# Ոջիլների տեսակները և լուսանկարներ, թե ինչպիսի տեսք ունեն

![Ինչպես ճանաչել մակաբույծներին](https://lifeinfo.am/storage/images/vojilneri-tesaknery-ev-nranc-tesqy-lusankarnerov-198.jpg "Ինչպես ճանաչել մակաբույծներին")

Բնության մեջ գոյություն ունի ոջիլների ավելի քան 500 տեսակ, որոնք տարբերվում են արտաքին տեսքով, բնակության վայրով, կենսագործունեության այլ առանձնահատկություններով։ Մարդու ոջիլները լինում են ընդամենը մի քանի տեսակի, ուստի դրանք ավելի հեշտ է ճանաչել։ Դրա համար մեծամասամբ բավական է պարզապես որոշել դրանց տեղակայման վայրը և արտաքին առանձնահատկությունները։ Ինչպիսի՞ տեսք ունեն ոջիլները, որտեղի՞ց են հայտնվում այս միջատները մարդու մոտ:

Բովանդակություն:

- [Ինչպիսի ոջիլներ են լինում մարդու մոտ](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%AB%D5%BD%D5%AB-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A5%D5%B6-%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Գլխի ոջիլներ](#%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%AB-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Հագուստի ոջիլներ](#%D5%B0%D5%A1%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%BF%D5%AB-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ոնքի ոջիլներ](#%D5%B8%D5%B6%D6%84%D5%AB-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ինչպես ճանաչել մակաբույծներին](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B9%D5%A5%D5%AC-%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%AE%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6)
- [Ինչպես են բազմանում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A5%D5%B6-%D5%A2%D5%A1%D5%A6%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Կառուցվածքը և սնունդը](#%D5%AF%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%A8-%D5%BD%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A4%D5%A8)

Նյութեր թեմայի շուրջ:- [Ինչպիսի տեսք ունեն ցեցերը մարդու մազերի վրա](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A5%D5%B6-%D5%A5%D6%80%D6%87%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B1%D5%BE%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%B4%D5%A1%D5%A6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%BE%D6%80%D5%A1-5490 "Ինչպիսի տեսք ունեն ցեցերը մարդու մազերի վրա")
- [Որտեղից են հայտնվում ոջիլները մարդու մոտ](%D5%B8%D6%80%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%AB%D6%81-%D5%A5%D5%B6-%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%B8%D5%BB%D5%AB%D5%AC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-5758 "Որտեղից են հայտնվում ոջիլները մարդու մոտ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչպիսի ոջիլներ են լինում մարդու մոտ Մարդու մոտ հանդիպում են վարակման երեք տեսակ ոջիլներով` պեդիկուլյոզ. Գլխի պեդիկուլյոզ։ Այս հիվանդության ժամանակ մակաբույծները բնակություն են հաստատում գլխի մազածածկ մասում։ Ամենահաճախ հանդիպող տեղակայման գոտիներն են ականջների հետևը և գլխի հետևի հատվածը։ Այս տեսակը համարվում է ամենադժվար հեռացվողը, հատկապես երբ մազերը երկար են։ Գլխի ոջիլները դնում են բազմաթիվ ձու, որոնք կոչվում են ցեցեր, դրանք կպչում են մազերին և տեսք ունեն, ինչպես բազմաթիվ սպիտակավուն կետեր։ 3. Հագուստի պեդիկուլյոզ։ Բնակվում են ոչ թե մարմնի վրա, այլ հաստատվում են ներքնազգեստի կամ այլ հագուստի ծալքերում և կարերին։ Այս տեսակի մակաբույծներն ավելի քիչ են տարածված, հանդիպում են հիմնականում հակասանիտարական պայմաններում ապրող մարդկանց մոտ։
4. Ոնքի պեդիկուլյոզ։ Ոնքի ոջիլները վնասում են սեռական օրգանները, ուստի այս ձևը դասվում է սեռավարակների շարքին։ Դրանց բնականոն կենսագործունեության պարտադիր պայմանը մազերի առկայությունն է։ Հատկապես ծանր դեպքերում ոջիլների թրթուրները կարող են հայտնվել ոչ միայն սեռական օրգանների վրա, այլ նաև թևատակերում, հոնքերի, թարթիչների վրա։
Գոյություն ունեն մարդու մոտ հանդիպող ոջիլի նմանատիպ տեսակներ, սակայն դրանք դասվում են մաշկաբանական հիվանդությունների շարքին։ Հիմնականներն են.

- թարթիչների ոջիլներ - վնասում են կոպը, բնակություն են հաստատում թարթիչների արմատների մոտ;
- ենթամաշկային - հրահրում են ակնե, մաշկային այլ ցանավորումներ;
- եղունգների տակի - վնասում են եղունգի ափսեները։

![Ոնքի ոջիլներ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-27344601.jpg "Ոնքի ոջիլներ")

Իրականում, թեև մակաբույծները բավականին մանրանկար են, դրանք հատուկ լաբորատոր սարքավորումների բացակայության պայմաններում ևս հնարավոր է ճանաչել։ Տարբերիչ հատկանիշներ են ծառայում ոջիլների արտաքին տեսքը, ինչպես նաև դրանց տեղակայման վայրերը։

> Հետաքրքիր է! Ամենաշատ անհարմարություն պատճառողը համարվում է գլխի պեդիկուլյոզը, քանի որ ոջիլների խայթոցները գլխի վրա ամենից շատ են առաջացնում քոր, այրոց, այլ անհարմարություն! Եթե ոջիլների նմանատիպ տեսակները որոշ ժամանակ կարող են ապրել մարդու մարմնի, հագուստի վրա՝ կենսագործունեության որևէ նշան չցուցաբերելով, ապա գլխի ոջիլները նկատելի են դառնում բնակություն հաստատելուց անմիջապես հետո։

Գոյություն ունեն մակաբույծներով վարակվելու հնարավոր ուղիների մասին մի քանի սխալ կարծիքներ։ Ոչ մի ոջիլ՝ ո՛չ գլխի, ո՛չ հագուստի, ո՛չ ոնքի, չի կարող ցատկել, առավել ևս՝ թռչել մի մարդուց մյուսին։ Սակայն չարժե թերագնահատել այս մակաբույծներին, դրանք սողում են մոտավորապես 20 սմ/րոպե արագությամբ։

> Կարևոր է! Ոջիլներով վարակվելու համար անհրաժեշտ է հիվանդի հետ սերտ շփում, հակառակ դեպքում վարակումն անհնար է! Սերտ շփում են համարվում գրկախառնությունը, սեռական հարաբերությունը, ինչպես նաև ուրիշի հիգիենայի, կոսմետիկայի միջոցների օգտագործումը։ Դպրոցում երեխան կարող է վարակվել նստարանակցից, իսկ մանկապարտեզում՝ այլ երեխաներից՝ հանգստի ժամին կամ երկարատև համատեղ խաղի ժամանակ։

### Գլխի ոջիլներ

Այս մակաբույծներին ամենահեշտ է վերցնել վարակված մարդու սանրից։ Հաճախ ցեցերը կարող են մնալ վարսավիրանոցների, գեղեցկության սրահների մազերի խնամքի միջոցների վրա, ուստի ցանկալի է այցելել միայն ստուգված վայրեր։ Գլխի ոջիլներով կարելի է վարակվել նաև այլ վայրերում՝ հաշվի առնելով այլ հանգամանքներ։ Դրանց թվին են պատկանում.

1. Հասարակական վայրեր՝ տրանսպորտ, մանկապարտեզ, դպրոց, աշխատանք։ Սրանք բոլորը վարակման հնարավոր աղբյուրներ են, հատկապես եթե գտնվես դրանցում մարդկանց մեծ կուտակման ժամանակաշրջանում։
2. Հանդերձարաններ, կախիչներ, այլ վայրեր, որտեղ թողնվում են գլխարկները։
3. Սաունաներ, բաղնիքներ, լողավազաններ, նմանատիպ վայրերը վտանգավոր են նրանով, որ մակաբույծների շատ անհատներ ունակ են գոյատևել մարդու մարմնից դուրս մինչև 7-10 օր։ Այսպիսով, վարակվել կարելի է նույնիսկ այն ժամանակ, երբ հենց հիվանդը մոտակայքում չէ։
4. Խաղահրապարակներ։ Երեխաների մոտ հատկապես զարգացած է գրկախառնվելու, կատակելու, միմյանց սերտորեն դիպչելու սովորությունը։ Ուստի կարևոր է պատասխանատու մոտեցում ցուցաբերել երեխայի խաղի վայր ընտրելու հարցում։

### Հագուստի ոջիլներ

Հաշվի առնելով, որ այս մակաբույծները բնակություն են հաստատում մարդու հագուստի վրա, դրանցով կարելի է վարակվել հագուստի իրերի միջոցով՝ առանց հիվանդ մարդու հետ անմիջական շփման։ Հատկանշական է, որ վարակված իրերի հենց տիրոջ մարմնի վրա մակաբույծներ կարող են չլինել, սակայն դրանք հեշտությամբ փոխանցվում են այլ մարդու հագուստին հպվելիս։

![Ինչպես են բազմանում](https://lifeinfo.am/storage/images/vojilneri-tesaknery-ev-nranc-tesqy-lusankarnerov-113.jpg "Ինչպես են բազմանում")

Ամենից հաճախ հագուստի ոջիլները կարող են հագուստի վրա հաստատվել հետևյալ վայրերում.

- հանդերձարաններ;
- հասարակական վայրերում երկար հերթեր, որտեղ ստիպված են լինում երկար ժամանակ անցկացնել;
- հասարակական տրանսպորտ, հատկապես գագաթնակետային ժամերին;
- հյուրանոցներ, օթևաններ, նմանատիպ հաստատություններ;
- առողջարաններ։

> Կարևոր է! Վտանգ է ներկայացնում նաև ուրիշի իրերը կրելը և օգտագործված հագուստի ձեռքբերումը! «Կոնֆիսկատ» կամ «սեկոնդ-հենդ» տիպի խանութներում հագուստ գնելիս, անհրաժեշտ է անմիջապես լվանալ դրանք, ցանկալի է եռացնել։

### Ոնքի ոջիլներ

Ոնքի պեդիկուլյոզի փոխանցման ուղիների քանակը հասկանալի պատճառներով սահմանափակ է։ Դրանցով վարակվել կարելի է, առաջին հերթին, սեռական հարաբերության ժամանակ։ Սեռական հիգիենան այս տեսակի ոջիլներով վարակվելու հիմնական կանխարգելումն է։

Սակայն ոնքի ոջիլները մարմնի վրա կարող են հաստատվել նաև այլ ուղիներով.

- հասարակական սրբիչների, խալաթների և բաղնիքի այլ պարագաների օգտագործումը (օրինակ, հյուրանոցներում, գնացքներում և այլն);
- հասարակական անկողնային սպիտակեղենի օգտագործումը;
- կրած ներքնազգեստի գնումը։

> Խորհուրդ! Հաշվի առնելով ոնքի ոջիլներով վարակվելու բոլոր հնարավոր ուղիները, խորհուրդ է տրվում գործուղումների, հանգստի մեկնել սեփական անկողնային պարագաներով և սրբիչներով!

## Ինչպես ճանաչել մակաբույծներին

Ոջիլները ճանաչելու համար պարտադիր չէ դրանք դիտել մանրադիտակի տակ, բավական է իմանալ յուրաքանչյուր տեսակի կառուցվածքի և արտաքինի առանձնահատկությունները։ Դիտարկենք, ինչպիսի տեսք ունի մարդու մարմնի վրա բնակություն հաստատող յուրաքանչյուր տեսակ.

1. Գլխի։ Ամենատարածվածն են տարբեր տարիքի մարդկանց մոտ, ընդ որում, բացի մարդու մարմնից, դրանք այլուր ապրել չեն կարող։ Ունեն կիսաթափանցիկ, ձգված մարմին՝ 2-3 մմ երկարությամբ, ուստի դժվար են նկատվում մազերի մեջ։ Շատ ավելի հեշտ է հայտնաբերել ցեցերը՝ մեկուսապատված ձվերը, որոնք ածում են ոջիլները։ Դրանք կպած են մազին, ունեն բաց մոխրագույն գույն։
2. Հագուստի։ Նման են գլխի ոջիլներին, սակայն ունեն ավելի բաց գունավորում՝ սպիտակից մինչև դեղնամոխրագույն երանգ։ Հագուստի ոջիլների ցեցերը շատ մանր են՝ մինչև 0,5 մմ, ուստի դրանք հագուստի մեջ կարող են պահպանվել երկար ժամանակ։
3. Ոնքի։ Ունեն կարճացած, առաջ-հետ ուղղությամբ սեղմված մարմին, արտաքին տեսքով հիշեցնում են խեցգետինների, մարմնի երկարությունը հասնում է 1-3 մմ։ Ոնքի ոջիլների առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք կարող են որոշ ժամանակ գտնվել սեռական օրգանների շրջանում, ընդ որում, վարակման ակնհայտ ախտանիշներ բացակայում են, քանի որ միջատները գրեթե անտեսանելի են լինում։ Միայն հայտնված քորն ու այրոցի զգացողությունը կլինեն դրանց առկայության ապացույցը։ Ոնքի ոջիլները նաև ունակ են սողալ մազածոր։ Այս վայրերում առաջանում են կարմրավուն բծեր, որոնցով ևս կարելի է կասկածել մակաբույծի առկայության մասին

> Կարևոր է! Հաճախ ոնքի ոջիլները ճանաչել հնարավոր չէ առանց գինեկոլոգի դիմելու, քանի որ դրանց կենսագործունեության նշանները կարող են հիշեցնել այլ հիվանդություններ! Մակաբույծներով վարակվելու հնարավորությունը բժշկի կանոնավոր հետազոտության անհրաժեշտության պատճառներից մեկն է։

### Ինչպես են բազմանում

Ոջիլների բազմացման գործընթացը տեղի է ունենում բավականին արագ, ընդ որում, յուրաքանչյուր էգ իր կյանքի ընթացքում ածում է բավականին մեծ քանակությամբ ձու.

- գլխի - մինչև 160 հատ;
- հագուստի - մինչև 400 հատ;
- ոնքի - մինչև 50 հատ։

![Կառուցվածքը և սնունդը](https://lifeinfo.am/storage/images/vojilneri-tesaknery-ev-nranc-tesqy-lusankarnerov-178.jpg "Կառուցվածքը և սնունդը")

Ոջիլների ձուն անցնում են ցիկլ, որը տևում է 16-ից 30 օր։ Սա վկայում է այն մասին, որ վարակման պահից կարող է անցնել ընդամենը մեկ ամիս, մինչև գլուխը կամ մարմնի այլ մասը լցվի մակաբույծներով։

Ընդհանուր առմամբ, յուրաքանչյուր ածված ձու անցնում է զարգացման երեք փուլ, որից հետո ձևավորվում է հասուն անհատ, որի չափը համապատասխանում է մակաբույծի տեսակին (1-ից 3 մմ)։ Հուսալիության համար էգի կողմից ածված յուրաքանչյուր ձու ծածկվում է կպչուն «պատյանով», որը հնարավորություն է տալիս ամուր կպչել մազին կամ հագուստի մանրաթելին (հագուստի ոջիլների դեպքում)։

### Կառուցվածքը և սնունդը

Այն հարցին, թե ինչով են սնվում ոջիլները, կարելի է պարզապես պատասխանել՝ մարդու արյունով։ Դրանց ստամոքսի և ողջ մարսողական համակարգի կառուցվածքն այնպիսին է, որ դրանք որևէ պինդ սնունդ չեն մարսում։ Սնվելու գործընթացն ինքնին ընթանում է հետևյալ կերպ.

- մակաբույծը ծակում է մաշկը ստիլետներով (բերանի ապարատի սուր մասեր);
- բերանի շուրջ մաշկի ծալքը շրջվում է դուրս՝ կպչելով մաշկին;
- անցքի մեջ ներթափանցում է կնճիթը, որի միջոցով արյունը մտնում է մակաբույծի օրգանիզմ;
- միաժամանակ վերքի մեջ ներմուծվում է հակակոագուլյանտ՝ նյութ, որը խոչընդոտում է արյան մակարդմանը;
- կերակրափողը կատարում է պոմպի ֆունկցիա՝ «մղում» է արյունը մարդուց։

Այսպիսով, ոջիլները արյունածուծ միջատներ են, որոնք դասվում են մաշկային մակաբույծների շարքին։ Եթե կա որևէ տեսակի ոջիլներով վարակվելու թեկուզ չնչին կասկած, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել մաշկաբանի և շտապ սկսել բուժումը։
