միջանցքներով: Հենց իրենք՝ նյարդերը, անհամասեռ են. դրանք թելիկների փունջ են, որը բաժանվում է երեք տեսակի՝ զգայական, շարժողական և վեգետատիվ:

![Ջերմաստիճանը միջկողային նևրալգիայի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-187.jpg "Ջերմաստիճանը միջկողային նևրալգիայի ժամանակ")

Բացի նյարդաթելերից, կողային տարածությունում տեղակայված են նաև կապանները, մկանները, իսկ նյարդերի արմատիկները շփվում են աճառների և ոսկորների հետ: Քանի որ թելերը ինքնին ընկալիչներ են, նրանց ամենափոքր սեղմումը կամ ճնշումը առաջացնում է ուժեղ ցավ, որը էլ ավելի է ուժեղանում մարմնի ցանկացած շարժման դեպքում: Բացի այդ, փոփոխություններ կարող են տեղի ունենալ նաև հենց նյարդերի կառուցվածքում:

> Կարևոր է! Համարվում է, որ միջկողային նևրալգիայով առաջացած ցավը համադրելի է երիկամային կոլիկների և ծննդաբերական ցավի հետ:

Փոփոխությունների, սեղմման կամ ճնշման պատճառների շարքում են՝

- արտաքին գործոններ՝ ցրտահարում, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություն, վնասվածքներ,
- ողնաշարի հիվանդություններ՝ կորություններ, ճողվածքներ, օստեոպորոզ, ուռուցքներ, օստեոխոնդրոզ,
- վարակիչ հիվանդություններ (գրիպ, տուբերկուլյոզ), որոնք առաջացնում են օրգանիզմի ինտոքսիկացիա,
- թունավորումների որոշ տեսակներ, որոնք առաջացնում են նյարդային համակարգի վնասում, օրինակ՝ ծանր մետաղներով,
- իմունային համակարգի աշխատանքի խանգարումներ՝ շաքարային դիաբետ, ցրված սկլերոզ,
- նյարդային համակարգի աշխատանքի խանգարումներ, սթրեսներ:

### Արտաքին գործոններ

Ցրտահարման դեպքում կարող են առաջանալ մկանային սպազմեր, որոնք կգրգռեն նյարդաթելերը: Չափազանց մեծ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության դեպքում տեղի են ունենում մկանային և նյարդային թելերի մանր միկրովնասվածքներ, ինչն իր հերթին առաջացնում է նրանց սեղմում: Վնասվածքները առաջացնում են մկանային զանգվածի այտուցվածություն, ինչը առաջացնում է նյարդաթելերի ցավային ռեակցիա:

### Ողնաշարի հիվանդություն

Ողնաշարի հիվանդությունների դեպքում, որոնց են պատկանում ողնաշարի կորության բոլոր տեսակները, միջողնային ճողվածքները, օստեոխոնդրոզը, ռադիկուլիտը, ամենից հաճախ տեղի է ունենում ողնաշարային սկավառակների տեղաշարժ, ողերի անսովոր դասավորություն, աճառների ծավալի մեծացում կամ, հակառակը, նրանց մաշվածություն (օստեոպորոզի դեպքում): Այս ամենը ճնշում է նյարդերի արմատիկները, հանգեցնում դրանց պատռվածքների, բորբոքման և առաջացնում է նևրալգիա:

> Կարևոր է! Ողնաշարի հետ կապված նևրալգիայի առաջացումը մեծանում է տարիքի հետ: Դրան նպաստում են օրգանիզմում տեղի ունեցող տարիքային փոփոխությունները:

![Նևրալգիա սրտի շրջանում](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-118.jpg "Նևրալգիա սրտի շրջանում")

Կրծքային նևրալգիայի պատճառների շարքում ողնաշարի հետ կապված հիվանդությունները կազմում են 80%:

### Վարակիչ հիվանդություններ

Վարակները կարող են դառնալ հիվանդության առաջացման պատճառ: Ախտանիշների առաջացման մեջ կարևոր դեր է խաղում վիրուսների և բակտերիաների արտադրած տոքսինների օրգանիզմ ներթափանցումը, որոնք գրգռում են նյարդային վերջավորությունները՝ առաջացնելով սուր ցավի նոպաներ:

### Թունավորումներ

Ծանր մետաղներով, օրինակ՝ կապարով, թունավորումները, տոքսինները և մի շարք այլ նյութեր, որոնք ազդում են նյարդային համակարգի վրա, կարող են առաջացնել միջկողային նևրալգիա:

1. Այս նույն պատճառների շարքին պետք է դասել ալկոհոլամոլությունը, որի հետևանքով նույնպես տեղի է ունենում օրգանիզմի ընդհանուր թունավորում:
2. Մեծ քանակությամբ դեղամիջոցների երկարատև ընդունումը նույնպես կարող է առաջացնել օրգանիզմի ընդհանուր թունավորում և դրա ֆոնի վրա՝ նևրալգիա:

### Իմունային համակարգի աշխատանքի խանգարում

Իմունային համակարգի աշխատանքի խափանման հետ կապված հիվանդությունների դեպքում առաջանում են միջկողային նևրալգիաներ՝ նյարդաթելերի և նյարդերի միելինային թաղանթի վնասման պատճառով:

1. Շաքարային դիաբետը առաջացնում է փոփոխություններ անոթների և նյարդային համակարգի աշխատանքում:
2. Ցրված սկլերոզը քայքայում է նյարդերի միելինային թաղանթը:
3. Կանանց մոտ դաշտանադադարը խախտում է ընդհանուր հորմոնալ հավասարակշռությունը:

### Նյարդային համակարգի աշխատանքի խանգարումներ

Սթրեսները և այլ նյարդային ծանրաբեռնվածությունները ազդում են ողջ նյարդային համակարգի աշխատանքի վրա և կարող են դրսևորվել ցավով՝ միջկողային նևրալգիայի տեսքով:

![Ո՞ր բժիշկն է բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-110.jpg "Ո՞ր բժիշկն է բուժում")

> Կարևոր է! Օրգանիզմում վիտամինների ավելցուկի կամ պակասի ֆոնի վրա կարող են առաջանալ այնպիսի հիվանդություններ, ինչպիսին է ռախիտը:

## Ջերմաստիճանը միջկողային նևրալգիայի ժամանակ

Այս հիվանդությունը, որպես կանոն, ունի վնասված նյարդի հստակ սահմաններ: Նևրալգիայի առաջացման վայրում կարող է նկատվել ոչ միայն մաշկի չորություն, գունատություն կամ կարմրություն, այլև մարմնի ջերմաստիճանի տեղային բարձրացում: Ցավի առաջացման վայրում մաշկը տաք է, սակայն այս դեպքում մարմնի ընդհանուր ջերմաստիճանը չի բարձրանում: Այն մնում է սովորական:

> Կարևոր է! Բարձր ջերմաստիճանը օրգանիզմում ուժեղ բորբոքային պրոցեսի վկայություն է, և ուժեղ ցավի հետ զուգակցված այն շատ անհանգստացնող ազդանշան է, որը պահանջում է շտապ օգնությանը ամենաարագ դիմելու անհրաժեշտություն:

## Նևրալգիա սրտի շրջանում

Ուժեղ ցավը կարող է լինել այնպիսի լուրջ և, գլխավորը, կյանքին վտանգ սպառնացող հիվանդությունների ազդանշան, ինչպիսիք են սրտի նոպան, ինֆարկտը, ստամոքսի խոցը: Սրտային հիվանդությունների դեպքում շրջապատողների ռեակցիայի արագությունից կարող է կախված լինել ոչ միայն հիվանդի առողջությունը, այլև կյանքը:

Ինչպե՞ս տարբերակել միջկողային նևրալգիան այս վտանգավոր հիվանդություններից:

Դրա համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալը.

- կրծքավանդակի ձախ կողմում ուժեղ ցավ, որը նևրալգիայի դեպքում ուժեղանում է փռշտալիս և խորը շնչելիս,
- ցավային զգացողությունները չեն թուլանում նիտրոգլիցերին ընդունելուց հետո,
- նևրալգիայի դեպքում, սովորաբար, զարկերակային ճնշումը չի բարձրանում,
- զարկերակը նույնպես չի խախտվում:

![Ինչպես բուժել միջկողային նևրալգիան](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-159.jpg "Ինչպես բուժել միջկողային նևրալգիան")

> Կարևոր է! Եթե թվարկված դրսևորումներից թեկուզ մեկը առկա է, անհրաժեշտ է շտապ կանչել շտապ օգնություն՝ հայտնելով ինֆարկտի կասկածի մասին:

## Ո՞ր բժիշկն է բուժում

Կողերի շրջանում ցավերի առաջացման դեպքում անհրաժեշտ է դիմել թերապևտի, որը կնշանակի մի շարք անալիզներ և հետազոտություններ: Մինչ այս հիվանդության բուժումը սկսելը, շատ կարևոր է բացառել ցավի այլ պատճառների հավանականությունը: Դրա համար անցկացվում է համալիր հետազոտություն.

- ընդհանուր անալիզներ,
- ռենտգենագրություն, որը ներառում է ողնաշարի և կրծքավանդակի հետազոտություն,
- համակարգչային հետազոտություն,
- ՄՌՏ,
- կարդիոգրամա:

Հնարավոր է, որ կնշանակվեն բոլոր այս և լրացուցիչ հետազոտությունները, կամ էլ դրանցից մի քանիսը: Սա սովորաբար կախված է ցավի տեղակայումից, այլ ախտանիշների առկայությունից:

> Ուշադրություն! Միայն բացառելով այլ հիվանդությունները, անցնում են միջկողային նևրալգիայի բուժմանը, դրա համար թերապևտը ուղղորդում է նևրոպաթոլոգի մոտ:

Միջկողային նևրալգիան բուժում է նևրոպաթոլոգը:

## Ինչպես բուժել միջկողային նևրալգիան

Միջկողային նևրալգիայի բուժումը կարելի է բաժանել հետևյալ բաղադրիչների.

- ցավազրկում, որը բարդ դեպքերում ներառում է անալգետիկներով տեղային շրջափակում.
- բորբոքման հեռացում.
- մերսում.
- բուժական ֆիզկուլտուրա.

![Բուժում տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-192.jpg "Բուժում տնային պայմաններում")

Այս հիվանդության հաջող բուժման հիմնական պայմաններից մեկը կլինի դրա առաջացման պատճառների ամբողջական կամ մասնակի (որքան հնարավոր է) վերացումը:

### Երեխաների մոտ

Երեխաները չափազանց հազվադեպ են հիվանդանում այսպիսի ծագման նևրալգիաներով, դրանց առաջացման դեպքում բուժումը կայանում է քսուքներով (Ֆինալգոն, Վոլտարեն) տեղային բուժման, ինչպես նաև հատուկ մերսումների ու բուժական ֆիզկուլտուրայի մեջ:

### Հղիության ժամանակ

Հղիության ժամանակ միջկողային նևրալգիայի դրսևորումը կապված է իրանի տարբեր մկանների վրա մկանային բեռնվածության վերաբաշխման հետ: Այստեղ ապագա մայրիկի հիմնական թշնամին կլինի լուրջ հիվանդությունների սպառնալիքի հետ կապված վախը: Հետևաբար անհրաժեշտ է հնարավորինս շուտ հետազոտություն անցկացնել՝ մյուս հիվանդությունները բացառելու և ճիշտ ախտորոշում դնելու համար: Ինքնին նևրալգիան ավելի լավ է բուժել տեղային միջոցներով և մերսումներով:

## Բուժում տնային պայմաններում

Կրծքավանդակի նևրալգիական ցավերի բուժումը սովորաբար չի պահանջում ստացիոնար բուժում և իրականացվում է տնային պայմաններում: Այս միջոցառումների համալիրը ներառում է դեղորայքային բուժում և այլ ընթացակարգերի մեծ շրջանակ: Դրանց թվում կլինեն.

- մերսում.
- բուժական լոգանքներ.
- ֆիզիոթերապիայի ընթացակարգեր.
- կոմպրեսներ.
- բանկաներ և մանանեխի սպեղանիներ.
- մագնիսներով բուժում.

### Բուժում ոսկրաբույժի (օստեոպատի) կողմից

Վերջերս հայտնված մանուալ մեթոդիկաներից մեկը ոստեոպատների մեթոդիկան է: Արմատապես սխալ կլիներ այն համարել միայն մանուալ մեթոդիկա, քանի որ ոստեոպատ բժշկի բուժումը, թեև հիմնված է ձեռքերի գործողության վրա, սակայն ներկայացնում է մարդու մկանային-կմախքային, նյարդային և հոգեկան երեք համալիրների հետ աշխատանք: Ոստեոպատները դրանք դիտարկում են որպես միասնական ամբողջություն և վերացնում են ոչ թե ախտանիշները, այլ հիվանդության պատճառները: Ձեռքերի գործողությունները ավելի մեղմ և խնայող են, ինչը կարևոր է ուժեղ նևրալգիական ցավերի դեպքում:

### Ալմագ

Լայնորեն հայտնի է մագնիսի բարենպաստ ազդեցությունը մեր օրգանիզմի վրա, մասնավորապես՝ ցավի դադարեցման վրա: Եթե տանը կա Ալմագ մագնիսական գոտի, ապա այն կարելի է օգտագործել բուժման ընթացքում: Ալմագը պետք է ամրացնել հիվանդ տեղում և կրել օրական 2 ժամ: Սակայն Ալմագը ավելի լավ է օգտագործել այլ միջոցառումների հետ համատեղ կամ որպես օժանդակ միջոց:

![Բուժումը ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-162.jpg "Բուժումը ժողովրդական միջոցներով")

### Դեղահաբեր նևրալգիայի ժամանակ

#### Ցավազրկման համար

Ուժեղ ցավերը պահանջում են ցավազրկող պատրաստուկների նշանակում, որոնք կարող են լինել ինչպես դեղահաբերի, այնպես էլ ներարկումների տեսքով: Նման պատրաստուկները պետք է նշանակի նևրոպաթոլոգը, նա է նաև որոշում բուժման ընթացքը, դեղաչափերը և պատրաստուկների ընդունման հաճախականությունը:

Ցավը հանելու համար նևրոպաթոլոգը կարող է նշանակել մի շարք ցավազրկող պատրաստուկներ, որոնց թվում կարող են լինել բուժումներ.

- Նայզով, Կետոնալով.
- Անալգինով, Սպազգանով.
- Մովալիսով, Բարալգինով.

Այս պատրաստուկներից մի մասն ունի ինչպես ներարկման լուծույթների, այնպես էլ դեղահաբերի ձևեր:

Դեղահաբերը պետք է ընդունել զգուշությամբ, քանի որ ցավազրկող պատրաստուկների երկարատև ընդունումը կարող է բացասաբար ազդել ստամոքս-աղիքային տրակտի վրա, հատուկ ուշադրությամբ պետք է դրանք կիրառեն նրանք, ովքեր արդեն ունեն այդ հիվանդությունները: Բարդ դեպքերում նշանակում են ցավազրկող ներարկումներ:

> Կարևոր է! Դեղերն ընդունել միայն բուժող բժշկի կողմից առաջարկված դեղաչափերով և ոչ ավելի, քան նախատեսված ընթացքի տևողությամբ:

#### Բորբոքման հեռացման համար

Իրականացվում է Դիկլոֆենակով, Վոլտարենով բուժում, քանի որ այս պատրաստուկները լավ հանում են բորբոքումը, ինչը, իր հերթին, նպաստում է ցավային համախտանիշի հեռացմանը:

> Կարևոր է! Չգերազանցել դեղաչափը և չկիրառել ավելի քան 6-7 օր, որպեսզի չհրահրվի ստամոքս-աղիքային տրակտի խնդիրների սրացում:

![Մերսում միջկողային նևրալգիայի ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-162.jpg "Մերսում միջկողային նևրալգիայի ժամանակ")

Միջկողային նևրալգիայի բուժման համար կիրառվող այլ պատրաստուկների թվում կլինեն միոռելաքսանտներ, որոնք պետք է նշանակեն բժիշկները: Դրանք նպաստում են մկանային սպազմերի և ցավի հեռացմանը:

Վիտամինների համալիր, որի մեջ կմտնեն B1, B6, B12. Այս վիտամինները թույլ են տալիս ակտիվացնել օրգանիզմի ներքին ռեսուրսները և արագացնում են ապաքինումը, բարերար ազդեցություն են թողնում նյարդային համակարգի վրա, նպաստում են նյարդային իմպուլսների փոխանցման բարելավմանը:

### Քսուքներ նևրալգիայի ժամանակ

Ցավի դադարեցման և բորբոքման հեռացման համար օգտագործում են քսուքներ, որոնք քսում են անմիջապես ցավոտ հատվածների վրա: Օգտագործում են.

- հակաբորբոքային և ցավազրկող - Վոլտարեն (Դիկլոֆենակ քսուքի ձևով) և Ֆինալգոն.
- ցավազրկող - Անալգինով, Կետանալ.
- մեղվի թույնի հիման վրա - Ապիզարտրոն.
- իժի թույնի հիման վրա - Վիպրոսալ.
- սկիպիդար, որը թողնում է տաքացնող և ախտահանող ազդեցություն.
- մենովազին, որը գործում է որպես տաքացնող և ցավազրկող միջոց:

![Վարժություններ](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-159.jpg "Վարժություններ")

> Կարևոր է! Մեղվի, օձի թույնի հիման վրա քսուքներ օգտագործելիս հիշեք, որ դրանք ունեն մի շարք հակացուցումներ՝ կապված լյարդի, երիկամների հիվանդությունների, ալերգիկ ռեակցիաների հետ: Դրանց կիրառումը միշտ պետք է հետևի բժշկի հետ խորհրդակցությանը:

### Ներարկումներ միջկողային նևրալգիայի ժամանակ

Այս հիվանդությունը կարող է ենթադրել ոչ միայն ցավազրկող պատրաստուկների (Նայզ, Անալգին, Դիկլոֆենակ) ներարկումներ, այլ նաև այսպես կոչված նովոկաինային շրջափակում, որը ներկայացնում է ախտահարված նյարդի նովոկաինով շրջահարում, ինչը թույլ է տալիս արագ դադարեցնել շատ ուժեղ ցավը: Ընթացակարգն ունի բազմաթիվ հակացուցումներ, հետևաբար այն ցուցված չէ բոլորին:

## Բուժումը ժողովրդական միջոցներով

Միջկողային նևրալգիայի ժողովրդական բուժումը հիմնված է ջերմային ազդեցության, ախտահարված հատվածին արյան հոսքի ավելացման վրա, ինչը առաջացնում է ցավազրկում և վերացնում բորբոքումը:

### Սալբի

Արդյունավետ է սալբիով լոգանքը: Դրա համար անհրաժեշտ է վերցնել 4 ճ/գ մանր կտրատված սալբիի տերև և լցնել 1 բաժակ շատ տաք ջուր, թողնել թրմվի 2 ժամ, ապա լցնել լոգարանի մեջ՝ ավելացնելով 4 ճ/գ ծովային աղ: Լոգանք ընդունել ոչ ավելի, քան 10 րոպե:

### Սոճու կոներ

Փոքր ճյուղերն ու կոները պետք է դնել սառը ջրի մեջ այնպես, որ այն ծածկի ճյուղերը, եռացնել և թողնել եռան լուծույթը մոտ 30 րոպե, ապա թրմվի 8 ժամ:

![Ողնաշարի ստորին հատված](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-134.jpg "Ողնաշարի ստորին հատված")

Լոգանքի համար անհրաժեշտ է վերցնել 1,5 լ թուրմ: Ընթացակարգի տևողությունը, ինչպես նախորդ բաղադրատոմսում:

### Կարտոֆիլ

Քերած կարտոֆիլից կոմպրեսը լավ տաքացնող միջոց կլինի: Դրան կարելի է ավելացնել 1/3 քերած բողկ (սա կուժեղացնի ազդեցությունը):

### Օշինդր

Թարմ կամ չոր (այն պետք է շոգեխաշել) օշինդրը պետք է մանրացնել և ավելացնել քիչ քանակությամբ ձիթապտղի կամ հիպիկոնի ձեթ: Խառնել և ստանալ շիլայի նման խառնուրդ: Բաղադրությունը որպես կոմպրես կիրառել ախտահարված տեղում:

### Հովտաշուշան (գերանիում)

Գերանիումը ունի լավ ցավազրկող հատկություններ: Գերանիումի տերևները պետք է շոգեխաշել ջրային բաղնիքում և կիրառել ախտահարված տեղում: Թեթևացումը տեղի է ունենում շատ արագ: Եթե տերևները քսել հանված սերուցքով, դա կուժեղացնի ազդեցությունը:

![Ողնաշարի վերին հատված](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-168.jpg "Ողնաշարի վերին հատված")

### Բուժում բանկաներով

Շատ արդյունավետ է բանկաների կիրառումը: Մաշկը լավ մաքրում են և քսում ձիթապտղի կամ հիպիկոնի ձեթով, ապա դնում են բանկաները՝ հանելով դրանցից օդը: Անհրաժեշտ է զգուշությամբ իրականացնել ընթացակարգը՝ թույլ չտալով, որ մաշկը ներս մտնի 1,5 սմ-ից ավելի:

### Մանանեխի սպեղանիներ

Սա կրծքավանդակի նևրալգիկ ցավերի բուժման ամենահայտնի և մատչելի ընթացակարգերից մեկն է: Կիրառում են դասական մանանեխի սպեղանիներ կամ ժամանակակից փոշենման տարբերակներ, դնում են մեղմ ռեժիմով:

### Ցեխեր

Բուժիչ ցեխերից (Բիշոֆիտ, Օզոկերիտ) ջերմային կոմպրեսները նույնպես կարող են հանել ցավը և նվազեցնել բորբոքումը:

1. Բիշոֆիտով տաքացման համար անհրաժեշտ է լուծույթը (1:1 ջրի հետ) քսել քաթանե գործվածքի վրա:
2. Կիրառել ախտահարված տեղում մի քանի ժամով (լավ է գիշերը), նախապես տաքացնելով տաքացուցիչի միջոցով 5-10 րոպե:

Օզոկերիտի կոմպրեսը դրվում է 30 րոպեով՝ նախապես ըստ հրահանգի պատրաստելով բլիթ:

### Տզրուկներ

Հիրուդոթերապիան (տզրուկներով բուժումը) կիրառվում է բազմաթիվ դեպքերում, նևրոլոգիական խնդիրների բուժման ժամանակ: Օգտագործում են դրանց արյուն ծծելու ունակությունը և դնում են կետերում, որոնք խթանում են բազմաթիվ համակարգերի և օրգանների գործունեությունը: Ապացուցված է, որ տզրուկների սեկրետն ունի բուժիչ հատկություններ և բարելավում է արյան շրջանառությունը: Հաճախ տզրուկների կիրառումը հավասարեցնում են ասեղնաբուժությանը:

![Թիակա-կողային հատված](https://lifeinfo.am/storage/images/mijkoxayin-nevralgiayi-axtanishner-u-bujman-metodner-145.jpg "Թիակա-կողային հատված")

## Մերսում միջկողային նևրալգիայի ժամանակ

Կրծքավանդակի նևրալգիկ ցավերի դեպքում մերսումը պետք է լինի բուժման պարտադիր բաղկացուցիչ մասը: Սա կօգնի ոչ միայն հանել ցավային սենսացիաները, այլ նաև կնորմալացնի արյան շրջանառությունը ախտահարված հատվածում:

Լավ արդյունք է տալիս ակուպրեսուրայի կիրառումը, երբ մերսումն իրականացվում է որոշակի կետերի վրա սեղմման միջոցով: Ընթացակարգը պետք է իրականացնի մասնագետ, ով տեղյակ է այս հիվանդության առանձնահատկություններից:

Հաճախ բուժման ընթացքում դիմում են մանուալ թերապևտների ծառայություններին, որոնք կարող են ոչ միայն մերսումներ անել, այլ նաև շտկել ողնաշարի խնդիրները:

## Վարժություններ

Կրծքավանդակի նևրոլոգիական ցավերի բուժման ժամանակ բուժման պարտադիր պայման են հատուկ ֆիզիկական վարժությունները: Բուժական մարմնամարզությունը կնպաստի մկանների ամրապնդմանը և ողնաշարի մարզմանը, ընդ որում դրանք պետք է ճիշտ ընտրված լինեն մասնագետի կողմից:

> Կարևոր է! Մերսումը և բուժական մարմնամարզությունը պետք է իրականացվեն միայն սուր ցավային սենսացիաների վերացումից հետո:

Սովորաբար միջկողային նևրալգիայի բուժումը տևական է, հայտնի են դեպքեր, երբ մարդը տառապել է ցավի պարբերական սրացումներով տասնամյակների ընթացքում: Գտնելով «իր» բուժման մեթոդները, կարելի է հաջողությամբ տնային պայմաններում կասեցնել սրացումները: